ข้ามไปเนื้อหาหลัก
BACK TO INSIGHTS
HomeInsightsLOCATION INTELLIGENCE

ถอด​บท​เรียน​วิกฤต​โค​วิด เชียงใหม่ จาก​ตัวเลข​ท่อง​เที่ยว​ไตรมาส​แรก

อัปเดตล่าสุด 27 กันยายน 2569
เวลาอ่านประมาณ 13 นาที
ถอด​บท​เรียน​วิกฤต​โค​วิด เชียงใหม่ จาก​ตัวเลข​ท่อง​เที่ยว​ไตรมาส​แรก

KEY TAKEAWAYS

3 ประเด็น

ไตรมาส​แรก​ปี 2564 ราย​ได้​จาก​ผู้​มา​เยือน​ต่าง​ชาติ​ของ​เชียงใหม่​เหลือ 75.42 ล้าน​บาท

จาก 12,310.72 ล้าน​บาท​ใน​ไตรมาส​เดียวกัน​ของ​ปี 2562 หรือ​หาย​ไป​ราว 99.4% ตาม​สถิติ​ท่อง​เที่ยว​ราย​จังหวัด​ที่​ภาค​รัฐ​เผย​แพร่ ขณะ​ที่​ราย​ได้​จาก​ผู้​มา​เยือน​คน​ไทย​ลด​ลง​ราว 61.5%

ใน​ไตรมาส​นั้น​ราย​ได้​ท่อง​เที่ยว​ของ​จังหวัด​ราว 99% มา​จาก​ผู้​มา​เยือน​คน​ไทย

ธุรกิจ​ที่​มี​ลูกค้า​ใน​ประเทศ​อยู่​แล้ว​จึง​มี​ราย​ได้​เหลือ​ให้​ประคอง​ตัว ส่วน​ธุรกิจ​ที่​พึ่ง​ลูกค้า​ต่าง​ชาติ​เกือบ​ทั้งหมด​ไม่มี​ราย​ได้​เหลือ​เลย

เหตุสุดวิสัย​ตาม​มาตรา 8 ของ​ประมวล​กฎหมาย​แพ่ง​และ​พาณิชย์​มี​นิยาม​เฉพาะ

คือ​เหตุ​ที่​ป้องกัน​ไม่​ได้​แม้​ระมัดระวัง​ตาม​สมควร​แล้ว ธุรกิจ​จึง​ไม่​ควร​พึ่ง​คำ​นี้​คำ​เดียว​ใน​สัญญา แต่​ควร​เขียน​เงื่อนไข​เลื่อน ยกเลิก และ​คืน​เงิน​ไว้​ให้​ชัด​ก่อน​เกิด​วิกฤต

ไตรมาส​แรก​ปี 2564 ราย​ได้​จาก​ผู้​มา​เยือน​ต่าง​ชาติ​ของ​เชียงใหม่​เหลือ 75.42 ล้าน​บาท จาก 12,310.72 ล้าน​บาท​ใน​ปี 2562 บท​เรียน​เรื่อง​ฐาน​ลูกค้า สัญญา และ​เหตุสุดวิสัย

เจ้าของ​ธุรกิจ​ใน​เชียงใหม่​ที่​ผ่าน​ช่วง​โค​วิด​มา​ได้ อาจ​จำ​ได้​ว่า​ช่วง​นั้น​หนัก​แค่​ไหน แต่​ยัง​ไม่​เคย​เปิด​ตัวเลข​ดู​ว่า​ราย​ได้​หาย​ไป​จาก​ส่วน​ไหน​จริง วิกฤต​โค​วิด-19 ทิ้ง​ตัวเลข​ที่​ตรวจ​ย้อน​ได้​ไว้​ใน​สถิติ​ท่อง​เที่ยว​ราย​จังหวัด ตัวเลข​ชุด​นี้​บอก​ได้​ชัด​กว่า​ความ​ทรง​จำ​ว่า​เชียงใหม่​เสีย​ราย​ได้​ส่วน​ไหน​ไป​มาก​ที่สุด และ​ราย​ได้​ส่วน​ไหน​ยัง​เหลือ​อยู่​ใน​ปี​ที่​แย่​ที่สุด

