เบญจรงค์แปลว่าห้าสี วิทยานิพนธ์หน้า 47 ระบุหมวดสีเบญจรงค์ว่าเป็นการใช้สีสอดสลับเพียงห้าสี คือ ขาว เหลือง แดง เขียว และดำ ส่วนหน้า 38 เล่าลำดับพัฒนาการของจิตรกรรมไทยว่าเริ่มจากภาพเอกรงค์ที่ใช้เพียงขาว ดำ และแดง ต่อมาจึงเป็นภาพเบญจรงค์ห้าสี และภาพพหุรงค์ที่ใช้หลายสี โดยหน้า 38 เขียนสีที่สองของเบญจรงค์ว่า "เขียวหรือคราม"
ชื่อเบญจรงค์ยังเป็นชื่อเครื่องถ้วยชนิดหนึ่ง บทความของนิวัติ กองเพียร ในศิลปวัฒนธรรม ฉบับเมษายน 2538 อธิบายว่าเครื่องถ้วยเบญจรงค์ส่วนใหญ่เขียนห้าสี คือ แดง เหลือง ขาว เขียว และดำ บางชิ้นเขียนเพียงสามสี บางชิ้นถึงแปดสี ชุดแปดสีเพิ่มชมพู ม่วง แสด และน้ำตาล ชิ้นที่มีสีทองตัดเส้นหรือเป็นพื้นเรียกว่าเบญจรงค์ลายน้ำทอง
เครื่องเบญจรงค์ทำที่ไหน
บทความเดียวกันระบุว่าในสมัยอยุธยา ช่างไทยเป็นผู้ออกแบบและเขียนลาย แล้วส่งไปเผาที่เมืองจิงเต๋อเจิ้น มณฑลเจียงซีของจีน ซึ่งคนไทยเรียกว่ากังไส ช่างเขียนสีลงบนถ้วยสีขาวด้วยวิธีลงยา เมื่อเผาแล้วสีจะนูนขึ้นเล็กน้อย ผู้เขียนสรุปว่าเครื่องถ้วยเบญจรงค์เป็นผลงานร่วมระหว่างช่างไทยกับช่างจีน และเทียบลวดลายได้ว่าตรงกับช่วงราชวงศ์หมิงต่อเนื่องถึงราชวงศ์ชิง
เบญจรงค์มีครามหรือเขียวในยุคสีฝุ่น
ในเรื่องวัสดุสีฝุ่น วิทยานิพนธ์หน้า 38 เขียนรายชื่อสีเบญจรงค์ว่า ดำ ขาว แดง เหลือง และคราม แล้วบอกว่าสีที่แปลกออกไปทุกสี ช่างผสมขึ้นจากห้าสีนี้ทั้งสิ้น ประโยคเดียวกันนับห้าสีนี้ว่า "4 หมู่" ขณะที่หัวข้อถัดไปในหน้า 39-41 ใช้ชื่อว่าหมู่สีไทยหลักห้าสีแบบโบราณ และแยกเป็นห้าหมู่ครบ หน้า 41-42 เล่าต่อว่าในชั้นหลังมีอีกสองหมู่เพิ่มเข้ามา รวมเป็นเจ็ดหมู่
| ช่วง |
จำนวนหมู่ |
สีที่เพิ่มหรือเปลี่ยน |
หน้าในวิทยานิพนธ์ |
| หมู่สีหลักแบบโบราณ |
5 |
ดำ ขาว แดง เหลือง คราม |
38-41 |
| ชั้นหลัง |
7 |
เพิ่มหมู่เขียว (ตังแชจากสนิมทองแดงและใบแค) กับหมู่เสน |
41-42 |
| ระบบสีไทยโทน |
10 |
จัดตามโทน แยกส้ม ม่วง น้ำตาล และโลหะเป็นหมู่ของตัวเอง |
82-100 |
ลำดับนี้อธิบายได้ว่าทำไมสีที่สองของเบญจรงค์มีทั้งเขียวและคราม ในชุดสีฝุ่นยุคแรก สีเขียวยังไม่ได้เป็นหมู่ของตัวเอง ช่างได้เขียวจากการผสมเหลืองกับคราม ซึ่งหน้า 42 บันทึกไว้ในรายการจับคู่ผสมสี เมื่อแบรนด์เลือกเบญจรงค์ที่ใช้ครามแทนเขียว จึงเลือกตามชุดวัสดุเก่า ส่วนการใช้เขียวตรงกับหมวดสีเบญจรงค์ในหน้า 47 และเครื่องถ้วยตามบทความของนิวัติ ทั้งสองทางมีที่มา เพียงต้องบอกให้ได้ว่ายึดชุดไหน
