ข้ามไปเนื้อหาหลัก

สี​ไทย​โทน​คือ​อะไร 168 สี​ไทย​ใน 10 หมู่ พร้อม​รหัส​สำหรับ​งาน​ออกแบบ

อัปเดตล่าสุด 30 กันยายน 2569
เวลาอ่านประมาณ 13 นาที
สี​ไทย​โทน​คือ​อะไร 168 สี​ไทย​ใน 10 หมู่ พร้อม​รหัส​สำหรับ​งาน​ออกแบบ

KEY TAKEAWAYS

3 ประเด็น

สี​ไทย​โทน (Thaitone) คือ​ระบบ​ที่​จัด​ชื่อ​สี​ไทย​ให้​เป็น​ชุด​สี​สำหรับ​งาน​ออกแบบ

ดร.ไพโรจน์ พิทย​เมธี รวบรวม​ไว้​ใน​ดุษฎีนิพนธ์​ของ​บัณฑิต​วิทยาลัย มหาวิทยาลัย​ศิลปากร ปี​การ​ศึกษา 2559 ได้​ชื่อ​สี 168 สี แบ่ง​เป็น 10 หมู่​ตาม​โทน​สี

ทุก​สี​มี​รหัส​ขึ้น​ต้น​ด้วย​ตัว T ตาม​ด้วย​เลข​สี่​หลัก และ​ค่า​สี​ระบบ CMYK

เลข​หลัก​แรก​บอก​หมู่​สี เช่น แดง​ชาด T1010 อยู่​หมู่​สี​แดง ค่า​สี C20 M100 Y100 K0

ค่า​ใน​ระบบ​เป็น​ค่า​กลาง​ของ​แต่ละ​สี​สำหรับ​งาน​พิมพ์​เท่านั้น

เลข​ท้าย​รหัส​ทุก​สี​ยัง​เป็น 0 ซึ่ง​หมาย​ถึง​สี​แท้ ยัง​ไม่มี​เฉด​อ่อน​หรือ​เข้ม ค่า​บน​หน้า​จอ​ต้อง​แปลง​และ​ทดสอบ​เพิ่ม

สี​ไทย​โทน​คือ​ระบบ​ที่​รวบรวม​ชื่อ​สี​ไทย 168 สี แบ่ง​เป็น 10 หมู่ ให้​รหัส T กับ​ค่า CMYK ทุก​สี บท​นี้​อธิบาย​ที่มา วิธี​อ่าน​รหัส และ​ข้อ​จำกัด​ก่อน​นำ​ไป​ใช้​กับ​งาน​แบรนด์

แบรนด์​ที่​อยาก​ให้​สินค้า​ดู​เป็น​ไทย​มัก​เจอ​ปัญหา​เดียวกัน​ตอน​เลือก​สี นัก​ออกแบบ​เปิด​โปรแกรม​แล้ว​พบ​แต่​ชุด​สีสา​กล​อย่าง Pantone ส่วน​ชื่อ​ที่​ได้ยิน​กัน​คุ้น​หู​อย่าง​แดง​ชาด คราม หรือ​เหลือง​รง ไม่มี​ค่า​สี​กำกับ​ให้​ส่ง​โรง​พิมพ์​ได้ แต่ละ​คน​จึง​ตีความ​เฉด​เอา​เอง ฉลาก​ล็อต​แร​กกับล็อต​ถัด​ไป​ออก​มา​ไม่​ตรง​กัน และ​ไม่มี​ใคร​บอก​ได้​ว่า​เฉด​ไหน​คือ​แดง​ชาด​จริง

บท​นี้​อธิบาย​ระบบ​สี​ไทย​โทน ตั้งแต่​ที่มา​ของ​ชื่อ​สี​ทั้ง 168 สี วิธี​อ่าน​รหัส T การ​แบ่ง 10 หมู่ ไป​จนถึง​ข้อ​จำกัด​ของ​ค่า CMYK ใน​ระบบ เพื่อ​ให้​ผู้​อ่าน​ตัดสิน​ใจ​ได้​ว่า​จะ​นำ​สี​ไทย​โทน​ไป​ใช้​กับ​งาน​แบรนด์​ส่วน​ไหน และ​ต้องเต​รี​ยม​อะไร​เพิ่ม​ก่อน​สั่ง​พิมพ์​จริง

สี​ไทย​โทน​คือ​อะไร ใคร​เป็น​ผู้​จัด​ระบบ

สี​ไทย​โทน (Thaitone) คือ​ชุด​สี​ที่​นำ​ชื่อ​สี​ไทย​แบบ​ดั้งเดิม​มา​เทียบ​เป็น​ค่า​สี​มาตรฐาน​สากล ให้​ทุก​สี​มีชื่อ​ภาษา​ไทย ชื่อ​ทับ​ศัพท์​ภาษา​อังกฤษ รหัส​สี และ​ค่า​สี​ระบบ CMYK นัก​ออกแบบ​จึง​เลือก​สี​ไทย​จาก​รหัส​ได้​แบบ​เดียว​กับ​การ​เลือก​สี​จาก​ชุด​สี​ของ Pantone

