ข้ามไปเนื้อหาหลัก

Startup Funding Stages Pre-Seed ถึง Series C กับ​สูตร SAFE

อัปเดตล่าสุด 30 กันยายน 2569
เวลาอ่านประมาณ 11 นาที
Startup Funding Stages Pre-Seed ถึง Series C กับ​สูตร SAFE

KEY TAKEAWAYS

3 ประเด็น

รอบ​ระดม​ทุน​แบ่ง​ตาม​คำถาม​ที่​กิจการ​ตอบ​ได้​แล้ว ไม่ใช่​ตาม​จำนวน​เงิน

Pre-Seed ตอบ​ว่า​ปัญหา​มี​จริง​และ​ทีม​เหมาะ​จะ​แก้ Seed ตอบ​ว่า​มี​คน​จ่าย​เงิน​จริง Series A ตอบ​ว่า​หา​ลูกค้า​ซ้ำ​ได้​ด้วย​ต้นทุน​ที่​คำนวณ​ได้ Series B และ C ตอบ​ว่า​ขยาย​ได้​โดย​อัตรา​กำไร​ไม่​ทรุด

SAFE คือ​สัญญา​ที่​นัก​ลงทุน​จ่าย​เงิน​วัน​นี้​เพื่อ​สิทธิ​ได้​หุ้น​ใน​รอบ​ถัด​ไป

Y Combinator สร้าง​ขึ้น​ใน​ปี 2013 และ​ใช้ post-money SAFE เป็น​มาตรฐาน​ตั้งแต่​ปี 2018 สัดส่วน​ที่​ขาย​คำนวณ​ง่าย คือ​เงิน​ลงทุน​หาร​ด้วย​เพดาน​มูลค่า​หลัง​รับ​เงิน

สัดส่วน​ที่​เสีย​ไป​หลาย​รอบ​คำนวณ​แบบ​ทบ​กัน ไม่ใช่​บวก​กัน

เสีย 15% ใน​รอบ​แรก​และ 20% ใน​รอบ​ที่​สอง ผู้​ก่อ​ตั้ง​เหลือ​ราว 68% ไม่ใช่ 65% และ​ยัง​ไม่​รวม​หุ้น​ที่​กัน​ไว้​ให้​พนักงาน

Startup Funding Stages Pre-Seed ถึง Series C แต่ละ​รอบ​ต้อง​พิสูจน์​อะไร พร้อม​สูตร post-money SAFE ที่ Y Combinator ใช้​ตั้งแต่​ปี 2018 สำหรับ​คำนวณ​หุ้น​ที่​เสีย​ไป

Startup Funding Stages คือ​ลำดับ​รอบ​ที่​สตาร์ท​อัพ​ขาย​หุ้น​หรือ​สิทธิ​ใน​หุ้น​ให้​นัก​ลงทุน ตั้งแต่ Pre-Seed ไป​จนถึง Series C ชื่อ​แต่ละ​รอบ​ไม่​ได้​กำหนด​โดย​กฎหมาย แต่​ใช้​สื่อสาร​กัน​ใน​วงการ​ว่า​กิจการ​พิสูจน์​อะไร​ได้​แล้ว รอบ​แรก ๆ ใช้ได้​ทั้ง​การ​ขาย​หุ้น​ตรง​และ​สัญญา​ที่​เรียก​ว่า SAFE ซึ่ง Y Combinator สร้าง​ขึ้น​ใน​ปี 2013 และ​ปัจจุบัน​เป็น​วิธี​ที่​สตาร์ท​อัพ​ระยะ​แรก​ใช้​ระดม​ทุน​มาก​ที่สุด​ตาม​คำ​อธิบาย​ของ​ผู้​สร้าง​เอง

หน้า​นี้​อธิบาย​ว่า​แต่ละ​รอบ​ต้อง​พิสูจน์​อะไร แล้ว​ใช้​สูตร​ของ post-money SAFE กับ​ดี​ลมาตร​ฐาน​ที่ Y Combinator เปิด​เผย​ไว้ แสดง​วิธี​คำนวณ​หุ้น​ที่​ผู้​ก่อ​ตั้ง​เสีย​ไป​ที​ละ​รอบ ขนาด​รอบ​และ​มูลค่า​ใน​บท​นี้​เป็น​ตัวอย่าง​การ​คำนวณ ไม่ใช่​คำ​แนะนำ​การ​ลงทุน สัญญา​จริง​ควร​ผ่าน​ทนายความ​ที่​รู้​กฎหมาย​บริษัท​ของ​ประเทศ​ที่​จด​ทะเบียน

