ข้ามไปเนื้อหาหลัก

งบ​กระแส​เงินสด​คือ​อะไร กับ​เงิน​สำรอง 27 วัน​ของ​ธุรกิจ​ขนาด​เล็ก

อัปเดตล่าสุด 30 กันยายน 2569
เวลาอ่านประมาณ 13 นาที
งบ​กระแส​เงินสด​คือ​อะไร กับ​เงิน​สำรอง 27 วัน​ของ​ธุรกิจ​ขนาด​เล็ก

KEY TAKEAWAYS

3 ประเด็น

งบ​กระแส​เงินสด​บันทึก​เฉพาะ​เงิน​ที่​เข้า​และ​ออก​จาก​บัญชี​จริง

แบ่ง​เป็น​กิจกรรม​ดำเนิน​งาน ลงทุน และ​จัดหา​เงิน ยอด​ปลาย​งวด​ต้อง​ตรง​กับ​บรรทัด​เงินสด​ใน​งบ​แสดง​ฐานะ​การ​เงิน บริษัท​จำกัด​ที่​ใช้​มาตรฐาน NPAEs จัด​ทำ​งบ​นี้​หรือ​ไม่​ก็ได้​ตาม​ประกาศ​กรม​พัฒนา​ธุรกิจ​การ​ค้า

JPMorgan Chase Institute ศึกษา​ธุรกิจ​ขนาด​เล็ก 597,000 ราย​ใน​สหรัฐฯ ช่วง ก.พ.-ต.ค. 2558 พบ​ค่า​กลาง​ของ​เงิน​สำรอง​อยู่​ที่ 27 วัน

หนึ่ง​ใน​สี่​มี​ไม่​ถึง 13 วัน ร้าน​อาหาร​มี​ค่า​กลาง 16 วัน ส่วน​ธุรกิจ​อสังหาริมทรัพย์​มี 47 วัน

วัน​เงิน​สำรอง​ของ​กิจการ​เอง​คำนวณ​ได้​จาก​ยอด​เงิน​ฝาก​เฉลี่ย​ต่อ​วัน​หาร​ด้วย​เงิน​จ่าย​ออก​เฉลี่ย​ต่อ​วัน

ตัวเลข​นี้​บอก​ว่า​ถ้า​เงิน​เข้า​หยุด​ทั้งหมด กิจการ​จ่าย​ต่อ​ได้​อีก​กี่​วัน และ​ใช้​ตั้ง​เกณฑ์​ของ​ปฏิทิน​เงินสด 13 สัปดาห์​ได้​โดยตรง

งบ​กระแส​เงินสด​คือ​อะไร อ่าน​อย่างไร ผ่าน​ข้อมูล​ธุรกิจ​ขนาด​เล็ก 597,000 ราย​ใน​สหรัฐฯ ที่​ค่า​กลาง​ของ​เงิน​สำรอง​อยู่​ที่ 27 วัน พร้อม​วิธี​คำนวณ​วัน​เงิน​สำรอง​ของ​กิจการ​เอง

งบ​กระแส​เงินสด​ตอบ​คำถาม​ที่​งบ​การ​เงิน​ฉบับ​อื่น​ตอบ​ไม่​ได้ คือ​กิจการ​มี​เงิน​จริง​พอ​จ่าย​ต่อ​ไป​อีก​กี่​วัน​ถ้า​รายรับ​หยุด​ลง ตัวเลข​ที่​ช่วย​ให้​เห็น​ขนาด​ของ​คำถาม​นี้​มา​จาก​รายงาน Cash is King ของ JPMorgan Chase Institute ซึ่ง​ใช้​ธุรกรรม​กว่า 470 ล้าน​รายการ​ของ​ธุรกิจ​ขนาด​เล็ก 597,000 ราย​ใน​สหรัฐฯ ผล​คือ​ค่า​กลาง​ของ​เงิน​สำรอง​อยู่​ที่ 27 วัน ธุรกิจ​ครึ่ง​หนึ่ง​มี​เงิน​สำรอง​ไม่​ถึง​หนึ่ง​เดือน

ตัวเลข​นี้​ไม่​ได้​บอก​ว่า​กิจการ​ไทย​ควร​มี​เงิน​สำรอง​เท่าไร แต่​บอก​ว่า​วัน​เงิน​สำรอง​วัด​ได้​จริง​จาก​ข้อมูล​ที่​ทุก​กิจการ​มี​อยู่​แล้ว หน้า​นี้​จึง​อธิบาย​งบ​กระแส​เงินสด​ควบคู่​กับ​วิธี​วัด​ตัวเลข​นั้น​ของ​กิจการ​เอง ตั้งแต่​โครงสร้าง​ของ​งบ ข้อ​จำกัด​ของ​ข้อมูล​ชุด​สหรัฐฯ ไป​จนถึง​ปฏิทิน​เงินสด​ราย​สัปดาห์

