ข้ามไปเนื้อหาหลัก

แผน​สืบทอด​ธุรกิจ​ครอบครัว บท​เรียน​จาก​การ​เปลี่ยน CEO 5,334 ครั้ง

อัปเดตล่าสุด 30 กันยายน 2569
เวลาอ่านประมาณ 11 นาที
แผน​สืบทอด​ธุรกิจ​ครอบครัว บท​เรียน​จาก​การ​เปลี่ยน CEO 5,334 ครั้ง

KEY TAKEAWAYS

3 ประเด็น

แผน​สืบทอด​ธุรกิจ​ครอบครัว​ต้อง​ส่ง​ต่อ​สี่​ชั้น คือ​หุ้น อำนาจ​ตัดสิน​ใจ ความ​รู้​ใน​ตัว​คน และ​ความ​สัมพันธ์​กับ​คู่​ค้า

หุ้น​โอน​ได้​เร็ว​ที่สุด​ด้วย​ขั้น​ตอน​ทาง​ทะเบียน ส่วน​ความ​สัมพันธ์​ใช้​เวลา​นาน​ที่สุด​เพราะ​อีก​ฝ่าย​เป็น​คน​ตัดสิน​ใจ

งาน​ของ Bennedsen และ​คณะ​ติดตาม​การ​เปลี่ยน CEO 5,334 ครั้ง​ใน​บริษัท​จำกัด​ของ​เดนมาร์ก​ช่วง​ปี 1994-2002

พบ​ว่าการ​ส่ง​ตำแหน่ง​ให้​คนใน​ครอบครัว​ทำให้​อัตรา​กำไร​จาก​การ​ดำเนิน​งาน​ต่อ​สินทรัพย์​ลด​ลง​อย่าง​น้อย 4 จุด​เปอร์เซ็นต์​ช่วง​เปลี่ยน​ตัว

ข้อ​สรุป​ที่​ใช้ได้​กับ​กิจการ​ไทย​คือ​แยก​คำถาม​ว่า​ใคร​ถือ​หุ้น ออก​จาก​คำถาม​ว่า​ใคร​นั่ง​ตำแหน่ง​บริหาร

ครอบครัว​ยัง​เป็น​เจ้าของ​และ​นั่ง​ใน​คณะ​กรรมการ​ได้ แม้​ผู้​บริหาร​สูงสุด​จะ​เลือก​จาก​เกณฑ์​ของ​งาน

แผน​สืบทอด​ธุรกิจ​ครอบครัว​ต้อง​ส่ง​ต่อ​สี่​ชั้น ตั้งแต่​หุ้น​จนถึง​ความ​สัมพันธ์ พร้อม​ข้อมูล​การ​เปลี่ยน CEO 5,334 ครั้ง​ใน​เดนมาร์ก​ที่​ชวน​แยก​คำถาม​เรื่อง​หุ้น​ออก​จาก​ตำแหน่ง

แผน​สืบทอด​ธุรกิจ​ครอบครัว​คือ​เอกสาร​ที่​ตอบ​ว่า​ใคร​จะ​ถือ​หุ้น ใคร​จะ​ตัดสิน​ใจ และ​ใคร​จะ​เป็น​คน​ที่​คู่​ค้า​โทร​หา เมื่อ​รุ่น​ก่อ​ตั้ง​ถอย​ออก​จาก​กิจการ สาม​คำถาม​นี้​มัก​ถูก​ตอบ​รวม​กัน​เป็น​คำ​ตอบ​เดียว คือ​ให้​ทายาท​รับ​ทั้งหมด งาน​วิจัย​ที่​ใช้​ข้อมูล​บริษัท​ใน​เดนมาร์ก​ชี้​ว่าการ​รวม​คำ​ตอบ​แบบ​นั้น​มี​ต้นทุน​โดย​เฉลี่ย​ที่​วัด​ได้

หน้า​นี้​แยก​งาน​ส่ง​ต่อ​ออก​เป็น​สี่​ชั้น อ่าน​ข้อมูล​ของ Bennedsen และ​คณะ​ตาม​ที่​เอกสาร​ระบุ แล้ว​รวบรวม​เครื่อง​มือ​ที่​ครอบครัว​ใช้​วาง​กติกา​ก่อน​ถึง​วัน​เปลี่ยน​รุ่น ผล​วิจัย​ชุด​นี้​เป็น​ค่า​เฉลี่ย​ของ​บริษัท​ใน​เดนมาร์ก ไม่​ได้​ตัดสิน​ความ​สามารถ​ของ​ทายาท​คน​ใด และ​ไม่​แทน​คำ​แนะนำ​ของ​ทนายความ​เรื่อง​พินัยกรรม​หรือ​การ​โอน​หุ้น

