ข้ามไปเนื้อหาหลัก

Crisis Management 24 ชั่วโมง​แรก ผู้​บริหาร​ต้อง​ตัดสิน​อะไร​ก่อน

อัปเดตล่าสุด 30 กันยายน 2569
เวลาอ่านประมาณ 15 นาที
Crisis Management 24 ชั่วโมง​แรก ผู้​บริหาร​ต้อง​ตัดสิน​อะไร​ก่อน

KEY TAKEAWAYS

3 ประเด็น

วิกฤต​ที่​มี​ข้อมูล​ลูกค้า​เกี่ยวข้อง​มี​นาฬิกา​ตาม​กฎหมาย​เดิน​อยู่​แล้ว

ประกาศ​ของ กคส. ฉบับ​ปี 2565 ให้​ผู้​ควบคุม​ข้อมูล​แจ้ง​สำนักงาน​โดย​ไม่​ชักช้า​ภายใน 72 ชั่วโมง​นับ​แต่​ทราบ​เหตุ เมื่อ​ตรวจ​แล้ว​มี​เหตุ​อัน​ควร​เชื่อ​ว่า​ละเมิด​จริง และ​เมื่อ​ความ​เสี่ยง​สูง​ต้อง​บอก​ลูกค้า​ที่​ได้​รับ​ผลก​ระ​ทบ พร้อม​วิธี​เยียวยา

ข้อ 5 ของ​ประกาศ​เรียง​งาน​ไว้​แล้ว​ห้า​ข้อ

คือ​ตรวจ​สอบ​ข้อ​เท็จ​จริง ระงับ​ความ​เสีย​หาย​ทันที​ถ้า​เสี่ยง​สูง แจ้ง​สำนักงาน แจ้ง​ผู้​ได้​รับ​ผลก​ระ​ทบ​เมื่อ​เสี่ยง​สูง และ​ใช้​มาตรการ​แก้ไข​ฟื้นฟู​พร้อม​ป้องกัน​เหตุ​ซ้ำ สี่​ข้อ​แรก​ใช้​เป็น​โครง​ของ​วัน​แรก​ได้​กับ​วิกฤต​ประเภท​อื่น​ด้วย

เรื่อง​ที่​ผู้​บริหาร​สูงสุด​ต้อง​ตัดสิน​เอง​ใน​วัน​แรก​มี​สี่​เรื่อง

คือ​จุด​เริ่ม​นับ​เวลา สิ่ง​ที่​ต้อง​หยุด​ทันที ระดับ​ความ​เสี่ยง​ที่​ใช้​ตัดสิน​ว่า​จะแจ้ง​ใคร และ​ผู้​พูด​แทน​องค์กร​เพียง​ช่อง​ทาง​เดียว

ประกาศ​คณะ​กรรมการ​คุ้มครอง​ข้อมูล​ส่วน​บุคคล​ปี 2565 วาง​ลำดับ​ตรวจ​สอบ ระงับ แจ้ง​ภายใน 72 ชั่วโมง และ​แจ้ง​ผู้​เสีย​หาย ผู้​บริหาร​จึง​ต้อง​ตัดสิน​สี่​เรื่อง​ใน​วัน​แรก​ของ​วิกฤต

Crisis Management ใน​ระดับ​ผู้​บริหาร​คือ​การ​ตัดสิน​ใจ​ไม่​กี่​เรื่อง​ที่​คน​อื่น​ใน​องค์กร​ไม่มี​อำนาจ​ตัดสิน ภายใน​เวลา​ที่​สั้น​กว่า​เวลา​ที่​ต้อง​ใช้​หา​ข้อ​เท็จ​จริง​ให้​ครบ ช่วง​ที่​กดดัน​ที่สุด​คือ 24 ชั่วโมง​แรก เพราะ​ข้อมูล​ยัง​ไม่​นิ่ง ขณะ​ที่​ลูกค้า สื่อ และ​คู่​ค้า​เริ่ม​ถาม​แล้ว

วิกฤต​ประเภท​หนึ่ง​ใน​ไทย​มี​กรอบ​เวลา​กำหนด​ไว้​เป็น​ลาย​ลักษณ์​อักษร คือ​เหตุ​ละเมิด​ข้อมูล​ส่วน​บุคคล ประกาศ​คณะ​กรรมการ​คุ้มครอง​ข้อมูล​ส่วน​บุคคล เรื่อง หลัก​เกณฑ์​และ​วิธี​การ​ใน​การ​แจ้ง​เหตุ​การ​ละเมิด​ข้อมูล​ส่วน​บุคคล พ.ศ. 2565 มี​เพียง 13 ข้อ แต่​เรียง​ไว้​ครบ​ว่า​ต้อง​ตรวจ​อะไร หยุด​อะไร แจ้ง​ใคร และ​แจ้ง​ด้วย​เนื้อหา​อะไร บทความ​นี้​ใช้​ประกาศ​ฉบับ​นี้​เป็น​โครง​ของ​วัน​แรก แล้ว​แยก​ให้​เห็น​ว่า​ข้อ​ไหน​เป็น​งาน​ของ​ทีม และ​ข้อ​ไหน​ต้อง​รอ​ให้​ผู้​บริหาร​สูงสุด​ตัดสิน

งาน​ที่​ผู้​บริหาร​สูงสุด​ทำ​แทน​ทีม​ไม่​ได้​ใน​วัน​แรก

ผู้​บริหาร​สูงสุด​มี​งาน​ใน​วัน​แรก​ของ​วิกฤต​สี่​เรื่อง และ​ทั้ง​สี่​เรื่อง​เป็นการ​เลือก​ระหว่าง​ทาง​เลือก​ที่​มี​ต้นทุน​ทั้ง​คู่ งาน​รวบรวม​ข้อ​เท็จ​จริง ร่าง​ข้อความ และ​ติดต่อ​หน่วย​งาน เป็น​งาน​ของ​ทีม​ที่​มอบ​หมาย​ไว้​ล่วง​หน้า