ผู้​จัด​ระบบ​คือ ดร.ไพโรจน์ พิทย​เมธี ผล​งาน​อยู่​ในดุษฎีนิพนธ์​เรื่อง "การ​สร้าง​ประสบการณ์​ทาง​สุนทรี​ยะ​จาก​สี​ไทย" สาขา​วิชา​ทัศน​ศิลป์ บัณฑิต​วิทยาลัย มหาวิทยาลัย​ศิลปากร ปี​การ​ศึกษา 2559 ยาว 180 หน้า ขอบเขต​งาน​วิจัย​ระบุ​ไว้​สาม​ส่วน คือ​เทียบ​สี​ไทย​เป็น​ระบบ​สี​พิเศษ (Solid Color) แบบ​เดียว​กับ​ชุด​สี Pantone และ Toyo Color เทียบ​ค่า​สี​ด้วย​ระบบ CMYK สำหรับ​งาน​พิมพ์ และ​สร้าง​ชุด​สี​สำเร็จรูป (Swatch Library) ชื่อ Thaitone สำหรับ​โปรแกรม​ออกแบบ

บทความ​ของ​สาลิกา วัน​ที่ 29 พฤศจิกายน 2562 เล่า​ว่า​ชื่อ​ไทย​โทน​ตั้ง​ตาม​ยี่ห้อ Pantone เพราะ​ผู้​จัด​ระบบ​ต้องการ​ให้ Thaitone เป็น​ค่าย​สี​ที่​จับ​กลุ่ม​สี​ไทย​ได้​แบบ​เดียวกัน และ​วางแผน​จด​เป็น​เครื่องหมายการค้า​เพื่อ​ต่อย​อด​เชิง​พาณิชย์ บทความ​เดียวกัน​ระบุ​ว่า​ผู้​จัด​ระบบ​เป็น​อาจารย์​ภาค​วิชาการ​ออกแบบ​นิเทศ​ศิลป์ คณะ​มัณฑนศิลป์ มหาวิทยาลัย​ศิลปากร

สี​ไทย​โทน​ต่าง​จาก​สี​ไทย​ที่​ช่าง​ใช้​กัน​มา​อย่างไร

สี​ไทย​คือ​สี​ที่​ช่าง​ไทย​ปรุง​จาก​วัสดุ​ธรรมชาติ​และ​ใช้​ใน​จิตรกรรม​ไทย​ประเพณี หัวโขน และ​ผ้า​ย้อม ส่วน​สี​ไทย​โทน​คือ​การนำ​ชื่อ​สี​เหล่า​นั้น​มา​จัด​ระบบ​ใหม่ วิทยานิพนธ์​นิยาม​ว่า​เป็นการ​รวบรวม​และ​สังเคราะห์​ความ​รู้​เรื่อง​สี​ไทย แล้ว​กำหนด​ค่า​สี รหัส และ​หมวด​หมู่​ให้​เหมือน​ชุด​สี​มาตรฐาน​สากล ช่าง​ที่​ปรุง​สี​เอง​ยัง​ใช้​วัสดุ​จริง​เป็น​หลัก ส่วน​นัก​ออกแบบ​ที่​ทำงาน​บน​คอมพิวเตอร์​ใช้​รหัส​และ​ค่า CMYK แทน​การ​ปรุง​สี

ชื่อ​สี 168 สีมา​จาก​ไหน

ชื่อ​สี​ทั้ง 168 สีมา​จาก​การ​เทียบ​เอกสาร​เก่า​กับ​คำ​สัมภาษณ์​ผู้​เชี่ยวชาญ วิทยานิพนธ์​ระบุ​แหล่ง​ที่​ใช้ ได้แก่ พจนานุกรม "สัพะ-พะ-จะ-นะ" พ.ศ. 2397 หนังสือ "อักข​รา​ภิธาน​ศรับท์" พ.ศ. 2416 หนังสือ "ภาพ​จิตรกรรม​ไทย" ของ​อาจารย์​อมร ศรี​พจนารถ พ.ศ. 2514 หนังสือ "หัวโขน" พ.ศ. 2543 ของ​บุญ​ชัย เบญจ​รงค​กุล และ​บท​สัมภาษณ์​ผู้​เชี่ยวชาญ​ศิลปะ​ไทย​กับ​ผู้​สืบทอด​การ​ปรุง​สี​แบบ​โบราณ ผล​การ​ค้นคว้า​เพิ่ม​ชื่อ​สี​จาก​ข้อมูล​เดิม​จน​ได้ 168 สี และ​ตาราง​ที่ 42 ของ​วิทยานิพนธ์​สรุป​จำนวน​นี้​ไว้