งบ​กระแส​เงินสด​คือ​อะไร และ​บันทึก​อะไร​ที่​งบ​อื่น​ไม่​บันทึก

งบ​กระแส​เงินสด​คือ​รายงาน​ความ​เคลื่อนไหว​ของ​เงินสด​กับ​รายการ​ที่​เทียบ​เท่า​เงินสด​ตลอด​รอบ​บัญชี เริ่ม​จาก​ยอด​ยก​มา​ต้น​งวด บวก​เงิน​รับ หัก​เงิน​จ่าย แล้ว​จบ​ที่​ยอด​คง​เหลือ​ปลาย​งวด ซึ่ง​ต้อง​เท่ากับ​บรรทัด​เงินสด​ใน​งบ​แสดง​ฐานะ​การ​เงิน​วัน​เดียวกัน

ความ​ต่าง​จาก​งบ​กำไร​ขาดทุน​อยู่​ที่​จังหวะ​การ​บันทึก งบ​กำไร​ขาดทุน​รับ​รู้​ราย​ได้​เมื่อ​ส่ง​มอบ​สินค้า​หรือ​บริการ แม้​ลูกค้า​ยัง​ไม่​จ่าย ส่วน​งบ​กระแส​เงินสด​รอ​จน​เงิน​เข้า​บัญชี​จริง กิจการ​ที่​ขาย​เชื่อ​มาก​ขึ้น​จึง​อาจ​มี​กำไร​เพิ่ม​ใน​ปี​ที่​เงินสด​ลด​ลง ใน​ทาง​กลับ​กัน ค่า​เสื่อม​ราคา​ลด​กำไร​ทุก​ปี​โดย​ไม่มี​เงิน​จ่าย​ออก​ใน​ปี​นั้น งบ​ทั้ง​สอง​จึง​เล่า​เหตุการณ์​ชุด​เดียวกัน​ด้วย​นาฬิกา​คนละ​เรือน

บริษัท​จำกัด​ใน​ไทย​ต้อง​จัด​ทำ​งบ​กระแส​เงินสด​หรือ​ไม่

ไม่​บังคับ​สำหรับ​บริษัท​จำกัด​ที่​จัด​ทำ​งบ​ตาม​มาตรฐาน NPAEs ตาราง "โครงสร้าง​งบ​การ​เงิน​ที่​ผู้​มีหน้า​ที่​จัด​ทำ​บัญชี​แต่ละ​ประเภท​ต้อง​จัด​ทำ" ในคำ​ชี้แจง​ประกาศ​กรม​พัฒนา​ธุรกิจ​การ​ค้า เรื่อง กำหนด​รายการ​ย่อ​ที่​ต้อง​มี​ใน​งบ​การ​เงิน พ.ศ. 2566 ระบุ​ว่าง​บก​ระ​แส​เงินสด​ของ​ห้าง​หุ้น​ส่วน​จด​ทะเบียน​และ​บริษัท​จำกัด​เป็น​ทาง​เลือก​ของ​กิจการ NPAEs ส่วน​บริษัท​มหาชน​จำกัด​ต้อง​จัด​ทำ ประกาศ​นี้​ใช้​กับ​งบ​ของ​รอบ​ปี​บัญชี​ซึ่ง​เริ่ม​ใน​หรือ​หลัง​วัน​ที่ 1 ม.ค. 2567 การ​ไม่​ต้อง​นำ​ส่ง​จึง​ไม่​ได้​แปล​ว่า​ผู้​บริหาร​ไม่​ต้อง​ดู ข้อมูล​ใน​งบ​นี้​คือ​ข้อมูล​ชุด​เดียว​ที่​บอก​ว่า​ธุรกิจ​หลัก​ผลิต​เงินสด​ได้​เอง​หรือ​ไม่

เงิน​สำรอง 27 วัน​จาก​ข้อมูล​ธุรกิจ 597,000 ราย

รายงาน Cash is King: Flows, Balances, and Buffer Days ของ JPMorgan Chase Institute ออก​เมื่อ​เดือน​กันยายน 2559 ใช้​ข้อมูล​เงิน​เข้า​และ​เงิน​ออก​ราย​วัน​ของ​ธุรกิจ​ขนาด​เล็ก​ที่​มี​บัญชี​เงิน​ฝาก​ธุรกิจ​กับ Chase ช่วง​กุมภาพันธ์​ถึง​ตุลาคม 2558 ข้อ​ค้น​พบ​หลัก​มี​ห้า​ข้อ ข้อ​ที่​ผู้​บริหาร​ใช้ได้​ทันที​คือ​ค่า​กลาง​ของ​วัน​เงิน​สำรอง​อยู่​ที่ 27 วัน