ทีม​รับมือ​วิกฤต​ของ​องค์กร​ขนาด​กลาง​มัก​ประกอบ​ด้วย​คน​จาก​ฝ่าย​กฎหมาย การ​สื่อสาร ไอที ปฏิบัติ​การ และ​บุคคล แต่ละ​คน​ควร​ได้​รับ​อำนาจ​ตัดสิน​ใน​ขอบเขต​ของ​ตัว​เอง​ไว้​ก่อน​เกิด​เหตุ ส่วน​เรื่อง​ที่​ข้าม​ขอบเขต​ของ​ทุก​คน​จะ​วิ่ง​ขึ้น​ไป​ที่​โต๊ะ​เดียว สี่​เรื่อง​ที่​วิ่ง​ขึ้น​ไป​บ่อย​ที่สุด​คือ

  1. จุด​เริ่ม​นับ​เวลา เมื่อไร​จึง​ถือว่า​องค์กร "ทราบ​เหตุ" แล้ว
  2. สิ่ง​ที่​ต้อง​หยุด​ทันที ระบบ สินค้า แคมเปญ หรือ​บริการ​ใด​ต้อง​ปิด​ก่อน​รู้​สาเหตุ
  3. ระดับ​ความ​เสี่ยง เหตุ​นี้​ต้อง​แจ้ง​เฉพาะ​หน่วย​งาน​กำกับ หรือ​ต้อง​แจ้ง​ลูกค้า​ทุก​ราย​ด้วย
  4. ผู้​พูด​แทน​องค์กร ใคร​เป็น​ช่อง​ทาง​เดียว​ที่​ให้​ข้อมูล​กับ​ภายนอก

ความ​เสี่ยง​ระดับ​องค์กร​ที่​ควร​จัด​ลำดับ​ไว้​ตั้งแต่​ก่อน​เกิด​เหตุ วาง​เป็น​ระบบ​ไว้​ในEnterprise Risk Management กรอบ COSO ที่​ผู้​บริหาร​ต้อง​นำ​เอง

ทำไม​ผู้​บริหาร​สูงสุด​ไม่​ควร​ลง​ไป​แก้​ร่าง​แถลงการณ์​เอง

ผู้​บริหาร​ที่​นั่ง​แก้​ข้อความ​ที​ละ​บรรทัด​จะ​ไม่มี​เวลา​ตัดสิน​สี่​เรื่อง​ข้าง​บน และ​ทีม​จะ​รอ​คำ​ตอบ​ที่​ไม่มี​ใคร​ให้​ได้ ลำดับ​ที่​ใช้ได้​คือ​ทีม​สื่อสาร​ส่ง​ร่าง​พร้อม​คำถาม​ที่​ต้องการ​คำ​ตัดสิน เช่น ยอมรับ​ว่า​ข้อมูล​รั่ว​จริง​หรือ​ยัง หรือ​จะ​บอก​จำนวน​ผู้​ได้​รับ​ผลก​ระ​ทบ​หรือ​ยัง ผู้​บริหาร​ตอบ​คำถาม​เหล่า​นั้น แล้ว​ให้​ทีม​เกลา​ถ้อยคำ​เอง วิธี​นี้​ทำให้​เวลา​ของ​ผู้​บริหาร​ถูก​ใช้​กับ​เรื่อง​ที่​ต้อง​ใช้​อำนาจ​จริง และ​ทำให้​ถ้อยคำ​สุดท้าย​ยัง​อยู่​ใน​มือ​ของ​คน​ที่​เขียน​เป็น​อาชีพ

นาฬิกา 72 ชั่วโมง​ของ​ประกาศ กคส. ปี 2565

ประกาศ​ฉบับ​นี้​อยู่​ใน​ราช​กิจ​จา​นุ​เบกษา​เล่ม 139 ตอน​พิเศษ 292 ง ลง​วัน​ที่ 15 ธ.ค. 2565 มี​ผล​ตั้งแต่​วัน​ที่​ลง​ประกาศ ข้อ 5 กำหนด​สิ่ง​ที่​ผู้​ควบคุม​ข้อมูล​ส่วน​บุคคล​ต้อง​ทำ​เมื่อ​ทราบ​เหตุ​ไว้​เป็น​ลำดับ โดย​สำนักงาน​คณะ​กรรมการ​คุ้มครอง​ข้อมูล​ส่วน​บุคคล (สคส.) เป็น​ผู้รับ​แจ้ง

ลำดับ​ใน​ข้อ 5 ประกาศ​กำหนด​ให้​ทำ​อะไร กรอบ​เวลา
(1) ตรวจ​สอบ​ข้อ​เท็จ​จริง​และ​มาตรการ​รักษา​ความ​ปลอดภัย ทั้ง​ของ​ตัว​เอง ผู้​ประมวล​ผล และ​บุคคล​ที่​เกี่ยวข้อง แล้ว​ประเมิน​ความ​เสี่ยง โดย​ไม่​ชักช้า​เท่า​ที่​ทำได้ หลัง​ได้​รับ​แจ้ง​หรือ​ทราบ​เอง​ว่า​มี​หรือ​น่า​จะ​มี​เหตุ
(2) ถ้า​พบ​ว่า​เสี่ยง​สูง ให้​ป้องกัน ระงับ หรือ​แก้ไข​เพื่อ​ให้การ​ละเมิด​สิ้น​สุด โดย​ทันที​เท่า​ที่​ทำได้
(3) ถ้า​มี​เหตุ​อัน​ควร​เชื่อ​ว่า​ละเมิด​จริง ให้​แจ้ง สคส. ไม่​ชักช้า​และ​ไม่​เกิน 72 ชั่วโมง​นับ​แต่​ทราบ​เหตุ ส่วน​การ​ละเมิด​ที่​ไม่มี​ความ​เสี่ยง​กระทบ​สิทธิ​และ​เสรีภาพ​ของ​ใคร​ไม่​ต้อง​แจ้ง
(4) ถ้า​เสี่ยง​สูง ให้​บอก​เจ้าของ​ข้อมูล​และ​บอก​วิธี​เยียวยา​ไป​ด้วย โดย​ไม่​ชักช้า
(5) ระงับ ฟื้นฟู และ​ทบทวน​มาตรการ​เพื่อ​กัน​เหตุ​ซ้ำ ประกาศ​ไม่​ได้​กำหนด

