ข้ามไปเนื้อหาหลัก

โครงสร้าง​องค์กร​คือ​อะไร ทำไม​งาน​ออก​มา​หน้าตา​เหมือน​ผัง​องค์กร

อัปเดตล่าสุด 30 กันยายน 2569
เวลาอ่านประมาณ 11 นาที
โครงสร้าง​องค์กร​คือ​อะไร ทำไม​งาน​ออก​มา​หน้าตา​เหมือน​ผัง​องค์กร

KEY TAKEAWAYS

3 ประเด็น

โครงสร้าง​องค์กร​คือ​ข้อ​ตกลง​ว่า​ใคร​สั่ง​ใคร​ได้ ใคร​อนุมัติ​เรื่อง​ระดับ​ไหน และ​งาน​ประเภท​ใด​อยู่​กับ​ใคร

แบบ​หลัก​มี​สี่​แบบ คือ​แบ่ง​ตาม​หน้าที่ แบ่ง​ตาม​สาย​ธุรกิจ แม​ทริกซ์ และ​แบบ​แบน

Melvin Conway เขียน​ไว้​ใน​ปี 1968 ว่า​องค์กร​ที่​ออกแบบ​ระบบ​จะ​ได้​งาน​ที่​เป็น​สำเนา​ของ​โครงสร้าง​การ​สื่อสาร​ของ​ตัว​เอง

งาน​วิจัย​ปี 2012 ของ MacCormack และ​คณะ​ทดสอบ​กับ​ซอฟต์แวร์​คู่​เทียบ​แล้ว​พบ​ผล​ตาม​นั้น​ทุก​คู่

ผัง​องค์กร​จึง​กำหนด​หน้าตา​ของ​สิ่ง​ที่​ลูกค้า​ได้​รับ

ผู้​บริหาร​ที่​จะ​รื้อ​ผัง​ควร​เริ่ม​จาก​ถาม​ว่า​ลูกค้า​ต้อง​ผ่าน​กี่​ฝ่าย​กว่า​จะ​ได้​คำ​ตอบ แล้ว​วาด​ผัง​จาก​รายการ​งาน​ที่​ค้าง​อยู่​ตอน​นี้

โครงสร้าง​องค์กร​คือ​อะไร เทียบ​สี่​แบบ​หลัก และ​กฎ​ของ Conway ปี 1968 ที่​ว่า​งาน​ออก​มา​หน้าตา​เหมือน​ผัง​การ​สื่อสาร​ของ​องค์กร พร้อม​วิธี​อ่าน​ผัง​จริง​จาก​งาน​ที่​ค้าง

ผัง​องค์กร​ที่​กิจการ​ส่วน​ใหญ่​มี​อยู่​เป็น​ภาพ​กล่อง​กับ​เส้น​ใน​สไลด์ ส่วน​ผัง​ที่​ใช้​จริง​อยู่​ใน​ประวัติการ​อนุมัติ ห้อง​แชต​ของ​ทีม และ​ลำดับ​ที่​ลูกค้า​ถูก​ส่ง​ต่อ​จาก​คน​หนึ่ง​ไป​อีก​คน สอง​ฉบับ​นี้​ห่าง​กัน​มาก​หรือ​น้อย​ต่าง​กัน​ไป​ใน​แต่ละ​กิจการ และ​ระยะ​ห่าง​นั้น​อธิบาย​อาการ​ที่​ผู้​บริหาร​เจอ​บ่อย​ได้​หลาย​อาการ ตั้งแต่​งาน​กอง​ที่​โต๊ะ​เดียว​ไป​จนถึง​ลูกค้า​ที่​ถาม​คำถาม​เดิม​ซ้ำสาม​รอบ

บท​นี้​เปิด​ชุด​โครงสร้าง​องค์กร​ใน​หมวด​ความ​รู้​บริหาร​จัดการ อธิบาย​ว่า​โครงสร้าง​องค์กร​ตัดสิน​อะไร เทียบ​สี่​แบบ​หลัก แล้ว​ใช้​กฎ​ของ Conway อธิบาย​ว่า​ทำไม​เส้น​ใน​ผัง​จึง​ไป​ปรากฏ​ใน​สิ่ง​ที่​ลูกค้า​ได้​รับ อีก​สี่บท​ใน​ชุด​ลง​ราย​ละเอียด​แต่ละ​แบบ

