ข้ามไปเนื้อหาหลัก

พ.ร.บ.ขาย​ตรง​และ​ตลาด​แบบ​ตรง ร้าน​ออนไลน์​กลุ่ม​ไหน​ไม่​ต้อง​จด สคบ.

อัปเดตล่าสุด 28 กันยายน 2569
เวลาอ่านประมาณ 14 นาที
พ.ร.บ.ขาย​ตรง​และ​ตลาด​แบบ​ตรง ร้าน​ออนไลน์​กลุ่ม​ไหน​ไม่​ต้อง​จด สคบ.

KEY TAKEAWAYS

3 ประเด็น

กฎ​กระทรวง​ปี 2561 ยกเว้น​การ​ขาย​ออนไลน์​สี่​กลุ่ม​ว่า​ไม่​นับ​เป็น​ตลาด​แบบ​ตรง

คือ​บุคคล​ธรรมดา​ที่​ราย​ได้​จาก​การ​ขาย​ออนไลน์​ไม่​เกิน 1.8 ล้าน​บาท​ต่อ​ปี กิจการ SME ที่​ขึ้น​ทะเบียน​ตาม​กฎหมาย​ส่ง​เสริม SME วิสาหกิจ​ชุมชน และ​สหกรณ์​หรือ​กลุ่ม​เกษตรกร ร้าน​ที่​อยู่​นอก​สี่​กลุ่ม​นี้​ต้อง​จด​ทะเบียน​กับ สคบ. ก่อน​เริ่ม​ขาย

ร้าน​ที่​ต้อง​จด​ต้อง​วาง​หลัก​ประกัน​เป็น​เงินสด​ภายใน 30 วัน​หลัง​นาย​ทะเบียน​แจ้ง

ผู้​ยื่น​ราย​ใหม่​ที่​เป็น​บุคคล​ธรรมดา​วาง 5,000 บาท ห้าง​หุ้น​ส่วน​หรือ​บริษัท​วาง 25,000 บาท และ​วงเงิน​ขยับ​ขึ้น​ตาม​ราย​ได้​ต่อ​ปี​เมื่อ​เกิน 25 ล้าน​บาท

ลูกค้า​ที่​ซื้อ​ผ่าน​ตลาด​แบบ​ตรง​เลิก​สัญญา​ได้​ภายใน 7 วัน​นับ​แต่​รับ​ของ และ​ร้าน​มี​เวลา​คืน​เงิน​เต็ม​จำนวน 15 วัน​นับ​จาก​วัน​ที่​หนังสือ​เลิก​สัญญา​ถึง​ร้าน

ร้าน​ที่​เปิด​ขาย​ก่อน​ได้​ทะเบียน​เสี่ยง​คุก​ถึง​หนึ่ง​ปี ค่า​ปรับ​หลัก​ถึง​แสน​บาท และ​ค่า​ปรับ​ที่​เดิน​ทุก​วัน​ที่​ยัง​ไม่​จด ตาม​ที่​ประกาศ สคบ. ลง​วัน​ที่ 11 มิถุนายน 2569 ย้ำ​ไว้

กฎ​กระทรวง​ยกเว้น​สี่​กลุ่ม​จาก​การ​จด​ตลาด​แบบ​ตรง คน​ขาย​ออนไลน์​ไม่​เกิน 1.8 ล้าน​บาท​ต่อ​ปี​ไม่​ต้อง​จด ถ้า​ต้อง​จด​วาง​หลัก​ประกัน 5,000 หรือ 25,000 บาท ลูกค้า​เลิก​สัญญา​ได้​ใน 7 วัน

ร้าน​ออนไลน์​ที่​โต​ถึง​ระดับ​หนึ่ง​จะ​เจอ​คำถาม​ว่า​ต้อง​จด​ทะเบียน​ตลาด​แบบ​ตรง​กับ สคบ. (สำนักงาน​ที่​ดูแล​กฎหมาย​ผู้​บริโภค) หรือ​ไม่ คำ​ตอบ​อยู่​ใน​เอกสาร​สาม​ฉบับ​ที่ สคบ. เผย​แพร่​เอง คือ​กฎหมาย​ขาย​ตรง​และ​ตลาด​แบบ​ตรง​ปี 2545 ฉบับ​รวม​ที่​แก้ไข​ถึง​ปี 2560 กฎ​กระทรวง​สอง​ฉบับ​ที่​ลง​ราช​กิจ​จา​นุ​เบกษา​วัน​ที่ 20 พฤศจิกายน 2561 และ​ประกาศ​เตือน​ผู้​ประกอบ​ธุรกิจ​ที่​ออก​วัน​ที่ 11 มิถุนายน 2569 บท​นี้​เรียง​เอกสาร​เหล่า​นั้น​เป็น​ลำดับ​การ​ตัดสิน​ใจ ตั้งแต่​ร้าน​เข้า​นิยาม​หรือ​ไม่ อยู่​ใน​ข้อ​ยกเว้น​หรือ​ไม่ ถ้า​ต้อง​จด​ต้อง​ทำ​อะไร​บ้าง และ​หน้าที่​ต่อ​ลูกค้า​ที่​เกิด​ขึ้น​ทันที​หลัง​จด