แผน​สืบทอด​ธุรกิจ​ครอบครัว​คือ​อะไร ต่าง​จาก​พินัยกรรม​อย่างไร

แผน​สืบทอด​จัดการ​การ​ดำเนิน​ธุรกิจ​ตั้งแต่​วัน​ที่​ผู้​ก่อ​ตั้ง​ยัง​ทำงาน​อยู่ ส่วน​พินัยกรรม​จัดการ​ทรัพย์สิน​หลัง​เจ้า​มรดก​เสีย​ชีวิต พินัยกรรม​ตอบ​ว่า​หุ้น​ตก​เป็น​ของ​ใคร แผน​สืบทอด​ตอบ​ว่า​ใคร​เซ็น​อนุมัติ ใคร​คุย​กับ​ธนาคาร และ​ใคร​รับ​ผิด​ชอบ​ผล​ประกอบ​การ​ไตรมาส​หน้า

กิจการ​ที่​มี​แต่​พินัยกรรม​จึง​ยัง​มี​ช่อง​ว่าง​ใน​ช่วง​ที่​ธุรกิจ​ต้อง​เดิน​ทุก​วัน โดย​เฉพาะ​ระหว่าง​การ​จัดการ​มรดก​ซึ่ง​กิน​เวลา​หลาย​เดือน ปัญหา​ของ​โครงสร้าง​ห้าง​หุ้น​ส่วน​เมื่อ​หุ้น​ส่วน​เสีย​ชีวิต อ่าน​ต่อ​ได้ที่ธุรกิจ​ครอบครัว​รุ่น 3 ห้าง​หุ้น​ส่วน​เลิก​เมื่อ​หุ้น​ส่วน​เสีย​ชีวิต

ควร​เริ่ม​ทำ​แผน​สืบทอด​ตอน​ไหน

เริ่ม​ก่อน​ที่​ใคร​ใน​ครอบครัว​ต้อง​ใช้​มัน เพราะ​ชั้น​ที่​ช้า​ที่สุด​ของ​การ​ส่ง​ต่อ​ใช้​เวลา​หลาย​ปี จุด​เริ่ม​ที่​ใช้ได้​จริง​คือ​วัน​ที่​ผู้​ก่อ​ตั้ง​ยัง​ตัดสิน​ใจ​ได้​เต็ม​ที่​และ​มี​เวลา​ทำงาน​คู่​กับ​ผู้รับ​ช่วง ร่าง​แรก​ไม่​ต้อง​สมบูรณ์ ขอ​ให้​ระบุ​สาม​เรื่อง คือ​ตำแหน่ง​ที่​ต้อง​มี​คน​รับ เกณฑ์​ที่​ใช้​เลือก​คน​เข้า​ตำแหน่ง​นั้น และ​กรณี​ฉุกเฉิน​ที่​ผู้​ก่อ​ตั้ง​ทำงาน​ไม่​ได้​กะทันหัน​จะ​ให้​ใคร​ลง​นาม​แทน ชื่อ​ผู้​ลง​นาม​สำรอง​ควร​ตรง​กับ​กรรมการ​ผู้​มี​อำนาจ​ใน​หนังสือ​รับรอง​ของ​บริษัท เพราะ​ธนาคาร​และ​คู่​สัญญา​ตรวจ​อำนาจ​ลง​นาม​จาก​เอกสาร​ฉบับ​นั้น

สี่​ชั้น​ที่​ต้อง​ส่ง​ต่อ และ​ชั้น​ที่​ใช้​เวลา​นาน​ที่สุด

ชั้น​ที่​เร็ว​ที่สุด​คือ​หุ้น เพราะ​มี​ขั้น​ตอน​ทาง​ทะเบียน​รองรับ ชั้น​ที่​ช้า​ที่สุด​คือ​ความ​สัมพันธ์ เพราะ​ธนาคาร ลูกค้า และ​ผู้​ขาย​วัตถุดิบ​เป็น​คน​ตัดสิน​ใจ​เอง​ว่า​จะ​เชื่อ​ใคร