โครงสร้าง​องค์กร​คือ​อะไร

โครงสร้าง​องค์กร​คือ​ข้อ​ตกลง​สาม​เรื่อง ได้แก่ ใคร​สั่ง​งาน​ใคร​ได้ ใคร​อนุมัติ​วงเงิน​หรือ​เรื่อง​ระดับ​ไหน และ​งาน​ประเภท​ใด​ถูก​จัด​ไว้​กับ​ใคร แผนภูมิ​กล่อง​กับ​เส้น​เป็น​เพียง​วิธี​บันทึก​ข้อ​ตกลง​นี้​ให้​คน​อ่าน​เข้าใจ​ตรง​กัน ข้อ​ตกลง​ที่​ใช้​จริง​อาจ​ต่าง​จาก​แผนภูมิ​ได้​เสมอ

สาม​เรื่อง​นี้​เป็นต้น​ทุน​ที่​ไม่​ปรากฏ​ใน​งบ​กำไร​ขาดทุน เวลา​ที่​งาน​รอ​อนุมัติ จำนวน​คน​ที่​ต้อง​เข้า​ประชุม​เพื่อ​ตัดสิน​เรื่อง​เดียว และ​งาน​ที่​ต้อง​ทำ​ซ้ำ​เพราะ​สอง​ฝ่าย​เข้าใจ​โจทย์​ไม่​ตรง​กัน ล้วน​เพิ่ม​หรือ​ลด​ตาม​ผัง​ที่​ใช้ ผัง​ที่​ตรง​กับ​ลักษณะ​งาน​ลด​ทั้ง​สาม​ตัว​พร้อม​กัน

ผัง​องค์กร​กับ​กระบวนการ​ทำงาน​ต่าง​กัน​อย่างไร

ผัง​องค์กร​ตอบ​ว่า​ใคร​ขึ้น​กับ​ใคร กระบวนการ​ทำงาน​ตอบ​ว่า​งาน​เดิน​ผ่าน​ขั้น​ไหน​ตาม​ลำดับ​ใด องค์กร​สอง​แห่ง​ที่​มี​ผัง​เหมือน​กัน​อาจ​มี​ขั้น​อนุมัติ​ต่าง​กัน​คนละ​แบบ วิธี​แยก​คือ​ถาม​ว่า​ถ้า​ทุก​คน​อยู่​ตำแหน่ง​เดิม​แต่​ตัด​ขั้น​อนุมัติ​ออก​หนึ่ง​ขั้น ปัญหา​หาย​หรือ​ไม่ ถ้า​หาย แปล​ว่า​เรื่อง​นั้น​แก้​ที่​กระบวนการ​ได้​โดย​ยัง​ไม่​ต้อง​รื้อ​ผัง

โครงสร้าง​องค์กร​มี​กี่​แบบ

แบบ​หลัก​ที่​ตำรา​บริหาร​ใช้​เปรียบ​เทียบ​กัน​มี​สี่​แบบ แต่ละ​แบบ​แลก​ของ​บาง​อย่าง​กับ​ของ​บาง​อย่าง ไม่มี​แบบ​ใด​ได้​ครบ​ทุก​ด้าน ตาราง​ด้าน​ล่าง​สรุป​สิ่ง​ที่​ได้​และ​สิ่ง​ที่​ต้อง​แลก

แบบ จัด​กลุ่ม​คน​ตาม สิ่ง​ที่​ได้ สิ่ง​ที่​ต้อง​แลก
ตาม​หน้าที่ (Functional) ประเภท​งาน เช่น ขาย บัญชี ผลิต ความ​เชี่ยวชาญ​ลึก สาย​บังคับ​บัญชา​ชัด การ​ประสาน​ข้าม​ฝ่าย​ช้า
ตาม​สาย​ธุรกิจ (Divisional) สินค้า ตลาด หรือ​พื้นที่ ตัดสิน​ใจ​ใกล้​หน้า​งาน แต่ละ​สาย​รับ​ผิด​ชอบ​กำไร​เอง ค่า​ใช้​จ่าย​ซ้ำ​ซ้อน​หลาย​หน่วย
แม​ทริกซ์ (Matrix) หน้าที่​และ​โครงการ​พร้อม​กัน ใช้​คน​เก่ง​ข้าม​งาน​ได้ คน​หนึ่ง​มี​หัวหน้า​สอง​คน คำ​สั่ง​อาจ​ขัด​กัน
แบบ​แบน (Flat) ทีม​เล็ก​ที่​มี​ชั้น​บังคับ​บัญชา​น้อย ความเร็ว​ใน​ทีม​เล็ก ความ​รับ​ผิด​ชอบ​ไม่​ชัด​เมื่อ​คน​เพิ่ม

