ข้ามไปเนื้อหาหลัก

สีน้ำเงิน​ไทย​และ​ม่วง​ไทย 29 สี คราม ขาบ กรมท่า ลูก​หว้า

อัปเดตล่าสุด 25 กันยายน 2569
เวลาอ่านประมาณ 13 นาที
สีน้ำเงิน​ไทย​และ​ม่วง​ไทย 29 สี คราม ขาบ กรมท่า ลูก​หว้า

KEY TAKEAWAYS

3 ประเด็น

สีน้ำเงิน​ไทย​ใน​ระบบ​สี​ไทย​โทน​มี 16 สี (T5010 ถึง T5160) และ​สี​ม่วง​ไทย​มี 13 สี (T6010 ถึง T6130)

คราม ขาบ น้ำเงิน และ​กรมท่า เป็น​ชื่อ​เรียก​คราม​คนละ​ระดับ ขาบ​อ่อน​ค่อน​ไป​ทาง​ฟ้า น้ำเงิน​ค่อน​ไป​ทาง​เขียว และ​กรมท่า​เป็น​คราม​มืด ตาม​วิทยานิพนธ์​สี​ไทย​ของ ดร.ไพโรจน์ พิทย​เมธี หน้า 92

สี​กลาโหม (T5120) อยู่​ใน​หมู่​สีน้ำเงิน​แต่​มี​ค่า C80 M100 Y30 K60

ซึ่ง​เป็น​สี​ม่วง​เข้ม วิทยานิพนธ์​บรรยาย​ว่า​เป็น​สี​เดียว​กับ​ลูก​หว้า และ​เป็น​สี​นุ่ง​ประจำ​กระทรวง​กลาโหม ใน 16 สี​ของ​หมู่​สีน้ำเงิน มี​กลาโหม​สี​เดียว​ที่​ค่า M สูง​กว่า C

หมู่​สี​ม่วง​เป็น​หมู่​ที่​เกิด​ขึ้น​ทีหลัง​หมู่​อื่น

หลัก​ฐาน​การ​ใช้​ใน​งาน​จิตรกรรม​ไทย​พบ​ใน​สมัย​รัตนโกสินทร์​ช่วง​หลัง และ​ใช้​น้อย ยกเว้น​สี​กาย​ตัว​ละคร​ใน​หัวโขน สี​ม่วง​ที่​มี​สูตร​ผสม​บันทึก​ไว้​ส่วน​ใหญ่​ใช้​คราม​เติม​สี​แดง ส่วน​ค่า​สี​ของ​ม่วง​ดอก​ตะแบก (C30 M60 Y10 K0) อ่อน​กว่า​คำ​บรรยาย​ว่า​เป็น​ม่วง​แก่

หมู่​สีน้ำเงิน 16 สี​และ​หมู่​สี​ม่วง 13 สี​ใน​ระบบ​สี​ไทย​โทน แยก​คราม ขาบ น้ำเงิน กรมท่า ที่มา​ของ​สี​กลาโหม​กับ​ลูก​หว้า และ​ค่า CMYK ที่​ขัด​กับ​คำ​บรรยาย​ซึ่ง​ต้อง​ตรวจ​ก่อน​ใช้

ถ้า​ชุด​สี​ของ​แบรนด์​ต้อง​มี​สีน้ำเงิน​เข้ม​หนึ่ง​สี​ที่​เรียก​เป็น​ชื่อ​ไทย จะ​เลือก​คราม ขาบ หรือ​กรมท่า ผล​ของ​การ​เลือก​จะ​เห็น​ตอน​สั่ง​ผลิต เมื่อ​ฝ่าย​การ​ตลาด​เรียก​สีห​นึ่ง​ว่า​กรมท่า โรง​พิมพ์​ใช้​ค่าที่​ค้น​เจอ​จาก​เว็บ และ​ร้าน​ตัด​เสื้อ​พนักงาน​เทียบ​กับ​ผ้า​ตัวอย่าง​ที่​มี​อยู่​ใน​ร้าน นามบัตร ป้าย และ​เสื้อ​ทีม​จึง​ออก​มา​เป็น​น้ำเงิน​สาม​เฉด​ที่​ใช้​ชื่อ​เดียวกัน

คำ​ตอบ​หา​ได้​จาก​รายการ​หมู่​สีน้ำเงิน 16 สี​และ​หมู่​สี​ม่วง 13 สี​ใน​วิทยานิพนธ์​หน้า 91-95 ซึ่ง​บอก​ทั้ง​ความ​ต่าง​ของ​คำ​เรียก​คราม ที่มา​ของ​สี​เครื่อง​แบบ​อย่าง​กรมท่า​และ​กลาโหม และ​ค่า​สี​บาง​ตัว​ที่​ไม่​ตรง​กับ​คำ​บรรยาย ผู้​อ่าน​จะ​ได้​ค่า​สี​ที่​เลือก​ใช้ได้​ทันที พร้อม​จุด​ที่​ต้อง​ตรวจ​ก่อน​สั่ง​พิมพ์​หรือ​สั่ง​ผ้า