รอบ​ระดม​ทุน​คือ​อะไร และ​แบ่ง​ด้วย​เกณฑ์​ใด

รอบ​ระดม​ทุน​คือ​การ​ขาย​หุ้น​ออก​ใหม่​หรือ​สิทธิ​ใน​หุ้น​ให้​ผู้​ลงทุน​กลุ่ม​หนึ่ง​ตาม​เงื่อนไข​ที่​ตกลง​กัน เงิน​เข้า​บริษัท​เพื่อ​ใช้​ตาม​แผนที่​ระบุ​ไว้ เกณฑ์​ที่​แบ่ง​รอบ​จริง​คือ​คำถาม​ที่​กิจการ​ตอบ​ได้​แล้ว คำถาม​เดิน​จาก​กว้าง​ไป​แคบ

รอบ คำถาม​ที่​ต้อง​ตอบ​ได้​ก่อน​เปิด​รอบ หลัก​ฐาน​ที่​นัก​ลงทุน​ดู
Pre-Seed ปัญหา​มี​จริง​และ​ทีม​นี้​เหมาะ​จะ​แก้ ประสบการณ์​ทีม การ​สัมภาษณ์​ผู้​ใช้ ต้นแบบ
Seed มี​คน​ยอม​จ่าย​เงิน​และ​กลับ​มา​ใช้​ซ้ำ ราย​ได้​ช่วง​แรก อัตรา​การก​ลับ​มา​ใช้
Series A หา​ลูกค้า​ซ้ำ​ได้​ด้วย​ต้นทุน​ที่​คำนวณ​ล่วง​หน้า​ได้ ต้นทุน​หา​ลูกค้า​หนึ่ง​ราย ราย​ได้​ต่อ​ลูกค้า​ตลอด​อายุ
Series B ขยาย​ทีม​และ​ตลาด​ได้​โดย​อัตรา​กำไร​ไม่​ทรุด อัตรา​การ​เติบโต​ที่​สม่ำเสมอ สัดส่วน​ราย​ได้​จาก​ช่อง​ทาง​ที่​ควบคุม​ได้
Series C เข้า​ตลาด​ใหม่​หรือ​ซื้อ​กิจการ​อื่น​มา​เสริม​ได้ ระบบ​บริหาร​ที่​รองรับ​องค์กร​ขนาด​ใหญ่​ขึ้น

การ​รู้​ลำดับ​นี้​ทำให้​ผู้​ก่อ​ตั้ง​เตรียม​หลัก​ฐาน​ตรง​กับ​รอบ​ที่​จะ​ขอ แทน​การเต​รี​ยม​ทุก​อย่าง​พร้อม​กัน​แล้ว​ไม่มี​เรื่อง​ไหน​แน่น​พอ

บริษัท​ที่​ไม่​เคย​ระดม​ทุน​ถือว่า​ล้า​หลัง​หรือ​ไม่

ไม่​เกี่ยว​กัน การ​ระดม​ทุน​เป็น​เครื่อง​มือ​ที่​เลือก​ให้​ตรง​กับ​จังหวะ​การ​เติบโต ไม่ใช่​ตัว​ชี้​วัด​คุณภาพ​ของ​กิจการ ข้อมูล​กิจการ​เกิด​ใหม่​ใน​สหรัฐฯ ที่ Robb และ Robinson วิเคราะห์​แสดง​ว่า​ใน​ปี​แรก จำนวน​กิจการ​ที่​ใช้​หนี้​มี​มากกว่า​กิจการ​ที่​ขาย​หุ้น​ให้​คนนอก​หลาย​เท่า คำถาม​ที่​ควร​ถาม​คือ​กิจการ​ต้องการ​เงิน​เพื่อ​อะไร และ​เงิน​นั้น​จะ​กลับ​มา​อย่างไร

