กรณี​ศึกษา Inditex ร้าน​ลด​ลง 6% ใน​สาม​ปี ขณะ​ยอด​ขาย​โต 22%

เจ้าของ​ร้าน​เสื้อผ้า​หรือ​แบรนด์​แฟชั่น​ที่​มี​หลาย​สาขา​หรือ​หลาย​แบรนด์ ต้อง​ตัดสิน​ใจ​ว่า​ร้าน​ไหน​ควร​ปิด ยุบ​รวม หรือ​ขยาย จำนวน​ร้าน​กับ​ยอด​ขาย​ของ Inditex สอง​ปี​ล่าสุด​เป็น​กรณี​ให้​ดู​ว่าการ​ปิด​ร้าน​ไม่​ได้​แปล​ว่าย​อด​ขาย​ต้อง​ลด

5,563 กับ 5,460 คือ​จำนวน​ร้าน​ของ Inditex เมื่อ​สิ้น​ปี​บัญชี​ก่อน​หน้า​และ​สิ้น​ปี​บัญชี​ล่าสุด ร้าน​หาย​ไป 103 แห่ง แต่​ยอด​ขาย​เพิ่ม​ขึ้น​ราว 1,232 ล้าน​ยูโร (คำนวณ​จาก​ยอด​ขาย​สอง​ปี​ใน​งบ)

บท​นี้​อ่านงบ​การ​เงิน​รวม​และ​รายงาน​ของ​ผู้​บริหาร​ปี 2025 ของ​กลุ่ม Inditex ซึ่ง​บริษัท​เผย​แพร่​ในศูนย์​ดาวน์โหลด​รายงาน​ประจำ​ปี ปี​บัญชี​ของ Inditex เริ่ม 1 กุมภาพันธ์​และ​ปิด 31 มกราคม​ของ​ปี​ถัด​ไป บริษัท​เรียก​ปี​ที่​ปิด​บัญชี​เมื่อ 31 มกราคม 2569 ว่า​ปี 2025 บท​นี้​ใช้​คำ​ว่า "ปี​บัญชี​ล่าสุด" แทน​เพื่อ​ไม่​ให้​ปน​กับ​ปีปฏิทิน ตัวเลข​เงิน​ทั้งหมด​เป็น​ล้าน​ยูโร​ตาม​งบ และ​ข้อความ​ภาษา​ไทย​แปล​เอง​จาก​ฉบับ​ภาษา​อังกฤษ

บท​เดิม​ของ​หน้า​นี้​เขียน​ว่า Inditex มี "8 รูป​แบบ​ร้าน​ที่​ทำให้ Zara ไม่​ต้อง​แข่ง​กับ​ตัว​เอง" ตัวเลข​แปด​ตรง​กับ​จำนวน​แบรนด์​ใน​งบ แต่​ข้อความ​ส่วน​หลัง​ไม่มี​ใน​เอกสาร​ใด​ของ​บริษัท​ที่​อ่าน จึง​ตัด​ออก

หมายเหตุ​ข้อ 1ของ​งบ​รวม​ระบุ​ว่า Inditex ขาย​ผ่าน​แปด​แบรนด์ (บริษัท​เรียก​ว่า retail concepts) ได้แก่ Zara, Pull&Bear, Massimo Dutti, Bershka, Stradivarius, Oysho, Lefties และ Zara Home ทุก​แบรนด์​ขาย​ทั้ง​ใน​ร้าน​และ​ออนไลน์ รายงาน​ของ​ผู้​บริหาร​มี​ตาราง​จำนวน​ร้าน​แยก​แบรนด์ ณ สอง​วัน ดังนี้

คอลัมน์​เปลี่ยนแปลง​คำนวณ​จาก​สอง​คอลัมน์​แรก Zara ลด​มาก​ที่สุด​ใน​เชิง​จำนวน ส่วน Bershka และ Stradivarius แทบ​ไม่​เปลี่ยน

แบรนด์​ไหน​ของ Inditex มี​ร้าน​เพิ่ม​ขึ้น​ใน​ปี​บัญชี​ล่าสุด

Lefties เป็น​แบรนด์​เดียว​ที่​มี​ร้าน​เพิ่ม จาก 209 เป็น 215 แห่ง หมายเหตุ​เรื่อง​ส่วน​งาน​ใน​งบ​อธิบาย​ว่า Lefties เจาะ​กลุ่ม​ผู้​บริโภค​กว้าง​และ​ขาย​แฟชั่น​ราคา​เข้า​ถึง​ง่าย ส่วน​รายงาน​ของ​ผู้​บริหาร​เขียน​แผน​ปี​ถัด​ไป​ว่า Lefties จะ​ขยาย​ต่อ แต่​ไม่​ได้​ระบุ​จำนวน​ร้าน​เป้า​หมาย