การ​นับ​ซ้ำ​เป็น​ปัญหา​ที่​งาน​วิจัย​ต้อง​แก้ เพราะ​สี​เดียวกัน​มี​หลาย​ชื่อ วิทยานิพนธ์​ใช้​วัสดุ​ต้น​กำเนิด​เป็น​เกณฑ์ ชื่อ​ที่มา​จาก​วัสดุ​เดียวกัน​ถือ​เป็น​สี​เดียวกัน ตัวอย่าง​เช่น แดง​ชาด แดง​ฉาด ชาด​ก้อน และ​ชาด​หรคุณ มา​จาก​แร่​ซินนาบาร์ (cinnabar ชื่อ​ทาง​เคมี HgS) ส่วน​สี​ลิ้นจี่ สี​โลหิต และ​สี​แดง​ก่ำ มา​จาก​แมลง​โค​ชิ​นีล (cochineal) คนละ​วัสดุ​กับ​ชาด งาน​วิจัย​ยัง​สรุป​จาก​เอกสาร​และ​บท​สัมภาษณ์​ว่า​หง​ชาด กุหลาบ และ​ชมพู เป็น​สี​เดียวกัน

ผู้​จัด​ระบบ​ตั้งใจ​หา​ค่า​สี​ของ​วัสดุ​ตอน​ปรุง​เสร็จ ไม่​ได้​วัด​สี​จาก​ภาพ​จิตรกรรม​ที่​ผ่าน​กาล​เวลา เพราะ​ผนัง​โบสถ์​เปลี่ยน​สี​ไป​ตาม​ความ​เป็นก​รด​ด่าง​ของ​ผนัง แสง​อัลตราไวโอเลต และ​ฝุ่น​ที่​เกาะ​สะสม ค่า​สี​ใน​ระบบ​จึง​ใกล้​กับ​สี​ตอน​ช่าง​เพิ่ง​เขียน​เสร็จ​มากกว่า​สี​ที่​ผู้​ชม​เห็น​ใน​โบสถ์​ปัจจุบัน

ทำไม​สี​ไทย​ดู​เข้ม​และ​หม่น​กว่า​สีสา​กล

สี​ไทย​เข้ม​กว่า​เพราะ​แม่สี​ของ​ช่าง​ไทย​เข้ม​ตั้งแต่​ต้น วิทยานิพนธ์​อธิบาย​ว่า​หมวด​สี​แม่สี​มี​สาม​สี คือ คราม แดง​ชาด และ​เหลือง​รง ทั้ง​สาม​เป็น​วัสดุ​ธรรมชาติ คือ​คราม​จาก​การ​หมัก​ต้น​คราม ชาด​จาก​แร่ และ​รง​จาก​ยาง​ต้น​รง ค่า​สี​ของ​แม่สี​เข้ม​กว่า​สี​ทั่วไป สี​ที่​ผสม​ต่อ​จาก​แม่สี​เหล่า​นี้​จึง​เข้ม​ตาม​ไป​ด้วย ส่วน​ความ​หม่น​มา​จาก​เนื้อ​สี​ฝุ่น​ที่​ด้าน​และ​ไม่​สะท้อน​แสง แบรนด์​ที่​เคยชิน​กับ​สี​สด​จาก​หมึก​พิมพ์​สมัย​ใหม่​จึง​ควร​เทียบ​สี​ไทย​บน​กระดาษ​จริง​ก่อน​ตัดสิน​ใจ

อ่าน​รหัส T ของ​สี​ไทย​โทน​อย่างไร

รหัส​สี​ไทย​โทน​มี​ห้า​ตัว​อักษร ตัว T หมาย​ถึง​ระบบ Thaitone ตาม​ด้วย​เลข​สี่​หลัก เลข​หลัก​แรก​บอก​หมู่​สี เลข​หลัก​ที่​สอง​และ​สาม​บอก​ลำดับ​ของ​สี​ใน​หมู่ และ​เลข​หลัก​สุดท้าย​สงวน​ไว้​บอก​ความ​อ่อน​แก่​ของ​สี วิทยานิพนธ์​หน้า 81 อธิบาย​โครง​นี้​พร้อม​กำหนด​ว่า​หมู่​สี​แดง​ใช้​เลข 1 หมู่​สี​ส้ม​ใช้​เลข 2 และ​ไล่​ต่อ​ไป​ตาม​ลำดับ​หมู่

ยก​ตัวอย่าง​รหัส T1090 ของ​สี​หงสบาท

  1. T คือ​สี​ใน​ระบบ​ไทย​โทน
  2. 1 คือ​หมู่​สี​แดง
  3. 09 คือ​สี​ลำดับ​ที่​เก้า​ใน​หมู่​สี​แดง
  4. 0 คือ​ค่า​กลาง​ของ​สี

แต่ละ​สี​ใน​วิทยานิพนธ์​เขียน​ตาม​รูป​แบบ​เดียวกัน คือ​ชื่อ​ภาษา​ไทย ชื่อ​ทับ​ศัพท์​ใน​วงเล็บ รหัส T และ​ค่า CMYK เช่น หงสบาท (Hongsabat) T1090 (c10 m50 y20 k0) ต่อ​ด้วย​คำ​อธิบาย​วัสดุ คติ​ความ​เชื่อ และ​ที่มา​ของ​ชื่อ ผู้​ใช้​จึง​ค้น​สี​ได้​ทั้ง​จาก​ชื่อ​ไทย ชื่อ​ทับ​ศัพท์ และ​รหัส