ตัว​ชี้​วัด (ค่า​กลาง​ของ​ธุรกิจ​ใน​กลุ่ม​ตัวอย่าง ปี 2558) ค่าที่​รายงาน
เงิน​จ่าย​ออก​เฉลี่ย​ต่อ​วัน 374 ดอลลาร์​สหรัฐ
เงิน​รับ​เข้า​เฉลี่ย​ต่อ​วัน 381 ดอลลาร์​สหรัฐ
ยอด​เงิน​คง​เหลือ​เฉลี่ย​ต่อ​วัน 12,100 ดอลลาร์​สหรัฐ
วัน​เงิน​สำรอง 27 วัน
กลุ่ม​หนึ่ง​ใน​สี่​ที่​ต่ำ​ที่สุด ไม่​ถึง 13 วัน
กลุ่ม​หนึ่ง​ใน​สี่​ที่​สูง​ที่สุด เกิน 62 วัน

เงิน​รับ​กับ​เงิน​จ่าย​ต่อ​วัน​ห่าง​กัน​เพียง 7 ดอลลาร์ ภาพ​นี้​อธิบาย​ได้​ว่า​ทำไม​เงิน​สำรอง​ของ​ธุรกิจ​เล็ก​จึง​บาง รายรับ​แต่ละ​วัน​แทบ​ถูก​ใช้​หมด​ใน​วัน​เดียวกัน ส่วน​ที่​เหลือ​สะสม​เป็น​กันชน​ได้​ช้า

วัน​เงิน​สำรอง​คำนวณ​อย่างไร

รายงาน​นิยาม​วัน​เงิน​สำรอง (cash buffer days) ว่า​เป็น​จำนวน​วัน​ที่​กิจการ​จ่าย​เงิน​ออก​ได้​จาก​ยอด​เงิน​คง​เหลือ ถ้า​เงิน​รับ​หยุด​ลง​ทั้งหมด วิธี​คำนวณ​คือ​เอา​ยอด​เงิน​คง​เหลือ​เฉลี่ย​ต่อ​วัน​หาร​ด้วย​เงิน​จ่าย​ออก​เฉลี่ย​ต่อ​วัน ตัวอย่าง​จาก​ค่า​กลาง​ใน​ตาราง​คือ 12,100 หาร 374 ได้​ราว 32 ซึ่ง​ไม่​เท่ากับ 27 เพราะ​ค่า​กลาง​ของ​แต่ละ​คอลัมน์​มา​จาก​คนละ​กิจการ ค่า​กลาง 27 วัน​คำนวณ​จาก​อัตราส่วน​ของ​แต่ละ​กิจการ​ก่อน​แล้ว​จึง​หา​ค่า​กลาง ผู้​บริหาร​ที่​คำนวณ​ของ​ตัว​เอง​จึง​ควร​ใช้​ตัวเลข​ของ​กิจการ​ตัว​เอง​ทั้ง​สอง​ตัว ไม่​ใช้​ค่า​กลาง​ของ​ใคร

ร้าน​อาหาร 16 วัน อสังหาริมทรัพย์ 47 วัน

ค่า​กลาง​ต่าง​กัน​มาก​ตาม​อุตสาหกรรม ร้าน​อาหาร​ขนาด​เล็ก​มี​เงิน​สำรอง 16 วัน ขณะ​ที่​ธุรกิจ​อสังหาริมทรัพย์​มี 47 วัน ร้าน​อาหาร​ยัง​เป็นก​ลุ่ม​ที่​เงิน​เข้า​ออก​ต่อ​วัน​สูง​ที่สุด คือ​จ่าย​ออก 957 ดอลลาร์​และ​รับ​เข้า 968 ดอลลาร์​ต่อ​วัน รายงาน​สรุป​ว่า​ธุรกิจ​ใน​อุตสาหกรรม​ที่​ใช้​แรงงาน​เข้ม​ข้น​หรือ​ค่า​จ้าง​ต่ำ​มี​วัน​เงิน​สำรอง​น้อย​กว่า​อุตสาหกรรม​ที่​ใช้​ทุน​เข้ม​ข้น​หรือ​ค่า​จ้าง​สูง ส่วน​ธุรกิจ​ที่​ขาย​ให้​ธุรกิจ​ด้วย​กัน​กับ​ธุรกิจ​ที่​ขาย​ให้​ผู้​บริโภค​โดยตรง​มี​วัน​เงิน​สำรอง​ไม่​ต่าง​กัน​มาก

ข้อ​จำกัด​ของ​ตัวเลข​ชุด​นี้​ก่อน​นำ​มา​เทียบ​กับ​กิจการ​ไทย

ตัวเลข 27 วัน​ใช้​เป็นก​รอบ​คิด​ได้ แต่​ใช้​เป็น​เป้า​หมาย​ของ​กิจการ​ไทย​ไม่​ได้ ข้อ​จำกัด​มี​สี่​ข้อ​ที่​อ่าน​ได้​จาก​หน้า​วิธี​วิจัย​ของ​รายงาน​เอง