บท​เรียน​ที่​ได้​จาก​ตัวเลข​มี​สอง​เรื่อง เรื่อง​แรก​คือ​สัดส่วน​ลูกค้า​ใน​ประเทศ​กับ​ต่าง​ประเทศ เรื่อง​ที่​สอง​คือ​สัญญา​กับ​ลูกค้า​ที่​ต้อง​รับมือ​กับ​การ​เลื่อน​และ​ยกเลิก​จำนวน​มาก​ใน​คราว​เดียว ฟิจิ⁠ทัล เอ​เจน​ซี ซึ่ง​ทำงาน​กับ​ธุรกิจ​ใน​เชียงใหม่ ใช้​สอง​เรื่อง​นี้​เป็น​จุด​เริ่ม​เมื่อ​วินิจฉัย​ความ​เสี่ยง​ของ​ธุรกิจ​ลูกค้า

ราย​ได้​จาก​ผู้​มา​เยือน​ต่าง​ชาติ​ไตรมาส​แรก​ปี 2564 เหลือ 75.42 ล้าน​บาท

ใน​ไตรมาส​แรก​ของ​ปี 2564 ราย​ได้​จาก​ผู้​มา​เยือน​ชาว​ต่าง​ชาติ​ของ​เชียงใหม่​เหลือ 75.42 ล้าน​บาท เทียบ​กับ 12,310.72 ล้าน​บาท​ใน​ไตรมาส​แรก​ของ​ปี 2562 อัตรา​เข้า​พัก​ของ​จังหวัด​ใน​ไตรมาส​เดียวกัน​เหลือ 21.13%

สถิติ​นัก​ท่อง​เที่ยว​ภายใน​ประเทศ ปี 2564 จำแนก​ตาม​ภูมิภาค​และ​จังหวัด และ​ไฟล์​ของ​ปี 2562 กับ 2563 จาก​หน้า​สถิติ​เดียวกัน ให้​ตัวเลข​ไตรมาส​แรก​ของ​เชียงใหม่​ดังนี้

ไตรมาส​แรก (ม.ค.-มี.ค.) ราย​ได้​รวม (ล้าน​บาท) จาก​คน​ไทย (ล้าน​บาท) จาก​ชาว​ต่าง​ชาติ (ล้าน​บาท) อัตรา​เข้า​พัก
2562 31,372.25 19,061.53 12,310.72 80.76%
2563 21,896.75 14,881.65 7,015.10 53.25%
2564 7,407.62 7,332.20 75.42 21.13%

ไตรมาส​แรก​ปี 2563 คือ​ช่วง​ที่​การ​ระบาด​เริ่ม​กระทบ​การ​เดิน​ทาง ราย​ได้​จาก​ชาว​ต่าง​ชาติ​ลด​ลง 43.02% จาก​ปี​ก่อน​หน้า ขณะ​ที่​ไตรมาส​แรก​ปี 2564 คือ​ช่วง​ที่​การ​เดิน​ทาง​ข้าม​ประเทศ​แทบ​หยุด​ทั้งหมด

ทำไม​เทียบ​ไตรมาส​แรก​แทน​ตัวเลข​ทั้ง​ปี

เพราะ​ไตรมาส​เดียวกัน​ของ​แต่ละ​ปี​อยู่​ใน​ฤดู​ท่อง​เที่ยว​เดียวกัน การ​เทียบ​จึง​ไม่​ปน​ผล​ของ​ฤดูกาล ไตรมาส​แรก​ยัง​เป็น​ช่วง​ที่​เชียงใหม่​มี​ผู้​มา​เยือน​มาก​ใน​ปี​ปกติ การ​หาย​ไป​ของ​ราย​ได้​ใน​ช่วง​นี้​จึง​กระทบ​ธุรกิจ​มากกว่า​ไตรมาส​ที่​เงียบ​อยู่​แล้ว ธุรกิจ​ที่​อยาก​ประเมิน​ความ​เสี่ยง​ของ​ตัว​เอง​ควร​เทียบ​แบบ​เดียวกัน คือ​เทียบ​เดือน​เดียวกัน​ข้าม​ปี ไม่ใช่​เทียบ​เดือน​ติด​กัน