หมู่​สีน้ำเงิน 16 สี กับ​การ​เข้า​มา​ของ​คราม​ฝรั่ง

หมู่​สีน้ำเงิน​ใน​ระบบ​สี​ไทย​โทน​มี 16 สี ใช้​รหัส T5010 ถึง T5160 เริ่ม​จาก​คราม​และ​จบ​ที่​ฟ้า ดุษฎีนิพนธ์​เรื่อง "การ​สร้าง​ประสบการณ์​ทาง​สุนทรี​ยะ​จาก​สี​ไทย" (มหาวิทยาลัย​ศิลปากร, 2559) หน้า 91 บันทึก​ว่า​สีน้ำเงิน​ไม่​ค่อย​ปรากฏ​ใน​จิตรกรรม​ไทย​มาก​นัก ตั้งแต่​สมัย​อยุธยา​ใช้​แทน​สี​ของ​มหาสมุทร​และ​แม่น้ำ​เป็น​หลัก ที่​เหลือ​ช่าง​ใช้​ผสม​เหลือง​จน​ได้​เขียว​เข้ม​ไว้​ระบาย​ต้นไม้ ภูเขา และ​แม่น้ำ

การ​ใช้​เปลี่ยน​ไป​ใน​สมัย​รัชกาล​ที่ 4 หน้า​เดียวกัน​บันทึก​ว่า​ช่าง​เริ่ม​ใช้​สีน้ำเงิน​เข้ม​แบบ​คราม​แทน​สี​ท้องฟ้า​และ​น้ำ​ทะเล เพราะ​ได้​รับ​อิทธิพล​จาก​ศิลปะ​ตะวัน​ตก​ที่​ระบาย​สี​ตาม​ความ​เหมือน​จริง และ​เริ่ม​ใช้​คราม​ฝรั่ง (Ultramarine) ซึ่ง​สดก​ว่า​คราม​พื้น​เมือง ผู้​วิจัย​สรุป​ว่า​สีน้ำเงิน​ใน​จิตรกรรม​ไทย​ส่วน​ใหญ่​ใช้​เป็น​สี​พื้น ให้​ความ​รู้สึก​สงบ​นิ่ง ลึก และ​ลึกลับ

สี​ตัวอย่าง​ใน​หมู่​สีน้ำเงิน รหัส ค่า CMYK วัสดุ​หรือ​สิ่ง​ที่​ช่าง​เทียบ
คราม T5010 C100 M80 Y40 K10 ใบ​คราม​หมัก​ใน​โอ่ง แล้ว​ก่อ​หม้อ​คราม
คราม​ฝรั่ง T5020 C100 M80 Y0 K0 หิน​ลาพิสลาซูลี น่า​จะ​นำ​เข้า​ทาง​จีน
เมฆ​คราม T5040 C100 M80 Y40 K40 สี​เมฆ​ครึ้ม​ฝน
ตากุ้ง T5060 C85 M50 Y50 K20 สี​ตากุ้ง น้ำเงิน​อม​เขียว
ขน​คอ​นาง​นก​ยูง T5110 C100 M25 Y40 K0 คำ​เรียก​สี​ใน​วรรณกรรม​อยุธยา​ตอน​ต้น
ตา​แมว T5130 C70 M30 Y25 K0 สีด​วง​ตา​แมว​ที่​เป็น​สี​ฟ้า
ฟ้า T5160 C80 M50 Y10 K0 ดิน​ธรรมชาติ สีน้ำเงิน​หม่น ทนทาน

ค่า​ใน​ตาราง​มา​จาก​รายการ​สีหน้า 92-94 ของ​วิทยานิพนธ์ ความ​ต่าง​ระหว่าง​คราม​แท้​กับ​คราม​ฝรั่ง ทั้ง​วัสดุ​และ​ผล​ต่อ​สี​ผสม อธิบาย​ไว้​ในแม่สี​ไทย คราม ชาด รง ทำ​จาก​อะไร

จิตรกรรม​ไทย​เริ่ม​ใช้​สีน้ำเงิน​มาก​ขึ้น​เมื่อไร

ใน​สมัย​รัชกาล​ที่ 4 วิทยานิพนธ์​หน้า 91 บันทึก​ว่า​ช่าง​เริ่ม​ใช้​คราม​เข้ม​ระบาย​ท้องฟ้า​และ​น้ำ​ทะเล​เป็น​ส่วน​ใหญ่ เพราะ​รับ​แนวทาง​ของ​ศิลปะ​ตะวัน​ตก​ที่​ให้​สี​เหมือน​ธรรมชาติ และ​เริ่ม​นำ​คราม​ฝรั่ง​ซึ่ง​เป็น​สี​สมัย​ใหม่​ใน​ยุค​นั้น​มา​ใช้ ก่อน​หน้า​นั้น​ตั้งแต่​สมัย​อยุธยา สีน้ำเงิน​ใช้​กับ​ทะเล​และ​แม่น้ำ หรือ​ใช้​เป็น​ส่วน​ผสม​ของ​สี​เขียว