ลำดับ​ใน​ตาราง​นี้​ตอบ​คำถาม​ที่​ผู้​บริหาร​หลาย​คน​ถาม​ผิด​ตั้งแต่​ต้น คือ "ต้อง​แถลง​ข่าว​ภายใน​กี่​ชั่วโมง" ประกาศ​ไม่​ได้​พูด​ถึง​การ​แถลง​ข่าว​เลย สิ่ง​ที่​ประกาศ​บังคับ​คือ​การ​แจ้ง​สำนักงาน​และ​การ​แจ้ง​ผู้​ได้​รับ​ผลก​ระ​ทบ การ​แถลง​ต่อ​สาธารณะ​เป็นการ​ตัดสิน​ใจ​ทางการ​สื่อสาร​ที่​แยก​ออก​มา​อีก​ชั้น

คำ​ว่า​นับ​แต่​ทราบ​เหตุ เริ่ม​นับ​ตอน​ไหน

ประกาศ​ไม่​ได้​นิยาม​คำ​ว่า "ทราบ​เหตุ" ไว้ ข้อ 5 เริ่ม​หน้าที่​ทั้งหมด​ตั้งแต่​ผู้​ควบคุม​ข้อมูล "ได้​รับ​แจ้ง​ข้อมูล​ใน​เบื้อง​ต้น​จาก​ผู้​ใด" หรือ "ทราบ​เอง ว่า​มี​หรือ​น่า​จะ​มี​เหตุ​การ​ละเมิด" จาก​นั้น​ข้อ 5 (1) ให้​ตรวจ​สอบ​ข้อ​เท็จ​จริง "โดย​ไม่​ชักช้า​เท่า​ที่​จะ​สามารถ​กระทำ​ได้" และ​ข้อ 5 (3) ให้​แจ้ง​สำนักงาน​เมื่อ​พบ​ว่า​มี​เหตุ​อัน​ควร​เชื่อ​ว่า​ละเมิด​จริง ภายใน 72 ชั่วโมง "นับ​แต่​ทราบ​เหตุ" ตัว​บท​จึง​ไม่​ได้​ให้​เริ่ม​นับ​หลัง​ตรวจ​สอบ​เสร็จ งาน​ตรวจ​สอบ​ต้อง​ทำ​ภายใน​กรอบ​เวลา​เดียวกัน องค์กร​จึง​ต้อง​บันทึก​เวลา​ที่​ได้​รับ​แจ้ง​ครั้ง​แรก​และ​สิ่ง​ที่​ทำ​ไว้​ทุก​ขั้น เพราะ​เป็น​หลัก​ฐาน​ที่​อธิบาย​ได้​ภาย​หลัง​ว่า​ใช้​เวลา​ไป​กับ​อะไร ส่วน​การ​ตัดสิน​ว่า​องค์กร "ทราบ​เหตุ" เมื่อ​ใด​ใน​เหตุ​แต่ละ​ครั้ง ควร​ทำ​ร่วม​กับ​ทนายความ​ที่​อ่าน​ข้อ​เท็จ​จริง​ของ​เหตุ​นั้น​จริง

ประกาศ​นี้​ใช้​กับ​เหตุ​ละเมิด​ข้อมูล​ส่วน​บุคคล​เท่านั้น วิกฤต​ประเภท​อื่น เช่น สินค้า​ไม่​ปลอดภัย​หรือ​อุบัติเหตุ​ใน​สถาน​ที่​ทำงาน มี​หน่วย​งาน​และ​กฎหมาย​เฉพาะ​ของ​ตัว​เอง บทความ​นี้​ยก​ประกาศ​ฉบับ​นี้​มา​เพราะ​เป็น​กรณี​ที่​กรอบ​เวลา​เขียน​ไว้​ชัด​ที่สุด ไม่​ได้​แทน​คำ​ปรึกษา​ทาง​กฎหมาย​สำหรับ​เหตุการณ์​จริง

ลำดับ​การ​ตัดสิน​ใจ​ตั้งแต่​ชั่วโมง​แรก​ถึง​ชั่วโมง​ที่ 24

วัน​แรก​แบ่ง​ได้​เป็น​สี่​ช่วง​ตาม​คำถาม​ที่​ต้อง​ได้​คำ​ตอบ ช่วง​แรก​สุด​ใช้​ยืนยัน​ข้อ​เท็จ​จริง ช่วง​ต่อ​มา​ใช้​ตัดสิน​ว่า​จะ​หยุด​อะไร แล้ว​จึง​ถึง​การ​สื่อสาร​ชุด​แรก​และ​การ​จัด​คน​สำหรับ​วัน​ถัด​ไป