  1. กลุ่ม​ตัวอย่าง​เป็น​ลูกค้า​ของ​ธนาคาร​เดียว และ​อยู่​ใน 367 เขต​เมือง​ของ​สหรัฐฯ ที่​ธนาคาร​มี​สาขา​ครอบคลุม
  2. ตัด​ธุรกิจ​ตาม​ฤดูกาล​ออก รายงาน​เลือก​เฉพาะ​กิจการ​ที่​มี​เงิน​จ่าย​ออก​อย่าง​น้อย 500 ดอลลาร์​และ​มี​รายการ​รับ​จ่าย​อย่าง​น้อย 10 รายการ ใน​อย่าง​น้อย​ห้า​จาก​เก้า​เดือน ร้าน​ที่​ขาย​ดี​เฉพาะ​ช่วง​เทศกาล​จึง​ไม่​อยู่​ใน​ตัวเลข
  3. เห็น​เฉพาะ​เงิน​ใน​บัญชี​ธุรกิจ​ของ​ธนาคาร​นั้น เงินสด​ใน​ลิ้น​ชัก บัญชี​ส่วน​ตัว​ของ​เจ้าของ หรือ​บัญชี​ธนาคาร​อื่น​ไม่​ถูก​นับ
  4. เป็น​ข้อมูล​ปี 2558 รายงาน​ไม่​ได้​ติดตาม​ต่อ ตัวเลข​ของ​ปี​ปัจจุบัน​จึง​อาจ​ต่าง​ออก​ไป

ข้อ​สาม​ต้อง​ระวัง​เมื่อ​คำนวณ​ตัวเลข​ของ​กิจการ​เอง กิจการ​ที่​ใช้​บัญชี​ส่วน​ตัว​ของ​เจ้าของ​รับ​เงิน​ลูกค้า​ปน​กับ​บัญชี​บริษัท จะ​ได้​วัน​เงิน​สำรอง​ที่​คลาด​จาก​ความ​จริง​จนกว่า​จะ​แยก​บัญชี​ให้​ชัด

คำนวณ​วัน​เงิน​สำรอง​ของ​กิจการ​เอง​ได้​อย่างไร

ใช้​รายการ​เดิน​บัญชี​ธนาคาร​ของ​บัญชี​ธุรกิจ​ทุก​บัญชี​ย้อน​หลัง​หก​เดือน รวม​ยอด​เงิน​คง​เหลือ​สิ้น​วัน​ของ​ทุก​วัน​แล้ว​หาร​ด้วย​จำนวน​วัน ได้​ยอด​คง​เหลือ​เฉลี่ย​ต่อ​วัน จาก​นั้น​รวม​เงิน​จ่าย​ออก​ทั้งหมด​ใน​หก​เดือน​แล้ว​หาร​ด้วย​จำนวน​วัน​เท่า​กัน ได้​เงิน​จ่าย​เฉลี่ย​ต่อ​วัน หาร​ตัว​แรก​ด้วย​ตัว​ที่​สอง​คือ​วัน​เงิน​สำรอง ถ้า​กิจการ​มี​ช่วง​ขาย​ดี​ตาม​ฤดูกาล ให้​คำนวณ​แยก​เดือน​ที่​ขาย​ดี​กับ​เดือน​ที่​เงียบ เพราะ​ค่า​เฉลี่ย​ทั้ง​หก​เดือน​จะ​ซ่อน​ช่วง​ที่​ตึง​ที่สุด​ไว้

สาม​กิจกรรม​ใน​งบ และ​ลำดับ​ที่​ควร​อ่าน

อ่าน​กิจกรรม​ดำเนิน​งาน​ก่อน​เสมอ เพราะ​เป็น​ส่วน​เดียว​ที่​บอก​ว่า​ธุรกิจ​หลัก​ผลิต​เงินสด​ได้​เอง​หรือ​ไม่ อีก​สอง​กิจกรรม​บอก​ว่า​กิจการ​เอา​เงิน​ไป​ลงทุน​ใน​อะไร และ​หาเงิน​มา​จาก​ไหน

กิจกรรม รายการ​ที่​อยู่​ใน​กลุ่ม​นี้ ค่าที่​คาด​ได้​ใน​กิจการ​ที่​กำลัง​ขยาย
ดำเนิน​งาน เก็บ​เงิน​ลูกค้า จ่าย​ผู้​ขาย จ่าย​เงิน​เดือน จ่าย​ภาษี เป็น​บวก​สม่ำเสมอ
ลงทุน ซื้อ​หรือ​ขาย​เครื่องจักร อาคาร ยาน​พาหนะ เงิน​ลงทุน​ระยะ​ยาว ติดลบ​ได้​ตาม​แผน​ขยาย
จัดหา​เงิน เบิก​เงิน​กู้ เพิ่ม​ทุน คืน​เงิน​ต้น จ่าย​ปันผล บวก​หรือ​ลบ​ตาม​ช่วง​ของ​หนี้