ร้าน​ของ​เรา​เป็น​ตลาด​แบบ​ตรง​หรือ​ขาย​ตรง

พ.ร.บ.ขาย​ตรง​และ​ตลาด​แบบ​ตรง พ.ศ. 2545 ฉบับ​รวม​ที่​แก้ไข​เพิ่ม​เติม แยก​ธุรกิจ​สอง​แบบ​ไว้​ใน​มาตรา 3 และ​แต่ละ​แบบ​มี​เงื่อนไข​การ​จด​ต่าง​กัน

ขาย​ตรง ตลาด​แบบ​ตรง
นิยาม​ใน​มาตรา 3 นำ​เสนอ​ขาย​ต่อ​ผู้​บริโภค​โดยตรง​ที่​บ้าน ที่​ทำงาน หรือ​สถาน​ที่​ที่​ไม่ใช่​ร้าน​ค้า​ปกติ ผ่าน​ตัวแทน​ขาย​ตรง​หรือ​ผู้​จำหน่าย​อิสระ​ชั้น​เดียว​หรือ​หลาย​ชั้น สื่อสาร​ข้อมูล​เสนอ​ขาย​โดยตรง​ถึง​ผู้​บริโภค​ที่​อยู่​ห่าง​โดย​ระยะ​ทาง และ​มุ่ง​หวัง​ให้​ผู้​บริโภค​แต่ละ​ราย​ตอบ​กลับ​เพื่อ​ซื้อ​จาก​ผู้​ประกอบ​ธุรกิจ​ราย​นั้น
ใคร​ประกอบ​ได้ มาตรา 20 ให้​เป็น​ห้าง​หุ้น​ส่วน​หรือ​บริษัท​เท่านั้น มาตรา 27 ห้าม​ประกอบ​ก่อน​จด​ทะเบียน (ไม่​ได้​จำกัด​ว่า​ต้อง​เป็น​นิติบุคคล)
ตัวอย่าง​ใน​ร้าน​ออนไลน์ ร้าน​ที่​สร้าง​เครือ​ข่าย​ตัวแทน​จำหน่าย​หลาย​ชั้น ร้าน​ที่​โพสต์​ขาย​บน​เพจ ไลฟ์ หรือ​เว็บ แล้ว​ให้​ลูกค้า​สั่ง​ผ่าน​แช​ท​หรือ​ระบบ​ของ​ร้าน

ประกาศ สคบ. วัน​ที่ 11 มิถุนายน 2569 ยก​ตัวอย่าง​ช่อง​ทาง​ของ​ตลาด​แบบ​ตรง​ไว้​ว่า​รวม​ถึง​สื่อ​สิ่ง​พิมพ์ โทรทัศน์ และ​สื่อ​อิเล็กทรอนิกส์ ร้าน​ที่​ขาย​ผ่าน​โซ​เชีย​ลมี​เดีย​จึง​เริ่ม​จาก​ฝั่ง​ตลาด​แบบ​ตรง​ก่อน คำ​นี้​สะกด​ใกล้​กับ​การ​ตลาด​แบบ​ตรง​ใน​มาตรา 32 ของ PDPA แต่​เป็น​คนละ​เรื่อง ดู​ความ​ต่าง​ได้​จากบท​รวม​ศัพท์​ที่​แยก​นิยาม​ตาม​กฎหมาย​และ​แพลตฟอร์ม ส่วน​ร้าน​ที่​ตั้ง​ตัวแทน​หลาย​ชั้น​ต้อง​ดู​กติกา​ขาย​ตรง​เพิ่ม ซึ่ง​รวม​ถึง​แผนการ​จ่าย​ผล​ตอบแทน​ตาม​มาตรา 21 ที่​ห้าม​ให้​ราย​ได้​หลัก​ของ​ตัวแทน​มา​จาก​การ​ชวน​คน​เข้า​เครือ​ข่าย

ขาย​ผ่าน Shopee หรือ Lazada อย่าง​เดียว​นับ​เป็น​ตลาด​แบบ​ตรง​ไหม

ตัว​บท​ไม่​ได้​แยก​ตาม​ชื่อ​แพลตฟอร์ม นิยาม​ดู​ที่​ลักษณะ​การ​เสนอ​ขาย คือ​สื่อสาร​ถึง​ผู้​บริโภค​ที่​อยู่​ห่าง​ไกล​และ​ให้​ลูกค้า​ตอบ​กลับ​เพื่อ​ซื้อ​จาก​ร้าน ร้าน​ที่​ขาย​ผ่าน​มาร์เก็ต​เพลส​จึง​ใช้​ขั้น​เดียวกัน คือ​เช็​กว่า​อยู่​ใน​สี่​กลุ่ม​ยกเว้น​หรือ​ไม่ ถ้า​กรณี​ของ​ร้าน​มี​ราย​ละเอียด​เฉพาะ เช่น​ขาย​ทั้ง​หน้า​ร้าน​และ​ออนไลน์ ให้​ถาม สคบ. ผ่าน​ช่อง​ทาง​ที่​ประกาศ​ระบุ ก่อน​ตัดสิน​ใจ​ไม่​ยื่น