เลข​ท้าย​รหัส​สี​ไทย​โทน​ที่​เป็น 0 หมายความ​ว่า​อะไร

เลข 0 ท้าย​รหัส​หมาย​ถึง​ค่า​กลาง​หรือ​สี​แท้​ของ​สี​นั้น วิทยานิพนธ์​ออกแบบ​หลัก​สุดท้าย​ไว้​ใช้​บอก​ความ​อ่อน​แก่​ของ​สี แต่​ใน​ฉบับ​ปี 2559 ทุก​สี​ยัง​มี​เลข​ท้าย​เป็น 0 เท่านั้น ฟิจิ⁠ทัล​ไล่​ตรวจ​ทั้ง 168 รหัส​แล้ว​ไม่​พบ​เลข​ท้าย​อื่น แปล​ว่า​ระบบ​ยัง​ไม่มี​เฉด​อ่อน​หรือ​เฉด​เข้ม​ของ​แต่ละ​สี​ให้​เลือก แบรนด์​ที่​ต้องการ​สี​รอง​สำหรับ​พื้น​หลัง​หรือ​เส้น​กรอบ​ต้อง​กำหนด​เฉด​เอง​แล้ว​บันทึก​ไว้​ใน​คู่มือ​แบรนด์

10 หมู่​สี​ไทย​โทน หมู่​ละ​กี่​สี

สี​ไทย​โทน​แบ่ง 168 สี​ออก​เป็น 10 หมู่​ตาม​โทน​สี ใช้​ชื่อ​หมู่​เป็น​คำ​สามัญ​อย่าง​หมู่​สี​แดง​หรือ​หมู่​สีน้ำเงิน วิทยานิพนธ์​ให้​เหตุผล​ว่า​คน​ทั่วไป​ที่​ไม่ใช่​ช่าง​จะ​เข้าใจ​กลุ่ม​สี​ได้​ตรง​กัน ตาราง​ด้าน​ล่าง​นับ​จำนวน​สี​จาก​รหัส​จริง​ใน​วิทยานิพนธ์ พร้อม​สี​แรก​ของ​แต่ละ​หมู่

หมู่​สี เลข​หมู่​ใน​รหัส จำนวน​สี สี​แรก​ของ​หมู่ ค่า CMYK
หมู่​สี​แดง 1 26 แดง​ชาด T1010 C20 M100 Y100 K0
หมู่​สี​ส้ม 2 10 เสน T2010 C0 M80 Y100 K0
หมู่​สี​เหลือง​และ​สี​ทอง 3 15 รง​ทอง T3010 C10 M25 Y100 K0
หมู่​สี​เขียว 4 28 เขียว​ไพร T4010 C70 M50 Y100 K0
หมู่​สีน้ำเงิน 5 16 คราม T5010 C100 M80 Y40 K10
หมู่​สี​ม่วง 6 13 ม่วง​ชาด T6010 C40 M80 Y50 K0
หมู่​สี​น้ำตาล 7 10 น้ำตาล T7010 C40 M70 Y80 K30
หมู่​สี​โลหะ 8 19 ทอง T8010 C20 M25 Y80 K0
หมู่​สี​ดำ 9 18 ดำ​เขม่า T9010 C90 M80 Y70 K100
หมู่​สี​ขาว 0 13 ขาว​ผ่อง T0010 C5 M5 Y10 K0

สี​เสน​ใน​หมู่​สี​ส้ม​เป็น​ตัวอย่าง​ที่​ช่วย​เรื่อง​การ​เรียก​ชื่อ วิทยานิพนธ์​บรรยาย​ว่า​เสน​เป็น​สี​ส้ม​สด​เหมือน​สี​แสด ความ​ต่าง​ระหว่าง​ส้ม​กับ​แสด​ใน​ภาษา​ไทย​ทั่วไป​อธิบาย​ไว้​ในสี​ส้ม​ใน​การ​สร้าง​แบรนด์ ส้ม​กับ​แสด​ต่าง​กัน​แค่​คำ​เดียว​ใน​พจนานุกรม ส่วน​หมู่​สี​โลหะ​รวบรวม​ชื่อ​สี​ที่​ตั้ง​ตาม​โลหะ​ไว้ 19 สี เช่น ทอง ทองคำ นาก เงิน เหล็ก และ​สัมฤทธิ์​อีก​ห้า​ชื่อ ซึ่ง​แยก​โทน​ไว้​ในสี​ทอง​ไทย ทอง​ชมพู​นุช นาก สัมฤทธิ์ และ​หมู่​สี​น้ำตาล 10 สี หมู่​นี้​แยก​จาก​หมู่​สี​เหลือง​ที่​ตั้ง​ชื่อ​ตาม​วัสดุ​สี​ฝุ่น​อย่าง​รง​และ​หรดาล ความ​ต่าง​ของ​รง​กับ​หรดาล​และ​ชื่อ​สี​ส้ม​ไทย​แต่ละ​สี​อยู่​ในสี​เหลือง​ทอง​ไทย รง​กับ​หรดาล​ต่าง​กัน​อย่างไร และ​สี​ส้ม​ไทย​อีก 10 สี หมู่​สีน้ำเงิน​กับ​หมู่​สี​ม่วง​ก็​มีชื่อ​ที่​ข้าม​หมู่​กัน เช่น กลาโหม​ซึ่ง​อยู่​ใน​หมู่​สีน้ำเงิน​แต่​มี​ค่า​สี​เป็น​ม่วง​แบบ​ลูก​หว้า ทั้ง​สอง​หมู่​รวม 29 สี​รวบรวม​ไว้​ในสีน้ำเงิน​ไทย​และ​ม่วง​ไทย 29 สี คราม ขาบ กรมท่า ลูก​หว้า