  1. ชั่วโมง​แรก ยืนยัน​ข้อ​เท็จ​จริง​ขั้น​ต้น​และ​เรียก​ทีม สิ่ง​ที่​ต้อง​ได้​คือ​เกิด​อะไร​ขึ้น ขอบเขต​ที่​ยืนยัน​แล้วก​ว้าง​แค่​ไหน และ​เหตุ​ยัง​ดำเนิน​อยู่​หรือ​หยุด​แล้ว ให้​แยก​ส่วน​ที่​ยืนยัน​แล้ว​ออก​จาก​ส่วน​ที่​ยัง​เป็น​ข้อ​สันนิษฐาน​ตั้งแต่​บันทึก​แรก
  2. ชั่วโมง​ที่ 2-4 ตัดสิน​ว่า​จะ​หยุด​อะไร ข้อ 5 (2) ให้​ระงับ​เหตุ​โดย​ทันที​เมื่อ​เสี่ยง​สูง ใน​ทาง​ปฏิบัติ​คือ​การ​ปิด​ระบบ​บาง​ส่วน เปลี่ยน​รหัส​ผ่าน​ของ​บัญชี​ที่​เกี่ยวข้อง หยุด​จำหน่าย​สิน​ค้า​ล็อต​ที่​มี​ปัญหา หรือ​หยุด​แคมเปญ​ที่​ตั้ง​เวลา​ไว้
  3. ชั่วโมง​ที่ 4-12 ประเมิน​ความ​เสี่ยง​และ​ส่ง​ข้อความ​ชุด​แรก ใช้​ปัจจัย​ใน​ข้อ 12 ตัดสิน​ว่า​ต้อง​แจ้ง​เจ้าของ​ข้อมูล​หรือ​ไม่ และ​ส่ง​ข้อความ​ชุด​แรก​ถึง​พนักงาน​ก่อน​ถึง​ภายนอก
  4. ชั่วโมง​ที่ 12-24 ตั้ง​จังหวะ​ของ​วัน​ที่​สอง กำหนด​รอบ​ประชุม​ติดตาม ผู้รับ​ผิด​ชอบ​แต่ละ​สาย และ​จัด​กะ​ให้​คน​ที่​ทำงาน​มา​ตั้งแต่​ชั่วโมง​แรก​ได้​พัก

การ​ตัดสิน​ใจ​ใน​ข้อ 2 มัก​ถูก​เลื่อน​ออก​ไป​เพราะ​ทุก​ทาง​เลือก​มี​ต้นทุน​ทาง​ราย​ได้ การ​ปิด​ระบบ​ชำระ​เงิน​หนึ่ง​วัน​มี​ตัวเลข​ชัด ส่วน​ความ​เสีย​หาย​จาก​การ​เปิด​ระบบ​ต่อ​ทั้ง​ที่​ยัง​รั่ว​อยู่​ยัง​ไม่มี​ตัวเลข ผู้​บริหาร​ที่​รอ​ตัวเลข​ฝั่ง​หลัง​จะ​ตัดสิน​ช้า​เกิน​ไป​ทุก​ครั้ง

อะไร​ที่​มัก​ถูก​ลืม​หยุด​ใน​ชั่วโมง​แรก

รายการ​ที่​ถูก​ลืม​บ่อย​คือ​ข้อความ​ที่​ระบบ​ส่ง​ออก​เอง​ตาม​เวลา ได้แก่​โพสต์​ที่​ตั้ง​เวลา​ไว้​ล่วง​หน้า ข้อความ​ตอบ​กลับ​อัตโนมัติ​ใน​แชท อีเมล​ตาม​รอบ และ​ชุด​โฆษณา​ที่​กำลัง​ทำงาน​อยู่ ช่อง​ทาง​เหล่า​นี้​ไม่มี​ใคร​กด​ส่ง​ใน​วัน​นั้น จึง​ไม่มี​ใคร​นึกถึง​จนกว่า​ลูกค้า​จะ​เห็น​โปรโมชัน​เด้ง​ขึ้น​มาระ​หว่าง​ที่​บริษัท​กำลัง​ขอโทษ รายการ​นี้​ควร​มีชื่อ​คน​ที่​มี​สิทธิ์​กด​หยุด​แต่ละ​ช่อง​ทาง​กำกับ​ไว้ พร้อม​เวลา​ที่​ใช้​หยุด​ได้​จริง

ข้อความ​ชุด​แรก​ถึง​หน่วย​งาน​กำกับ​และ​ถึง​ลูกค้า​ต่าง​กัน​ตรง​ไหน

ประกาศ​แยก​เนื้อหา​ที่​ต้อง​แจ้ง​สอง​ผู้รับ​ไว้​คนละ​ข้อ ข้อ 6 ใช้​กับ​การ​แจ้ง​สำนักงาน ข้อ 10 ใช้​กับ​การ​แจ้ง​เจ้าของ​ข้อมูล โครง​คล้าย​กัน​แต่​ต่าง​กัน​ที่​ผู้​อ่าน​ต้อง​เอา​ข้อมูล​ไป​ทำ​อะไร​ต่อ

หัวข้อ​ที่​ต้อง​มี แจ้ง​สำนักงาน (ข้อ 6) แจ้ง​เจ้าของ​ข้อมูล (ข้อ 10)
ลักษณะ​ของ​เหตุ ลักษณะ​และ​ประเภท​การ​ละเมิด อาจ​ระบุ​จำนวน​เจ้าของ​ข้อมูล​หรือ​จำนวน​รายการ ข้อมูล​โดย​สังเขป​เกี่ยว​กับ​ลักษณะ​การ​ละเมิด
ผู้​ติดต่อ ชื่อ สถาน​ที่ และ​วิธี​ติดต่อ​เจ้า​หน้าที่​คุ้มครอง​ข้อมูล​หรือ​ผู้​ประสาน​งาน เหมือน​กัน
ผลก​ระ​ทบ ผลก​ระ​ทบ​ที่​อาจ​เกิด​ขึ้น​จาก​เหตุ ผลก​ระ​ทบ​ที่​อาจ​เกิด​กับ​เจ้าของ​ข้อมูล
สิ่ง​ที่​องค์กร​ทำ มาตรการ​ที่​ใช้​หรือ​จะ​ใช้​เพื่อ​ป้องกัน ระงับ แก้ไข หรือ​เยียวยา แนวทาง​เยียวยา มาตรการ​ของ​องค์กร และ​คำ​แนะนำ​ที่​เจ้าของ​ข้อมูล​ทำ​เอง​ได้