ชั้น เครื่อง​มือ​หลัก เวลา​ที่​มัก​ใช้
ความ​เป็น​เจ้าของ โอน​หุ้น แก้​สมุด​ทะเบียน​ผู้​ถือ​หุ้น สัญญา​ระหว่าง​ผู้​ถือ​หุ้น เป็น​วัน​ถึง​สัปดาห์ เมื่อ​เอกสาร​พร้อม
อำนาจ​ตัดสิน​ใจ แก้​ข้อ​บังคับ ตาราง​อำนาจ​อนุมัติ ผู้​มี​อำนาจ​ลง​นาม เป็น​สัปดาห์​ถึง​เดือน
ความ​รู้​ใน​ตัว​คน ทำงาน​คู่​กัน บันทึก​เหตุผล​ของ​การ​ตัดสิน​ใจ​สำคัญ เป็น​ปี
ความ​สัมพันธ์ ให้​ผู้รับ​ช่วง​เป็น​หน้าตา​ใน​เรื่อง​เดิม​พัน​ต่ำ​ก่อน หลาย​ปี และ​ขึ้น​กับ​อีก​ฝ่าย

กิจการ​ที่​ส่ง​ต่อ​ได้​ราบ​รื่น​มัก​เริ่ม​ชั้น​ที่​สี่​ก่อน​ชั้น​อื่น​หลาย​ปี ผู้รับ​ช่วง​เริ่ม​จาก​การ​ต่อ​สัญญา​ประจำ​ปี​ที่​เงื่อนไข​ไม่​เปลี่ยน แล้ว​ขยับ​ไป​เรื่อง​ที่​ต้อง​เจรจา​จริง​เมื่อ​คู่​ค้า​คุ้น​เคย รูป​แบบ​การนำ​ที่​ต้อง​เปลี่ยน​ไป​ตาม​ช่วง​อายุ​ของ​กิจการ​อยู่​ในสไตล์​ผู้นำ​แต่ละ​ช่วง​ธุรกิจ ความ​สำเร็จ​ที่​บอก​ว่า​ถึง​เวลา​เปลี่ยน

ความ​รู้​ที่​ไม่​เคย​เขียน​ไว้ ส่ง​ต่อ​อย่างไร

ส่ง​ต่อ​ด้วย​การ​บันทึก​เหตุผล ไม่ใช่​บันทึก​ขั้น​ตอน ขั้น​ตอน​มัก​อยู่​ใน​ระบบ​แล้ว สิ่ง​ที่​หาย​ไป​พร้อม​ผู้​ก่อ​ตั้ง​คือ​เหตุผล​เบื้อง​หลัง เช่น ทำไม​ลูกค้า​ราย​นี้​ได้​ราคา​ต่ำ​กว่า​ราย​อื่น ทำไม​ไม่​ต่อ​สัญญา​กับ​ผู้​ขาย​ราย​หนึ่ง​เมื่อ​ห้า​ปี​ก่อน และ​ข้อ​ตกลง​ใด​ที่​คุย​กัน​ด้วย​วาจา​แล้ว​ยัง​มี​ผลอ​ยู่ วิธี​ที่​ใช้ได้​คือ​ให้​ผู้รับ​ช่วง​นั่ง​ใน​การ​ตัดสิน​ใจ​จริง​แล้ว​เขียน​เหตุผล​ไว้​หลัง​ประชุม​ทุก​ครั้ง ภายใน​หนึ่ง​ปี​จะ​ได้​เอกสาร​ที่​ไม่มี​ใคร​เขียน​ให้​ได้​ตั้งแต่​วัน​แรก