มี​โครงสร้าง​แบบ​ไหน​ที่​ดี​ที่สุด​สำหรับ​ธุรกิจ​ขนาด​เล็ก​ไหม

ไม่มี​แบบ​ที่​ดี​ที่สุด​สำหรับ​ทุก​กิจการ ตัวเลข​สอง​ตัว​ช่วย​ตัด​ตัว​เลือก​ได้ ตัว​แรก​คือ​จำนวน​คน​ที่​รายงาน​ตรง​ต่อ​ผู้​บริหาร​สูงสุด ตัว​ที่​สอง​คือ​จำนวน​สาย​ธุรกิจ​ที่​มี​ลูกค้า​คนละ​กลุ่ม​หรือ​วิธี​ทำ​เงิน​คนละ​แบบ กิจการ​สาย​เดียว​ที่​คน​รายงาน​ตรง​ไม่​มาก​มัก​เริ่ม​จาก​แบ่ง​ตาม​หน้าที่​หรือ​แบบ​แบน กิจการ​หลาย​สาย​ที่​แยก​ลูกค้า​ชัดเจน​เข้า​ใกล้​การ​แบ่ง​ตาม​สาย​ธุรกิจ ส่วน​กิจการ​ที่​มี​โครงการ​ข้าม​แผนก​เป็น​ประจำ​เข้า​ใกล้​แม​ทริกซ์

กฎ​ของ Conway ผัง​การ​สื่อสาร​กับ​หน้าตา​ของ​งาน

Melvin Conway เขียน​บทความ "How Do Committees Invent?" ลง​นิตยสาร Datamation ฉบับ​เดือน​เมษายน 1968 (พ.ศ. 2511) ข้อ​เสนอ​หลัก​ของ​บทความ​คือ องค์กร​ที่​ออกแบบ​ระบบ​ถูก​บังคับ​ให้​ออกแบบ​งาน​ที่​เป็น​สำเนา​ของ​โครงสร้าง​การ​สื่อสาร​ของ​ตัว​เอง ต่อ​มา​คนใน​วงการ​ซอฟต์แวร์​เรียก​ข้อ​เสนอ​นี้​ว่า​กฎ​ของ Conway

ตัวอย่าง​ที่ Conway ยกไว้​คือ​องค์กร​วิจัย​แห่ง​หนึ่ง​มี​คน​แปด​คน​ที่​ต้อง​เขียน​ตัว​แปล​ภาษา​โปรแกรม​สอง​ตัว ผู้​จัดการ​แบ่ง​ห้า​คน​ไป​ทำ COBOL และ​สาม​คน​ไป​ทำ ALGOL ผล​ที่​ได้​คือ​ตัว​แปล​ภาษา COBOL ทำงาน​ห้า​ขั้น ส่วน​ตัว​แปล​ภาษา ALGOL ทำงาน​สาม​ขั้น จำนวน​ขั้น​ของ​งาน​ตรง​กับ​จำนวน​คนใน​แต่ละ​ทีม​พอดี Conway ยัง​เขียน​ว่า​ยิ่ง​องค์กร​ใหญ่ โครงสร้าง​การ​สื่อสาร​ยิ่ง​ยืดหยุ่น​น้อย และ​ภาพ​ของ​โครงสร้าง​นั้น​ยิ่ง​ปรากฏ​ชัด​ใน​งาน

มี​งาน​วิจัย​ที่​ทดสอบ​กฎ​ของ Conway ไหม

Alan MacCormack, John Rusnak และ Carliss Baldwin ทดสอบ​ใน​วารสาร Research Policy ปี 2012 (พ.ศ. 2555) โดย​เทียบ​ซอฟต์แวร์​ที่​ทำ​หน้าที่​เดียวกัน​เป็น​คู่ ๆ ฝั่ง​หนึ่ง​พัฒนา​โดย​บริษัท​เชิง​พาณิชย์​ที่​คน​ทำงาน​ผูก​กัน​แน่น อีก​ฝั่ง​พัฒนา​โดย​ชุมชน​โอ​เพน​ซอร์ส​ที่​คน​ทำงาน​ผูก​กัน​หลวม ผล​คือ​ทุก​คู่ ซอฟต์แวร์​จาก​องค์กร​ที่​ผูก​กัน​หลวม​แยก​เป็น​โมดูล​มากกว่า​อย่าง​มี​นัย​สำคัญ ความ​ต่าง​สูงสุด​ราว​หก​เท่า วัด​จาก​โอกาส​ที่​การ​แก้​ส่วน​หนึ่ง​จะ​ลาม​ไป​กระทบ​ส่วน​อื่น