Pre-Seed กับ SAFE สัญญา​ที่​ยัง​ไม่​กำหนด​ราคา​หุ้น

SAFE ย่อ​มา​จาก Simple Agreement for Future Equity คือ​สัญญา​สั้น​ที่​นัก​ลงทุน​จ่าย​เงิน​วัน​นี้​เพื่อ​แลก​กับ​สิทธิ​ได้​หุ้น​ใน​อนาคต หน้า​เอกสาร SAFE ของ Y Combinator ระบุ​ว่า Carolynn Levy สร้าง​สัญญา​นี้​ที่ Y Combinator ในปี 2013 SAFE จะ​แปลง​เป็น​หุ้น​บุริมสิทธิ​โดย​อัตโนมัติ​เมื่อ​บริษัท​ระดม​ทุน​แบบ​กำหนด​ราคา​หุ้น

ข้อ​ที่​ต้อง​เข้าใจ​ก่อน​เซ็น​มี​สาม​ข้อ

  1. SAFE ไม่ใช่​หนี้​และ​ไม่ใช่​เงิน​กู้ ไม่มี​ดอกเบี้ย​และ​ไม่มี​วัน​ครบ​กำหนด แต่​ก็​ยัง​ไม่ใช่​หุ้น​จนกว่า​จะ​แปลง​สภาพ
  2. ต่าง​จาก​หุ้น​กู้​แปลง​สภาพ (convertible note) ซึ่ง​เป็น​หนี้ มีด​อก​เบี้ย​สะสม​และ​มี​วัน​ครบ​กำหนด​ที่​ต้อง​คืน​เงิน​หรือ​แปลง​สภาพ
  3. post-money SAFE เป็น​มาตรฐาน​ของ Y Combinator ตั้งแต่​ปี 2018 เพดาน​มูลค่า​คิด​รวม​เงิน​ที่​ได้​จาก SAFE ทุก​ฉบับ​แล้ว สัดส่วน​ที่​ขาย​จึง​เท่ากับ​เงิน​ลงทุน​หาร​ด้วย​เพดาน​มูลค่า

เพดาน​มูลค่า (valuation cap) คือ​มูลค่า​กิจการ​หรือ​ไม่

ไม่ใช่​มูลค่า​ที่​ตกลง​ซื้อ​ขาย​กัน เพดาน​มูลค่า​คือ​ราคา​สูงสุด​ที่ SAFE จะ​ใช้​แปลง​เป็น​หุ้น ถ้า​รอบ​กำหนด​ราคา​ครั้ง​ถัด​ไป​ประเมิน​มูลค่า​สูง​กว่า​เพดาน นัก​ลงทุน SAFE จะ​ได้​หุ้น​ใน​ราคา​ที่​ต่ำ​กว่า คือ​ราคา​ตาม​เพดาน เอกสาร​ของ Y Combinator ยก​ตัวอย่าง​ผู้​ก่อ​ตั้ง​ที่​ตั้ง​เป้า​ระดม 1 ล้าน​ดอลลาร์​และ​ยอม​ขาย 15% เพดาน​มูลค่า​หลัง​รับ​เงิน​จึง​เป็น 1 ล้าน​หาร 15% หรือ​ราว 6.7 ล้าน​ดอลลาร์ ถ้า​ระดม​ได้ 500,000 ดอลลาร์​ที่​เพดาน​เดียวกัน สัดส่วน​ที่​ขาย​จะ​เหลือ​ราว 7.5%

pre-money SAFE กับ post-money SAFE ต่าง​กัน​อย่างไร

ต่าง​กัน​ที่​จุด​อ้างอิง​ของ​เพดาน​มูลค่า เอกสาร​ของ Y Combinator อธิบาย​ว่า​เพดาน​ของ pre-money SAFE อ้าง​มูลค่า​ก่อน​รับ​เงิน ส่วน post-money SAFE อ้าง​มูลค่า​หลัง​รับ​เงิน​จาก SAFE ทุก​ฉบับ​แล้ว เพดาน​แบบ​หลัง​จึง​ไม่​นับ​เงิน​ของ​รอบ​กำหนด​ราคา​ที่​ตาม​มา และ​ไม่​นับ​กอง​หุ้น​พนักงาน​ที่​ตั้ง​ใหม่​ใน​รอบ​นั้น ข้อดี​ของ​แบบ post-money คือ​ผู้​ก่อ​ตั้ง​รู้​สัดส่วน​ที่​ขาย​ไป​ได้​ทันที​ใน​วัน​เซ็น ส่วน​แบบ pre-money ต้อง​รอ​รู้​ว่า​มี SAFE ฉบับ​อื่น​รวม​กัน​เท่าไร​ก่อน​จึง​คำนวณ​ได้​ครบ