ช่วง​ที่​สอง​รุ่น​ทำงาน​ซ้อน​กัน​ควร​ยาว​แค่​ไหน

ยาว​พอ​ให้​ผู้รับ​ช่วง​ผ่าน​รอบ​ธุรกิจ​ครบ​อย่าง​น้อยห​นึ่ง​รอบ​ใน​บทบาท​ผู้​ตัดสิน​ใจ ไม่ใช่​ใน​บทบาท​ผู้​ช่วย รอบ​หนึ่ง​หมาย​ถึง​การ​ตั้ง​งบ​ประมาณ การ​ต่อ​สัญญา​กับ​ลูกค้า​หลัก การ​เจรจา​วงเงิน​กับ​ธนาคาร และ​การ​ปิด​งบ​ประจำ​ปี กิจการ​ที่​มี​ฤดูกาล​ชัด​ควร​ให้​ผ่าน​ทั้ง​ช่วง​ขาย​ดี​และ​ช่วง​ขาย​ตก สิ่ง​ที่​ทำให้​ช่วง​ซ้อน​ยืด​เยื้อ​คือ​การ​ไม่​กำหนด​วัน​สิ้น​สุด ผู้​ก่อ​ตั้ง​จึง​ควร​ประกาศ​วัน​ที่​ตัว​เอง​จะ​เลิก​ลง​นาม​ใน​เรื่อง​ประจำ​ไว้​ตั้งแต่​วัน​เริ่ม​ช่วง​ซ้อน แล้ว​ยึด​วัน​นั้น​แม้​ยัง​รู้สึก​ว่า​ผู้รับ​ช่วง​พร้อม​ไม่​เต็ม​ร้อย

ข้อมูล​การ​เปลี่ยน CEO 5,334 ครั้ง​บอก​อะไร

ข้อมูล​บอก​ว่าการ​ส่ง​ตำแหน่ง​ผู้​บริหาร​สูงสุด​ให้​คนใน​ครอบครัว​มี​ต้นทุน​ต่อ​ผล​ประกอบ​การ​โดย​เฉลี่ย และ​ต้นทุน​นั้น​สูง​ขึ้น​ใน​บาง​สภาพ​ธุรกิจ ข้อมูล​ไม่​ได้​บอก​ว่า​ทายาท​คน​ใด​คน​หนึ่ง​จะ​บริหาร​ได้​ดี​หรือ​ไม่

Bennedsen และ​คณะ​ใช้​ข้อมูล​บริษัท​จำกัด​ของ​เดนมาร์ก ทั้ง​บริษัท​มหาชน​และ​บริษัท​เอกชน ในงาน​วิจัย "Inside the Family Firm" ฉบับ NBER Working Paper 12356 ต่อ​มา​ลง​ตี​พิมพ์​ปี 2007 ตัวเลข​หลัก​จาก​เอกสาร​มี​ดังนี้

รายการ ตัวเลข​ใน​เอกสาร
การ​เปลี่ยน CEO ที่​ศึกษา 5,334 ครั้ง ช่วง​ปี 1994-2002
ส่ง​ให้​คนใน​ครอบครัว 1,776 ครั้ง (ร้อย​ละ 33.3)
ใน​จำนวน​นั้น​เป็น​ลูก​ของ CEO ที่​ออก 863 ครั้ง (ร้อย​ละ 48.6 ของ​การ​ส่ง​ใน​ครอบครัว)
อัตรา​กำไร​จาก​การ​ดำเนิน​งาน​ต่อ​สินทรัพย์​ช่วง​เปลี่ยน​ตัว ลด​ลง​อย่าง​น้อย 4 จุด​เปอร์เซ็นต์ เมื่อ​แยก​ผล​ของ​ปัจจัย​อื่น​ออก​แล้ว
การ​ประมาณ​แบบ​เทียบ​ก่อน​และ​หลัง​อย่าง​ง่าย ต่ำ​กว่า 1.41 จุด เท่ากับ​ร้อย​ละ 21.7 ของ​ค่า​เฉลี่ย

เอกสาร​ระบุ​ด้วย​ว่า​ส่วน​ต่าง​นี้​สูง​เป็น​พิเศษ​ใน​อุตสาหกรรม​ที่​โต​เร็ว อุตสาหกรรม​ที่​ใช้​แรงงาน​ทักษะ​สูง และ​บริษัท​ที่​ค่อน​ข้าง​ใหญ่ และ​ยัง​เห็น​ผล​ใน​บริษัท​ที่​มี​คณะ​กรรมการ​อย่าง​เป็น​ทางการ

ผล​นี้​แปล​ว่า​ไม่​ควร​ให้​ทายาท​บริหาร​หรือ​ไม่

ไม่ใช่​ข้อ​สรุป​แบบ​นั้น ตัวเลข​เป็น​ค่า​เฉลี่ย​ของ​กิจการ​หลาย​พัน​แห่ง จึง​บอก​เรื่อง​วิธี​เลือก​มากกว่า​เรื่อง​ตัว​บุคคล เมื่อ​ผู้​ก่อ​ตั้ง​เลือก​จาก​คนใน​ครอบครัว​เท่านั้น วง​ของ​ผู้​สมัคร​แคบ​กว่า​การ​เปิด​ให้​ทั้ง​ตลาด​แข่งขัน ต้นทุน​โดย​เฉลี่ย​จึง​เกิด​ขึ้น​ได้​แม้​ทายาท​แต่ละ​คน​ตั้งใจ​เต็ม​ที่ ทายาท​ที่​ผ่าน​เกณฑ์​เดียว​กับ​ที่​ใช้​กับ​คนนอก​ยัง​เป็น​ตัว​เลือก​ที่​ดี​ได้ ข้อมูล​ชุด​นี้​ชวน​ให้​ตั้ง​เกณฑ์​ก่อน แล้ว​ค่อย​ดู​ว่า​ใคร​ผ่าน