แถว​สุดท้าย​คือ​จุด​ที่​ข้อความ​ถึง​ลูกค้า​มัก​ขาด ประกาศ​ให้​บอก​ด้วย​ว่า​เจ้าของ​ข้อมูล​ควร​ทำ​อะไร​เพิ่ม เช่น เปลี่ยน​รหัส​ผ่าน เฝ้า​ดู​รายการ​บัตร หรือ​ระวัง​ข้อความ​ที่​แอบ​อ้าง​ชื่อ​บริษัท ข้อความ​ที่​มี​แต่​คำขอ​โทษ​และ​คำ​ยืนยัน​ว่า​กำลัง​ตรวจ​สอบ​จึง​ยัง​ไม่​ครบ​ตาม​ข้อ 10

แจ้ง​ลูกค้า​ผ่าน​โซ​เชีย​ลมี​เดีย​แทน​การ​ส่ง​ถึง​ที​ละ​คน​ได้​ไหม

ได้​ใน​บาง​กรณี ข้อ 11 อนุญาต​ให้​แจ้ง​เป็นก​ลุ่ม​หรือ​แจ้ง​เป็นการ​ทั่วไป​ผ่าน​สื่อ​สาธารณะ สื่อ​สังคม​ออนไลน์ หรือ​วิธี​การ​อื่น​ที่​ผู้​ได้​รับ​ผลก​ระ​ทบ​เข้า​ถึง​ได้ เมื่อ​แจ้ง​เป็น​ราย​บุคคล​ไม่​ได้​เพราะ​ไม่มี​ช่อง​ทาง​ติดต่อ​หรือ​มี​เหตุ​จำเป็น​อื่น เงื่อนไข​ที่​ตาม​มา​คือ​การ​แจ้ง​แบบ​นั้น​ต้อง​ไม่​ก่อ​ความ​เสีย​หาย​เพิ่ม​กับ​เจ้าของ​ข้อมูล เช่น ต้อง​ไม่​ระบุ​ตัว​บุคคล​ใน​โพสต์​สาธารณะ ช่อง​ทาง​ที่​ใช้​จึง​ควร​เลือก​ไว้​ตั้งแต่​ก่อน​เกิด​เหตุ พร้อม​ทดสอบ​ว่า​ส่ง​ถึง​ลูกค้า​จำนวน​มาก​พร้อม​กัน​ได้​จริง

ผู้​ให้​บริการ​ภายนอก​กับ​กรณี​ที่​แจ้ง​ไม่ทัน​กำหนด

ข้อ 7 และ​ข้อ 8 ปิด​สอง​ช่อง​ที่​ผู้​บริหาร​มัก​คิด​ว่า​เป็น​ทางออก ช่อง​แรก​คือ​การ​คิด​ว่า​เกิน 72 ชั่วโมง​แล้ว​ไม่​ต้อง​แจ้ง ช่อง​ที่​สอง​คือ​การ​คิด​ว่า​เหตุ​เกิด​ที่​ผู้รับ​จ้าง องค์กร​จึง​ไม่​ต้อง​รับ​ผิด​ชอบ

ข้อ 7 ให้​ผู้​ควบคุม​ข้อมูล​ขอ​ให้​สำนักงาน​พิจารณา​ยกเว้น​ความ​ผิด​จาก​การ​แจ้ง​ล่าช้า​ได้ ถ้า​มี​เหตุ​จำเป็น​ที่​ไม่​อาจ​หลีก​เลี่ยง เช่น การ​ตรวจ​สอบ​เบื้อง​ต้น​หรือ​การ​ระงับ​เหตุ​ที่​ต้อง​ทำ​ก่อน แต่​ต้อง​ชี้แจง​เหตุผล​พร้อม​ราย​ละเอียด และ​ต้อง​แจ้ง​โดย​เร็ว ไม่​เกิน​สิบ​ห้า​วัน​นับ​แต่​ทราบ​เหตุ ข้อ​เดียวกัน​ยัง​ระบุ​ว่าการ​แจ้ง​สำนักงาน​ไม่​ยกเว้น​หน้าที่​ตาม​กฎหมาย​เฉพาะ​ของ​กิจการ​นั้น

ข้อ 8 ให้​ผู้​ควบคุม​ข้อมูล​เขียน​ไว้​ใน​ข้อ​ตกลง​หรือ​สัญญา​กับ​ผู้​ประมวล​ผล​ข้อมูล ว่า​ผู้​ประมวล​ผล​ต้อง​แจ้ง​เหตุก​ลับ​มา​โดย​ไม่​ชักช้า ภายใน 72 ชั่วโมง​นับ​แต่​ผู้​ประมวล​ผล​ทราบ​เหตุ​เท่า​ที่​ทำได้ ผู้​ประมวล​ผล​ใน​ความ​หมาย​นี้​อาจ​รวม​ถึง​ผู้​ให้​บริการ​ระบบ​สมาชิก คอล​เซ็นเตอร์​ภายนอก และ​เอ​เจน​ซี​ที่​ถือ​ราย​ชื่อ​ลูกค้า​เพื่อ​ยิง​โฆษณา ขึ้น​กับ​ว่า​ทำงาน​ตาม​คำ​สั่ง​หรือ​ใน​นาม​ของ​องค์กร​หรือ​ไม่

สัญญา​กับ​ผู้​ให้​บริการ​ภายนอก​ควร​เขียน​เรื่อง​แจ้ง​เหตุ​อย่างไร

อย่าง​น้อย​สาม​เรื่อง คือ​กรอบ​เวลา​แจ้ง​กลับ​ตาม​ข้อ 8 ช่อง​ทาง​และ​ชื่อ​ผู้รับ​แจ้ง​ฝั่ง​องค์กร​ที่​ติดต่อ​ได้​นอก​เวลา​ทำการ และ​ข้อมูล​ขั้น​ต่ำ​ที่​ผู้รับ​จ้าง​ต้อง​ส่ง​มา​พร้อม​การ​แจ้ง เช่น เวลา​ที่​พบ​เหตุ ระบบ​ที่​เกี่ยวข้อง และ​จำนวน​รายการ​ที่​อาจ​รั่ว ถ้า​สัญญา​เดิม​ไม่มี​ข้อ​นี้ การ​ส่ง​หนังสือ​ขอ​เพิ่ม​เป็น​บันทึก​แนบ​ท้าย​ทำได้​เร็ว​กว่า​รอ​รอบ​ต่อ​สัญญา ข้อ​ตกลง​กับ​คู่​ค้า​เป็น​เรื่อง​ที่​ไม่มี​หน่วย​งาน​ใด​ตาม​เตือน องค์กร​จึง​ต้อง​ไล่​ตรวจ​เอง วิธี​แยก​หน้าที่​ตาม​กฎหมาย​เป็น​สี่​กอง​อยู่​ในกฎหมาย​ธุรกิจ​พื้น​ฐาน อายุ​ความ​หนี้​การ​ค้า​สอง​ปี​กับ​ห้า​ปี