ลูกค้า​คน​ไทย​คือ​ราย​ได้ที่​เหลือ​อยู่​ใน​ปี​ที่​ชายแดน​ปิด

ใน​ไตรมาส​แรก​ปี 2564 ราย​ได้​ท่อง​เที่ยว​ของ​เชียงใหม่​ราว 99% มา​จาก​ผู้​มา​เยือน​คน​ไทย ราย​ได้​จาก​คน​ไทย​ลด​ลง​ราว 61.5% เทียบ​กับ​ปี 2562 แต่​ยัง​เหลือ 7,332.20 ล้าน​บาท ส่วน​ราย​ได้​จาก​ชาว​ต่าง​ชาติ​แทบ​เป็น​ศูนย์

ตัวเลข​อีก​ชุด​ใน​ไฟล์​เดียวกัน​น่า​สนใจ​สำหรับ​ร้าน​ที่​อยู่​นอก​ย่าน​ท่อง​เที่ยว ผู้​มา​เยือน​คน​ไทย​แบบ​ไม่​ค้าง​คืน​ใน​ไตรมาส​แรก​ปี 2564 มี 375,659 คน เพิ่ม​ขึ้น 15.46% จาก​ไตรมาส​แรก​ปี 2563 ใน​ช่วง​ที่​ผู้​มา​เยือน​แบบ​ค้าง​คืน​ลด​ลง ข้อมูล​ไม่​ได้​บอก​สาเหตุ แต่​แสดง​ว่าการ​เดิน​ทาง​ระยะ​สั้น​ภายใน​ภูมิภาค​ยัง​เกิด​ขึ้น​ใน​ปี​นั้น

ธุรกิจ​ควร​มี​ลูกค้า​คน​ไทย​กับ​ต่าง​ชาติ​สัดส่วน​เท่าไร

ไม่มี​สัดส่วน​เดียว​ที่​ถูก​สำหรับ​ทุก​ธุรกิจ สิ่ง​ที่​ตัวเลข​ปี 2564 สอน​คือ​ธุรกิจ​ควร​รู้​สัดส่วน​ของ​ตัว​เอง​จาก​ข้อมูล​จริง แล้ว​ถาม​ว่า​ถ้า​ลูกค้า​กลุ่ม​ใหญ่​ที่สุด​หาย​ไป​หนึ่ง​ปี ราย​ได้ที่​เหลือ​พอ​จ่าย​ต้นทุน​คงที่​กี่​เดือน ธุรกิจ​ที่​ตอบ​คำถาม​นี้​ได้​จะ​รู้​ว่า​ควร​ลงทุน​หา​ลูกค้า​กลุ่ม​ที่​สอง​มาก​แค่​ไหน การ​ตั้ง​งบ​จาก​เดือน​ที่​ราย​ได้​ต่ำ​ที่สุด​ของ​ปี​ปกติ​อธิบาย​ไว้​ในถอดรหัส​เชียงใหม่​เมือง​ปราบ​เซียน วางแผน​จาก​เดือน​ที่​ราย​ได้​ต่ำ​สุด

ไตรมาส​แรก​ปี 2568 ราย​ได้​กลับ​มา​ราว 95% ของ​ปี 2562

เมื่อ​รวม​ตัวเลข​ราย​เดือน​เดือน​มกราคม​ถึง​มีนาคม 2568 จาก​สถิติ​ของ​กระทรวง​เดียวกัน ราย​ได้​ท่อง​เที่ยว​ไตรมาส​แรก​ของ​เชียงใหม่​อยู่​ที่​ราว 29,965.39 ล้าน​บาท หรือ​ราว 95.5% ของ​ไตรมาส​แรก​ปี 2562 ราย​ได้​จาก​ชาว​ต่าง​ชาติ​กลับ​มา​ราว 97.5% ส่วน​ราย​ได้​จาก​คน​ไทย​อยู่​ที่​ราว 94.3%