การ​อ่าน​ทั้ง​สาม​กิจกรรม​พร้อม​กัน​ให้​ข้อมูล​มากกว่า​การ​อ่าน​ที​ละ​บรรทัด กิจการ​ที่​ลงทุน​ติดลบ​และ​จัดหา​เงิน​เป็น​บวก​ใน​ปี​เดียวกัน ขณะ​ที่​ดำเนิน​งาน​เป็น​บวก คือ​รูป​แบบ​ของ​การ​กู้​มา​ขยาย​โดย​ธุรกิจ​หลัก​ยัง​เลี้ยง​ตัว​เอง​ได้ ส่วน​กิจการ​ที่​ดำเนิน​งาน​ติดลบ​แต่​จัดหา​เงิน​เป็น​บวก​ทุก​ปี คือ​รูป​แบบ​ที่​เงิน​กู้​หรือ​เงิน​เจ้าของ​กำลัง​อุด​ธุรกิจ​หลัก​อยู่

กระแส​เงินสด​จาก​การ​ดำเนิน​งาน​ติดลบ​หมายความ​ว่า​อะไร

หมายความ​ว่า​ใน​งวด​นั้น​ธุรกิจ​หลัก​จ่าย​เงิน​ออก​มากกว่า​ที่​เก็บ​เข้า ปี​เดียว​ยัง​อธิบาย​ได้​หลาย​แบบ เช่น สต๊อก​สินค้า​ล่วง​หน้า​ก่อน​ฤดู​ขาย หรือ​ได้​ลูกค้า​ราย​ใหญ่​ที่​จ่าย​ช้า​กว่า​เดิม ถ้า​ติดลบ​สอง​ปี​ติด​กัน​โดยที่​งบ​กำไร​ขาดทุน​ยัง​มี​กำไร สาเหตุ​มัก​อยู่​ที่​ลูก​หนี้​การ​ค้า​หรือ​สต๊อก​ที่​เพิ่ม​เร็ว​กว่า​ยอด​ขาย ให้​เปิด​บรรทัด​การ​เปลี่ยนแปลง​เงิน​ทุนหมุนเวียน​ใน​ส่วน​ดำเนิน​งาน​ดู​เป็น​อย่าง​แรก

สี่​จุด​ที่​ผู้​บริหาร​อ่าน​งบ​กระแส​เงินสด​ผิด​บ่อย

จุด​ที่​อ่าน​ผิด​บ่อย​ไม่​ได้​อยู่​ที่​ศัพท์​บัญชี แต่​อยู่​ที่​การ​หยิบ​ตัวเลข​ผิด​บรรทัด​มา​ตัดสิน​ใจ

  1. ใช้​ยอด​เงินสด​ปลาย​งวด​วัด​ความ​แข็ง​แรง ยอด​นี้​เป็น​ภาพ​ของ​วัน​เดียว และ​ดู​ดี​ขึ้น​ได้​ด้วย​การ​เลื่อน​จ่าย​ผู้​ขาย​ออก​ไป​ไม่​กี่​วัน​ก่อน​ปิด​งบ ตัว​ที่​บอก​ความ​แข็ง​แรง​คือ​ยอด​สุทธิ​ของ​ส่วน​ดำเนิน​งาน​รวม​ทั้ง​งวด
  2. นับ​เงิน​กู้​ที่​เพิ่ง​เบิก​เป็น​ผล​งาน เงิน​ก้อน​นี้​อยู่​ใน​กิจกรรม​จัดหา​เงิน​และ​มา​พร้อม​ภาระ​คืน​ใน​งวด​ถัด​ไป
  3. ข้าม​บรรทัด​ลูก​หนี้​และ​สินค้า​คง​เหลือ สอง​บรรทัด​นี้​ใน​ส่วน​ดำเนิน​งาน​คือ​เงิน​ที่​ออก​จาก​มือ​ไป​แล้ว​แต่​ยัง​ไม่​กลับ​มา
  4. เทียบ​กับ​กิจการ​อื่น​โดย​ไม่​ดู​ลักษณะ​ธุรกิจ ข้อมูล​ของ JPMorgan Chase Institute แสดง​ว่า​ร้าน​อาหาร​กับ​อสังหาริมทรัพย์​มี​วัน​เงิน​สำรอง​ห่าง​กัน​เกือบ​สาม​เท่า การ​เทียบ​ข้าม​อุตสาหกรรม​จึง​ให้​ข้อ​สรุป​ผิด​ได้​ง่าย