หมู่​สี​ไหน​สำคัญ​ที่สุด​ใน​สี​ไทย​โทน

หมู่​สี​แดง​สำคัญ​ที่สุด​ใน​แง่​ปริมาณ​การ​ใช้ วิทยานิพนธ์​อ้าง​งาน​ของ​สุรศักดิ์ เจริญ​วงศ์ (2555) ว่า​สี​ใน​หมวด​สี​แดง​ครอง​พื้นที่​ราว 70-90% ของ​สี​ทั้งหมด​ใน​จิตรกรรม​ไทย​ที่​เล่า​เรื่อง​ทาง​พุทธ​ศาสนา ตาม​คติ​ที่​ใช้​สี​แดง​แทน​บรรยากาศ​ของ​สวรรค์​และ​ขับ​ให้​องค์​พระ​ประธาน​สี​ทอง​เด่น​ขึ้น ส่วน​หมู่​ที่​มี​จำนวน​ชื่อ​สี​มาก​ที่สุด​คือ​หมู่​สี​เขียว 28 สี ตาม​ด้วย​หมู่​สี​แดง 26 สี ราย​ชื่อ​หมู่​สี​เขียว​ครบ 28 สี พร้อม​กลุ่ม​ชื่อ​ที่​เป็น​วัสดุ​เดียวกัน ดู​ได้ที่สี​เขียว​ไทย 28 สี ตั้ง​แช ใบแค และ​ชื่อ​ที่​เป็น​สี​เดียวกัน

ค่า CMYK ของ​สี​ไทย​โทน​ใช้ได้​แค่​ไหน

ค่า CMYK ใน​ระบบ​ใช้​เป็น​จุด​ตั้ง​ต้น​ของ​งาน​พิมพ์​ได้ แต่​ใช้​แทน​การ​เทียบ​สี​บน​กระดาษ​จริง​ไม่​ได้ ค่า​ทุก​สี​เป็น​ขั้น​ละ 5% (ตรวจ​แล้ว​ทั้ง 168 ค่า) และ​เป็น​ค่าที่​ผู้​จัด​ระบบ​เทียบ​ขึ้น​เอง​จาก​วัสดุ​สี วิทยานิพนธ์​ไม่​ได้​ระบุ​ชนิด​กระดาษ​หรือ​โปรไฟล์​สี​ของ​เครื่องพิมพ์​ที่​ใช้​อ้างอิง ค่า​เดียวกัน​จึง​ออก​มา​ต่าง​กัน​ได้​บน​กระดาษ​อาร์ต​มัน​กับ​กระดาษ​ปอนด์

ข้อ​จำกัด​ที่​ต้อง​รู้​ก่อน​ใช้​งาน​มี​สี่​ข้อ

  1. ค่า​เป็น​ระบบ CMYK อย่าง​เดียว วิทยานิพนธ์​ไม่​ได้​ให้​ค่า RGB หรือ HEX สำหรับ​หน้า​จอ
  2. มี​เฉพาะ​ค่า​กลาง ยัง​ไม่มี​เฉด​อ่อน​หรือ​เข้ม​ตาม​ที่​อธิบาย​ใน​หัวข้อ​รหัส T
  3. ชุด​สี​มี​การ​ขยาย​ต่อ​หลัง​ปี 2559 บทความ​ของ​สาลิกา​ปี 2562 รายงาน​ว่า​ผู้​จัด​ระบบ​ค้น​พบ​สี​ไทย​มากกว่า 200 สี และ​เรียก​ชุด​ใหม่​ว่า THAITONE 2.0 ค่า​จาก​วิทยานิพนธ์​จึง​อาจ​ไม่​ตรง​กับ​ชุด​ล่าสุด
  4. ชื่อ​ไทย​โทน​เป็น​ชื่อ​ที่​ผู้​จัด​ระบบ​วางแผน​จด​เป็น​เครื่องหมายการค้า การนำ​ชุด​สี​ไป​ใช้​เชิง​พาณิชย์​ควร​สอบถาม​เจ้าของ​ระบบ​ก่อน