คราม ขาบ น้ำเงิน กรมท่า สี่​คำ​เรียก​ของ​คราม

คราม ขาบ น้ำเงิน และ​กรมท่า เป็น​ชื่อ​เรียก​คราม​คนละ​ระดับ​ความ​อ่อน​เข้ม วิทยานิพนธ์​หน้า 92 แยก​ไว้​ว่า​ขาบ​เป็น​คราม​อ่อน​ค่อน​ไป​ทาง​สี​ฟ้า น้ำเงิน​เป็น​คราม​ค่อน​ไป​ทาง​เขียว และ​กรมท่า​เป็น​คราม​มืด ผู้​วิจัย​สันนิษฐาน​ที่มา​ของ​ชื่อ​ไว้​ด้วย ขาบ​มา​จาก​สี​ปีกนก​ตะขาบ น้ำเงิน​มา​จาก​สี​ของ​เปลว​ไอ​ร้อน​เหนือ​เนื้อ​เงิน​ที่​หลอมละลาย​ใน​เบ้า ส่วน​กรมท่า​น่า​จะ​มา​จาก​สี​นุ่ง​ของ​ข้าราชการ​กรมท่า​ใน​สมัย​ก่อน

ชื่อ รหัส ค่า CMYK คำ​บรรยาย​ใน​รายการ​สี
คราม T5010 C100 M80 Y40 K10 ได้​จาก​ต้น​คราม
ขาบ T5070 C100 M80 Y60 K10 ผสม​คราม​กับ​สี​ดำ
ขาบ​ดำ T5080 C100 M80 Y60 K50 คราม​ผสม​เขม่า​ดำ​เข้ม
เข้ม​ขาบ T5090 C100 M60 Y50 K20 คราม​ผสม​เหลือง​รง เขียว​อม​น้ำเงิน​แก่
มอคราม T5030 C65 M40 Y20 K15 คราม​ปน​ฝุ่น เรียก​อีก​ชื่อ​ว่า​น้ำเงิน
กรมท่า T5140 C100 M90 Y40 K30 น้ำเงิน​เข้ม สี​ประจำ​กรม​เจ้า​ท่า

ตาราง​นี้​ทำให้​เห็น​ว่า​กรมท่า​มืด​กว่า​คราม​จริง​ตาม​คำ​บรรยาย ค่า M สูง​กว่า 10 และ K สูง​กว่า 20 ส่วน​คำ​ว่า​น้ำเงิน​ใน​ระบบ​ไทย​โทน​ไม่มี​รหัส​ของ​ตัว​เอง รายการ​หน้า 93 ใช้​เป็น​ชื่อ​เรียก​อีก​ชื่อ​ของ​มอคราม ซึ่ง​เป็น​คราม​อ่อน​ปน​ฝุ่น

สี​ขาบ​มา​จาก​นก​อะไร

มา​จาก​นก​ตะขาบ วิทยานิพนธ์​หน้า 92 และ 93 อธิบาย​ตรง​กัน​ว่า​สี​ขาบ​พ้อง​กับ​สี​ปีก​ของ​นก​ตะขาบ จึง​เรียก​สั้น​ลง​ว่า​ขาบ หน้า 93 เสนอ​ความ​เป็น​ไป​ได้​อีก​สอง​ทาง คือ​เพี้ยน​มา​จาก​คำ​ว่า​ขอม​ขาม หรือ​เป็นการ​เรียก​คราม​ว่า​ขาบ สี​นี้​ยัง​เป็น​สี​กาย​ของ​น​นท​ยักษ์​ใน​เรื่อง​รามเกียรติ์ ใน​ระบบ​ไทย​โทน​ขาบ​มี​รหัส T5070

สี​กรมท่า​กับ​สี​กรมท่า​เข้ม​ใน​ร้าน​ผ้า​เป็น​สี​เดียวกัน​ไหม

ไม่​แน่​เสมอ​ไป ชื่อ​สี​ผ้า​ที่​ร้าน​ใช้​เป็น​ชื่อ​ทางการ​ค้า ไม่​ได้​อ้าง​ระบบ​รหัส​ใด ส่วน​กรมท่า​ใน​ระบบ​ไทย​โทน​มี​ค่า​เดียว​คือ T5140 C100 M90 Y40 K30 ผู้​สั่ง​ผ้า​จึง​ควร​พิมพ์​สี​นี้​ลง​กระดาษ​แล้ว​นำ​ไป​เทียบ​กับ​ผ้า​จริง​ภาย​ใต้​แสง​กลาง​วัน แทน​การ​สั่ง​ด้วย​ชื่อ​สี​อย่าง​เดียว