ปฏิทิน​เงินสด 13 สัปดาห์​จาก​ข้อมูล​ที่​มี​อยู่​แล้ว

งบ​กระแส​เงินสด​มอง​ย้อน​หลัง ปฏิทิน​เงินสด 13 สัปดาห์​มอง​ไป​ข้าง​หน้า​หนึ่ง​ไตรมาส และ​ใช้​วัน​เงิน​สำรอง​ที่​คำนวณ​ได้​เป็น​เส้น​เตือน ข้อมูล​ที่​ต้อง​ใช้​มี​สาม​ชุด ได้แก่ ใบ​แจ้ง​หนี้​ที่​ลูกค้า​ยัง​ไม่​จ่าย​พร้อม​วัน​ครบ​กำหนด ใบ​แจ้ง​หนี้​ของ​ผู้​ขาย​ที่​กิจการ​ยัง​ไม่​จ่าย และ​ราย​จ่าย​ประจำ​ที่​รู้​วัน​แน่นอน เช่น เงิน​เดือน ค่า​เช่า ค่า​งวด​เงิน​กู้ และ​ภาษี

นำ​สาม​ชุด​นี้​เรียง​ลง​ตาราง 13 คอลัมน์​ตาม​สัปดาห์ แล้ว​สะสม​ยอด​คง​เหลือ​ต่อ​กัน​ไป สัปดาห์​ที่​ยอด​สะสม​ต่ำ​กว่า​เส้น​เตือน​จะ​ปรากฏ​ขึ้น​เอง เส้น​เตือน​ที่​ใช้ได้​คือ​เงิน​จ่าย​เฉลี่ย​ต่อ​วัน​คูณ​จำนวน​วัน​เงิน​สำรอง​ขั้น​ต่ำ​ที่​ผู้​บริหาร​ตั้ง​ไว้

ควร​ใส่​วัน​ที่​ลูกค้า​จ่าย​ตาม​สัญญา​หรือ​ตาม​ที่​จ่าย​จริง

ใส่​ตาม​ที่​ลูกค้า​แต่ละ​ราย​เคย​จ่าย​จริง​ใน​หก​เดือน​ที่​ผ่าน​มา ลูกค้า​ที่​จ่าย​ช้า​กว่า​กำหนด​สิบ​วัน​เป็น​ประจำ​ควร​ถูก​บันทึก​ตาม​พฤติกรรม​นั้น ปฏิทิน​ที่​ใช้​วัน​ตาม​สัญญา​จะ​แสดง​เงิน​เข้า​เร็ว​กว่า​ความ​จริง​ทุก​สัปดาห์ และ​ทำให้​เส้น​เตือน​ไม่​เคย​ทำงาน การ​อัปเดต​ทุก​วัน​ศุกร์​แล้ว​เลื่อน​กรอบ​ไป​ข้าง​หน้า​หนึ่ง​สัปดาห์​ใช้​เวลา​ไม่​มาก​เมื่อ​ระบบ​บัญชี​บันทึก​รายการ​ครบ​แล้ว

ทาง​เลือก​เมื่อ​เห็น​สัปดาห์​ที่​ตึง​ล่วง​หน้า

ทาง​เลือก​เรียง​ตาม​ต้นทุน​จาก​ต่ำ​ไป​สูง ได้แก่ เร่ง​เก็บ​หนี้​ที่​เลย​กำหนด เจรจา​เลื่อน​วัน​จ่าย​กับ​ผู้​ขาย​ที่​ค้าขาย​กัน​มา​นาน ใช้​วงเงิน​เบิก​เกิน​บัญชี​ที่​เตรียม​ไว้ และ​หา​แหล่ง​เงิน​ใหม่ การ​เห็น​ล่วง​หน้า​หลาย​สัปดาห์​ทำให้​สอง​ทาง​แรก​ยัง​ทำได้​ทัน การ​ตัดสิน​ใจ​เรื่อง​วงเงิน​หรือ​เลื่อน​วัน​จ่าย​ของ​กิจการ​จริง​ควร​ผ่าน​สายตา​ผู้​ทำ​บัญชี​ที่​เห็น​งบ​ฉบับ​เต็ม​ก่อน เพราะ​กระทบ​ทั้ง​ดอกเบี้ย​และ​ความ​สัมพันธ์​กับ​คู่​ค้า

ตั้ง​เกณฑ์​เงิน​สำรอง​ของ​กิจการ​ภายใน​เดือน​นี้

งาน​ทั้งหมด​เริ่ม​ได้​จาก​รายการ​เดิน​บัญชี​ที่​มี​อยู่​แล้ว

  1. รวบรวม​รายการ​เดิน​บัญชี​ธุรกิจ​ทุก​บัญชี​ย้อน​หลัง​หก​เดือน แยก​เงิน​ที่​ธนาคาร​กัน​ไว้​เป็น​หลัก​ประกัน​ออก
  2. คำนวณ​วัน​เงิน​สำรอง​ปัจจุบัน จาก​ยอด​คง​เหลือ​เฉลี่ย​ต่อ​วัน​หาร​เงิน​จ่าย​เฉลี่ย​ต่อ​วัน
  3. ตั้ง​เส้น​เตือน เป็น​จำนวน​วัน​ที่​ผู้​บริหาร​ยอมรับ​ได้ โดย​ดู​จาก​ช่วง​ที่​ยาว​ที่สุด​ใน​ปี​ที่​ผ่าน​มา​ที่​เงิน​เข้า​น้อย​ผิด​ปกติ
  4. เปิด​ปฏิทิน​เงินสด 13 สัปดาห์ แล้ว​กำหนด​คน​รับ​ผิด​ชอบ​อัปเดต​วัน​เดียวกัน​ทุก​สัปดาห์