MFN SAFE สัญญา​ที่​ยัง​ไม่​ระบุ​เพดาน

MFN ย่อ​มา​จาก Most Favored Nation คือ SAFE ที่​ไม่มี​เพดาน​มูลค่า​และ​ไม่มี​ส่วนลด แต่​จะ​รับ​เงื่อนไข​ที่​ดี​ที่สุด​ของ SAFE ฉบับ​ที่​บริษัท​ออก​ภาย​หลัง​โดย​อัตโนมัติ นัก​ลงทุน​จึง​ลงเงิน​ได้​ก่อน​โดย​ยัง​ไม่​ต้อง​ตกลง​ราคา วัน​ที่​ใช้​นับ​คือ​วัน​ที่​ช้า​กว่า​ระหว่าง​วัน​เซ็น​กับ​วัน​ที่​เงิน​เข้า

ดี​ลมาตร​ฐาน​ของ Y Combinator คำนวณ​หุ้น​อย่างไร

หน้า​ดี​ลมาตร​ฐาน​ของ Y Combinator ระบุ​ว่า​ลงทุน 500,000 ดอลลาร์​ผ่าน SAFE สอง​ฉบับ​พร้อม​กัน

ส่วน เงิน​ลงทุน เงื่อนไข
SAFE ฉบับ​แรก 125,000 ดอลลาร์ post-money SAFE ได้ 7% ของ​บริษัท
SAFE ฉบับ​ที่​สอง 375,000 ดอลลาร์ uncapped MFN SAFE รับ​เงื่อนไข​ของ SAFE ที่​ออก​ภาย​หลัง

หน้า​เดียวกัน​ยก​ตัวอย่าง​ว่า ถ้า​บริษัท​ออก SAFE รอบ​ถัด​ไป​ที่​เพดาน​มูลค่า​หลัง​รับ​เงิน 15 ล้าน​ดอลลาร์ ฉบับ​ที่​สอง​จะ​แปลง​เป็น 375,000 หาร 15,000,000 หรือ 2.5% รวม​กับ 7% จาก​ฉบับ​แรก ตัวอย่าง​นี้​ทำให้​เห็น​ว่า​หุ้น​ที่​เสีย​ไป​ใน​รอบ​แรก​ขึ้น​กับ​เพดาน​ของ SAFE ฉบับ​ต่อ​มา​ด้วย ไม่​ได้​จบ​ที่​วัน​เซ็น​ฉบับ​แรก

เมื่อ​ถึง​รอบ​กำหนด​ราคา SAFE และ​ตราสาร​แปลง​สภาพ​ทุก​ฉบับ​จะ​แปลง​เป็น​หุ้น​พร้อม​กัน มี​การ​ตั้ง​หรือ​ขยาย​กอง​หุ้น​พนักงาน​ให้​ได้​สัดส่วน​ที่​ตกลง​ไว้ แล้ว​เงิน​ใหม่​จึง​เข้า​มา SAFE ฉบับ 7% ของ Y Combinator ยัง​ได้ 7% หลัง​การ​แปลง​นี้ โดย​นับ​รวม​กอง​หุ้น​พนักงาน​ที่​มี​อยู่​เดิม​แล้ว