กรมท่า​และ​กลาโหม สี​นุ่ง​ของ​ข้าราชการ​สมัย​ก่อน

ชื่อ​สีน้ำเงิน​ไทย​สอง​ชื่อ​มา​จาก​เครื่อง​แต่ง​กาย​ของ​ข้าราชการ คือ​กรมท่า​และ​กลาโหม เช่น​เดียว​กับ​เขียว​มหาดไทย​ใน​หมู่​สี​เขียว​ที่มา​จาก​สี​เขียว​แก่​ของ​ขุนนาง​กระทรวง​มหาดไทย ดู​ราย​ละเอียด​ของ​สี​นั้น​ได้​ในสี​เขียว​ไทย 28 สี ตั้ง​แช ใบแค และ​ชื่อ​ที่​เป็น​สี​เดียวกัน

วิทยานิพนธ์​พูด​ถึง​กรมท่า​สอง​ครั้ง​ด้วย​น้ำ​หนัก​ต่าง​กัน หน้า 92 เขียน​ว่า​กรมท่า "หมาย​ถึง สี​นุ่ง​ของ​ข้าราชการ​กรมท่า​ใน​สมัย​ก่อน​ก็​เป็น​ได้" ซึ่ง​เป็น​ข้อ​สันนิษฐาน ส่วน​รายการ​สีหน้า 94 เขียน​ว่า​เป็น​สี​ประจำ​ของ​กรม​เจ้า​ท่า แบรนด์​ที่​จะ​เล่า​ที่มา​ของ​ชื่อ​นี้​จึง​ควร​เขียน​ว่า​เป็น​ชื่อ​ที่​เชื่อ​กัน​ว่า​มา​จาก​สี​นุ่ง​ของ​ข้าราชการ​กรมท่า มากกว่า​จะ​เขียน​เป็น​ข้อ​เท็จ​จริง

กลาโหม (T5120) มี​ที่มา​ชัด​กว่า รายการ​หน้า 93 บรรยาย​ว่า​สี​เหมือน​ลูก​หว้า และ​ถือ​เป็น​สี​นุ่ง​ประจำ​กระทรวง​กลาโหม ถ้า​ใคร​นุ่ง​ผ้า​สี​ลูก​หว้า ก็​เรียก​ว่า​นุ่ง​ผ้า​สี​กลาโหม ค่า​สี​คือ C80 M100 Y30 K60 ซึ่ง​ใกล้​กับ​ลูก​หว้า (T6130 C70 M100 Y30 K50) ใน​หมู่​สี​ม่วง​มาก ต่าง​กัน​เพียง C และ K อย่าง​ละ 10

สี​กลาโหม​เป็น​สีน้ำเงิน​หรือ​สี​ม่วง

ตาม​ค่า​สี​เป็น​สี​ม่วง​เข้ม แม้​อยู่​ใน​หมู่​สีน้ำเงิน ค่า C80 M100 Y30 K60 มี​หมึก​ม่วง​แดง​มากกว่า​หมึก​ฟ้า ซึ่ง​เป็น​ลักษณะ​ของ​สี​ม่วง และ​วิทยานิพนธ์​หน้า 93 ก็​บรรยาย​ว่า​สี​เหมือน​ลูก​หว้า ฟิจิ⁠ทัล​นับ​ค่า​สี​ทั้ง 16 สี​ใน​หมู่​สีน้ำเงิน​แล้ว มี 15 สี​ที่​ค่า C สูง​กว่า M มี​กลาโหม​สี​เดียว​ที่ M สูง​กว่า

หมู่​สี​ม่วง 13 สี หมู่​ที่​เกิด​ทีหลัง​หมู่​อื่น

หมู่​สี​ม่วง​ใน​ระบบ​สี​ไทย​โทน​มี 13 สี ใช้​รหัส T6010 ถึง T6130 วิทยานิพนธ์​หน้า 94 เรียก​ว่า​เป็น​หมู่​สี​ที่​เพิ่ง​เกิด​ขึ้น​ใหม่ เพราะ​หลัก​ฐาน​การ​ใช้​สี​ม่วง​ใน​จิตรกรรม​ไทย​พบ​ใน​สมัย​รัตนโกสินทร์​ช่วง​หลัง และ​ใช้​ใน​ปริมาณ​น้อย​มาก ข้อ​ยกเว้น​คือ​หัวโขน ซึ่ง​มี​ตัว​ละคร​หลาย​ตัว​ที่​สี​กาย​เป็น​สี​ม่วง เช่น โกมุท​เป็น​สี​เผือก และ​เกยูร​เป็น​ม่วง​แก่

รายการ​หน้า 94-95 บันทึก​ส่วน​ผสม​ของ​สี​ม่วง​ไว้​หลาย​สี ห้า​สี​ใน​ตาราง​ด้าน​ล่าง​ใช้​คราม​เป็น​ฐาน​แล้ว​เติม​สี​แดง