แปด​ปัจจัย​ที่​ใช้​ตัดสิน​ว่า​เหตุ​นี้​รุนแรง​แค่​ไหน

ข้อ 12 วาง​ปัจจัย​แปด​ข้อ​ที่​ผู้​ควบคุม​ข้อมูล​อาจ​ใช้​ประเมิน​ความ​เสี่ยง และ​ผล​ประเมิน​ความ​เสี่ยง​คือ​สิ่ง​ที่​ใช้​ตัดสิน​ว่า​ต้อง​แจ้ง​เจ้าของ​ข้อมูล​หรือ​ไม่ ผู้​บริหาร​จึง​ควร​เห็น​ผล​ประเมิน​ราย​ข้อ​ก่อน​เซ็น​อนุมัติ​ข้อความ​ชุด​แรก

  1. ลักษณะ​และ​ประเภท​ของ​การ​ละเมิด (รั่ว ถูก​แก้ไข หรือ​ใช้​งาน​ไม่​ได้)
  2. ประเภท​ของ​ข้อมูล​ที่​เกี่ยวข้อง
  3. ปริมาณ นับ​จาก​จำนวน​เจ้าของ​ข้อมูล​หรือ​จำนวน​รายการ
  4. สถานะ​ของ​ผู้​ได้​รับ​ผลก​ระ​ทบ รวม​ถึง​ผู้​เยาว์ ผู้​พิการ และ​บุคคล​เปราะ​บาง
  5. ความ​ร้าย​แรง​ของ​ผลก​ระ​ทบ และ​ประสิทธิผล​ของ​มาตรการ​บรรเทา
  6. ผลก​ระ​ทบ​ใน​วง​กว้าง​ต่อ​ธุรกิจ​หรือ​ต่อ​สาธารณะ
  7. ลักษณะ​ของ​ระบบ​จัด​เก็บ และ​มาตรการ​เชิง​องค์กร เชิง​เทคนิค และ​ทาง​กายภาพ
  8. สถานะ​ทาง​กฎหมาย​ของ​ผู้​ควบคุม​ข้อมูล รวม​ทั้ง​ขนาด​และ​ลักษณะ​ของ​กิจการ

ปัจจัย​ข้อ 4 เป็น​ข้อ​ที่​เปลี่ยน​คำ​ตอบ​ได้​มาก​ที่สุด​สำหรับ​ธุรกิจ​บาง​กลุ่ม โรงเรียน​กวด​วิชา คลินิก​เด็ก และ​แอป​ที่​มี​ผู้​ใช้​อายุ​น้อย มี​โอกาส​สูง​ที่​เหตุ​เล็ก​ใน​เชิง​จำนวน​จะ​ถูก​ประเมิน​ว่า​เสี่ยง​สูง ข้อ 9 ยัง​เปิด​ทาง​ให้​ขอ​ยกเว้น​การ​แจ้ง​สำนักงาน​ได้​เมื่อ​พิสูจน์​ได้​ว่า​ไม่มี​ความ​เสี่ยง เช่น ข้อมูล​ระบุ​ตัว​บุคคล​ไม่​ได้ หรือ​เข้า​รหัส​ไว้​จน​ใช้​งาน​ไม่​ได้ ภาระ​พิสูจน์​อยู่​ที่​องค์กร

ใคร​ควร​เป็น​ผู้​แถลง​แทน​องค์กร

เลือก​จาก​ระดับ​ผลก​ระ​ทบ เหตุ​ที่​มี​ผู้​ได้​รับ​ผลก​ระ​ทบ​จำนวน​มาก หรือ​มี​บุคคล​เปราะ​บาง​อยู่​ใน​กลุ่ม​นั้น ควร​ให้​ผู้​บริหาร​สูงสุด​เป็น​ผู้​แถลง​เอง เพราะ​ระดับ​ของ​ผู้​พูด​ถูก​อ่าน​เป็น​สัญญาณ​ว่า​องค์กร​ให้​น้ำ​หนัก​กับ​เรื่อง​แค่​ไหน เหตุ​ขัดข้อง​ทาง​เทคนิค​ที่​ต้อง​อธิบาย​ราย​ละเอียด​ให้​ผู้รับ​ผิด​ชอบ​สาย​งาน​เป็น​ผู้​ให้​ข้อมูล สิ่ง​ที่​คงที่​ทุก​กรณี​คือ​มี​ช่อง​ทาง​ให้​ข้อมูล​อย่าง​เป็น​ทางการ​เพียง​ช่อง​ทาง​เดียว และ​พนักงาน​ทุก​คน​รู้​ว่า​คือ​ใคร กรณี​บริษัท​ซอฟต์แวร์​ที่​เลือก​เก็บ​ทุก​คำแถลง​ไว้​บน​หน้า​เดียว​และ​เพิ่ม​ข้อมูล​คนละ​ชนิด​ใน​แต่ละ​รอบ ไล่​ไว้​ในCrisis Management แบรนด์ CrowdStrike แถลง​อะไร​บ้าง​หลัง​ระบบ​ล่ม