SAFE ใช้​กับ​บริษัท​จำกัด​ใน​ไทย​ได้​หรือ​ไม่

แบบ​ฟอร์ม​ที่ Y Combinator เผย​แพร่​มี​ฉบับ​สำหรับ​บริษัท​ใน​สหรัฐฯ และ​ฉบับ​สำหรับ​บริษัท​ที่​จด​ทะเบียน​ใน​แคนาดา หมู่​เกาะ​เคย์​แมน และ​สิงคโปร์ ไม่มี​ฉบับ​สำหรับ​บริษัท​ไทย และ​หน้า​เอกสาร​เอง​แนะนำ​ให้​ปรึกษา​ทนายความ​ที่​มี​ใบ​อนุญาต​ใน​ประเทศ​นั้น​ก่อน​ใช้​ฉบับ​นอก​สหรัฐฯ บริษัท​ไทย​ที่​จะ​รับ​เงิน​ใน​รูป​แบบ​คล้าย​กัน​ต้อง​ให้​ทนายความ​ออกแบบ​สัญญา​ตาม​กฎหมาย​บริษัท​ไทย เพราะ​การ​ออก​หุ้น​ใหม่​และ​หุ้น​บุริมสิทธิ​มี​ขั้น​ตอน​ตาม​กฎหมาย​ของ​ไทย​เอง

Seed ถึง Series C เปลี่ยน​คำถาม​ไป​อย่างไร

รอบ Seed ต้องการ​หลัก​ฐาน​ว่า​มี​คน​จ่าย​เงิน​จริง​และ​กลับ​มา​ใช้​ซ้ำ Series A เปลี่ยน​คำถาม​เป็น​ว่า​กิจการ​หา​ลูกค้า​ซ้ำ​ได้​ด้วย​วิธี​ที่​คำนวณ​ต้นทุน​ล่วง​หน้า​ได้​หรือ​ยัง นัก​ลงทุน​จะ​ตรวจ​ความ​สม่ำเสมอ​ของ​การ​เติบโต และ​สัดส่วน​ราย​ได้ที่​มา​จาก​ช่อง​ทาง​ที่​กิจการ​ควบคุม​ได้

Series B ซื้อ​ความ​สามารถ​ใน​การ​ขยาย​ทีม​และ​ตลาด​โดย​อัตรา​กำไร​ไม่​ทรุด Series C ซื้อ​การ​เข้า​ตลาด​ใหม่​หรือ​การ​ซื้อ​กิจการ​อื่น​เข้า​มา​เสริม รอบ​เหล่า​นี้​เป็นการ​ขาย​หุ้น​แบบ​กำหนด​ราคา สัญญา​ผู้​ถือ​หุ้น​จึง​ละเอียด​ขึ้น และ​นัก​ลงทุน​เดิม​ที่​ถือ​สิทธิ​ลงทุน​ตาม​สัดส่วน (pro rata) อาจ​ใช้​สิทธิ​นั้น​ลงเงิน​เพิ่ม

มูลค่า​กิจการ​ที่​สูง​ใน​รอบ​แรก​เป็น​เรื่อง​ดี​เสมอ​หรือ​ไม่

มี​ข้อ​แลก​เปลี่ยน​ที่​ต้อง​รู้​ล่วง​หน้า มูลค่า​สูง​ทำให้​เสีย​สัดส่วน​น้อย​ลง​ใน​รอบ​นั้น แต่​ตั้ง​เกณฑ์​ให้​รอบ​ถัด​ไป​สูง​ตาม ถ้า​ผล​ประกอบ​การ​โต​ไม่ทัน รอบ​ถัด​ไป​อาจ​ต้อง​เปิด​ที่​มูลค่า​ต่ำ​กว่า​เดิม ซึ่ง​กระทบ​ทั้ง​กำลัง​ใจ​ของ​ทีม และ​สิทธิ​ของ​ผู้​ถือ​หุ้น​เดิม​ตาม​เงื่อนไข​ป้องกัน​การ​ลด​สัดส่วน​ใน​สัญญา การ​เลือก​มูลค่า​ที่​พา​ไป​ถึง​หลัก​ไมล์​ถัด​ไป​ได้​จริง​จึง​มี​ประโยชน์​กว่า​การ​เลือก​ตัวเลข​สูงสุด​ที่​หา​ได้

สัดส่วน​ที่​เสีย​ไป​สะสม และ​วิธี​วางแผน​สาม​รอบ​ล่วง​หน้า

สัดส่วน​ที่​เสีย​แต่ละ​รอบ​คำนวณ​จาก​ฐาน​ที่​เหลือ​อยู่ ไม่ใช่​จาก 100% ทุก​ครั้ง ตัวอย่าง​การ​คำนวณ​ด้าน​ล่าง​ใช้​ตัวเลข​สมมติ