ชื่อ รหัส ค่า CMYK ส่วน​ผสม​ตาม​วิทยานิพนธ์
ม่วง​คราม T6020 C95 M100 Y60 K10 มอคราม​กับ​ชาด​เล็ก​น้อย ใช้​ตัด​ลาย​ผ้า
ม่วง​เม็ด​มะปราง T6030 C70 M100 Y20 K0 แดง​ลิ้นจี่​กับ​มอคราม เจือ​ดำ​เล็ก​น้อย
ม่วง​แก่ T6070 C80 M90 Y20 K30 คราม​ปน​ดินแดง​ปน​เขม่า
เปลือก​มังคุด T6110 C50 M90 Y45 K30 คราม​เจือ​แดง เทียบ​สี​เปลือก​มังคุด
ลูก​หว้า T6130 C70 M100 Y30 K50 คราม​เจือ​แดง​ลิ้นจี่ หรือ​ทำ​จาก​ขี้​ครั่ง

แดง​ลิ้นจี่ ดินแดง และ​ชาด ซึ่ง​เป็น​สี​แดง​ที่​ช่าง​ใช้​ผสม​ม่วง อธิบาย​ที่มา​ไว้​ในสี​ไทย​หมู่​สี​แดง 26 สี จาก​แร่​ชาด ดินแดง แมลง​ครั่ง และ​พืช ส่วน​ม่วง​คราม​ซึ่ง​อยู่​ใน​ชุด​สี​ฉัพ​พรรณ​รังสี​ด้วย ดู​ได้​ในชุด​สี​ไทย​ตาม​คติ เบญจรงค์ ฉัพ​พรรณ​รังสี นพเก้า มี​สี​อะไร​บ้าง

สี​ลูก​หว้า​ทำ​จาก​อะไร

ทำได้​สอง​แบบ​ตาม​ประเภท​งาน วิทยานิพนธ์​หน้า 95 บันทึก​ว่า​ใน​งาน​จิตรกรรม ลูก​หว้า​เป็น​สี​ม่วง​แดง​เข้ม​ที่​ผสม​จาก​คราม​เจือ​แดง​ลิ้นจี่ หรือ​ทำ​จาก​ขี้​ครั่ง คือ​รัง​ของ​ตัว​ครั่ง​บน​ต้น​ฉำฉา นำ​มา​ชง​น้ำ​ร้อน ต้ม​จน​เดือด กรอง​ด้วย​ผ้า​ขาว​บาง แล้ว​เคี่ยว​จน​เหลือ​ตะกอน​สี​แดง ส่วน​งาน​ย้อม​ผ้า​ใช้​น้ำ​คั้น​จาก​ผล​ลูก​หว้า​สุก​มา​ต้ม​ย้อม ซึ่ง​ได้​สี​ม่วง​อ่อน ไม่ใช่​ม่วง​เข้ม​แบบ​สี​จิตรกรรม

ดอก​อัญชัน​อยู่​ใน​หมู่​สี​ม่วง​ไหม

อยู่ ดอก​อัญชัน (T6080) มี​ค่า C70 M80 Y10 K0 วิทยานิพนธ์​หน้า 94 บรรยาย​ว่า​เป็น​สีน้ำเงิน​ม่วง​แก่​เหมือน​สีด​อก​อัญชัน สี​นี้​เป็น​สี​ที่​เทียบ​กับ​ดอกไม้ ไม่​ได้​ระบุ​ว่า​ช่าง​สกัด​จาก​ดอก​อัญชัน แบรนด์​ที่​ใช้​สาร​สกัด​อัญชัน​จริง​ควร​ดู​เรื่อง​สี​ที่​เปลี่ยน​ตาม​ความ​เป็นก​รด​ด่าง​เพิ่ม​เติม​ในสี​ม่วง​ใน​การ​สร้าง​แบรนด์ สี​อัญชัน​เปลี่ยน​ตาม pH และ​อุณหภูมิ

ชื่อ​ซ้ำ​ข้าม​หมู่​และ​ค่า​สี​ที่​ขัด​กับ​คำ​บรรยาย

ชื่อ​สี​บาง​ชื่อ​ใน​หมู่​สีน้ำเงิน​และ​ม่วง​ซ้ำ​กับ​ชื่อ​ใน​หมู่​อื่น และ​ค่า​สี​บาง​ตัว​ไม่​ตรง​กับ​คำ​บรรยาย​ใน​บรรทัด​เดียวกัน ฟิจิ⁠ทัล​ไล่​รายการ 29 สี​ใน​หน้า 92-95 ที​ละ​บรรทัด แล้ว​เทียบ​กับ​หมู่​สี​เขียว​ที่​ตรวจ​ไว้​ก่อน พบ​สี่​จุด​ที่​ผู้​ทำ​คู่มือ​แบรนด์​ควร​รู้