เตรียม​เอกสาร​สาม​ชุด​ก่อน​วัน​ที่​ต้อง​ใช้

ประกาศ กคส. ให้​เวลา 72 ชั่วโมง แต่​เวลา​จริง​ที่​ผู้​บริหาร​มี​สั้น​กว่า​นั้น เพราะ​ชั่วโมง​แรก ๆ หมด​ไป​กับ​การ​หา​ว่า​ใคร​รู้​อะไร เอกสาร​สาม​ชุด​ต่อ​ไป​นี้​ทำให้​วัน​แรก​เริ่ม​จาก​การ​ตัดสิน​ใจ แทน​การ​ตาม​หา​คน

  1. ผัง​ผู้​ตัดสิน​และ​ผู้​ทำ​หน้าที่​แทน หน้า​เดียว ระบุ​สี่​เรื่อง​ที่​ผู้​บริหาร​สูงสุด​ตัดสิน และ​เบอร์​ที่​ติดต่อ​ได้​นอก​เวลา​ทำการ
  2. ทะเบียน​ช่อง​ทาง​ที่​ส่ง​ข้อความ​ออก​เอง ทุก​โพสต์​ตั้ง​เวลา ข้อความ​อัตโนมัติ อีเมล​ตาม​รอบ และ​โฆษณา​ที่​ทำงาน​อยู่ พร้อม​ชื่อ​คน​ที่​มี​สิทธิ์​หยุด
  3. แม่​แบบ​ข้อความ​ตาม​ข้อ 6 และ​ข้อ 10 เว้น​ช่อง​ไว้​เฉพาะ​ข้อ​เท็จ​จริง​ของ​เหตุ ส่วน​ผู้​ติดต่อ ช่อง​ทาง และ​คำ​แนะนำ​พื้น​ฐาน​กรอก​ไว้​แล้ว

เอกสาร​ทั้ง​สาม​ชุด​ทดสอบ​ได้​ด้วย​การ​ซ้อม​บน​โต๊ะ​ปี​ละ​ครั้ง โดย​ใช้​เหตุ​ที่​เกิด​จริง​กับ​องค์กร​อื่น​ใน​อุตสาหกรรม​เดียวกัน​เป็น​โจทย์ แล้ว​จับ​เวลา​ว่า​ทีม​หา​คำ​ตอบ​ของ​สี่​เรื่อง​ได้​ภายใน​กี่​ชั่วโมง ตัวอย่าง​การ​ตรวจ​สิ่ง​ที่​จะ​หลุด​ไป​ถึง​ลูกค้า​ก่อน​ปล่อย​งาน​จริง มี​มุม​ให้​ใช้​ต่อ​ในQA & Tester ใน​เอ​เจน​ซี: ตรวจ​อะไร​ก่อน​ปล่อย​แคมเปญ

สรุป

Crisis Management ใน​วัน​แรก​คือ​การ​ตัดสิน​สี่​เรื่อง​ที่​ทีม​ตัดสิน​แทน​ไม่​ได้ ได้แก่​จุด​เริ่ม​นับ​เวลา สิ่ง​ที่​ต้อง​หยุด ระดับ​ความ​เสี่ยง และ​ผู้​พูด​แทน​องค์กร ประกาศ​คณะ​กรรมการ​คุ้มครอง​ข้อมูล​ส่วน​บุคคล​ปี 2565 วาง​ลำดับ​ไว้​ให้​แล้ว คือ​ตรวจ​สอบ ระงับ รายงาน สคส. ภายใน 72 ชั่วโมง​นับ​แต่​ทราบ​เหตุ และ​บอก​ลูกค้า​พร้อม​วิธี​เยียวยา​เมื่อ​เสี่ยง​สูง ถ้า​มี​เหตุ​จำเป็น​ที่​ทำให้​แจ้ง​ช้า ต้อง​แจ้ง​พร้อม​ชี้แจง​เหตุผล​โดย​เร็ว และ​ไม่​เกิน 15 วัน​นับ​แต่​ทราบ​เหตุ องค์กร​ที่​เตรียม​ผัง​ผู้​ตัดสิน ทะเบียน​ช่อง​ทาง และ​แม่​แบบ​ข้อความ​ไว้​ก่อน จะ​ใช้​เวลา​วัน​แรก​กับ​การ​ตัดสิน​ใจ​ได้​เต็ม​ที่

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ใช้​โครง​เดียวกัน​ได้ คือ​ยืนยัน​ข้อ​เท็จ​จริง ระงับ​ความ​เสีย​หาย แจ้ง​หน่วย​งาน​ที่​เกี่ยวข้อง แล้ว​แจ้ง​ผู้​ได้​รับ​ผลก​ระ​ทบ สิ่ง​ที่​ต่าง​คือ​หน่วย​งาน​และ​กรอบ​เวลา ซึ่ง​แต่ละ​ประเภท​มี​กฎหมาย​ของ​ตัว​เอง องค์กร​ควร​ทำ​รายการ​ไว้​ล่วง​หน้า​ว่า​เหตุ​ประเภท​ใด​ต้อง​แจ้ง​หน่วย​งาน​ใด

ต้อง​มี​เอกสาร​ที่​ระบุ​ลำดับ​ผู้​ทำ​หน้าที่​แทน​และ​ขอบเขต​อำนาจ​ไว้​ตั้งแต่​ภาวะ​ปกติ อย่าง​น้อยห​นึ่ง​คน​ต่อ​บทบาท เพราะ​เหตุ​ร้าย​แรง​เกิด​ใน​วัน​หยุด​หรือ​ช่วง​เดิน​ทาง​ได้​เสมอ เอกสาร​นี้​ควร​สั้น​พอ​ให้​เปิด​อ่าน​ได้​ใน​ห้า​นาที