ขั้น สัดส่วน​ที่​ขาย ผู้​ก่อ​ตั้ง​เหลือ
เริ่ม​ต้น ยัง​ไม่​ขาย 100%
รอบ​แรก 15% 85%
รอบ​ที่​สอง 20% 68% (85% × 80%)
ตั้ง​กอง​หุ้น​พนักงาน 10% ของ​บริษัท 10% ราว 61%

การ​วางแผน​ล่วง​หน้า​สาม​รอบ​จึง​ควร​ทำ​ก่อน​เปิด​รอบ​แรก สิ่ง​ที่​สำคัญ​พอ​กับ​ตัวเลข​สัดส่วน​คือ​เงื่อนไข​ที่มา​พร้อม​หุ้น เช่น สิทธิ​ได้​เงิน​คืน​ก่อน​เมื่อ​ขาย​กิจการ สิทธิ​คัดค้าน​บาง​เรื่อง และ​สิทธิ​ร่วม​ขาย​เมื่อ​ผู้​ก่อ​ตั้ง​ขาย​หุ้น เงื่อนไข​เหล่า​นี้​กำหนด​ว่า​เจ้าของ​เดิม​ได้​เงิน​จริง​เท่าไร​ใน​วัน​ขาย​กิจการ ซึ่ง​อาจ​ต่าง​จาก​สัดส่วน​บน​กระดาษ​มาก

สี่​งาน​ที่​ควร​เสร็จ​ก่อน​นัด​นัก​ลงทุน​ราย​แรก

รายการ​นี้​ทำได้​ก่อน​นัด​นัก​ลงทุน​ราย​แรก

  1. เขียน​คำถาม​ที่​รอบ​นี้​ต้อง​ตอบ ตาม​ตาราง​หัวข้อ​แรก พร้อม​ตัวเลข​ที่​พิสูจน์​ได้​แล้ว
  2. คำนวณ​สัดส่วน​ที่​จะ​เสีย​สาม​รอบ​ล่วง​หน้า รวม​กอง​หุ้น​พนักงาน
  3. ตรวจ​เอกสาร​พื้น​ฐาน​ของ​บริษัท ทะเบียน​ผู้​ถือ​หุ้น สัญญา​จ้าง และ​สิทธิ​ใน​ทรัพย์สิน​ทาง​ปัญญา
  4. ตัดสิน​ว่า​จะ​ใช้​สัญญา​รูป​แบบ​ใด กับ​ทนายความ​ที่​รู้​กฎหมาย​ของ​ประเทศ​ที่​บริษัท​จด​ทะเบียน

ก่อน​ถึง​รอบ​แรก เจ้าของ​ส่วน​ใหญ่​ต้อง​เลือก​ระหว่าง​สาม​ทาง​ที่​เล่า​ไว้​ในBootstrapping vs VC vs สิน​เชื่อ กิจการ​ใหม่​พึ่ง​เงิน​กู้​มากกว่า เงิน​ที่​ได้​มา​ต้อง​อยู่​ให้​ถึง​รอบ​ถัด​ไป ซึ่ง​ขึ้น​กับ​วงจร​เงินสด​ในบริหาร​กระแส​เงินสด​แบบ cash-rich ภาย​ใต้​เครดิต​เทอม 45 วัน การ​ตี​มูลค่า​กิจการ​เบื้อง​ต้น​ก่อน​คุย​ตัวเลข​กับ​นัก​ลงทุน​อยู่​ในประเมิน​มูลค่า​ธุรกิจ​เบื้อง​ต้น เทียบ​ตัว​คูณ 12 เท่า​ของ​ตลาด​หุ้น ตัว​ชี้​วัด​ที่​นัก​ลงทุน​จะ​ขอ​ดู​ทุก​เดือน​อยู่​ในKPI การ​เงิน​ที่ CEO ต้อง​ดู​ทุก​เดือน ปิด​ตัวเลข​ให้​ทัน​วัน​ยื่น​ภาษี และ​แผนที่​ความ​รู้​บริหาร​ที่​หัวข้อ​นี้​สังกัด​อยู่​คือความ​รู้​บริหาร​จัดการ 9 หมวด​ที่ CEO ต้อง​รู้ ผลิต​ภาพ​ขึ้น 17%