งาน​วิจัย​แยก​ผล​ของ​ครอบครัว​ออก​จาก​ผล​ของ​กิจการ​ได้​อย่างไร

ปัญหา​ของ​การ​เทียบ​ตรง ๆ คือ​บริษัท​ที่​เลือก​ทายาท​อาจ​ต่าง​จาก​บริษัท​ที่​จ้าง​คนนอก​ตั้งแต่​ต้น ผู้​วิจัย​จึง​ใช้​ลักษณะ​ของ​ครอบครัว​ผู้​ก่อ​ตั้ง​ที่​ไม่​เกี่ยว​กับ​ผล​งาน​ของ​บริษัท แต่​ทำให้​โอกาส​ส่ง​ตำแหน่ง​ใน​ครอบครัว​สูง​หรือ​ต่ำ​ต่าง​กัน เป็น​ตัว​ช่วย​ทาง​สถิติ วิธี​นี้​ทำให้​ประมาณ​ผล​ของ​การ​ส่ง​ตำแหน่ง​ใน​ครอบครัว​ได้​ใกล้​ความ​เป็น​เหตุ​เป็น​ผล​มากกว่า​การ​เทียบ​ค่า​เฉลี่ย​ธรรมดา และ​ผล​ที่​ได้​แรง​กว่า​การ​ประมาณ​แบบ​ธรรมดา ข้อ​จำกัด​คือ​ข้อมูล​เป็น​ของ​เดนมาร์ก กฎหมาย​มรดก​และ​ตลาด​แรงงาน​ต่าง​จาก​ไทย

เครื่อง​มือ​วาง​กติกา​ใน​ครอบครัว

เครื่อง​มือ​ที่​ใช้​กัน​มี​สาม​ชิ้น แต่ละ​ชิ้น​ตอบ​คำถาม​คนละ​ข้อ ธรรมนูญ​ครอบครัว​ตอบ​ว่า​สมาชิก​เข้า​มา​ทำงาน​ใน​กิจการ​ได้​ด้วย​เกณฑ์​ใด สัญญา​ระหว่าง​ผู้​ถือ​หุ้น​ตอบ​ว่า​หุ้น​ซื้อ​ขาย​กัน​อย่างไร และ​คณะ​กรรมการ​ที่​มี​คนนอก​ตอบ​ว่า​ใคร​ประเมิน​ผู้​บริหาร​สูงสุด

  1. ธรรมนูญ​ครอบครัว เขียน​เกณฑ์​การ​เข้า​ทำงาน ตำแหน่ง​ที่​เปิด​ให้​คนใน​ครอบครัว เงื่อนไข​ประสบการณ์​นอก​กิจการ และ​วิธี​ตัดสิน​เมื่อ​เห็น​ต่าง​กัน เป็น​ข้อ​ตกลง​ภายใน​ที่​ไม่​ได้​มี​สภาพ​บังคับ​เท่า​สัญญา
  2. สัญญา​ระหว่าง​ผู้​ถือ​หุ้น กำหนด​สิทธิ​ซื้อ​ก่อน​เมื่อ​มี​คน​จะ​ขาย​หุ้น วิธี​ตี​ราคา​หุ้น และ​ข้อ​จำกัด​การ​โอน​ให้​คนนอก ควร​ร่าง​กับ​ทนายความ​และ​สอดคล้อง​กับ​ข้อ​บังคับ​บริษัท
  3. คณะ​กรรมการ​ที่​มี​กรรมการ​จาก​ภายนอก ทำ​หน้าที่​ประเมิน​ผู้​บริหาร​สูงสุด​ด้วย​เกณฑ์​เดียวกัน​ไม่​ว่า​คน​นั้น​จะ​เป็น​ทายาท​หรือ​คนนอก