Inditex วางแผน​เปิด​ร้าน​ใน​ตลาด​ใหม่​ที่ไหน​บ้าง

รายงาน​ของ​ผู้​บริหาร​เขียน​แผน​ปี​บัญชี​ถัด​ไป​ไว้​ราย​แบรนด์ Bershka จะ​เปิด​ร้าน​แรก​ใน​บราซิล​และ​สหรัฐอเมริกา Massimo Dutti จะ​ขยาย​ใน​สหรัฐฯ ด้วย​ร้าน​ใหม่​ที่​ไม​อา​มี​ย่าน Brickell และ​นิวยอร์ก​ย่าน SoHo พร้อม​เปิด​ร้าน​แรก​ใน​เดนมาร์ก​และ​นอร์เวย์ Pull&Bear จะ​เข้า​เดนมาร์ก และ Zara Home จะ​เปิด​ร้าน​แรก​ใน​ไอร์แลนด์​กับ​นอร์เวย์ รายงาน​ไม่​ได้​ให้​จำนวน​ร้าน​ที่​จะ​เปิด​ใน​แต่ละ​ตลาด

ร้าน​ของ​บริษัท​กับ​ร้าน​แฟ​รน​ไชส์​ของ Inditex ต่าง​กัน​แค่​ไหน

ณ สิ้น​ปี​บัญชี​ล่าสุด Inditex บริหาร​ร้าน​เอง 4,310 แห่ง และ​มี​ร้าน​แฟ​รน​ไชส์ 1,150 แห่ง ตาราง​ยอด​ขาย​แยก​ตาม​รูป​แบบ​ร้าน​บอก​ว่าย​อด​ขาย​รวม​มา​จาก​ร้าน​ที่​บริษัท​บริหาร​เอง 86% และ​จาก​แฟ​รน​ไชส์ 14% แบรนด์​ที่​พึ่ง​แฟ​รน​ไชส์​มาก​ที่สุด​คือ Massimo Dutti และ Oysho ที่ 20% ส่วน​กลุ่ม Zara อยู่​ที่ 13% หมายเหตุ​ข้อ 1ของ​งบ​เขียน​ว่า​บริษัท​ใช้​แฟ​รน​ไชส์ "in certain markets where, for several reasons" โดย​ไม่​ได้​ระบุ​เหตุผล​หรือ​ราย​ชื่อ​ตลาด

รายงาน​ของ​ผู้​บริหาร​มี​ตาราง​สาม​ชุด​ที่​ใช้​อ่าน​คู่​กัน​ได้ คือ​ยอด​ขาย กำไร​ก่อน​ภาษี และ ROCE ของ​แต่ละ​แบรนด์ งบ​รวม​นิยาม ROCE ว่า​กำไร​ก่อน​ภาษี​หาร​ด้วย​เงิน​ทุน​เฉลี่ย​ของ​ปี ซึ่ง​คิด​จาก​ส่วน​ของ​ผู้​ถือ​หุ้น​เฉลี่ย​ของ​ปี​นี้​กับ​ปี​ก่อน บวก​หนี้​สิน​ทางการ​เงิน​สุทธิ​เฉลี่ย

กลุ่ม Zara ทำ​ยอด​ขาย​ราว 70% ของ​ทั้ง​เครือ (คำนวณ​จาก 28,051 หาร 39,864) แต่ ROCE ต่ำ​ที่สุด​ใน​ตาราง ส่วน Stradivarius ที่​ยอด​ขาย​ราว​หนึ่ง​ใน​เก้า​ของ​กลุ่ม Zara มี ROCE สูง​ที่สุด ตัวเลข​ชุด​นี้​บอก​ว่า​เงิน​ทุน​ที่​จม​อยู่​ใน​แต่ละ​แบรนด์​สร้าง​กำไร​ได้​ต่าง​กัน และ​บอก​ไม่​ได้​ว่า​แบรนด์​ไหน​มี​อนาคต​ดี​กว่า

ทำไม Zara, Zara Home และ Lefties ถูก​นับ​เป็น​ส่วน​งาน​เดียว​ใน​งบ​ของ Inditex

หมายเหตุ​เรื่อง​ส่วน​งาน​ให้​เหตุผล​สอง​ข้อ Zara กับ Zara Home ถูก​รวม​กัน​เพราะ​มี "significant synergies" ทั้ง​ด้าน​การ​ค้า​และ​การ​ดำเนิน​งาน ส่วน Lefties ถูก​รวม​เข้า​มา​เพราะ​มี​ที่มา​เชื่อม​กับ Zara และ​ขาย​ทั้ง​แฟชั่น​กับ​ของใช้​ใน​บ้าน​เหมือน​กัน งบ​จึง​รายงาน​ส่วน​งาน​หลัก​เพียง​สาม​ส่วน คือ​กลุ่ม Zara, Bershka และ​แบรนด์​อื่น​ที่​เหลือ