ลูกค้า​เห็น​ผัง​องค์กร​ผ่าน​อะไร​บ้าง

กฎ​ของ Conway พูด​ถึง​ระบบ​ซอฟต์แวร์ แต่​ตรรกะ​เดียวกัน​ใช้​กับ​งาน​บริการ​ได้ ลูกค้า​ไม่​เคย​เห็น​แผนภูมิ​ของ​องค์กร แต่​เห็น​ผล​ของ​มัน​ทุก​ครั้ง​ที่​ติดต่อ ใบ​เสนอ​ราคา​ที่​ออก​ใน​นาม​ฝ่าย​ขาย​แต่​ต้อง​รอ​ฝ่าย​เทคนิค​ยืนยัน ช่อง​แชต​ที่​ตอบ​เรื่อง​สินค้า​ได้​แต่​ต้อง​โอน​เรื่อง​เงิน​ไป​อีก​เบอร์ และ​หน้า​เว็บ​ที่​มี​อีเมล​กลาง​ช่อง​เดียว​ทั้ง​ที่​ภายใน​แบ่ง​เป็น​ห้า​ฝ่าย ทั้งหมด​นี้​คือ​เส้น​ใน​ผัง​ที่​ลูกค้า​มอง​เห็น​จาก​ข้าง​นอก

ผู้​สมัคร​งาน​และ​คู่​ค้า​ก็​อ่าน​ผัง​จาก​ภายนอก​ได้​เช่น​กัน ตำแหน่ง​ที่​พนักงาน​เขียน​บน​โปรไฟล์​สาธารณะ ชื่อ​ฝ่าย​ที่​เซ็น​ใบ​เสนอ​ราคา และ​หน้า​ติดต่อ​ที่​แยก​หรือ​รวม​ช่อง​ทาง ประกอบ​กัน​เป็น​ผัง​คร่าว ๆ ที่​คนนอก​ใช้​ตัดสิน​ว่า​จะ​ติดต่อ​ใคร​ก่อน

ผัง​ภายใน​กับ​ผัง​ที่​ลูกค้า​เห็น​ควร​ตรง​กัน​แค่​ไหน

ควร​ตรง​กัน​ใน​จุด​ที่​ลูกค้า​ต้อง​ได้​คำ​ตอบ ลูกค้า​ไม่​จำเป็น​ต้อง​รู้​ว่า​องค์กร​มี​กี่​ฝ่าย แต่​ควร​ไป​ถึง​คน​ที่​ตอบ​ได้​ภายใน​หนึ่ง​ถึง​สอง​ทอด ถ้า​คำถาม​เดียว​ต้อง​ผ่าน​สาม​คน​ก่อน​ได้​คำ​ตอบ แปล​ว่า​ผัง​ภายใน​ไม่มี​ใคร​เป็น​เจ้าของ​เรื่อง​นั้น การ​แก้​จุด​นี้​มัก​ใช้​การ​กำหนด​เจ้าของ​เรื่อง มากกว่า​การ​รื้อ​ผัง​ทั้ง​ชุด

ใช้​กฎ​ของ Conway ออกแบบ​ผัง​อย่างไร

ถ้า​งาน​ออก​มา​หน้าตา​เหมือน​ผัง​การ​สื่อสาร ผู้​บริหาร​ก็​ใช้​ข้อ​นี้​ย้อน​กลับ​ได้ คือ​เริ่ม​จาก​ภาพ​ของ​งาน​ที่​อยาก​ส่ง​ถึง​ลูกค้า แล้ว​จัด​เส้น​ทางการ​สื่อสาร​ให้​ตรง​กับ​ภาพ​นั้น Conway เขียน​ไว้​ใน​บทความ​เดียวกัน​ว่า​ความ​ยืดหยุ่น​ของ​องค์กร​สำคัญ​ต่อ​การ​ออกแบบ​ที่​มี​ประสิทธิภาพ และ​เสนอ​ว่า​องค์กร​ควร​หา​ทาง​ให้​รางวัล​ผู้​จัดการ​ที่​รักษา​ทีม​ให้​เล็ก​และ​ปรับ​ตัว​ได้