การ​ตี​ราคา​หุ้น​ใน​วัน​ที่​พี่​น้อง​คน​หนึ่ง​ต้องการ​ขาย​ออก เป็น​จุด​ที่​ครอบครัว​เห็น​ต่าง​กัน​บ่อย วิธี​คำนวณ​เบื้อง​ต้น​อยู่​ในประเมิน​มูลค่า​ธุรกิจ​เบื้อง​ต้น เทียบ​ตัว​คูณ 12 เท่า​ของ​ตลาด​หุ้น ส่วน​หน้าที่​และ​วาระ​ของ​คณะ​กรรมการ​ที่​ทำ​หน้าที่​ประเมิน​ผู้​บริหาร​ได้​จริง อยู่​ในบริหาร​คณะ​กรรมการ​บริษัท มาตรา 1168 กับ​วาระ​ที่​ใช้ได้​จริง

จ้าง CEO มือ​อาชีพ​แล้ว ครอบครัว​ยัง​เหลือ​บทบาท​อะไร

ครอบครัว​ยัง​ถือ​หุ้น เลือก​กรรมการ และ​กำหนด​ทิศทาง​ระยะ​ยาว​ผ่าน​คณะ​กรรมการ บทบาท​ที่​ต้อง​ปล่อย​คือ​การ​สั่ง​งาน​ราย​วัน​ข้าม​หัว​ผู้​บริหาร ซึ่ง​เป็น​จุด​ที่​ความ​สัมพันธ์​กับ CEO มือ​อาชีพ​แตก​บ่อย​ที่สุด การ​เขียน​ให้​ชัด​ว่า​เรื่อง​ใด​ต้อง​ผ่าน​คณะ​กรรมการ เรื่อง​ใด​อยู่​ใน​อำนาจ​ผู้​บริหาร และ​สมาชิก​ครอบครัว​ที่​ทำงาน​ใน​บริษัท​รายงาน​ต่อ​ใคร ช่วย​ให้​ทั้ง​สอง​ฝ่าย​รู้​ขอบเขต​ของ​ตัว​เอง

แยก​คำถาม​เรื่อง​หุ้น​ออก​จาก​คำถาม​เรื่อง​ตำแหน่ง

ขั้น​แรก​ที่​ทำได้​ใน​สัปดาห์​นี้​คือ​เขียน​สาม​คำถาม​แยก​กันลง​กระดาษ​แผ่น​เดียว แล้ว​ตอบ​ที​ละ​ข้อ​โดย​ไม่​ดู​คำ​ตอบ​ของ​ข้อ​อื่น

  1. ใคร​จะ​ถือ​หุ้น​และ​ใน​สัดส่วน​เท่าไร เมื่อ​รุ่น​ปัจจุบัน​ถอย​ออก
  2. ตำแหน่ง​ผู้​บริหาร​สูงสุด​ต้องการ​คุณสมบัติ​อะไร เขียน​เป็น​เกณฑ์​โดย​ไม่​ใส่​ชื่อ​คน
  3. ใคร​ใน​วัน​นี้​ผ่าน​เกณฑ์​ข้อ​สอง และ​ถ้า​ยัง​ไม่มี​ใคร​ผ่าน ต้อง​ใช้​เวลา​เตรียม​กี่​ปี หรือ​ต้องหา​จาก​ภายนอก

ครอบครัว​ที่​ตอบ​ข้อ​แรก​กับ​ข้อ​สาม​ด้วย​ชื่อ​เดียวกัน​ทันที ควร​กลับ​ไป​ดู​ว่า​ข้อ​สอง​ถูก​เขียน​ขึ้น​ก่อน​หรือ​หลัง​ชื่อ​นั้น

การ​ส่ง​ต่อ​กิจการ​ครอบครัว​แตะ​หลาย​หัวข้อ​พร้อม​กัน ถ้า​ครอบครัว​ถือ​หุ้น​หลาย​บริษัท ต้อง​ดู​เกณฑ์​ความ​สัมพันธ์​ระหว่าง​บริษัท​ในตั้ง​บริษัท​ลูก เมื่อไร​ควร​แยก​นิติบุคคล กับ​เส้น​ถือ​หุ้น 50% ร่วม​ด้วย และ​ภาพ​รวม​ของ​ทุก​หัวข้อ​อยู่​ที่ความ​รู้​บริหาร​จัดการ 9 หมวด​ที่ CEO ต้อง​รู้ ผลิต​ภาพ​ขึ้น 17%