ยอด​ขาย Pull&Bear เพิ่ม แต่​กำไร​ลด​ได้​อย่างไร

ยอด​ขาย Pull&Bear เพิ่ม​จาก 2,469 เป็น 2,546 ล้าน​ยูโร แต่​กำไร​ก่อน​ภาษี​ลด​จาก 458 เหลือ 422 ล้าน​ยูโร และ ROCE ลด​จาก 48% เหลือ 40% ส่วน​ของ​งบ​ที่​อ่าน​ไม่​ได้​อธิบาย​สาเหตุ​ของ​แบรนด์​นี้​แยก บท​นี้​จึง​ไม่​เดา​เหตุผล​แทน​บริษัท สิ่ง​ที่​ตัวเลข​บอก​ได้​คือ Pull&Bear เป็น​แบรนด์​เดียว​ใน​ตาราง​ที่​ยอด​ขาย​โต​แต่​กำไร​ลด

รายงาน​ของ​ผู้​บริหาร​เขียน​ว่า​ใน​ปี​บัญชี​ล่าสุด Inditex เปิด​ร้าน​ใน 41 ตลาด และ​ทำ "store optimisation activities" ต่อ​เนื่อง ได้แก่ เปิด​ร้าน 190 แห่ง ปรับปรุง 217 แห่ง ซึ่ง​รวม​การ​ขยาย​ร้าน 96 แห่ง และ​ยุบ​รวม (absorptions) 293 แห่ง พื้นที่​ขาย​รวม​เพิ่ม​ขึ้น 5.3%

เมื่อ​นำ 190 ลบ 293 จะ​ได้ -103 เท่ากับ​จำนวน​ร้าน​ที่​ลด​ลง​ระหว่าง​สอง​วัน​สิ้น​ปี​บัญชี​พอดี (คำนวณ​เอง) รายงาน​ไม่​ได้​นิยาม​คำ​ว่า absorptions ใน​ส่วน​ที่​อ่าน แต่​ตัวเลข​ที่​หัก​กันลง​ตัว​ชี้​ว่า​ร้าน​ที่​หาย​ไป​ถูก​นับ​อยู่​ใน​กลุ่ม​นี้

ย่อหน้า​ถัด​มา​ใน​รายงาน​เขียน​ว่า Inditex ใช้​กลยุทธ์ Retail Optimisation มา​หลาย​ปี และ "sales have grown 22% on a reported basis over the last 3 years, while the number of stores has been reduced by 6% (net space +6%)" คือ​ยอด​ขาย​โต 22% ใน​สาม​ปี จำนวน​ร้าน​ลด 6% ขณะ​พื้นที่​สุทธิ​เพิ่ม 6% รายงาน​ไม่​ได้​แสดง​ตาราง​สาม​ปี​ประกอบ ตัวเลข​ชุด​นี้​จึง​เป็น​คำขอ​งบ​ริ​ษัท​ที่​อ้าง​ได้ แต่​ตรวจ​ย้อน​จาก​งบ​ฉบับ​เดียว​ไม่​ได้

ร้าน​น้อย​ลง​แต่​พื้นที่​มาก​ขึ้น​หมายความ​ว่า​อะไร​สำหรับ​ร้าน​ค้า​ทั่วไป

ความ​หมาย​ตรง​ตัว​คือ​ร้าน​แต่ละ​แห่ง​ใหญ่​ขึ้น​โดย​เฉลี่ย เพราะ​จำนวน​ร้าน​ลด​แต่​ตาราง​เมตร​รวม​เพิ่ม รายงาน​ไม่​ได้​บอก​ขนาด​ร้าน​เฉลี่ย จึง​คำนวณ​ต่อ​ไม่​ได้ สำหรับ​ร้าน​ค้า​ขนาด​เล็ก ตัวเลข​นี้​ชวน​ให้​นับ​หน่วย​ใหม่ นอกจาก​นับ​จำนวน​สาขา ควร​นับ​ยอด​ขาย​ต่อตา​ราง​เมตร​ของ​แต่ละ​สาขา​ด้วย สาขา​ที่​ยอด​ขาย​ต่อ​พื้นที่​ต่ำ​อาจ​คุ้ม​กว่า​ถ้า​รวม​เข้า​กับ​สาขา​ใกล้​กัน