  1. น้ำ​ไหล​มี​สอง​รหัส เขียว​น้ำ​ไหล (T4230) ใน​หมู่​สี​เขียว​มี​ค่า C90 M20 Y50 K0 ส่วน​น้ำ​ไหล (T5100) ใน​หมู่​สีน้ำเงิน​มี​ค่า C60 M10 Y20 K5 ซึ่ง​อ่อน​กว่า​และ​อม​ฟ้า​กว่า คู่มือ​แบรนด์​ต้อง​ระบุ​รหัส ไม่ใช่​ระบุ​แค่​ชื่อ
  2. ขาบ​อยู่​ทั้ง​สอง​หมู่ เขียว​ขาบ (T4050) อยู่​ใน​หมู่​สี​เขียว ส่วน​ขาบ (T5070) อยู่​ใน​หมู่​สีน้ำเงิน
  3. คำ​บรรยาย​ขาบ​สอง​หน้า​ไม่​ตรง​กัน หน้า 92 บอก​ว่า​ขาบ​เป็น​คราม​อ่อน​ค่อน​ไป​ทาง​ฟ้า แต่​รายการ​หน้า 93 บอก​ว่า​ผสม​คราม​กับ​สี​ดำ และ​ค่า​สี​ของ​ขาบ​มี C M และ K เท่ากับ​คราม​ทุก​ตัว ต่าง​กัน​เพียง Y ที่​สูง​กว่า 20 ค่า​สี​จึง​ไม่​ได้​อ่อน​กว่า​คราม
  4. ม่วง​ดอก​ตะแบก​อ่อน​กว่า​คำ​บรรยาย หน้า 94 บรรยาย​ว่า​เป็น​ม่วง​แก่ แต่​ค่า C30 M60 Y10 K0 ไม่มี​สี​ดำ​เลย และ​อ่อน​กว่า​พวง​อังกาบ (T6120 C45 M60 Y0 K10) ซึ่ง​บรรยาย​ว่า​เป็น​ม่วง​อ่อน

ภาพ​สแกน​หน้า 93 และ 94 ที่​ฟิจิ⁠ทัล​เปิด​ดู​แสดง​ตัวเลข​ชุด​เดียว​กับ​ข้อความ​ที่​คัด​ลอก​ออก​มา​ทุก​ตัว ความ​ไม่​ตรง​กัน​เหล่า​นี้​จึง​อยู่​ใน​ต้นฉบับ ไม่​ได้​เกิด​ตอน​แปลง​ไฟล์

ค่า C กับ M บอก​อะไร​เกี่ยว​กับ​สีน้ำเงิน​และ​สี​ม่วง

บอก​ว่า​สี​เอียง​ไป​ทาง​ไหน สีน้ำเงิน​ใช้​หมึก Cyan (C) สูง​กว่า​หมึก Magenta (M) ส่วน​สี​ม่วง​ใช้ M เท่ากับ​หรือ​สูง​กว่า C ใน​ระบบ​ไทย​โทน ม่วง​ทั้ง 13 สีมี M เท่ากับ​หรือ​สูง​กว่า C ส่วน​น้ำเงิน 15 จาก 16 สีมี C สูง​กว่า M เมื่อ​เทียบ​สอง​ค่า​นี้​ก่อน​ใช้ จะ​รู้ทัน​ที​ว่า​สี​ที่​ชื่อ​บอก​ว่า​น้ำเงิน​จะ​พิมพ์​ออก​มา​เป็น​ม่วง​หรือ​ไม่ แบบ​ที่​เกิด​กับ​กลาโหม

ใส่​สีน้ำเงิน​และ​ม่วง​ไทย​ลง​คู่มือ​แบรนด์​และ​เสื้อ​ทีม

สีน้ำเงิน​เข้ม​เป็น​สี​ที่​ใช้​กับ​เครื่อง​แบบ​พนักงาน​บ่อย และ​เป็น​จุด​ที่​ชื่อ​สี​คลาด​กัน​ง่าย​ที่สุด เพราะ​ผ้า​สั่ง​ด้วย​ตัวอย่าง​ผ้า ส่วน​งาน​พิมพ์​สั่ง​ด้วย​ค่า CMYK แบรนด์​ที่​จะ​ใช้​สีน้ำเงิน​ไทย​หรือ​ม่วง​ไทย​จึง​ควร​เตรียม​ตาม​ลำดับ​นี้