ใน​ทาง​ปฏิบัติ ผู้​บริหาร​ที่​อยาก​ให้​ลูกค้า​ได้​คำ​ตอบ​จาก​คน​คน​เดียว ต้อง​จัด​ให้​คน​คน​นั้น​คุย​กับ​ฝ่าย​ที่​เกี่ยวข้อง​ได้​โดยตรง ไม่​ต้อง​ผ่าน​หัวหน้า​สอง​ชั้น ส่วน​ผู้​บริหาร​ที่​อยาก​ให้​สินค้า​แต่ละ​ตัว​แก้ไข​ได้​โดย​ไม่​กระทบ​ตัว​อื่น ต้อง​ให้​ทีม​ของ​แต่ละ​ตัว​ตัดสิน​ใจ​เอง​ได้​ใน​ขอบเขต​ของ​ตัว​เอง

ภาพ​งาน​ที่​อยาก​ได้ เส้น​ทางการ​สื่อสาร​ที่​ต้อง​จัด
ลูกค้า​คุย​กับ​คน​เดียว​จน​จบ​เรื่อง คน​หน้า​งาน​คุย​ตรง​กับ​ฝ่าย​ที่​เกี่ยวข้อง และ​มี​วงเงิน​ตัดสิน​ใจ​เอง
สินค้า​แต่ละ​ตัว​ปรับ​ได้​อิสระ ทีม​แยก​ตาม​สินค้า แต่ละ​ทีม​มี​คน​ครบ​พอ​จะ​ตัดสิน​ใจ​เอง
มาตรฐาน​เดียวกัน​ทุก​สาขา ฝ่าย​กลาง​ที่​ดู​มาตรฐาน​คุย​ตรง​กับ​ทุก​สาขา
ออก​สินค้า​ใหม่​เร็ว ทีม​เล็ก​ที่​มี​ชั้น​อนุมัติ​น้อย

เปลี่ยน​ผัง​แล้ว​งาน​เปลี่ยน​ตาม​ทันที​ไหม

ไม่ทัน​ที เพราะ​คน​ยัง​คุย​กัน​ตาม​ความ​เคยชิน​เดิม​อีก​ระยะ​หนึ่ง และ​งาน​ที่​ทำ​ค้าง​ไว้​ถูก​ออกแบบ​ตาม​ผัง​เก่า​แล้ว MacCormack และ​คณะ​วัดผล​งาน​ที่​เสร็จ​แล้ว ไม่​ได้​วัด​ว่า​หลัง​เปลี่ยน​องค์กร​นาน​เท่าไร​งาน​จึง​เปลี่ยน​ตาม ผู้​บริหาร​ที่​เปลี่ยน​ผัง​จึง​ควร​ตั้ง​จุด​วัด​ไว้​ล่วง​หน้า เช่น จำนวน​ทอดที่​คำถาม​ลูกค้า​ถูก​ส่ง​ต่อ แล้ว​วัด​ซ้ำ​ทุก​เดือน​จนกว่า​ตัวเลข​จะ​นิ่ง

อาการ​ที่​บอก​ว่า​ผัง​ปัจจุบัน​ทำให้​งาน​ติด

อาการ​ที่​ตรวจ​ง่าย​ที่สุด​คือ​เรื่อง​ที่​ค้าง​รอ​ลาย​เซ็น​ของ​คน​คน​เดียว ถ้า​มี​เรื่อง​รอ​คน​เดิม​เกิน​สาม​เรื่อง​อยู่​ตลอด นั่น​คือ​คอ​ขวด​เชิง​โครงสร้าง ความ​ขยัน​ของ​คน​คน​นั้น​แก้​ไม่​ได้ อาการ​ที่​สอง​คือ​คำถาม​ของ​ลูกค้า​ที่​ถูก​ส่ง​ต่อ​เกิน​สอง​ทอด​ก่อน​ได้​คำ​ตอบ ซึ่ง​บอก​ว่า​หน้าที่​บาง​อย่าง​ไม่มี​เจ้าของ อาการ​ที่​สาม​คือ​ห้อง​ประชุม​ที่​มี​คน​นั่ง​หก​คน​แต่​มี​คน​พูด​จริง​สอง​คน ซึ่ง​มัก​แปล​ว่า​อำนาจ​ตัดสิน​ใจ​กระจาย​ไม่​ตรง​กับ​ความ​รับ​ผิด​ชอบ