หมายเหตุ​ข้อ 1ของ​งบ​เขียน​ว่า​ร้าน​และ​แพลตฟอร์ม​ออนไลน์​ทั้งหมด "are merged into a single sales environment (integrated model)" หรือ​รวม​เป็น​สภาพ​แวดล้อม​การ​ขาย​เดียว บริษัท​อธิบาย​ว่า​ใช้ RFID และ​ระบบ​จัด​กา​รสต็​อก​รวม SINT (Integrated Stock Management System) รวม​การ​จัด​กา​รสต็​อก​ของ​ทุก​แบรนด์ พนักงาน​จึง​หา​สินค้า​ได้​ไม่​ว่า​ชิ้น​นั้น​อยู่​ที่ไหน แล้ว​นำ​มา​ให้​ลูกค้า​ได้

รายงาน​ของ​ผู้​บริหาร​ระบุ​ยอด​ขาย​ออนไลน์ 10.7 พัน​ล้าน​ยูโร เพิ่ม​ขึ้น 4.8% คิด​เป็น​ราว 27% ของ​ยอด​ขาย​รวม (คำนวณ​จาก 10.7 หาร 39.9 พัน​ล้าน​ยูโร) ส่วน​ผู้​สอบ​บัญชี​ระบุ​ว่าย​อด​ขาย​ผ่าน​ร้าน​ที่​บริษัท​บริหาร​เอง​รวม​กับ​แพลตฟอร์ม​ออนไลน์​อยู่​ที่ 36,390 ล้าน​ยูโร หรือ 91% ของ​ยอด​ขาย​กลุ่ม

แผน​จูงใจ​ผู้​บริหาร​ของ Inditex วัด​ยอด​ขาย​ร้าน​กับ​ออนไลน์​อย่างไร

แผน​จูงใจ​ระยะ​ยาว​ที่​อธิบาย​ไว้​ใน​เอกสาร​ชุด​เดียวกัน​มี​ตัว​ชี้​วัด​ชื่อ "Store and Online Sales" ให้​น้ำ​หนัก 25% วัด​จาก​ยอด​ขาย​ร้าน​รวม​กับ​ยอด​ขาย​ออนไลน์​ใน​สกุล​เงิน​คงที่ เทียบ​กับ​เป้า​ที่​คณะ​กรรมการ​ตั้ง​ไว้ ตัว​ชี้​วัด​นี้​ไม่​แยก​สอง​ช่อง​ทาง ผู้​บริหาร​จึง​ได้​ผล​ตอบแทน​จาก​ยอด​รวม ไม่​ว่า​ลูกค้า​จะ​ซื้อ​ใน​ร้าน​หรือ​บน​หน้า​จอ

งบ​รวม​ของ Inditex แยก​ตัวเลข​ราย​แบรนด์​ไว้​หลาย​ตาราง แต่​ยัง​มี​ห้า​เรื่อง​ที่​เอกสาร​ไม่​ได้​ให้

1. ยอด​ขาย​ออนไลน์​ราย​แบรนด์ งบ​ให้​ตัวเลข​ออนไลน์​รวม​ทั้ง​กลุ่ม​เท่านั้น
2. ยอด​ขาย​ราย​แบรนด์​แยก Zara, Zara Home และ Lefties ตาราง​รวม​สาม​แบรนด์​ไว้​เป็นก​ลุ่ม​เดียว
3. ขนาด​ร้าน​เฉลี่ย​และ​ยอด​ขาย​ต่อตา​ราง​เมตร รายงาน​บอก​เพียง​ว่า​พื้นที่​รวม​เพิ่ม 5.3%
4. ตาราง​สาม​ปี​ที่​รองรับ​ตัวเลข 22% กับ 6% รายงาน​เขียน​เป็น​ข้อความ​โดย​ไม่มี​ตาราง
5. เหตุผล​ที่​กำไร Pull&Bear ลด ส่วน​ที่​อ่าน​ไม่​ได้​อธิบาย

สำหรับ​การ​อ่าน​ตาราง​สาขา​ของ​บริษัท​ค้า​ปลีก​ไทย​ที่​แยก​ตาม​รูป​แบบ​การ​ลงทุน ดู กรณี​ศึกษา 7-Eleven ร้าน 15,945 สาขา แยก​ตาม​ผู้​ลงทุน​สาม​แบบ ถ้า​อยาก​เห็น​บริษัท​ที่​เขียน​เกณฑ์​ปิด​ร้าน​ไว้​ใน​เอกสาร​ทางการ ดู กรณี​ศึกษา FEMSA ที่​เขียน​ใน 20-F ว่าการ​เติบโต​ของ OXXO จะ​ช้า​ลง ส่วน​เคส​แบรนด์​เสื้อผ้า​ที่​เปิด​ข้อมูล​ร่วม​กับ​โรงงาน​คู่​ค้า มีใน กรณี​ศึกษา Uniqlo ลด​ก๊าซ​เรือน​กระจก​ร่วม​กับ​โรงงาน​คู่​ค้า