สรุป

Startup Funding Stages แบ่ง​ตาม​คำถาม​ที่​กิจการ​ตอบ​ได้ ตั้งแต่​ปัญหา​มี​จริง​ใน​รอบ Pre-Seed จนถึง​การ​ขยาย​โดย​อัตรา​กำไร​ไม่​ทรุด​ใน Series B และ C รอบ​แรก​มัก​ใช้ SAFE ซึ่ง Y Combinator สร้าง​ใน​ปี 2013 และ​ใช้ post-money SAFE เป็น​มาตรฐาน​ตั้งแต่​ปี 2018 สัดส่วน​ที่​ขาย​เท่ากับ​เงิน​ลงทุน​หาร​เพดาน​มูลค่า สัดส่วน​หลาย​รอบ​คำนวณ​แบบ​ทบ​กัน บริษัท​ไทย​ต้อง​ใช้​สัญญา​ที่​ออกแบบ​ตาม​กฎหมาย​ไทย เพราะ​แบบ​ฟอร์ม​ของ Y Combinator ไม่มี​ฉบับ​ไทย

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ควร​ตัดสิน​ก่อน​รอบ​ที่​มี​การ​กำหนด​ราคา​หุ้น เพราะ​เอกสาร​ของ Y Combinator ระบุ​ว่า​เพดาน​ของ post-money SAFE นับ​รวม​กอง​หุ้น​พนักงาน​ที่​มี​อยู่​ก่อน​รอบ​กำหนด​ราคา แต่​ไม่​นับ​กอง​ที่​ตั้ง​ใหม่​หรือ​ขยาย​ใน​รอบ​นั้น ผล​คือ​กอง​ที่​ตั้ง​ใหม่​ตอน​รอบ​กำหนด​ราคา​จะ​ลด​สัดส่วน​ของ​ผู้​ถือ​หุ้น​เดิม ขนาด​กอง​และ​เงื่อนไข​การ​ได้​สิทธิ​ควร​กำหนด​ร่วม​กับ​ทนายความ

SAFE เร็ว​กว่า​และ​ใช้​เอกสาร​น้อย​กว่า เพราะ​ยัง​ไม่​ต้อง​ตกลง​ราคา​หุ้น​และ​ยัง​ไม่​ออก​หุ้น​ใหม่​ใน​วัน​นั้น ข้อ​แลก​คือ​ผู้​ก่อ​ตั้ง​ต้อง​ติดตาม​ว่า SAFE หลาย​ฉบับ​รวม​กัน​แปลง​เป็น​หุ้น​เท่าไร การ​ขาย​หุ้น​แบบ​กำหนด​ราคา​ชัดเจน​กว่า​แต่​ใช้​เวลา​และ​ค่า​ทนายความ​มากกว่า ใน​ไทย การ​เลือก​ขึ้น​กับ​ว่า​กฎหมาย​บริษัท​ไทย​รองรับ​โครงสร้าง​สัญญา​ที่​ต้องการ​หรือ​ไม่

ขึ้น​กับ​ความ​แน่นอน​ของ​แผน รอบ​เล็ก​หลาย​รอบ​ทำให้​เสีย​สัดส่วน​น้อย​ลง​ถ้า​มูลค่า​กิจการ​เพิ่ม​ขึ้น​จริง​ระหว่าง​รอบ แต่​แลก​กับ​เวลา​ของ​ผู้​ก่อ​ตั้ง​ที่​ต้อง​กลับ​ไป​หาเงิน​บ่อย​กว่า Y Combinator อธิบาย​ว่าการ​ใช้ SAFE ทำให้​ระดม​ที​ละ​ก้อน​ที่​เพดาน​ต่าง​กัน​ได้ ซึ่ง​ช่วย​ให้​ขอ​เท่า​ที่​พา​ไป​ถึง​หลัก​ไมล์​ถัด​ไป​บวก​เวลา​สำรอง