สี่​กลุ่ม​ที่​กฎ​กระทรวง​ยกเว้น

มาตรา 3 เปิด​ให้​กฎ​กระทรวง​กำหนดการ​ขาย​ออนไลน์​ที่​ไม่​ถือ​เป็น​ตลาด​แบบ​ตรง​ได้ กฎ​กระทรวง​กำหนดการ​ซื้อ​ขาย​สินค้า​หรือ​บริการ​โดย​วิธี​การ​พาณิชย์​อิเล็กทรอนิกส์​ที่​ไม่​ถือว่า​เป็น​ตลาด​แบบ​ตรง พ.ศ. 2561 ลง​ราช​กิจ​จา​นุ​เบกษา​เล่ม 135 ตอน​ที่ 96 ก และ​ยกเว้น​ไว้​สี่​กลุ่ม

กลุ่ม​ที่​ยกเว้น เงื่อนไข​ใน​กฎ​กระทรวง สิ่ง​ที่​ร้าน​ควร​มี​เป็น​หลัก​ฐาน
(1) บุคคล​ธรรมดา ยัง​ไม่​ได้​จด​ทะเบียน​เป็น​ผู้​ประกอบ​ธุรกิจ​ตลาด​แบบ​ตรง และ​มี​ราย​ได้​จาก​การ​ขาย​ออนไลน์​ไม่​เกิน 1,800,000 บาท​ต่อ​ปี ยอด​ขาย​ออนไลน์​ราย​ปี​จาก​ทุก​ช่อง​ทาง
(2) วิสาหกิจ​ขนาด​กลาง​และ​ขนาด​ย่อม ขึ้น​ทะเบียน​ตาม​กฎหมาย​ส่ง​เสริม​วิสาหกิจ​ขนาด​กลาง​และ​ย่อม หลัก​ฐาน​การ​ขึ้น​ทะเบียน​ตาม​กฎหมาย​นั้น
(3) วิสาหกิจ​ชุมชน​และ​เครือ​ข่าย จด​ทะเบียน​ตาม​กฎหมาย​ว่า​ด้วย​การ​ส่ง​เสริม​วิสาหกิจ​ชุมชน ใบ​สำคัญ​การ​จด​ทะเบียน​วิสาหกิจ​ชุมชน
(4) สหกรณ์​และ​กลุ่ม​เกษตรกร จด​ทะเบียน​ตาม​กฎหมาย​ว่า​ด้วย​สหกรณ์ หนังสือ​สำคัญ​การ​จด​ทะเบียน

เหตุผล​ที่​พิมพ์​ไว้​ท้าย​กฎ​กระทรวง​คือ​อยาก​ให้​ผู้​ประกอบ​การ​ราย​ย่อย​ขาย​ออนไลน์​ได้​โดย​ไม่​ถือ​เป็น​ตลาด​แบบ​ตรง เพื่อ​เสริม​ความ​สามารถ​ใน​การ​แข่งขัน ส่วน​เพดาน 1.8 ล้าน​บาท​ใช้​กับ​บุคคล​ธรรมดา​เท่านั้น ร้าน​ที่​จด​เป็น​บริษัท​หรือ​ห้าง​หุ้น​ส่วน​แล้ว​ไม่​ได้​ใช้​เพดาน​นี้ ต้อง​ดู​ข้อ (2) แทน เกณฑ์​นี้​เคย​สรุป​ไว้​สั้น ๆ ในรับ​ทำ​โฆษณา TikTok Ads คลิป​รีวิว​แบบ​ไหน​นับ​เป็น​โฆษณา ใน​มุม​ของ​แบรนด์​ที่​ยอด​ขาย​ผ่า​นครี​เอ​เตอร์​โต​ขึ้น

ร้าน​เป็น​บริษัท​จำกัด​แล้ว ต้อง​จด​ตลาด​แบบ​ตรง​ไหม

ต้อง​ดู​ว่า​บริษัท​ขึ้น​ทะเบียน​ตาม​กฎหมาย​ส่ง​เสริม SME ไว้​หรือ​ยัง ถ้า​ขึ้น​แล้ว การ​ขาย​ออนไลน์​ของ​บริษัท​เข้า​ข้อ​ยกเว้น (2) ถ้า​ยัง​ไม่​ได้​ขึ้น บริษัท​ไม่มี​เพดาน​ราย​ได้​ให้​ใช้​เหมือน​บุคคล​ธรรมดา และ​ต้อง​จด​ตาม​มาตรา 27 ก่อน​ขาย ร้าน​ที่​ไม่​แน่ใจ​ว่า​ทะเบียน​ที่​มี​อยู่​ตรง​กับ​ที่​กฎ​กระทรวง​หมาย​ถึง​หรือ​ไม่ ควร​ถาม สสว. ซึ่ง​ดูแล​กฎหมาย​ส่ง​เสริม SME และ​ถาม สคบ. ให้​ชัด​ก่อน ทะเบียน​พาณิชย์​ที่​ร้าน​จด​กับ​เทศบาล​หรือ​สำนักงาน​เขต​เป็น​คนละ​เรื่อง​กับ​ข้อ​ยกเว้น​นี้ ราย​ละเอียด​การ​จด​ทะเบียน​พาณิชย์​อยู่​ใน6 ก้าว​แรก​ก่อน​ยิง​โฆษณา ทะเบียน​ร้าน บัญชี​ธุรกิจ และ​หน้า​เว็บ