  • ระบุ​รหัส T คู่​กับ​ชื่อ​ทุก​ครั้ง เช่น กรมท่า T5140 เพราะ​ชื่อ​อย่าง​น้ำ​ไหล​และ​ขาบ​มี​มากกว่า​หนึ่ง​รหัส
  • เทียบ​ค่า C กับ M ของ​ทุก​สี​ที่​เลือก ถ้า​ชื่อ​บอก​ว่า​น้ำเงิน​แต่ M สูง​กว่า C อย่าง​กลาโหม ให้​ย้าย​ไป​อยู่​กลุ่ม​สี​ม่วง​ใน​คู่มือ
  • เลือก​คำ​เล่า​ที่มา​ตาม​น้ำ​หนัก​หลัก​ฐาน ขาบ​กับ​นก​ตะขาบ​เขียน​ได้​ตรง ส่วน​กรมท่า​กับ​ข้าราชการ​กรมท่า​ควร​เขียน​ว่า​เป็น​ที่มา​ที่​เชื่อ​กัน
  • พิมพ์​สี​ลง​กระดาษ​แล้ว​ส่ง​ให้​ร้าน​ผ้า ใช้​ตัวอย่าง​ที่​พิมพ์​แล้ว​เป็น​ตัว​เทียบ​สี​เสื้อ​พนักงาน และ​เก็บ​ผ้า​ล็อต​แรก​ไว้​เทียบ​ล็อต​ถัด​ไป
  • เผย​แพร่​ตาราง​สี​บน​เว็บ​ของ​แบรนด์ เป็น​หน้าที่​มีชื่อ​ไทย รหัส ค่า​สี และ​แหล่ง​อ้างอิง ทีม​ใหม่ โรง​พิมพ์ และ​ร้าน​ผ้า​จะ​ได้​เปิด​ดู​หน้า​เดียวกัน

ระบบ​รหัส T และ​การ​แบ่ง 10 หมู่​ทั้งหมด​อธิบาย​ไว้​ในสี​ไทย​โทน​คือ​อะไร 168 สี​ไทย​ใน 10 หมู่ พร้อม​รหัส​สำหรับ​งาน​ออกแบบ

สรุป

หมู่​สีน้ำเงิน​ใน​ระบบ​สี​ไทย​โทน​มี 16 สี และ​หมู่​สี​ม่วง​มี 13 สี สีน้ำเงิน​ใช้​ไม่​มาก​ใน​จิตรกรรม​ไทย​จนถึง​สมัย​รัชกาล​ที่ 4 ที่​ช่าง​เริ่ม​ใช้​คราม​เข้ม​กับ​ท้องฟ้า​และ​นำ​คราม​ฝรั่ง​มา​ใช้ ส่วน​สี​ม่วง​พบ​หลัก​ฐาน​ใน​สมัย​รัตนโกสินทร์​ช่วง​หลัง และ​สี​ที่​มี​สูตร​บันทึก​ไว้​ส่วน​ใหญ่​ผสม​จาก​คราม​กับ​สี​แดง คราม ขาบ น้ำเงิน และ​กรมท่า เป็น​คำ​เรียก​คราม​คนละ​ระดับ กรมท่า​และ​กลาโหม​มา​จาก​สี​นุ่ง​ของ​ข้าราชการ โดย​กลาโหม​มี​ค่า​สี​เป็น​ม่วง​แบบ​เดียว​กับ​ลูก​หว้า ผู้​ใช้​ควร​ระบุ​รหัส​คู่​กับ​ชื่อ เพราะ​น้ำ​ไหล​และ​ขาบ​มี​สอง​รหัส และ​ควร​ตรวจ​ค่า​ของ​ขาบ​กับ​ม่วง​ดอก​ตะแบก​ซึ่ง​ไม่​ตรง​กับ​คำ​บรรยาย

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

กรมท่า​มืด​กว่า​และ​อม​ม่วง​กว่า​เล็ก​น้อย วิทยานิพนธ์​หน้า 92 เรียก​กรมท่า​ว่า​คราม​มืด ค่า​สี​ของ​กรมท่า (T5140) คือ C100 M90 Y40 K30 ส่วน​คราม (T5010) คือ C100 M80 Y40 K10 กรมท่า​มี​สี​ดำ​มากกว่า 20 และ​หมึก​ม่วง​แดง​มากกว่า 10

ต่าง​กัน​มาก เมฆ​คราม (T5040) คือ C100 M80 Y40 K40 เป็น​คราม​เข้ม​เหมือน​เมฆ​ครึ้ม​ฝน ส่วน​เมฆ (T5050) คือ C40 M20 Y15 K5 เป็น​คราม​อ่อน​ที่​ผสม​คราม​กับ​ฝุ่น​ขาว ตาม​วิทยานิพนธ์​หน้า 93 ทั้ง​สอง​สี​เป็น​สี​กาย​ของ​ลิง​ใน​สิบ​แปด​มงกุฎ คือ​ไวย​บุตร​และ​มา​ลุ​นท​เกสร

วิทยานิพนธ์​หน้า 94 บรรยาย​ว่า​เป็น​สี​เทา​อม​ฟ้า แต่​ค่า C90 M45 Y40 K15 (T5150) มี​หมึก​ฟ้า​สูง​ถึง 90 ซึ่ง​เข้ม​กว่า​ที่​คำ​ว่า​เทา​ชวน​ให้​นึกถึง ก่อน​ใช้​เป็น​สี​เทา​ของ​แบรนด์​ควร​พิมพ์​ทดสอบ หรือ​ลด​ค่า C ลง​แล้ว​ระบุ​เหตุผล​ใน​คู่มือ