รายงาน​ทันที​เมื่อ​เหตุ​เข้า​เกณฑ์​ที่​บอร์ด​กับ​ฝ่าย​จัดการ​ตกลง​กัน​ไว้​ก่อน เช่น ผลก​ระ​ทบ​ทางการ​เงิน​เกิน​ระดับ​ที่​กำหนด มี​หน่วย​งาน​กำกับ​เข้า​มา​เกี่ยวข้อง หรือ​กระทบ​ความ​ปลอดภัย​ของ​บุคคล การ​ตกลง​เกณฑ์​ไว้​ก่อน​ตัด​ข้อ​ถก​เถียง​เรื่อง​จังหวะ​รายงาน​ใน​วัน​ที่​ทุก​คน​ยุ่ง บทบาท​ของ​กรรมการ​ใน​การ​กำกับ​เรื่อง​แบบ​นี้​อยู่​ในบริหาร​คณะ​กรรมการ​บริษัท มาตรา 1168 กับ​วาระ​ที่​ใช้ได้​จริง

ไม่​ควร คำ​รับรอง​ว่า​จะ​ไม่​เกิด​ซ้ำ​ก่อน​รู้​สาเหตุ​เป็น​คำ​สัญญา​ที่​องค์กร​ยัง​ไม่มี​ข้อมูล​รองรับ ข้อความ​ชุด​แรก​ควร​บอก​สิ่ง​ที่​ยืนยัน​แล้ว สิ่ง​ที่​กำลัง​ตรวจ​สอบ และ​เวลา​ที่​จะ​กลับ​มา​แจ้ง​ครั้ง​ถัด​ไป คำมั่น​เรื่อง​การ​ป้องกัน​ควร​มา​พร้อม​รายงาน​สาเหตุ

รู้​ก่อน​อย่าง​น้อยห​นึ่ง​ช่วง เพราะ​พนักงาน​หน้า​ร้าน​และ​ฝ่าย​ขาย​ถูก​ลูกค้า​ถาม​ก่อน​ใคร ถ้า​พนักงาน​รู้​เรื่อง​จาก​ข่าว คำ​ตอบ​จะ​มา​จาก​ความ​เข้าใจ​ของ​แต่ละ​คน สิ่ง​ที่​ส่ง​ให้​พนักงาน​ควร​เป็น​ข้อความ​ชุด​เดียว​กับ​ที่​จะ​ออก​สู่​ภายนอก พร้อม​บอก​ว่า​ถ้า​ถูก​ถาม​ให้​ส่ง​ต่อ​คำถาม​ไป​ที่​ใคร

ถ้า​เอ​เจน​ซี​ประมวล​ผล​ข้อมูล​ส่วน​บุคคล​แทน​องค์กร ข้อ 8 ของ​ประกาศ​ให้​องค์กร​เขียน​หน้าที่​แจ้ง​เหตุ​ภายใน 72 ชั่วโมง​ไว้​ใน​ข้อ​ตกลง ถ้า​สัญญา​ปัจจุบัน​ยัง​ไม่มี ควร​เพิ่ม​เป็น​บันทึก​แนบ​ท้าย พร้อม​ระบุ​ช่อง​ทาง​แจ้ง​นอก​เวลา​ทำการ

PHYGITAL INSIGHT

ฟิจิ⁠ทัล​วินิจฉัย​ความ​พร้อม​รับ​วิกฤต​ของ​ลูกค้า​จาก​คำถาม​เดียว คือ​ให้​หัวหน้า​ห้า​สาย​งาน​บอก​เวลา​ที่​ตัว​เอง​จะ​รู้​เรื่อง​ถ้า​ข้อมูล​ลูกค้า​รั่ว​คืน​นี้ แล้ว​เทียบ​คำ​ตอบ​กับ​เส้น 72 ชั่วโมง​ของ​ประกาศ กคส. ช่อง​ว่าง​ที่​เห็น​มัก​อยู่​ก่อน​นาที​ที่​ผู้​บริหาร​ได้​รับ​แจ้ง ไม่​ได้​อยู่​หลัง​จาก​นั้น ส่วน​การเต​รี​ยม​ถ้อยคำ​และ​ช่อง​ทาง​แถลง​ไว้​ก่อน​วัน​จริง ทำได้​ด้วย​บริการ​ประชาสัมพันธ์​รับมือ​เหตุ​ฉุกเฉิน​ของ​ฟิจิ⁠ทัล ซึ่ง​ร่าง​ข้อความ​ชุด​แรก​ถึง​ลูกค้า พนักงาน และ​สื่อ​ไว้​เป็น​แม่​แบบ​ตาม​ประเภท​เหตุ

ให้ PHYGITAL AGENCY ช่วยต่อยอดเรื่องนี้สู่ผลลัพธ์จริง

วัน​ที่​เกิด​เหตุ ข้อความ​ชุด​แรก​ถึง​ลูกค้า​มัก​เขียน​เสร็จ​ช้า​กว่า​คำถาม​ที่​เข้า​มา​ทาง​แช​ท​และ​คอม​เมน​ต์

PHYGITAL AGENCY เตรียม​แม่​แบบ​ข้อความ​ถึง​ลูกค้า พนักงาน และ​สื่อ​ตาม​ประเภท​เหตุ​ไว้​ล่วง​หน้า พร้อม​ทำ​ทะเบียน​ช่อง​ทาง​ที่​ส่ง​ข้อความ​ออก​เอง​ทั้งหมด และ​ระบุ​ผู้​มี​สิทธิ์​กด​หยุด​แต่ละ​ช่อง​ทางใน​ภาวะฉุกเฉิน

PARANATH PANARATANA

WRITTEN BY

PARANATH PANARATANA

CHAIRMAN OF PHYGITAL AGENCY

ประธานกรรมการบริษัท ฟิจิทัล เอเจนซี จำกัด มีประสบการณ์ดูแลการตลาดที่ผสานโลกจริงและโลกออนไลน์เข้าด้วยกัน ตลอดจนเป็นที่ปรึกษาในการวินิจฉัยธุรกิจ อีกทั้งยังเคยทำงานในสายวิดีโอโปรดักชั่นและภาพยนตร์ไทยอีกด้วย