สีเหลืองทองคือรงทอง ดุษฎีนิพนธ์เรื่อง "การสร้างประสบการณ์ทางสุนทรียะจากสีไทย" หน้า 87 สรุปจากการศึกษาวัสดุว่าสีเหลือง สีเหลืองรง สีรงทอง และสีเหลืองทอง เป็นสีเดียวกัน รหัสของรงทองในระบบไทยโทนคือ T3010 (C10 M25 Y100 K0) และวิทยานิพนธ์บรรยายว่าหมายถึงสีเหลืองพระจันทร์หรือเหลือง Gamboge ไม่ใช่เหลืองมะนาว
วิทยานิพนธ์หน้าเดียวกันยังบันทึกว่าศิลปะประเพณีไทยใช้สีเหลืองค่อนข้างน้อย สีเหลืองมักถูกใช้เป็นส่วนผสมเพื่อได้สีขั้นที่สองและสาม หรือใช้รองพื้นลวดลายก่อนปิดทองคำเปลว เพื่อให้ทองดูสุกขึ้น หมู่สีเหลืองมี 15 สี ตั้งแต่ T3010 ถึง T3150
| สีตัวอย่างในหมู่สีเหลือง |
รหัส |
ค่า CMYK |
ที่มาของชื่อหรือวัสดุ |
| รงทอง |
T3010 |
C10 M25 Y100 K0 |
ยางต้นรงทอง |
| หรดาล |
T3020 |
C0 M10 Y90 K0 |
แร่ที่มีสารหนูและกำมะถัน |
| จำปา |
T3060 |
C5 M40 Y100 K0 |
รงผสมชาดเล็กน้อย เทียบดอกจำปา |
| เหลืองดิน |
T3070 |
C20 M30 Y100 K10 |
ดินจากสนิมเหล็ก |
| เหลืองไพล |
T3100 |
C10 M10 Y100 K0 |
ฝุ่นขาวผสมรงเจือคราม เทียบหัวไพล |
| มะตูมสุก |
T3150 |
C15 M55 Y100 K0 |
เทียบเนื้อในผลมะตูมสุก |
จำปาเป็นตัวอย่างของสีเหลืองที่มีชาดผสมอยู่ จึงคาบเกี่ยวกับหมู่สีแดง ซึ่งไล่ครบทั้ง 26 สีไว้ในสีไทยหมู่สีแดง 26 สี จากแร่ชาด ดินแดง แมลงครั่ง และพืช
สีเหลือง 15 สีแบ่งตามความเข้มได้อย่างไร
รายการหมู่สีเหลืองหน้า 87-89 ไม่ได้แบ่งกลุ่มย่อย ฟิจิทัลจึงลองจัดทั้ง 15 สีตามค่าเหลือง (Y) ในรหัส CMYK ได้สามกลุ่ม ซึ่งตรงกับหน้าที่ของสีบนป้ายและผนังพอดี
| ค่าเหลือง |
จำนวน |
สีในกลุ่ม |
หน้าที่บนป้ายและผนัง |
| Y100 |
6 |
รงทอง จำปา เหลืองดิน เหลืองไพล ขี้ผึ้ง มะตูมสุก |
สีหลักที่ต้องเห็นจากระยะไกล |
| Y75-90 |
4 |
หรดาล จันทร์ ดอกบวบ ลูกจันทร์ |
สีรองหรือกรอบ |
| Y30-55 |
5 |
เปลือกข้าวโพด เลื่อมประภัสสร ไม้กฤษณา มุกสุข เนื้อ |
พื้นหลังโทนนวลหรือครีม |
กลุ่มนวลใช้เป็นพื้นให้สีในกลุ่มแรกได้ โดยชุดสีทั้งชุดยังอยู่ในหมู่เดียวกัน ข้อควรระวังคือคำบรรยายของสีเดียวกันอาจไม่ตรงกันในเล่มเดียว เปลือกข้าวโพด (T3030 ค่า C5 M15 Y50 K0) หน้า 88 บรรยายว่าเป็นสีครีมอมเหลือง ขณะที่หมวดคำเรียกสีหน้า 45 บรรยายว่านวลซีดอมเขียว ส่วนดอกบวบหน้า 88 บรรยายว่าเหลืองสดเหมือนหรดาล แต่ค่าเหลือง 75 ต่ำกว่าหรดาลที่ 90 งานที่ต้องการสีตรงจึงต้องยึดรหัส ไม่ยึดคำบรรยาย
ทำไมรงไม่มี ค์ แต่รงค์มี
รงที่เป็นชื่อสีเหลืองเขียนโดยไม่มี "ค์" วิทยานิพนธ์หน้า 87 อธิบายว่าคำว่ารงค์หมายถึงสีโดยทั่วไป เช่น เอกรงค์ที่แปลว่าการระบายด้วยสีเดียว ส่วนรงเป็นชื่อเฉพาะที่ช่างเขียนใช้เรียกสีเหลืองสดแบบห้วน ๆ ภายหลังจึงเรียกยาวขึ้นว่ารงทองตามชื่อต้นไม้ที่ให้ยาง
สีเหลืองทำหน้าที่อะไรนอกจากเป็นสีบนผิวภาพ
หน้า 87 ให้ตัวอย่างสามแบบที่สีเหลืองไปอยู่ใต้สีอื่นหรือกลายเป็นสีอื่น แบบแรกคือการผสม ช่างผสมเหลืองกับแดงชาดได้สีก้านดอกกรรณิการ์ แบบที่สองคือการย้อมผ้า ช่างย้อมเหลืองประโหดหรือเหลืองมะพูดเป็นสีพื้นก่อน แล้วย้อมครามทับจนผ้าเป็นสีเขียว แบบที่สามคือการรองพื้น ช่างทาเหลืองใต้ลวดลายเพื่อซับหนุนให้ทองคำเปลวที่ปิดทับดูเจิดจ้าขึ้น หน้าเดียวกันยังย้อนไปถึงภาพเขียนสีสมัยก่อนประวัติศาสตร์ที่ใช้เหลืองดินซึ่งหาได้ในท้องถิ่น
ทั้งสามแบบบอกเหมือนกันว่าช่างไทยใช้สีเหลืองเป็นชั้นรองมากกว่าสีเด่น แบรนด์ที่ยืมสีเหลืองแบบไทยไปใช้กับหน้าร้านจะได้ภาพที่ใกล้งานช่างมากขึ้นถ้าให้เหลืองทำหน้าที่พื้นหรือกรอบ แล้วให้สีเข้มอย่างแดงชาดหรือครามเป็นจุดเด่น