อาการ​เหล่า​นี้​ยัง​ไม่ใช่​เหตุผล​ให้​รื้อ​ผัง​ทันที การ​ปรับ​ที​ละ​จุด​มักได้​ผล​เร็ว​กว่า​การ​ประกาศ​โครงสร้าง​ใหม่​ทั้ง​ชุด เช่น ขยับ​วงเงิน​อนุมัติ​ของ​หัวหน้า​ฝ่าย​ขึ้น​หนึ่ง​ระดับ แล้ว​วัดผล​สาม​เดือน​ก่อน​ตัดสิน​ว่า​จะ​เปลี่ยน​แบบ​ของ​โครงสร้าง​หรือ​ไม่

ควร​ทบทวน​โครงสร้าง​องค์กร​บ่อย​แค่​ไหน

ไม่มี​รอบ​ตายตัว แต่​มี​สาม​จังหวะ​ที่​ควร​ทบทวน คือ​เมื่อ​พนักงาน​เพิ่ม​เป็น​เท่า​ตัว​จาก​ครั้ง​ล่าสุด​ที่​วาง​ผัง เมื่อ​เปิด​สาย​ธุรกิจ​หรือ​ตลาด​ที่​มี​ลูกค้า​คนละ​กลุ่ม และ​เมื่อ​ผู้​บริหาร​ระดับ​สูง​เข้า​หรือ​ออก การ​ทบทวน​แต่ละ​ครั้ง​เริ่ม​จาก​เทียบ​ผัง​บน​กระดาษ​กับ​ผัง​ที่​ใช้​จริง แล้ว​ปิด​ช่อง​ว่าง​ที่​เจอ ส่วน​การ​เปลี่ยน​แบบ​ของ​โครงสร้าง​เป็นการ​ตัดสิน​ใจ​อีก​ขั้น​ที่​ตาม​มา

วาด​ผัง​ใหม่​จาก​งาน​ที่​ค้าง

ผัง​ที่​ใช้ได้​จริง​มัก​เริ่ม​จาก​รายการ​งาน​ที่​ค้าง​อยู่​ตอน​นี้ วิธี​ที่​ใช้​เวลา​ไม่​นาน​คือ​ไล่​ดู​ร่อง​รอย​ที่​มี​อยู่​แล้ว​ใน​กิจการ

  1. เขียน​งาน​ที่​ค้าง​เกิน​สอง​สัปดาห์​ทั้งหมด แล้ว​เขียน​ต่อ​ท้าย​ว่า​ค้าง​เพราะ​รอ​ใคร
  2. นับ​ชื่อ​ใน​ประวัติการ​อนุมัติ​ย้อน​หลัง​หก​เดือน ไม่​ว่า​จะ​อยู่​ใน​ระบบ​จัด​ซื้อ อีเมล หรือ​สมุด​เซ็น​รับ
  3. ดู​ว่า​ใน​ห้อง​แชต​ของ​ทีม คน​แท็ก​หา​ใคร​ก่อน​เมื่อ​ต้องการ​คำ​ตอบ​เร็ว ชื่อ​ที่​โผล่​บ่อย​เกิน​สัดส่วน​คือ​คอ​ขวด ตำแหน่ง​ที่​ไม่​เคย​ถูก​แท็ก​คือ​ตำแหน่ง​ที่​มี​อำนาจ​บน​กระดาษ​เท่านั้น
  4. ไล่​เส้น​ทาง​ของ​คำถาม​ลูกค้า​สาม​เรื่อง​ล่าสุด ว่า​ผ่าน​กี่​คน​กว่า​จะ​ได้​คำ​ตอบ
  5. เลือก​แบบ​โครงสร้าง​จาก​สอง​ตัวเลข คือ​จำนวน​คน​ที่​รายงาน​ตรง​กับ​จำนวน​สาย​ธุรกิจ แล้ว​อ่าน​บท​ของ​แบบ​นั้น​ก่อน​ประกาศ​ผัง​ใหม่