งบ​อีก​สอง​ฉบับ​ที่​อ่าน​คู่​กับ​หน้า​นี้​คืออ่าน​งบดุล​แบบ​ผู้​บริหาร เส้น 12 เดือน​ที่​แบ่ง​หนี้​สั้น​กับ​หนี้​ยาว และอ่าน​งบ​กำไร​ขาดทุน ทำไม​ต้อง​เสีย​ภาษี​จาก​เงิน​ที่​ลูกค้า​ยัง​ไม่​จ่าย กติกา​ที่​กำหนด​ว่า​รายการ​แต่ละ​อย่าง​บันทึก​เมื่อไร​และ​ด้วย​วิธี​ใด​อยู่​ในTFRS for NPAEs คือ​อะไร ห้า​ทาง​เลือก​ที่​มาตรฐาน​บัญชี​เปิด​ให้ SME ส่วน​การ​ลด​จำนวน​วัน​ที่​เงิน​จม​อยู่​ใน​ลูก​หนี้​และ​สต๊อก​อยู่​ในบริหาร​กระแส​เงินสด​แบบ cash-rich ภาย​ใต้​เครดิต​เทอม 45 วัน ภาพ​รวม​ของ​หมวด​ความ​รู้​บริหาร​ทั้งหมด​อยู่​ในความ​รู้​บริหาร​จัดการ 9 หมวด​ที่ CEO ต้อง​รู้ ผลิต​ภาพ​ขึ้น 17%

สรุป

งบ​กระแส​เงินสด​บันทึก​เฉพาะ​เงิน​ที่​เข้า​ออก​จริง​ใน​สาม​กิจกรรม และ​ตอบ​ว่า​ธุรกิจ​หลัก​ผลิต​เงินสด​ได้​เอง​หรือ​ไม่ บริษัท​จำกัด​ใน​ไทย​เลือก​ได้​ว่า​จะ​จัด​ทำ​หรือ​ไม่ แต่​ผู้​บริหาร​ควร​ดู​ทุก​ไตรมาส ข้อมูล​ธุรกิจ​ขนาด​เล็ก 597,000 ราย​ใน​สหรัฐฯ ปี 2558 ให้​ค่า​กลาง​เงิน​สำรอง 27 วัน ตัวเลข​นี้​ใช้​เป็นก​รอบ​คิด​ได้​แต่​ไม่ใช่​เป้า​หมาย กิจการ​ควร​คำนวณ​วัน​เงิน​สำรอง​ของ​ตัว​เอง​จาก​รายการ​เดิน​บัญชี แล้ว​ใช้​เป็น​เส้น​เตือน​ของ​ปฏิทิน​เงินสด 13 สัปดาห์

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ยอด​สุทธิ​ของ​กิจกรรม​ดำเนิน​งาน​เท่า​กัน ต่าง​กัน​ที่​เส้น​ทางการ​แสดง วิธี​ทาง​อ้อม​เริ่ม​จาก​กำไร​สุทธิ​แล้ว​ปรับ​รายการ​ที่​ไม่ใช่​เงินสด เช่น ค่า​เสื่อม​ราคา​และ​การ​เปลี่ยนแปลง​ของ​ลูก​หนี้ จึง​เห็น​ชัด​ว่า​กำไร​กับ​เงินสด​ห่าง​กัน​เพราะ​อะไร วิธี​ทาง​ตรง​แสดง​เงิน​รับ​จาก​ลูกค้า​และ​เงิน​จ่าย​ผู้​ขาย​เป็นก​ลุ่ม อ่าน​ง่าย​กว่า​สำหรับ​คน​ที่​ไม่​คุ้น​บัญชี

ไม่ใช่​ใน​ตัว​เอง รายการ​นี้​อยู่​ใน​กิจกรรม​ลงทุน​ซึ่ง​ติดลบ​ได้​ตาม​แผน​ขยาย สิ่ง​ที่​ต้อง​ดู​คู่​กัน​คือ​กิจกรรม​ดำเนิน​งาน​ปี​เดียวกัน​ยัง​เป็น​บวก​หรือ​ไม่ และ​แหล่ง​เงิน​ที่​ใช้​ซื้อ​มีอายุ​ใกล้​กับ​อายุ​การ​ใช้​งาน​ของ​เครื่อง​หรือ​ไม่ การ​ใช้​เงิน​กู้​ระยะ​สั้น​ซื้อ​ของ​ที่​ใช้​งาน​สิบ​ปี​คือ​จุด​ที่​สร้าง​แรง​กดดัน​ต่อ​เงินสด​ใน​ปี​ถัด​ไป