ยอด 1.8 ล้าน​บาท​นับ​จาก​อะไร

กฎ​กระทรวง​ข้อ (1) เขียน​ว่า "ราย​ได้​จาก​การ​ขาย​สินค้า​หรือ​บริการ​โดย​วิธี​การ​พาณิชย์​อิเล็กทรอนิกส์" ต่อ​ปี ส่วน​กฎ​กระทรวง​เรื่อง​หลัก​ประกัน​อีก​ฉบับ​นิยาม "ราย​ได้" ว่า​เป็น​ราย​ได้​ก่อน​หัก​ราย​จ่าย ร้าน​จึง​ควร​รวม​ยอด​ขาย​ออนไลน์​ทุก​ช่อง​ทาง​ก่อน​หัก​ต้นทุน แล้ว​เทียบ​กับ​เพดาน ข้อมูล​ยอด​ขาย​ที่​แพลตฟอร์ม​ส่ง​ให้​กรม​สรรพากร​ช่วย​ใช้​ตรวจ​ตัวเลข​นี้​ได้ ดู​ได้​จากแม่ค้า​ออนไลน์​กับ​บัญชี​พิเศษ ข้อมูล​ที่​แพลตฟอร์ม​ส่ง​สรรพากร

ต้อง​จด​แล้ว ต้อง​วาง​เงิน​เท่าไร​และ​ส่ง​อะไร​ทุก​ปี

กฎ​กระทรวง​การ​วาง​หลัก​ประกัน​การ​ประกอบ​ธุรกิจ​ขาย​ตรง​และ​ตลาด​แบบ​ตรง พ.ศ. 2561 ข้อ 2 ให้​นาย​ทะเบียน​แจ้ง​ผู้​ยื่น​ที่​คุณสมบัติ​ครบ​ให้​นำ​หลัก​ประกัน​มา​วาง​ภายใน 30 วัน​นับ​แต่​ได้​รับ​แจ้ง ถ้า​ไม่​วาง​ใน​กำหนด นาย​ทะเบียน​สั่ง​ไม่​รับ​จด​และ​จำหน่าย​คำขอ ข้อ 4 กำหนด​วงเงิน​ของ​ตลาด​แบบ​ตรง​ดังนี้

สถานะ​ของ​ร้าน บุคคล​ธรรมดา ห้าง​หุ้น​ส่วน​หรือ​บริษัท
ผู้​ยื่น​คำขอ​ราย​ใหม่ 5,000 บาท 25,000 บาท
จด​แล้ว ราย​ได้​ไม่​เกิน 25 ล้าน​บาท​ต่อ​ปี 5,000 บาท 25,000 บาท
ราย​ได้​เกิน 25 ล้าน ถึง 50 ล้าน​บาท 50,000 บาท 50,000 บาท
ราย​ได้​เกิน 50 ล้าน ถึง 100 ล้าน​บาท 100,000 บาท 100,000 บาท
ราย​ได้​เกิน 100 ล้าน​บาท 200,000 บาท 200,000 บาท

ธุรกิจ​ขาย​ตรง​วาง​ตาม​ข้อ 3 ซึ่ง​ผู้​ยื่น​ราย​ใหม่​วาง 25,000 บาท​เสมอ เพราะ​มาตรา 20 ให้​ประกอบ​ได้​เฉพาะ​ห้าง​หุ้น​ส่วน​หรือ​บริษัท ข้อ 5 ให้​ผู้​จด​ทะเบียน​แจ้ง​ราย​ได้​ต่อ​นาย​ทะเบียน​ภายใน 60 วัน​นับ​แต่​วัน​สิ้น​รอบ​ปี​ภาษี​ทุก​ปี ถ้า​หลัก​ประกัน​ที่​วาง​ไว้​ไม่​ตรง​กับ​ขั้น​ราย​ได้​ใหม่ ต้อง​วาง​เพิ่ม​ภายใน 60 วัน​นับ​แต่​ได้​รับ​หนังสือ​แจ้ง

หลัง​จด​แล้ว​ต้อง​ส่ง​รายงาน​อะไร​ให้ สคบ.

มาตรา 29/2 ให้​ผู้​ประกอบ​ธุรกิจ​ตลาด​แบบ​ตรง​ส่ง​รายงาน​การ​ประกอบ​ธุรกิจ​ต่อ​นาย​ทะเบียน ประกาศ สคบ. เรื่อง​แจ้ง​เตือน​ให้​จัด​ส่ง​รายงาน​ผล​การ​ประกอบ​ธุรกิจ ลง​วัน​ที่ 11 มิถุนายน 2569 ระบุ​ว่า​ต้อง​ยื่น​ภายใน​หก​สิบ​วัน​นับ​แต่​วัน​สิ้น​รอบ​บัญชี ยื่น​ได้​ทั้ง​แบบ​เอกสาร ไปรษณีย์ หรือ​ระบบ​อิเล็กทรอนิกส์ ขอ​ขยาย​เวลา​ได้​ไม่​เกิน​สามสิบ​วัน​โดย​ยื่น​คำขอ​ก่อน​ครบ​กำหนด และ​ถ้า​ไม่​ส่ง ส่ง​ไม่​ครบ หรือ​ไม่​แก้ไข​ตาม​ที่​นาย​ทะเบียน​แจ้ง อาจ​เป็น​เหตุ​ให้​ถูก​เพิก​ถอน​ทะเบียน​ตาม​มาตรา 42