บท​ถัด​ไป​ใน​ชุด​ลง​ราย​ละเอียด​ที​ละ​แบบ แบบ​ที่​กิจการ​ส่วน​ใหญ่​ใช้​เป็น​ฐาน​อธิบาย​ไว้​ในFunctional Structure คือ​อะไร ผู้​รายงาน CEO ที่​เพิ่ม​สอง​เท่า กิจการ​หลาย​สาย​ธุรกิจ​อ่าน​ต่อ​ได้ที่Divisional Structure คือ​อะไร กำไร​ที่​หาย​ไป​เมื่อ​คู่​แข่ง​แยก​ตาม ส่วน​แบบ​ที่​ตัด​ชั้น​บังคับ​บัญชา​ให้​น้อย​ที่สุด​อยู่​ในFlat Structure คือ​อะไร ตอน​ที่ Google ทดลอง​ไม่มี​ผู้​จัดการ ภาพ​รวม​ทั้ง​เก้า​หมวด​ของ​ความ​รู้​บริหาร​จัดการ​อยู่​ที่ความ​รู้​บริหาร​จัดการ 9 หมวด​ที่ CEO ต้อง​รู้ ผลิต​ภาพ​ขึ้น 17%

สรุป

โครงสร้าง​องค์กร​คือ​ข้อ​ตกลง​ว่า​ใคร​สั่ง​ใคร ใคร​อนุมัติ​อะไร และ​งาน​ใด​อยู่​กับ​ใคร แบบ​หลัก​มี​สี่​แบบ คือ​ตาม​หน้าที่ ตาม​สาย​ธุรกิจ แม​ทริกซ์ และ​แบบ​แบน แต่ละ​แบบ​แลก​ความเร็ว ความ​ชัดเจน และ​ต้นทุน​ต่าง​กัน Conway เสนอ​ไว้​ใน​ปี 1968 ว่า​งาน​ของ​องค์กร​เป็น​สำเนา​ของ​โครงสร้าง​การ​สื่อสาร และ MacCormack กับ​คณะ​พบ​ผล​ตาม​นั้น​ใน​ซอฟต์แวร์​ทุก​คู่​ที่​เทียบ ผู้​บริหาร​จึง​ควร​อ่าน​ผัง​จริง​จาก​งาน​ที่​ค้าง​และ​เส้น​ทาง​คำถาม​ของ​ลูกค้า ก่อน​เลือก​แบบ​โครงสร้าง​ใหม่

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

จำเป็น​ใน​ระดับ​กระดาษ​หนึ่ง​หน้า สิ่ง​ที่​ต้อง​มี​คือ​รายการ​ว่า​ใคร​รับ​ผิด​ชอบ​เรื่อง​อะไร และ​เรื่อง​ระดับ​ไหน​ลงมือ​ได้​โดย​ไม่​ต้อง​ถาม​เจ้าของ​ก่อน เอกสาร​หน้า​เดียว​นี้​ช่วย​ตอน​รับ​คน​ใหม่ เพราะ​คน​ใหม่​รู้​ตั้งแต่​วัน​แรก​ว่า​ต้อง​ถาม​ใคร

ขึ้น​กับ​ว่า​ตำแหน่ง ค่า​จ้าง หรือ​ขอบเขต​งาน​ที่​ระบุ​ใน​สัญญา​เปลี่ยน​หรือ​ไม่ การ​ย้าย​สาย​บังคับ​บัญชา​โดย​ตำแหน่ง​และ​ค่า​จ้าง​เท่า​เดิม​มัก​ทำ​ด้วย​ประกาศ​ภายใน​ได้ ถ้า​กระทบ​เงื่อนไข​การ​จ้าง ควร​ให้​ฝ่าย​บุคคล​หรือ​ที่​ปรึกษา​กฎหมาย​ตรวจ​ก่อน​ประกาศ

ร่าง​แรก​ควร​มา​จาก​ผู้​บริหาร เพราะ​คน​ที่​เซ็น​อนุมัติ​ทุก​วัน​รู้​ว่า​เรื่อง​ไหน​ตัดสิน​ยาก​ที่สุด ที่​ปรึกษา​ช่วย​ได้​มาก​ใน​ขั้น​ถัด​มา คือ​ตรวจ​จุด​ที่​อำนาจ​กับ​ความ​รับ​ผิด​ชอบ​ไม่​ตรง​กัน และ​วาง​ขั้น​ตอน​เปลี่ยน​ผ่าน​ที่​ไม่​ทำให้​งาน​หยุด

ได้​และ​พบ​บ่อย กิจการ​จำนวน​มาก​ใช้​การ​แบ่ง​ตาม​หน้าที่​เป็น​ฐาน แล้ว​ตั้ง​ทีม​โครงการ​ข้าม​ฝ่าย​เฉพาะ​งาน​ใหญ่ ข้อ​ควร​ระวัง​คือ​ต้อง​เขียน​ให้​ชัด​ว่า​เมื่อ​งาน​ประจำ​กับ​งาน​โครงการ​ชน​กัน งาน​ไหน​มา​ก่อน ไม่​อย่าง​นั้น​พนักงาน​ต้อง​ตัดสิน​เอง​ทุก​ครั้ง