ไม่​ควร​นับ เพราะ​เบิก​มา​ใช้​จ่าย​ไม่​ได้​ใน​ทาง​ปฏิบัติ ใน​งบ​การ​เงิน​รายการ​นี้​มัก​ถูก​แยก​แสดง​และ​เปิด​เผย​ใน​หมายเหตุ เวลา​คำนวณ​วัน​เงิน​สำรอง​หรือ​ทำ​ปฏิทิน​เงินสด ให้​หัก​ยอด​นี้​ออก​จาก​ยอด​คง​เหลือ​ตั้งแต่​ต้น ตัวเลข​จะ​ได้​ไม่​แสดง​สภาพ​คล่อง​สูง​กว่า​ที่​ใช้ได้​จริง

ใช้​งบ​ประมาณ​ราย​จ่าย​ต่อ​เดือน​ที่​วาง​ไว้​หาร​ด้วย 30 เป็น​เงิน​จ่าย​ต่อ​วัน​ชั่วคราว แล้ว​หาร​ยอด​เงิน​ใน​บัญชี​ด้วย​ตัวเลข​นั้น เมื่อ​มี​รายการ​เดิน​บัญชี​ครบ​สาม​เดือน​ให้​เปลี่ยน​มา​ใช้​ตัวเลข​จริง กิจการ​ช่วง​เริ่ม​ต้น​ควร​ทำ​ปฏิทิน​เงินสด​ราย​สัปดาห์​ตั้งแต่​เดือน​แรก เพราะ​เป็น​ช่วง​ที่​คาด​ยอด​ขาย​ได้​แม่น​น้อย​ที่สุด

ยัง​จำเป็น โดย​เฉพาะ​ปี​ที่​มี​การ​เปลี่ยนแปลง​เชิง​โครงสร้าง เช่น ได้​ลูกค้า​ราย​ใหญ่​ที่​ขอ​เครดิต​ยาว​กว่า​เดิม เปิด​สาขา​เพิ่ม หรือ​เปลี่ยน​ผู้​ขาย​หลัก การ​เปลี่ยนแปลง​เหล่า​นี้​กระทบ​จังหวะ​เงิน​เข้า​ออก​ทันที ขณะ​ที่​กำไร​ใน​งบ​ราย​ไตรมาส​อาจ​ยัง​ดู​ปกติ​ไป​อีก​หลาย​เดือน

PHYGITAL INSIGHT

ฟิจิ⁠ทัล​มอง​ว่า​ช่อง​ที่​เดา​ยาก​ที่สุด​ใน​ปฏิทิน​เงินสด​คือ​ยอด​ขาย​ของ​ไตรมาส​หน้า ไม่ใช่​ราย​จ่าย เพราะ​ราย​จ่าย​ส่วน​ใหญ่​ผูก​กับ​สัญญา​อยู่​แล้ว ส่วน​ยอด​ขาย​ขึ้น​กับ​จังหวะ​การ​ซื้อ​ของ​ลูกค้า​ที่​เปลี่ยน​ตาม​ฤดู​และ​ตาม​ช่อง​ทาง บริการ​วิจัย​เชิง​ปริมาณ​ของ​ฟิจิ⁠ทัล​ช่วย​วัด​จังหวะ​การ​ซื้อ​จาก​กลุ่ม​ตัวอย่าง​ลูกค้า​จริง เพื่อ​ให้​คอลัมน์​รายรับ​ใน​ปฏิทิน​อิง​ตัวเลข​แทน​ความ​รู้สึก

ให้ PHYGITAL AGENCY ช่วยต่อยอดเรื่องนี้สู่ผลลัพธ์จริง

ปฏิทิน​เงินสด​แม่น​เท่ากับ​ตัวเลข​ยอด​ขาย​ที่​ใส่​ลง​ไป

PHYGITAL AGENCY ช่วย​วัด​จังหวะ​การ​ซื้อ​ของ​ลูกค้า​จาก​ข้อมูล​จริง เพื่อ​ให้การ​วางแผน​รายรับ​ราย​ไตรมาส​ของ​กิจการ​มี​ฐาน​ที่​ตรวจ​สอบ​ได้

PARANATH PANARATANA

WRITTEN BY

PARANATH PANARATANA

CHAIRMAN OF PHYGITAL AGENCY

ประธานกรรมการบริษัท ฟิจิทัล เอเจนซี จำกัด มีประสบการณ์ดูแลการตลาดที่ผสานโลกจริงและโลกออนไลน์เข้าด้วยกัน ตลอดจนเป็นที่ปรึกษาในการวินิจฉัยธุรกิจ อีกทั้งยังเคยทำงานในสายวิดีโอโปรดักชั่นและภาพยนตร์ไทยอีกด้วย