ใช้ได้ และ​มี​เรื่อง​เล่า​ตรง​กับ​สินค้า เปลือก​มังคุด (T6110) มี​ค่า C50 M90 Y45 K30 วิทยานิพนธ์​หน้า 95 บรรยาย​ว่า​เป็น​คราม​เจือ​แดง เทียบ​สี​จาก​เปลือก​มังคุด สี​นี้​เข้ม จึง​เหมาะ​กับ​โลโก้​และ​ตัว​อักษร​บน​พื้น​อ่อน มากกว่า​ใช้​เป็น​สี​พื้น​เต็ม​ฉลาก

เป็น​สี​เขียว​เหลือบ​อม​น้ำเงิน วิทยานิพนธ์​หน้า 93 ระบุ​ว่า​เป็น​คำ​เรียก​สี​โบราณ​ที่​ปรากฏ​ใน​วรรณกรรม​สมัย​อยุธยา​ตอน​ต้น โดย​อ้าง​งาน​ของ​วิ​พา​ที ทิพย์​คงคา (2553) ใน​ระบบ​ไทย​โทน​มี​รหัส T5110 ค่า C100 M25 Y40 K0 ค่า​สี​เดียว​แสดง​ความ​เหลือบ​ของ​ขน​นก​ไม่​ได้ งาน​พิมพ์​ที่​ต้องการ​ความ​เหลือบ​จึง​ต้อง​คุย​เรื่อง​หมึก​พิเศษ​กับ​โรง​พิมพ์​เพิ่ม

PHYGITAL INSIGHT

ฟิจิ⁠ทัล​อ่าน​บันทึก​หน้า 91 แล้ว​เห็น​ว่า​ช่าง​เขียน​สมัย​รัชกาล​ที่ 4 รับ​คราม​ฝรั่ง​ซึ่ง​เป็น​วัสดุ​ใหม่​ของ​ยุค​นั้น​เข้า​มา​ใช้ แล้ว​ชุด​สีน้ำเงิน​ใน​ภาพ​จิตรกรรม​ไทย​ก็​เปลี่ยน​ตาม วัน​นี้​สี​ของ​แบรนด์​ต้อง​ผ่าน​ช่อง​ทาง​ใหม่​อีก​ช่อง​หนึ่ง คือ​คำ​ตอบ​ของ​ระบบ AI เมื่อ​มี​คน​ถาม​ว่า​สี​กรมท่า​ของ​แบรนด์​นี้​คือ​สี​อะไร คำ​ตอบ​ที่​ได้​ขึ้น​กับ​ว่า​มีหน้า​เว็บ​ใด​ระบุ​ชื่อ รหัส และ​แหล่ง​อ้างอิง​ของ​สี​นั้น​ไว้​หรือ​ไม่ บริการ​ทำ​คู่มือ​อัต​ลักษณ์​แบรนด์​ของ​ฟิจิ⁠ทัล​เขียน​คู่มือ​สี​ที่​ระบุ​ชื่อ​ไทย ค่า​สี และ​ที่มา​ของ​แต่ละ​สี แล้ว​เผย​แพร่​เป็น​หน้า​เว็บ​ที่​ทั้งคน โรง​พิมพ์ และ​ระบบ​ค้นหา​อ่าน​ค่า​เดียวกัน​ได้

ให้ PHYGITAL AGENCY ช่วยต่อยอดเรื่องนี้สู่ผลลัพธ์จริง

เลือก​น้ำเงิน​ไทย​ให้​แบรนด์​หนึ่ง​สี แล้ว​ให้​นามบัตร ป้าย และ​เสื้อ​ทีม​ใช้​ค่า​เดียวกัน

ให้ PHYGITAL AGENCY คัด​สีน้ำเงิน​หรือ​ม่วง​แบบ​ไทย​ที่​เข้า​กับ​แบรนด์ ตรวจ​ค่า​สี​กับ​ต้นฉบับ แล้ว​ทำ​คู่มือ​สี​ที่​โรง​พิมพ์ ร้าน​ผ้า และ​ทีม​ออกแบบ​เปิด​ดู​ร่วม​กัน​ได้

PARANATH PANARATANA

WRITTEN BY

PARANATH PANARATANA

CHAIRMAN OF PHYGITAL AGENCY

ประธานกรรมการบริษัท ฟิจิทัล เอเจนซี จำกัด มีประสบการณ์ดูแลการตลาดที่ผสานโลกจริงและโลกออนไลน์เข้าด้วยกัน ตลอดจนเป็นที่ปรึกษาในการวินิจฉัยธุรกิจ อีกทั้งยังเคยทำงานในสายวิดีโอโปรดักชั่นและภาพยนตร์ไทยอีกด้วย