ถาม​ว่า​ถ้า​เปลี่ยน​คนใน​ตำแหน่ง​นั้น​เป็น​คน​ที่​เก่ง​กว่า ปัญหา​จะ​หาย​ไหม ถ้า​หาย เป็น​เรื่อง​บุคคล​หรือ​ทักษะ ถ้า​คน​ใหม่​ยัง​ติด​คอ​ขวด​เดิม​เพราะ​ต้อง​รอ​อนุมัติ​จาก​ที่​เดิม เป็น​เรื่อง​โครงสร้าง คำถาม​นี้​กัน​ไม่​ให้​กิจการ​เปลี่ยน​คน​ไป​เรื่อย ๆ ใน​ตำแหน่ง​ที่​กติกา​ต้อง​แก้

งาน​ที่​ยก​มา​ใน​บท​นี้​ทดสอบ​กับ​ซอฟต์แวร์ การ​ยก​ไป​ใช้​กับ​ธุรกิจ​บริการ​จึง​เป็นการ​ใช้​ตรรกะ​เดียวกัน​โดย​ยัง​ไม่มี​หลัก​ฐาน​ระดับ​เดียวกัน วิธี​ตรวจ​ใน​กิจการ​ของ​ตัว​เอง​คือ​ไล่​ดู​ว่า​ลูกค้า​ถูก​ส่ง​ต่อ​ผ่าน​ฝ่าย​ไหน​บ้าง แล้ว​เทียบ​กับ​เส้น​ใน​ผัง

PHYGITAL INSIGHT

ฟิจิ⁠ทัล​เชื่อ​ว่า​ผัง​องค์กร​ใหม่​เริ่ม​ทำงาน​ใน​วัน​ที่​พนักงาน​รู้​ว่า​ต้อง​คุย​กับ​ใคร​เรื่อง​อะไร เพราะ​กฎ​ของ Conway บอก​ว่า​หน้าตา​ของ​งาน​เดิน​ตาม​เส้น​ทางการ​สื่อสาร ไฟล์​ผัง​ที่​ส่ง​ทาง​อีเมล​ยัง​ไม่​ได้​เปลี่ยน​เส้น​ทาง​นั้น บริการ​จัด​สัมมนา​แถลง​ผัง​องค์กร​ใหม่​ของ​ฟิจิ⁠ทัล​ให้​หัวหน้า​แต่ละ​ฝ่าย​อธิบาย​เอง​ว่า​เรื่อง​ใด​ตัดสิน​ที่​ใคร แล้ว​ให้​ทีม​ถาม​ต่อ​หน้า​ก่อน​ผัง​เริ่ม​ใช้​จริง ผู้​บริหาร​จะ​เห็น​คำถาม​ที่​ผัง​ยัง​ตอบ​ไม่​ได้​ตั้งแต่​วัน​แรก

ให้ PHYGITAL AGENCY ช่วยต่อยอดเรื่องนี้สู่ผลลัพธ์จริง

ผัง​องค์กร​ใหม่​ของ​คุณ ทีม​รู้​แล้ว​หรือ​ยัง​ว่า​ต้อง​คุย​กับ​ใคร​เรื่อง​อะไร

ทีม PHYGITAL AGENCY จัด​งาน​แถลง​ผัง​องค์กร​ภายใน​ที่​หัวหน้า​แต่ละ​ฝ่าย​ตอบ​คำถาม​ของ​ทีม​ต่อ​หน้า ก่อน​ผัง​ใหม่​เริ่ม​ใช้​จริง

PARANATH PANARATANA

WRITTEN BY

PARANATH PANARATANA

CHAIRMAN OF PHYGITAL AGENCY

ประธานกรรมการบริษัท ฟิจิทัล เอเจนซี จำกัด มีประสบการณ์ดูแลการตลาดที่ผสานโลกจริงและโลกออนไลน์เข้าด้วยกัน ตลอดจนเป็นที่ปรึกษาในการวินิจฉัยธุรกิจ อีกทั้งยังเคยทำงานในสายวิดีโอโปรดักชั่นและภาพยนตร์ไทยอีกด้วย