สรุป

แผน​สืบทอด​ธุรกิจ​ครอบครัว​ต้อง​ส่ง​ต่อ​สี่​ชั้น คือ​หุ้น อำนาจ​ตัดสิน​ใจ ความ​รู้​ใน​ตัว​คน และ​ความ​สัมพันธ์ ชั้น​หลัง​ใช้​เวลา​เป็น​ปี​จึง​ต้อง​เริ่ม​ก่อน ข้อมูล​การ​เปลี่ยน CEO 5,334 ครั้ง​ใน​เดนมาร์ก​ของ Bennedsen และ​คณะ​พบ​ว่าการ​ส่ง​ตำแหน่ง​ให้​คนใน​ครอบครัว​ทำให้​อัตรา​กำไร​ต่อ​สินทรัพย์​ลด​ลง​อย่าง​น้อย 4 จุด​โดย​เฉลี่ย ผล​นี้​ไม่​ได้​ตัดสิน​ทายาท​ราย​บุคคล แต่​ชี้​ว่า​ควร​ตั้ง​เกณฑ์​ของ​ตำแหน่ง​ก่อน​เลือก​คน ครอบครัว​ยัง​เป็น​เจ้าของ​และ​กำกับ​ผ่าน​คณะ​กรรมการ​ได้ แม้​ผู้​บริหาร​สูงสุด​จะ​มา​จาก​ภายนอก

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

แยก​เรื่อง​หุ้น​ออก​จาก​เรื่อง​งาน​ก่อน ทายาท​ที่​ไม่​อยาก​บริหาร​ยัง​เป็น​ผู้​ถือ​หุ้น​และ​นั่ง​ใน​คณะ​กรรมการ​ได้ ขณะ​ที่​ตำแหน่ง​บริหาร​เปิด​ให้​คนนอก​เข้า​มา ถ้า​ครอบครัว​ไม่​อยาก​ถือ​ต่อ​ด้วย ทาง​เลือก​คือ​ขาย​หุ้น​บาง​ส่วน​หรือ​ทั้งหมด ซึ่ง​ต้อง​เริ่ม​จาก​การ​ตี​มูลค่า​กิจการ​และ​จัด​เอกสาร​ให้​พร้อม​หลาย​ปี​ก่อน​ขาย

แบ่ง​เท่า​กัน​ได้​ถ้า​มี​กติกา​ตัดสิน​ใจ​ที่​ไม่​ต้อง​ใช้​เสียง​เอกฉันท์​ทุก​เรื่อง ปัญหา​ของ​การ​แบ่ง​เท่า​กัน​คือ​เมื่อ​เห็น​ต่าง​กัน​จะ​ไม่มี​ใคร​ชี้ขาด​ได้ ครอบครัว​จำนวน​มาก​จึง​แยก​หุ้น​ที่​มี​สิทธิ​ออก​เสียง​ไว้​กับ​คน​ที่​บริหาร หรือ​กำหนด​ให้​คณะ​กรรมการ​ที่​มี​คนนอก​เป็น​ผู้​ชี้ขาด ทั้ง​สอง​วิธี​ต้อง​เขียน​ไว้​ใน​ข้อ​บังคับ​หรือ​สัญญา​ระหว่าง​ผู้​ถือ​หุ้น

บอก​เมื่อ​มี​กำหนดการ​ที่​แน่นอน​แล้ว และ​บอก​พร้อม​กัน​ทั้ง​ใน​และ​นอก​องค์กร​ใน​ช่วง​เวลา​ใกล้​กัน พนักงาน​ที่​ได้ยิน​จาก​ลูกค้า​ก่อน​ได้ยิน​จาก​ผู้​บริหาร​จะ​เสีย​ความ​เชื่อ​มั่น​เร็ว​กว่า​ที่​คาด ข้อความ​ควร​ตอบ​สาม​เรื่อง คือ​ใคร​รับ​ผิด​ชอบ​อะไร​ตั้งแต่​วัน​ไหน อะไร​ที่​จะ​ไม่​เปลี่ยน และ​ติดต่อ​ใคร​เมื่อ​มี​ปัญหา