ตาราง​ของ Inditex ใช้​เป็น​แม่​แบบ​ให้​ร้าน​ค้า​ขนาด​เล็ก​ได้ โดย​ไม่​ต้อง​มี​ระบบ​เท่า​บริษัท​ใหญ่ เริ่ม​จาก​สมุด​บัญชี​หรือ​ไฟล์​ยอด​ขาย​ที่​มี​อยู่​แล้ว

1. แยก​ยอด​ขาย​ราย​สาขา​หรือ​ราย​แบรนด์ อย่าง​น้อย​สอง​ปี ใส่​ไว้​ข้าง​กัน​เหมือน​ตาราง​ของ Inditex เพื่อ​เห็น​ทิศทาง​ของ​แต่ละ​สาขา
2. หัก​ต้นทุน​ของ​แต่ละ​สาขา​ให้​ได้​กำไร​ราย​สาขา ค่า​เช่า ค่าแรง และ​ค่า​ตกแต่ง​ที่​ผ่อน​อยู่ ควร​ถูก​แบ่ง​ให้​สาขา​ที่​ใช้​จริง
3. หาร​กำไร​ด้วย​เงิน​ที่​ลง​ไป​ใน​สาขา​นั้น แบบ​เดียว​กับ ROCE สาขา​ที่​ยอด​ขาย​สูง​อาจ​ให้​ผล​ตอบแทน​ต่ำ​กว่า​สาขา​เล็ก
4. แยก​ยอด​ขาย​ออนไลน์​ที่​ส่ง​จาก​สต็​อก​ของ​แต่ละ​สาขา ถ้า​สาขา​หนึ่ง​เป็น​คลัง​ให้​ออร์เด​อร์​ออนไลน์​ด้วย การ​ปิด​สาขา​นั้น​อาจ​กระทบ​ยอด​ขาย​มากกว่า​ที่​ยอด​หน้า​ร้าน​บอก

ถ้า​มี​สาขา​เดียว ตาราง​แบบ​นี้​ยัง​ใช้ได้​ไหม

ใช้ได้​ใน​ระดับ​สินค้า​หรือ​ระดับ​ช่อง​ทาง แทนที่​จะ​แยก​ตาม​สาขา ให้​แยก​ยอด​ขาย กำไร และ​เงิน​ทุน​ที่​จม​ใน​สต็​อก​ของ​แต่ละ​กลุ่ม​สินค้า หรือ​แยก​หน้า​ร้าน​กับ​ร้าน​ออนไลน์ แล้ว​ดู​ว่า​กลุ่ม​ไหน​ใช้​พื้นที่​หรือ​เงิน​ทุน​มาก​แต่​ให้​กำไร​น้อย

งบ​รวม​ปี​บัญชี​ล่าสุด​ของ Inditex แสดง​ว่า​จำนวน​ร้าน​ลด​จาก 5,563 เป็น 5,460 แห่ง ขณะ​ยอด​ขาย​เพิ่ม 3.2% เป็น 39,864 ล้าน​ยูโร การ​เปิด​ร้าน 190 แห่ง​กับ​การ​ยุบ​รวม 293 แห่ง​หัก​กัน​ได้​ตรง​กับ​ร้าน​ที่​ลด​ลง 103 แห่ง บริษัท​เขียน​ว่า​สาม​ปี​ที่​ผ่าน​มาย​อด​ขาย​โต 22% ขณะ​ร้าน​ลด 6% และ​พื้นที่​สุทธิ​เพิ่ม 6% ตาราง​แยก​แบรนด์​บอก​ว่า​กลุ่ม Zara ทำ​ยอด​ขาย​ราว 70% ของ​เครือ​แต่​มี ROCE 36% ขณะ Stradivarius มี 72% และ Pull&Bear เป็น​แบรนด์​เดียว​ที่​ยอด​ขาย​โต​แต่​กำไร​ลด ยอด​ขาย​ออนไลน์ 10.7 พัน​ล้าน​ยูโร​อยู่​ใน​สต็​อก​ชุด​เดียว​กับ​ร้าน งบ​ไม่​แยก​ยอด​ขาย​ออนไลน์​ราย​แบรนด์