ข้อมูล​ที่​ตรวจ​สอบ​ได้​คือ​ประเภท​ของ​รอบ ยอด​เงิน​ที่​ได้​รับ และ​ชื่อ​นัก​ลงทุน​ที่​ยินยอม​ให้​เปิด​เผย ถ้า​เป็น SAFE ไม่​ควร​เรียก​เพดาน​มูลค่า​ว่า​มูลค่า​กิจการ เพราะ​ยัง​ไม่มี​การ​ตกลง​ราคา​หุ้น การ​ระบุ​ตัวเลข​เกิน​จริง​ใน​ข่าว​สร้าง​ภาระ​ให้​รอบ​ถัด​ไป เมื่อ​นัก​ลงทุน​ใหม่​ตรวจ​เอกสาร​แล้ว​พบ​ว่า​ไม่​ตรง​กับ​ที่​ประกาศ

ส่วน​ที่​นำ​ไป​ใช้ได้​คือ​วิธี​คิด​เรื่อง​เตรียม​หลัก​ฐาน​ตาม​ลำดับ​และ​วางแผน​สัดส่วน​ล่วง​หน้า​ใช้ได้​กับ​ทุก​ธุรกิจ​ที่​จะ​รับ​ผู้​ร่วม​ทุน แต่​รูป​แบบ​สัญญา​และ​ตัวอย่าง​ตัวเลข​ใน​บท​นี้​มา​จาก​ระบบ​ของ​สหรัฐฯ ธุรกิจ​ไทย​ที่​รับ​ผู้​ร่วม​ทุน​ควร​ใช้​สัญญา​ที่​ออกแบบ​ตาม​กฎหมาย​ไทย และ​เทียบ​เงื่อนไข​กับ​ดีล​ใน​ประเทศ​เป็น​หลัก

PHYGITAL INSIGHT

PHYGITAL AGENCY ยึด​หลัก​ว่า​ข่าว​การ​ระดม​ทุน​ที่​เขียน​เพดาน​มูลค่า​ของ SAFE เป็น​มูลค่า​กิจการ ทำให้​ลูกค้า คู่​ค้า และ​นัก​ลงทุน​รอบ​ถัด​ไป​เข้าใจ​ตัวเลข​ผิด​ตั้งแต่​ต้น ข่าว​ที่​ตรวจ​สอบ​ได้​ควร​บอก​ประเภท​ของ​รอบ ยอด​เงิน​ที่​ได้​รับ​จริง และ​ระบุ​ชัด​ว่า​ตัวเลข​ใด​เป็น​เพดาน​ของ​สัญญา ซึ่ง​เป็น​ความ​น่า​เชื่อ​ถือ​ที่​สะสม​ไป​ถึง​รอบ​ต่อ​ไป บริการ​ร่าง​ข่าว​ประชาสัมพันธ์​และ​ส่ง​ถึง​สื่อมวลชน​ของ​ฟิจิ⁠ทัล​ช่วย​เรียบ​เรียง​ประกาศ​รอบ​ระดม​ทุน​ให้​ถูก​ต้อง​ตาม​เอกสาร​จริง​ก่อน​ส่ง​ถึง​สื่อ

ให้ PHYGITAL AGENCY ช่วยต่อยอดเรื่องนี้สู่ผลลัพธ์จริง

ตัวเลข​ใน​ข่าว​ระดม​ทุน​รอบ​แรก​จะ​ถูก​นัก​ลงทุน​รอบ​ถัด​ไป​ตรวจ​เทียบ​กับ​เอกสาร​จริง

PHYGITAL AGENCY ช่วย​เรียบ​เรียง​ประกาศ​รอบ​ระดม​ทุน​ให้​ตรง​กับ​สัญญา​ที่​ลง​นาม และ​วาง​ลำดับ​การ​สื่อสาร​กับ​สื่อ คู่​ค้า และ​ลูกค้า​ให้​ใช้​ถ้อยคำ​เดียวกัน

PARANATH PANARATANA

WRITTEN BY

PARANATH PANARATANA

CHAIRMAN OF PHYGITAL AGENCY

ประธานกรรมการบริษัท ฟิจิทัล เอเจนซี จำกัด มีประสบการณ์ดูแลการตลาดที่ผสานโลกจริงและโลกออนไลน์เข้าด้วยกัน ตลอดจนเป็นที่ปรึกษาในการวินิจฉัยธุรกิจ อีกทั้งยังเคยทำงานในสายวิดีโอโปรดักชั่นและภาพยนตร์ไทยอีกด้วย