หน้าที่​กับ​ลูกค้า​ที่​ขอ​เลิก​สัญญา

หมวด 3 ของ​พระ​ราช​บัญญัติ​วาง​หน้าที่​ต่อ​ลูกค้า​ไว้​ต่อ​เนื่อง​กัน​ตั้งแต่​มาตรา 30 ถึง 36 เรียง​ตาม​ลำดับ​ที่​เกิด​ขึ้น​จริง​ใน​ออร์เด​อร์​หนึ่ง​ได้​ดังนี้

ขั้น มาตรา สิ่ง​ที่​ร้าน​ตลาด​แบบ​ตรง​ต้อง​ทำ
ส่ง​ของ 30 จัด​ทำ​เอกสาร​การ​ซื้อ​ขาย​เป็น​ภาษา​ไทย​ที่​อ่าน​เข้าใจ​ง่าย ส่ง​มอบ​พร้อม​สินค้า ระบุ​ชื่อ​ผู้​ซื้อ​ผู้​ขาย วัน​ที่​ซื้อ วัน​ที่​ส่ง​มอบ และ​สิทธิ​เลิก​สัญญา​ด้วย​ตัว​อักษร​ที่​เห็น​ชัด​กว่า​ข้อความ​ทั่วไป
เอกสาร​ไม่​ครบ 32 ถ้า​ไม่​ทำ​ตาม​มาตรา 30 หรือ 31 การ​ซื้อ​ขาย​นั้น​ไม่มี​ผล​ผูกพัน​ผู้​บริโภค
ลูกค้า​เลิก​สัญญา 33 ลูกค้า​ส่ง​หนังสือ​แสดง​เจตนา​เลิก​สัญญา​ได้​ภายใน 7 วัน​นับ​แต่​วัน​รับ​สินค้า​หรือ​บริการ
คืน​สินค้า 34 ลูกค้า​เลือก​ส่ง​ของ​คืน หรือ​เก็บ​รักษา​ไว้ 21 วัน​นับ​แต่​ใช้​สิทธิ์ ถ้า​เลือก​เก็บ ร้าน​มา​รับ​ที่​บ้าน​ลูกค้า หรือ​ขอ​ให้​ลูกค้า​ส่ง​ทาง​ไปรษณีย์​แบบ​เก็บ​เงิน​ปลาย​ทาง
คืน​เงิน 36 คืน​เงิน​เต็ม​จำนวน​ใน​กรอบ 15 วัน เริ่ม​นับ​วัน​ที่​หนังสือ​เลิก​สัญญา​มา​ถึง ถ้า​ไม่​คืน​ตาม​กำหนด​ต้อง​จ่าย​เบี้ย​ปรับ​ตาม​อัตรา​ที่​คณะ​กรรมการ​ประกาศ

มาตรา 33 วรรค​สอง​เปิด​ให้​พระ​ราช​กฤษฎีกา​กำหนด​ประเภท ราคา หรือ​ชนิด​ของ​สินค้า​ที่​ไม่​ใช้​สิทธิ์​ข้อ​นี้​ได้ และ​มาตรา 34 ให้​ลูกค้า​ยึด​ของ​ไว้​ได้​จนกว่า​จะ​ได้​เงิน​คืน ถ้า​เป็น​ของใช้​สิ้น​เปลือง ลูกค้า​คืน​เฉพาะ​ส่วน​ที่​เหลือ​จาก​การ​ใช้​ก่อน​เลิก​สัญญา

ลูกค้า​แกะ​ใช้​แล้ว​ขอ​เลิก​สัญญา ร้าน​เรียก​ค่า​เสีย​หาย​ได้​ไหม

มาตรา 35 ให้​ลูกค้า​ชดใช้​ค่า​เสีย​หาย​เมื่อ​ของ​บุบ​สลาย​หรือ​สูญหาย​เพราะ​ความ​ผิด​ของ​ลูกค้า หรือ​ลูกค้า​ทำให้​คืน​ของ​ไม่​ได้ แต่​ไม่​นับ​ความ​เสีย​หาย​ตาม​ปกติ​จาก​การ​เปิด ประกอบ หรือ​ผสม​เพื่อ​ใช้​สินค้า ร้าน​จึง​ควร​เขียน​วิธี​คืน​สินค้า​ใน​เอกสาร​การ​ซื้อ​ขาย​ให้​ชัด เพราะ​มาตรา 31 กำหนด​ให้​เอกสาร​มี​วิธี​เลิก​สัญญา​และ​วิธี​คืน​สินค้า​อยู่​แล้ว

โทษ​ของ​แต่ละ​ข้อ

ส่วน​บท​กำหนด​โทษ​ของ​พระ​ราช​บัญญัติ​แยก​โทษ​ตาม​หน้าที่ ข้อ​ที่​เกี่ยว​กับ​ร้าน​ตลาด​แบบ​ตรง​มี​ดังนี้