สี​ที่​ออก​มา​ไม่​ตรง​กัน​ระหว่าง​หน้า​จอ​กับ​งาน​พิมพ์​ขึ้น​กับ​โปรไฟล์​สี​โดยตรง ราย​ละเอียด​การ​วัด​ค่า​ตาม​มาตรฐาน ICC อยู่​ในRGB vs CMYK และ DPI สี​จอ​กับ​สี​พิมพ์​ต่าง​กัน​ตาม​ค่า​วัด​ของ ICC

ใช้​ค่า CMYK ของ​สี​ไทย​โทน​บน​หน้า​จอ​ได้​ไหม

ใช้ได้​หลัง​แปลง​ค่า​เป็น RGB ด้วย​โปรไฟล์​สี​ที่​ระบุ​ชัด เพราะ​วิทยานิพนธ์​ให้​ค่า​ไว้​เฉพาะ​ระบบ CMYK โปรแกรม​ออกแบบ​แต่ละ​ตัว​แปลง​ค่า​ได้​ผล​ต่าง​กัน​ถ้า​ตั้ง​โปรไฟล์​ต่าง​กัน สี​เดียวกัน​จึง​ออก​มา​คนละ​เฉด​บน​เว็บ​กับ​บน​สไลด์ แบรนด์​ควร​แปลง​ค่า​ครั้ง​เดียว บันทึก​ค่า RGB กับ HEX ที่​ได้​พร้อม​ชื่อ​โปรไฟล์​ไว้​ใน​คู่มือ แล้ว​ให้​ทุก​ทีม​ใช้​ค่า​ชุด​นั้น ไม่​ปล่อย​ให้​แต่ละ​คน​แปลง​เอง

เริ่ม​ใช้​สี​ไทย​โทน​ใน​งาน​แบรนด์​ห้า​ขั้น

ห้า​ขั้น​นี้​ใช้​กับ​แบรนด์​ที่​ตัดสิน​ใจ​แล้ว​ว่า​จะ​ใช้​สี​ไทย​เป็น​สีห​ลัก​หรือ​สี​รอง ความ​หมาย​ของ​สี​แต่ละ​กลุ่ม​ใน​สายตา​ผู้​บริโภค​และ​การ​จับ​คู่​สี​บน​ป้าย​ร้าน​อ่าน​ต่อ​ได้ที่ทฤษฎี​สี (Color Theory) และ​จิตวิทยา​สี บน​ป้าย​ร้าน​และ​บน​จอ แบรนด์​ที่​ยัง​ไม่​ได้​ตัดสิน​ว่า​ความ​เป็น​ไทย​แบบ​ไหน​เข้า​กับ​บุคลิก​ของ​ตัว​เอง ระหว่าง​ไทย​ประเพณี​จนถึง​ไทย​ร่วม​สมัย ควร​เลือก​แนว​นั้น​ให้​ได้​ก่อน​เลือก​สี ตาม​ที่​อธิบาย​ไว้​ในกราฟิก​ไทย​ร่วม​สมัย เลือก​ความ​เป็น​ไทย​ให้​ตรง​บุคลิก​แบรนด์

  1. เลือก​สี​จาก​หมู่​ก่อน แล้ว​ค่อย​เลือก​ชื่อ เริ่ม​จาก​โทน​ที่​ต้องการ เช่น หมู่​สี​แดง​หรือ​หมู่​สีน้ำเงิน แล้ว​เทียบ​ชื่อ​สี​ใน​หมู่​นั้น​ว่า​เรื่อง​เล่า​ของ​ชื่อ​สี​ไหน​เข้า​กับ​แบรนด์
  2. บันทึก​สาม​อย่าง​คู่​กัน​เสมอ คือ​ชื่อ​ไทย รหัส T และ​ค่า CMYK การ​บันทึก​แค่​ชื่อ​อย่าง​เดียว​ทำให้​คน​ต่อ​ไป​ตีความ​เฉด​ใหม่
  3. พิมพ์​ทดสอบ​บน​กระดาษ​จริง​ที่​จะ​ใช้ ค่า CMYK ใน​ระบบ​ไม่​ได้​ระบุ​กระดาษ​อ้างอิง ผล​บน​กระดาษ​เคลือบ​กับ​ไม่​เคลือบ​จึง​ต่าง​กัน
  4. แปลง​ค่า​สำหรับ​หน้า​จอ​ครั้ง​เดียว​แล้ว​ล็อก​ไว้ บันทึก​ค่า RGB และ HEX ที่​แปลง​ได้ พร้อม​ชื่อ​โปรไฟล์​สี​ที่​ใช้​แปลง
  5. ระบุ​แหล่ง​และ​ฉบับ​ของ​ค่า​สี เขียน​ใน​คู่มือ​ว่า​ใช้​ค่า​จาก​วิทยานิพนธ์​ปี 2559 หรือ​จาก​ชุด​ที่​ได้​จาก​ผู้​จัด​ระบบ​โดยตรง