ไตรมาส​แรก ราย​ได้​รวม (ล้าน​บาท) จาก​คน​ไทย จาก​ชาว​ต่าง​ชาติ
2562 31,372.25 19,061.53 12,310.72
2568 (รวม​จาก​ตัวเลข​ราย​เดือน) 29,965.39 17,965.82 11,999.57

ตัวเลข​ปี 2568 เป็น​ผล​รวม​ที่​คำนวณ​เอง​จาก​ตาราง​ราย​เดือน ไม่​ได้​อยู่​ใน​ตาราง​ต้นทาง​โดยตรง และ​ตัวเลข​ของ​สอง​ช่วง​อาจ​มี​การ​ปรับ​วิธี​เก็บ​ข้อมูล​ระหว่าง​ปี การ​อ่าน​ผล​จึง​ควร​ดู​เป็น​ทิศทาง ไม่ใช่​ความ​ต่าง​ทศนิยม

ตัวเลข​ของ​จังหวัด​ฟื้น​แล้ว​แปล​ว่า​ธุรกิจ​ทุก​ราย​ฟื้น​หรือ​ไม่

ไม่​ได้​แปล​อย่าง​นั้น ตัวเลข​รวม​ของ​จังหวัด​รวม​ราย​ได้​ของ​ธุรกิจ​ทุกข​นาด​และ​ทุก​ทำเล ธุรกิจ​ที่​เปิด​ใหม่​หลัง​วิกฤต​รวม​อยู่​ใน​ตัวเลข​เดียว​กับ​ธุรกิจ​ที่​ปิด​ไป​ระหว่าง​ทาง ร้าน​แต่ละ​ร้าน​ควร​เทียบ​ยอด​ขาย​เดือน​เดียวกัน​ของ​ตัว​เอง​ใน​ปี 2562 กับ​ปี​ล่าสุด ถ้า​ร้าน​ไม่มี​ข้อมูล​ย้อน​หลัง การ​เริ่ม​เก็บ​ตั้งแต่​วัน​นี้​คือ​บท​เรียน​ข้อ​แรก​ที่​ทำได้​ทันที

เหตุสุดวิสัย​ตาม​กฎหมาย​มี​นิยาม​แคบ​กว่า​คำ​พูด​ทั่วไป

ประมวล​กฎหมาย​แพ่ง​และ​พาณิชย์ มาตรา 8 นิยาม​เหตุสุดวิสัย​ว่า เหตุ​ใด ๆ อัน​จะ​เกิด​ขึ้น​ก็​ดี จะ​ให้​ผล​พิบัติ​ก็​ดี เป็น​เหตุ​ที่​ไม่​อาจ​ป้องกัน​ได้ แม้​บุคคล​ผู้​ต้อง​ประสบ​หรือ​ใกล้​จะ​ต้อง​ประสบ​เหตุ​นั้น​จะ​ได้​จัดการ​ระมัดระวัง​ตาม​สมควร​อัน​พึง​คาด​หมาย​ได้​จาก​บุคคล​ใน​ฐานะ​และ​ภาวะ​เช่น​นั้น

ประมวล​กฎหมาย​แพ่ง​และ​พาณิชย์ ฉบับ​ที่​เผย​แพร่​ใน​เว็บไซต์​วุฒิสภา ยัง​มี​มาตรา 219 ที่​ใช้​กับ​กรณี​การ​ชำระ​หนี้​กลาย​เป็น​พ้น​วิสัย​เพราะ​พฤติการณ์​ที่​เกิด​ขึ้น​ภาย​หลัง​การ​ก่อ​หนี้ ซึ่ง​ลูก​หนี้​ไม่​ต้อง​รับ​ผิด​ชอบ ใน​กรณี​นั้น​ลูก​หนี้​หลุด​พ้น​จาก​การ​ชำระ​หนี้