ฝ่าฝืน มาตรา​ที่​กำหนด​โทษ โทษ
ประกอบ​ธุรกิจ​ตลาด​แบบ​ตรง​โดย​ไม่​จด​ทะเบียน (มาตรา 27) 51/1 จำ​คุก​ไม่​เกิน​หนึ่ง​ปี หรือ​ปรับ​ไม่​เกิน​หนึ่ง​แสน​บาท หรือ​ทั้ง​จำ​ทั้ง​ปรับ บวก​ค่า​ปรับ​ราย​วัน​สูงสุด​วัน​ละ 10,000 บาท​จนกว่า​จะ​จด
ประกอบ​ธุรกิจ​ขาย​ตรง​โดย​ไม่​เป็น​นิติบุคคล​หรือ​ไม่​จด​ทะเบียน (มาตรา 20) 47 จำ​คุก​ไม่​เกิน​หนึ่ง​ปี หรือ​ปรับ​ไม่​เกิน​หนึ่ง​แสน​บาท หรือ​ทั้ง​จำ​ทั้ง​ปรับ บวก​ค่า​ปรับ​ราย​วัน​สูงสุด​วัน​ละ 20,000 บาท
แผน​จ่าย​ผล​ตอบแทน​ขาย​ตรง​ไม่​ตรง​ที่​ยื่น (มาตรา 21 วรรค​หนึ่ง) 48 ปรับ​ไม่​เกิน​สาม​แสน​บาท
ไม่​จัด​ทำ​หรือ​ไม่​ส่ง​มอบ​เอกสาร​การ​ซื้อ​ขาย​ตาม​มาตรา 30 51/2 ปรับ​ไม่​เกิน​ห้า​หมื่น​บาท
จัด​ทำ​เอกสาร​การ​ซื้อ​ขาย​ที่​มี​ข้อความ​อัน​เป็น​เท็จ 51/3 จำ​คุก​ไม่​เกิน​หก​เดือน หรือ​ปรับ​ไม่​เกิน​ห้า​หมื่น​บาท หรือ​ทั้ง​จำ​ทั้ง​ปรับ

ประกาศ สคบ. เรื่อง​แจ้ง​เตือน​ให้​จด​ทะเบียน​ก่อน​ประกอบ​ธุรกิจ ลง​วัน​ที่ 11 มิถุนายน 2569 ย้ำ​โทษ​ของ​มาตรา 20 และ 27 ตาม​ตาราง​นี้ และ​ให้​ยื่น​คำขอ​จด​ทะเบียน​ผ่าน​ระบบ ocpbdirect.ocpb.go.th ของ สคบ. ส่วน​มาตรา 53 ให้​คน​ที่​ทำ​ผิด​ซ้ำ​ภายใน​ห้า​ปี​หลัง​พ้น​โทษ​รับ​โทษ​เป็น​สอง​เท่า และ​มาตรา 54 ให้​กรรมการ​หรือ​ผู้​จัดการ​ที่​สั่ง​การ​หรือ​ละเว้น​จน​นิติบุคคล​ทำ​ผิด รับ​โทษ​ด้วย

คดี​ตาม​กฎหมาย​นี้​ยอม​ความ​ด้วย​การ​เสีย​ค่า​ปรับ​ได้​ไหม

มาตรา 55 ให้​คณะ​กรรมการ​มี​อำนาจ​เปรียบ​เทียบ​ความ​ผิด​ตามพ​ระ​ราช​บัญญัติ​นี้​ได้ ยกเว้น​ความ​ผิด​ตาม​มาตรา 46 ถ้า​พนักงาน​สอบสวน​พบ​ความ​ผิด​และ​ผู้​กระทำ​ยินยอม​ให้​เปรียบ​เทียบ ต้อง​ส่ง​เรื่อง​ให้​คณะ​กรรมการ​ภายใน​เจ็ด​วัน เมื่อ​เสีย​ค่า​ปรับ​ตาม​ที่​เปรียบ​เทียบ​แล้ว คดี​อาญา​เลิก​กัน ร้าน​ที่​ถูก​ตรวจ​พบ​จึง​ยัง​มี​ทาง​จบ​เรื่อง​โดย​ไม่​ขึ้น​ศาล แต่​หน้าที่​จด​ทะเบียน​และ​หน้าที่​ต่อ​ลูกค้า​ยัง​อยู่​ครบ

ถ้า​ร้าน​เพิ่ง​รู้​ว่า​ต้อง​จด ควร​หยุด​ขาย​ก่อน​ไหม

ตัว​บท​นับ​ค่า​ปรับ​ราย​วัน​ตลอด​เวลา​ที่​ยัง​ฝ่าฝืน ร้าน​ที่​รู้​ว่า​ตัว​เอง​อยู่​นอก​ข้อ​ยกเว้น​จึง​ควร​ยื่น​คำขอ​ทันที และ​ถาม สคบ. ว่า​ระหว่าง​รอ​ผล​ต้อง​ทำ​อะไร​บ้าง การ​ตัดสิน​ใจ​เรื่อง​หยุด​ขาย​ชั่วคราว​ขึ้น​กับ​ข้อ​เท็จ​จริง​ของ​แต่ละ​ร้าน ร้าน​ควร​ปรึกษา​ทนาย​ที่​รับ​คดี​ผู้​บริโภค​ก่อน​ตัดสิน​ใจ​เรื่อง​นี้