การ​กำหนด​สี​แบรนด์​เป็น​รหัส​แทน​คำ​เรียก​เป็น​หลัก​เดียว​กับ​ที่​ใช้​กับ​สีสา​กล ตัวอย่าง​ของ​สีชมพู​ที่​คำ​เดียวกัน​แต่​เฉด​ต่าง​กัน​ทั่ว​โลก​อยู่​ในสีชมพู​ใน​การ​สร้าง​แบรนด์ คำ​เดียวกัน​ทั่ว​โลก แต่​เฉด​ต้อง​เป็น​รหัส ส่วน​แบรนด์​ที่​เลือก​สี​แดง​ไป​ใช้​กับ​ผนัง​ร้าน​และ​ป้าย​จริง ควร​ดู​เรื่อง​สี​ทา​ที่​ปลอด​สาร​ตะกั่ว​ในสี​แดง​ใน​การ​สร้าง​แบรนด์ เลือก​สี​ทา​ร้าน​และ​ป้าย​ที่​ไม่มี​ตะกั่ว

สรุป

สี​ไทย​โทน​เป็น​ระบบ​ที่ ดร.ไพโรจน์ พิทย​เมธี จัด​ขึ้น​ใน​ดุษฎีนิพนธ์​ของ​มหาวิทยาลัย​ศิลปากร ปี​การ​ศึกษา 2559 โดย​รวบรวม​ชื่อ​สี​ไทย​จาก​พจนานุกรม​เก่า หนังสือ​ศิลปะ​ไทย และ​บท​สัมภาษณ์​ผู้​เชี่ยวชาญ​ได้ 168 สี แบ่ง​เป็น 10 หมู่ ทุก​สี​มีชื่อ​ไทย ชื่อ​ทับ​ศัพท์ รหัส T และ​ค่า CMYK เลข​หลัก​แรก​ของ​รหัส​บอก​หมู่​สี และ​เลข​ท้าย​ที่​ยัง​เป็น 0 ทุก​สีห​มาย​ถึง​ค่า​กลาง ค่า​ใน​ระบบ​เหมาะ​เป็น​จุด​ตั้ง​ต้น​ของ​งาน​พิมพ์ แต่​แบรนด์​ยัง​ต้อง​พิมพ์​ทดสอบ​บน​กระดาษ​จริง แปลง​ค่า​สำหรับ​หน้า​จอ​เอง และ​ระบุ​ฉบับ​ของ​ค่า​สี​ไว้​ใน​คู่มือ​แบรนด์

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

เอกสาร​ต้นทาง​ของ​ระบบ​นี้​คือ​ดุษฎีนิพนธ์​ของ​นัก​วิจัย​หนึ่ง​คน วิทยานิพนธ์​ไม่​ได้​อ้าง​ว่า​ผ่าน​การ​รับรอง​จาก​หน่วย​งาน​กำหนด​มาตรฐาน สถานะ​ของ​ระบบ​จึง​เป็น​ชุด​อ้างอิง​จาก​งาน​วิจัย แบรนด์​ใช้​อ้างอิง​ได้ แต่​ควร​ระบุ​ใน​คู่มือ​ว่า​ค่า​สีมา​จาก​แหล่ง​ไหน​และ​ฉบับ​ปี​ใด

ไม่ใช่​สี​เดียวกัน วิทยานิพนธ์​แยก​ตาม​วัสดุ แดง​ชาด​มา​จาก​แร่​ซินนาบาร์ ส่วน​ลิ้นจี่​มา​จาก​แมลง​โค​ชิ​นีล ใน​ระบบ​ไทย​โทน​แดง​ชาด​มี​รหัส T1010 ค่า C20 M100 Y100 K0 และ​ลิ้นจี่​มี​รหัส T1160 ค่า C40 M100 Y70 K0 ลิ้นจี่​จึง​อม​ม่วง​กว่า วิทยานิพนธ์​บรรยาย​ว่า​ตรง​กับ​สี​ที่​ฝรั่ง​เรียก​ว่า Crimson

วิทยานิพนธ์​ระบุ​ว่า​ชื่อ​ทับ​ศัพท์​อ้างอิง​งาน​ของ Pichayada Katemake (2556) ที่​รวบรวม​ชื่อ​สี​ไทย​ดั้งเดิม​เป็น​พจนานุกรม เช่น หงสบาท​สะกด​ว่า Hongsabat และ​ขาว​ผ่อง​สะกด​ว่า Khaophong แบรนด์​ที่​ใช้​ชื่อ​สี​บน​บรรจุ​ภัณฑ์​ส่ง​ออก​ควร​ใช้​การ​สะกด​ชุด​เดียว​กับ​ระบบ แล้ว​คง​ไว้​ให้​ตรง​กัน​ทุก​สื่อ เพื่อ​ให้​ค้น​กลับ​ไป​หาร​หัส​ได้