สิ่ง​ที่​ตัว​บท​กำหนด ความ​หมาย​ต่อ​สัญญา​ทาง​ธุรกิจ
เหตุ​ต้อง​ป้องกัน​ไม่​ได้​แม้​ระมัดระวัง​ตาม​สมควร (มาตรา 8) เหตุ​ที่​คาด​การณ์​และ​เตรียม​รับมือ​ได้​อาจ​ไม่​เข้า​นิยาม
การ​ชำระ​หนี้​พ้น​วิสัย​เพราะ​พฤติการณ์​ที่​ลูก​หนี้​ไม่​ต้อง​รับ​ผิด​ชอบ (มาตรา 219) ใช้​เมื่อ​ทำ​ตาม​สัญญา​ไม่​ได้​จริง ไม่ใช่​เมื่อ​ทำได้​แต่​ยาก​ขึ้น​หรือ​แพง​ขึ้น
ตัว​บท​ไม่​ได้​กำหนด​สัดส่วน​คืน​เงิน​มัดจำ​ไว้​ใน​มาตรา​เหล่า​นี้ เงื่อนไข​คืน​เงิน​ควร​เขียน​ไว้​ใน​สัญญา​เอง

ร้าน​ที่​จัด​งาน​ให้​ลูกค้า​ไม่​ได้​เพราะ​คำ​สั่ง​ทาง​ราชการ​ต้อง​คืน​มัดจำ​หรือ​ไม่

คำ​ตอบ​ขึ้น​กับ​ข้อ​เท็จ​จริง​และ​ข้อ​ตกลง​ใน​สัญญา บท​นี้​อธิบาย​หลัก​ทั่วไป​เท่านั้น กรณี​จริง​ต้อง​ให้​นัก​กฎหมาย​ดู​เอกสาร สิ่ง​ที่​ตัว​บท​บอก​คือ​การ​หลุด​พ้น​จาก​การ​ชำระ​หนี้​ตาม​มาตรา 219 มี​เงื่อนไข​ว่า​ลูก​หนี้​ต้อง​ไม่​ต้อง​รับ​ผิด​ชอบ​ต่อ​พฤติการณ์​นั้น ส่วน​เรื่อง​เงิน​ที่​รับ​ไว้​แล้ว​มี​หลัก​กฎหมาย​อื่น​เกี่ยวข้อง​ด้วย ธุรกิจ​ที่​มี​เงิน​มัดจำ​จาก​ลูกค้า​จำนวน​มาก​ควร​ปรึกษา​นัก​กฎหมาย และ​เขียน​เงื่อนไข​ไว้​ใน​สัญญา​ฉบับ​ต่อ​ไป​ให้​ชัด

เงื่อนไข​เลื่อน​และ​คืน​เงิน​ต้อง​เขียน​ไว้​ก่อน​วิกฤต​ครั้ง​ถัด​ไป

ธุรกิจ​ที่​สัญญา​ไม่​ได้​เขียน​กรณี​คำ​สั่ง​ห้าม​จัด​กิจกรรม​ไว้ ต้อง​เจรจา​เลื่อน​หรือ​ยกเลิก​กับ​ลูกค้า​ที​ละ​ราย​เมื่อ​เกิด​เหตุ สัญญา​ที่​ระบุ​ขั้น​ตอน​ล่วง​หน้า​ทำให้​ธุรกิจ​ตอบ​ลูกค้า​ได้​ทันที​ด้วย​เงื่อนไข​เดียวกัน​ทุก​ราย

ข้อ​ที่​ควร​มี​ใน​สัญญา​หรือ​เงื่อนไข​การ​จอง

  1. เหตุ​ที่​ใช้​เงื่อนไข​นี้ ระบุ​ตัวอย่าง​ให้​ชัด เช่น คำ​สั่ง​ของ​หน่วย​งาน​รัฐ​ที่​ห้าม​จัด​กิจกรรม​หรือ​จำกัด​การ​เดิน​ทาง
  2. ทาง​เลือก​แรก​คือ​เลื่อน ระบุ​ว่า​เลื่อน​ได้​ภายใน​กี่​เดือน กี่​ครั้ง และ​ใคร​เป็น​คน​เลือก​วัน​ใหม่
  3. เงื่อนไข​คืน​เงิน ถ้า​เลื่อน​ไม่​ได้ คืน​เงิน​ส่วน​ใด หัก​ค่า​ใช้​จ่าย​ที่​จ่าย​ไป​แล้ว​อย่างไร และ​คืน​ภายใน​กี่​วัน
  4. ช่อง​ทาง​แจ้ง ใคร​แจ้ง​ใคร ผ่าน​ช่อง​ทาง​ไหน และ​ภายใน​กี่​วัน​นับ​จาก​วัน​ที่​เกิด​เหตุ