ถอย​ที​ละ​ประเภท​การ​ตัดสิน​ใจ ไม่ใช่​ถอย​ที​เดียว​ทั้งหมด เริ่ม​จาก​เรื่อง​ที่​มี​เกณฑ์​ชัด​และ​เดิม​พัน​ต่ำ แล้ว​ค่อย​ปล่อย​เรื่อง​ที่​ต้อง​ใช้​ดุลพินิจ ระหว่าง​นั้น​ผู้​ก่อ​ตั้ง​ควร​เลิก​กลับ​คำ​ตัดสิน​ของ​ผู้รับ​ช่วง​ต่อ​หน้า​ทีม เพราะ​ทุก​ครั้ง​ที่​กลับ​คำ ทีม​จะ​เรียน​รู้​ว่า​คน​ที่​ต้อง​ไป​ถาม​จริง​ยัง​เป็น​คน​เดิม

ต้อง​ดู​ทั้ง​ข้อ​บังคับ​บริษัท​ที่​อาจ​จำกัด​การ​โอน​หุ้น สัญญา​ระหว่าง​ผู้​ถือ​หุ้น และ​กฎหมาย​ภาษี​ที่​ใช้​กับ​การ​รับ​มรดก​หรือ​การ​รับ​ให้​ใน​แต่ละ​กรณี ราย​ละเอียด​ขึ้น​กับ​มูลค่า​และ​ความ​สัมพันธ์​ระหว่าง​ผู้​ให้​กับ​ผู้รับ จึง​ควร​ให้​ทนายความ​และ​ที่​ปรึกษา​ภาษี​คำนวณ​จาก​ตัวเลข​ของ​ครอบครัว​จริง กรอบ​กฎหมาย​ธุรกิจ​พื้น​ฐาน​ไล่​ไว้​ในกฎหมาย​ธุรกิจ​พื้น​ฐาน อายุ​ความ​หนี้​การ​ค้า​สอง​ปี​กับ​ห้า​ปี

PHYGITAL INSIGHT

ฟิจิ⁠ทัล​สังเกต​ว่าการ​ส่ง​ต่อ​ที่​พนักงาน​และ​คู่​ค้า​รับ​รู้​จริง เกิด​ใน​วัน​ที่​เห็น​ผู้​ก่อ​ตั้ง​ยืน​ข้าง​ผู้รับ​ช่วง​ต่อ​หน้า​ทุก​คน​พร้อม​กัน ช่วง​เวลา​นั้น​เล่า​ได้​ทั้ง​ที่มา​ของ​กิจการ​และ​ทิศทาง​ต่อ​จาก​นี้​ใน​คราว​เดียว ถ้า​เล่า​บน​อาคาร​หลัง​แรก​ที่​คนใน​วงการ​จำ​ได้ ความ​ต่อ​เนื่อง​จะ​เห็น​เป็น​ภาพ​เดียวกัน บริการ​ฉาย​ภาพ​ลง​บน​ผนัง​อาคาร​ของ​ฟิจิ⁠ทัล​ช่วย​เล่า​เส้น​ทาง​ของ​กิจการ​จาก​รุ่น​แรก​ถึง​รุ่น​ถัด​ไป​บน​อาคาร​หลัง​นั้น

ให้ PHYGITAL AGENCY ช่วยต่อยอดเรื่องนี้สู่ผลลัพธ์จริง

คนใน​บริษัท​รู้​แล้ว​ว่า​ใคร​รับ​ช่วง แต่​คู่​ค้า​ส่วน​ใหญ่​ยัง​โทร​หา​ผู้​ก่อ​ตั้ง​คน​เดิม

PHYGITAL AGENCY ช่วย​วาง​ลำดับ​การ​สื่อสาร​วัน​เปลี่ยน​รุ่น​ให้​พนักงาน คู่​ค้า และ​ลูกค้า​ได้ยิน​ข้อความ​เดียวกัน​ใน​เวลา​ใกล้​กัน พร้อม​เล่า​ที่มา​ของ​กิจการ​ให้​ผู้รับ​ช่วง​ยืน​อยู่​บน​เรื่อง​เดิม​ได้​ต่อ

PARANATH PANARATANA

WRITTEN BY

PARANATH PANARATANA

CHAIRMAN OF PHYGITAL AGENCY

ประธานกรรมการบริษัท ฟิจิทัล เอเจนซี จำกัด มีประสบการณ์ดูแลการตลาดที่ผสานโลกจริงและโลกออนไลน์เข้าด้วยกัน ตลอดจนเป็นที่ปรึกษาในการวินิจฉัยธุรกิจ อีกทั้งยังเคยทำงานในสายวิดีโอโปรดักชั่นและภาพยนตร์ไทยอีกด้วย