ตอบ​สาม​คำถาม​ก่อน​ยื่น​หรือ​ไม่​ยื่น

คำถาม​แรก ร้าน​เป็น​ใคร​ตาม​กฎหมาย บุคคล​ธรรมดา ห้าง​หุ้น​ส่วน บริษัท วิสาหกิจ​ชุมชน หรือ​สหกรณ์ คำ​ตอบ​นี้​บอก​ว่า​ข้อ​ยกเว้น​ข้อ​ไหน​ใช้ได้ และ​หลัก​ประกัน​ถ้า​ต้อง​จด​คือ 5,000 หรือ 25,000 บาท

คำถาม​ที่​สอง ยอด​ขาย​ออนไลน์​ทั้ง​ปี​ก่อน​หัก​ราย​จ่าย​เท่าไร และ​ร้าน​มี​หลัก​ฐาน​การ​ขึ้น​ทะเบียน​ตาม​กฎหมาย​ส่ง​เสริม SME หรือ​ไม่ บุคคล​ธรรมดา​ที่​ยอด​ใกล้ 1.8 ล้าน​บาท​ควร​ทำตัว​เลข​ราย​เดือน​ไว้​ตั้งแต่​ต้น​ปี จะ​ได้​รู้​ก่อน​ยอด​เกิน

คำถาม​ที่​สาม ถ้า​ต้อง​จด ห้อง​แชท​ของ​ร้าน​พร้อม​ทำ​ตาม​หมวด 3 หรือ​ยัง คือ​มี​เอกสาร​การ​ซื้อ​ขาย​ที่​เขียน​สิทธิ​เลิก​สัญญา​ชัด ช่อง​ทาง​รับ​หนังสือ​เลิก​สัญญา และ​คน​ที่​ติดตาม​กำหนด​คืน​เงิน 15 วัน ร้าน​ที่​ใช้​ค​รี​เอ​เตอร์​ช่วย​ขาย​ควร​อ่าน​เรื่อง​การ​คิด​ค่า​คอม​มิช​ชัน​ในAffiliate Marketing บน Shopee ร้าน​จ่าย​ค่า​คอม​เมื่อไร​และ​เท่าไร และ​สถานะ​ของ​ค​รี​เอ​เตอร์​ตาม​กฎหมาย​โฆษณา​ในอิน​ฟลู​เอน​เซอร์​รับ​รีวิว ป้าย TikTok ฉบับ​ใหม่​และ​สถานะ​ผู้​โฆษณา ส่วน​ข้อความ​ขาย​ที่​เสี่ยง​ผิด​กฎหมาย​คุ้มครอง​ผู้​บริโภค อยู่​ในบท​ที่​เทียบ​ด่าน​ตรวจ​ของ Google กับ​คำ​สั่ง​สี่​แบบ​ตาม​มาตรา 27

สรุป

พ.ร.บ.ขาย​ตรง​และ​ตลาด​แบบ​ตรง​ให้​ร้าน​ที่​เสนอ​ขาย​ถึง​ลูกค้า​ที่​อยู่​ห่าง​ไกล​และ​ให้​ลูกค้า​ตอบ​กลับ​เพื่อ​ซื้อ จด​ทะเบียน​ตลาด​แบบ​ตรง​ก่อน​ประกอบ​ธุรกิจ​ตาม​มาตรา 27 กฎ​กระทรวง​ปี 2561 ยกเว้น​สี่​กลุ่ม คือ​บุคคล​ธรรมดา​ที่​ราย​ได้​ขาย​ออนไลน์​ไม่​เกิน 1.8 ล้าน​บาท​ต่อ​ปี SME ที่​ขึ้น​ทะเบียน​ตาม​กฎหมาย​ส่ง​เสริม SME วิสาหกิจ​ชุมชน และ​สหกรณ์​หรือ​กลุ่ม​เกษตรกร ร้าน​ที่​ต้อง​จด​วาง​หลัก​ประกัน 5,000 บาท​ถ้า​เป็น​บุคคล​ธรรมดา หรือ 25,000 บาท​ถ้า​เป็น​นิติบุคคล แจ้ง​ราย​ได้​ภายใน 60 วัน​หลัง​สิ้น​ปี​ภาษี และ​ส่ง​รายงาน​ผล​ภายใน​หก​สิบ​วัน​หลัง​ปิด​บัญชี ลูกค้า​มี​สิทธิ​เลิก​สัญญา​ภายใน 7 วัน​นับ​แต่​รับ​ของ ร้าน​ต้อง​คืน​เงิน​ภายใน 15 วัน และ​การ​ไม่​จด​ทะเบียน​มี​โทษจำ​คุก​ไม่​เกิน​หนึ่ง​ปี ปรับ​ไม่​เกิน​หนึ่ง​แสน​บาท และ​ปรับ​ราย​วัน​ไม่​เกิน​หนึ่ง​หมื่น​บาท

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ถ้า​ร้าน​เป็น​บุคคล​ธรรมดา​และ​ราย​ได้​จาก​การ​ขาย​ออนไลน์​ทั้ง​ปี​ไม่​เกิน 1.8 ล้าน​บาท กฎ​กระทรวง​ปี 2561 ไม่​นับ​การ​ขาย​นั้น​เป็น​ตลาด​แบบ​ตรง แต่​ถ้า​ขาย​เป็น​อาชีพ​ปกติ ร้าน​ยัง​ต้อง​จด​ทะเบียน​พาณิชย์​ซึ่ง​เป็น​กฎหมาย​อีก​ฉบับ