ฉบับ​ใน​วิทยานิพนธ์​ปี​การ​ศึกษา 2559 มี 168 สี บทความ​ของ​สาลิกา​เดือน​พฤศจิกายน 2562 รายงาน​ว่า​ผู้​จัด​ระบบ​ค้น​พบ​สี​ไทย​เพิ่ม​เป็น​มากกว่า 200 สี และ​เรียก​ชุด​ที่​ใช้​กำหนด​รหัส CMYK สำหรับ​งาน​พิมพ์​ว่า THAITONE 2.0 จำนวน​ใน​ชุด​ล่าสุด​ต้อง​สอบถาม​จาก​ผู้​จัด​ระบบ​โดยตรง

วิทยานิพนธ์​ระบุ​ว่า​ผู้​จัด​ระบบ​สร้าง Swatch Library ชื่อ Thaitone สำหรับ​โปรแกรม​ออกแบบ แต่​ไม่​ได้​แนบ​ไฟล์​ไว้​ใน​เล่ม บทความ​ของ​สาลิกา​ระบุ​ช่อง​ทาง​ติดต่อ​เป็น​เพจ Facebook ชื่อ thaitonecolor ถ้า​ยัง​ไม่​ได้​ไฟล์ นัก​ออกแบบ​สร้าง​ชุด​สี​เอง​ได้​จาก​ค่า CMYK ใน​วิทยานิพนธ์ โดย​ตั้ง​ชื่อ​สี​ตาม​รหัส T เพื่อ​ค้น​กลับ​ได้

รหัส​ใช้​หลัก​เดียว​บอก​หมู่​สี ตัวเลข​หนึ่ง​หลัก​มี​ได้​สิบ​ค่า​คือ 0 ถึง 9 หมู่​ที่​สิบ​คือ​หมู่​สี​ขาว​จึง​ได้​เลข 0 รหัส​ของ​หมู่​สี​ขาว​ทุก​สี​จึง​ขึ้น​ต้น​ด้วย T0 เช่น ขาว​ผ่อง T0010 และ​งาช้าง T0120 ผู้​ที่​เรียง​รหัส​ใน​ไฟล์​ชุด​สี​ตาม​ตัวเลข​จะ​เห็น​หมู่​สี​ขาว​ขึ้น​ก่อน​หมู่​สี​แดง

PHYGITAL INSIGHT

ฟิจิ⁠ทัล​เห็น​จุด​แข็ง​ของ​สี​ไทย​โทน​ตรง​การ​โยง​วัสดุ​ที่​จับ​ต้อง​ได้​อย่าง​ชาด คราม และ​รง เข้า​กับ​รหัส​ที่​โปรแกรม​ออกแบบ​อ่าน​ได้ แต่​รหัส​จะ​ช่วย​แบรนด์​ได้​จริง​เมื่อ​ถูก​บันทึก​ไว้​คู่​กับ​ค่า​สี​ของ​ทุก​สื่อ​ที่​แบรนด์​ใช้ บริการ​ออกแบบ​คู่มือ​แบรนด์​และ​ค่า​สี​ของ​ฟิจิ⁠ทัล​กำหนด​ค่า​สี​สำหรับ​งาน​พิมพ์ (CMYK) และ​หน้า​จอ (RGB) ไว้​ใน​เล่ม​เดียวกัน แบรนด์​ที่​เลือก​สี​ไทย​โทน​จึง​เก็บ​ชื่อ​สี รหัส T และ​ค่าที่​แปลง​แล้ว​ไว้​ที่​เดียว ให้​โรง​พิมพ์ ร้าน​ป้าย และ​ทีม​เว็บ​หยิบ​ไป​ใช้ได้​ตรง​กัน

ให้ PHYGITAL AGENCY ช่วยต่อยอดเรื่องนี้สู่ผลลัพธ์จริง

อยาก​ใช้​สี​ไทย​เป็น​สี​แบรนด์ แต่​ฉลาก ป้าย​ร้าน และ​หน้า​เว็บ​ออก​มา​คนละ​เฉด

ให้ PHYGITAL AGENCY เลือก​สี​ไทย​ให้​เข้า​กับ​เรื่อง​เล่า​ของ​แบรนด์ กำหนด​ค่า​สี​สำหรับ​งาน​พิมพ์​และ​หน้า​จอ แล้ว​รวบรวม​ไว้​ใน​คู่มือ​แบรนด์​เล่ม​เดียว​ที่​ทุก​ทีม​ใช้​ร่วม​กัน

PARANATH PANARATANA

WRITTEN BY

PARANATH PANARATANA

CHAIRMAN OF PHYGITAL AGENCY

ประธานกรรมการบริษัท ฟิจิทัล เอเจนซี จำกัด มีประสบการณ์ดูแลการตลาดที่ผสานโลกจริงและโลกออนไลน์เข้าด้วยกัน ตลอดจนเป็นที่ปรึกษาในการวินิจฉัยธุรกิจ อีกทั้งยังเคยทำงานในสายวิดีโอโปรดักชั่นและภาพยนตร์ไทยอีกด้วย