กฎ​กระทรวง​เรื่อง​หลัก​ประกัน​กำหนด​วงเงิน​และ​การ​วาง​เพิ่ม​ตาม​ราย​ได้ ส่วน​การ​คืน​หลัก​ประกัน​เมื่อ​เลิก​กิจการ ร้าน​ควร​สอบถาม​นาย​ทะเบียน​ที่ สคบ. โดยตรง เพราะ​เอกสาร​ที่​บท​นี้​ใช้​ไม่​ได้​ลง​ราย​ละเอียด​เรื่อง​นี้

มาตรา 33 ใช้​คำ​ว่า​ส่ง​หนังสือ​แสดง​เจตนา​เลิก​สัญญา ร้าน​ควร​มี​ช่อง​ทาง​รับคำ​ขอ​ที่​เป็น​ลาย​ลักษณ์​อักษร​และ​บันทึก​วัน​ที่​ได้​รับ เพราะ​วัน​นั้น​คือ​วัน​เริ่ม​นับ​กำหนด​คืน​เงิน 15 วัน

ประกาศ สคบ. วัน​ที่ 11 มิถุนายน 2569 ให้​ยื่น​ภายใน​หก​สิบ​วัน​นับ​แต่​วัน​สิ้น​รอบ​บัญชี และ​ขอ​ขยาย​ได้​ไม่​เกิน​สามสิบ​วัน​ถ้า​ยื่น​ขอ​ก่อน​ครบ​กำหนด

ข้อ​ยกเว้น​ข้อ (1) ใช้​กับ​บุคคล​ธรรมดา​ที่​ยัง​ไม่​ได้​จด​ทะเบียน​เป็น​ผู้​ประกอบ​ธุรกิจ​ตลาด​แบบ​ตรง ร้าน​ที่​จด​แล้ว​จึง​ยัง​มีหน้า​ที่​ตาม​ทะเบียน ถ้า​ต้องการ​เลิก ให้​ถาม​ขั้น​ตอน​กับ​นาย​ทะเบียน

PHYGITAL INSIGHT

ฟิจิ⁠ทัล​แนะนำ​ให้​ร้าน​ที่​เพิ่ง​จด​ทะเบียน​เริ่ม​ปรับ​ห้อง​แช​ทก่อ​นงา​นอื่น เพราะ​มาตรา 30 ให้​ร้าน​ส่ง​เอกสาร​การ​ซื้อ​ขาย​ที่​เขียน​สิทธิ​เลิก​สัญญา​ด้วย​ตัว​อักษร​ที่​เห็น​ชัด​กว่า​ข้อความ​ทั่วไป และ​มาตรา 36 นับ​เวลา​คืน​เงิน 15 วัน​จาก​วัน​ที่​ลูกค้า​ส่ง​หนังสือ​เลิก​สัญญา​มา บริการ​แอ​ดมิน​ดู​แล​แช​ท​และ​คำร้อง​เรียน​ของ​ฟิจิ⁠ทัล​วางข้อ​ความ​ตอบ​กลับ​ที่​แนบ​เอกสาร​การ​ซื้อ​ขาย​ให้​ลูกค้า​ทุ​กอ​อร์เด​อร์ รับคำ​ขอ​เลิก​สัญญา​เป็น​ลาย​ลักษณ์​อักษร และ​จด​วัน​ที่​ได้​รับ​ไว้​ให้​ร้าน​นับ​กำหนด​คืน​เงิน​ได้ ทีม​ไม่​ตอบ​รับ​เงื่อนไข​นอก​นโยบาย​ที่​ร้าน​อนุมัติ

ให้ PHYGITAL AGENCY ช่วยต่อยอดเรื่องนี้สู่ผลลัพธ์จริง

ร้าน​ของ​คุณ​อยู่​ใน​สี่​กลุ่ม​ที่​ได้​รับ​ยกเว้น หรือ​ต้อง​ยื่น​จด​กับ สคบ. แล้ว

ทีม PHYGITAL AGENCY ช่วย​ไล่​เอกสาร​การ​ซื้อ​ขาย ข้อความ​รับคำ​ขอ​เลิก​สัญญา และ​ขั้น​ตอน​คืน​เงิน​ใน​ห้อง​แชท​ของ​ร้าน ให้​พร้อม​ก่อน​ยอด​ขาย​ออนไลน์​แตะ​เกณฑ์

PARANATH PANARATANA

WRITTEN BY

PARANATH PANARATANA

CHAIRMAN OF PHYGITAL AGENCY

ประธานกรรมการบริษัท ฟิจิทัล เอเจนซี จำกัด มีประสบการณ์ดูแลการตลาดที่ผสานโลกจริงและโลกออนไลน์เข้าด้วยกัน ตลอดจนเป็นที่ปรึกษาในการวินิจฉัยธุรกิจ อีกทั้งยังเคยทำงานในสายวิดีโอโปรดักชั่นและภาพยนตร์ไทยอีกด้วย