ธุรกิจ​เล็ก​ที่​ใช้​แค่​ใบจอง​หรือ​ข้อ​ความ​แชท​ควร​ทำ​อย่างไร

เขียน​เงื่อนไข​ทั้ง​สี่​ข้อ​เป็น​ข้อความ​สั้น​หนึ่ง​หน้า แล้ว​ส่ง​ให้​ลูกค้า​ทุก​ราย​ตอน​รับ​เงิน​มัดจำ ให้​ลูกค้า​ยืนยัน​ว่า​รับ​ทราบ ข้อความ​ที่​ส่ง​ผ่าน​แช​ท​และ​ลูกค้า​ยืนยัน​แล้ว​เป็น​หลัก​ฐาน​ได้​ดี​กว่า​การ​ตกลง​ด้วย​วาจา ร้าน​ควร​ใช้​ข้อความ​ชุด​เดียวกัน​กับ​ลูกค้า​ทุก​ราย เพื่อ​ไม่​ให้​เกิด​คำถาม​ว่า​ทำไม​ลูกค้า​แต่ละ​ราย​ได้​เงื่อนไข​ไม่​เท่า​กัน

ช่อง​ทาง​ติดต่อ​ลูกค้า​ที่​ร้าน​เป็น​เจ้าของ​คือ​สิ่ง​ที่​ใช้ได้​ใน​วัน​ที่​หน้า​ร้าน​ปิด

ใน​วัน​ที่​หน้า​ร้าน​เปิด​ไม่​ได้ ร้าน​ที่​ติดต่อ​ลูกค้า​เดิม​ได้​โดยตรง​ยัง​ขาย​ของ​ผ่าน​การ​สั่ง​ล่วง​หน้า​หรือ​จัด​ส่ง​ได้ ส่วน​ร้าน​ที่​พึ่ง​ลูกค้า​ที่​เดิน​ผ่าน​หน้า​ร้าน​อย่าง​เดียว​ไม่มี​ช่อง​ทาง​บอก​ลูกค้า​เลย​ว่า​ยัง​เปิด​ขาย​อยู่

ช่อง​ทาง​ที่​ร้าน​เป็น​เจ้าของ เช่น บัญชี​แชท​ของ​ร้าน ราย​ชื่อ​ลูกค้า​ที่​ยินยอม​รับ​ข่าวสาร และ​หน้า​ร้าน​บน​แผนที่​ออนไลน์​ที่​อัปเดต​เวลา​เปิด​ปิด​ได้​เอง เป็น​สิ่ง​ที่​ต้อง​สร้าง​ใน​วัน​ปกติ เพราะ​ใน​วัน​วิกฤต​ลูกค้า​ไม่​ได้​เดิน​เข้า​มา​ให้​ขอ​ข้อมูล​ติดต่อ​อีก​แล้ว การ​เก็บ​ราย​ชื่อ​ลูกค้า​ต้อง​ขอ​ความ​ยินยอม​ตาม​กฎหมาย และ​บอก​ลูกค้า​ว่า​จะ​ติดต่อ​เรื่อง​อะไร

ร้าน​ควร​เริ่ม​เก็บ​ช่อง​ทาง​ติดต่อ​ลูกค้า​อย่างไร

เริ่ม​จาก​ลูกค้า​ที่​ซื้อ​ซ้ำ ขอ​ให้​เพิ่ม​บัญชี​แชท​ของ​ร้าน​พร้อม​บอก​ว่า​ร้าน​จะ​ส่ง​ข่าว​อะไร​และ​บ่อย​แค่​ไหน แล้ว​ส่ง​ตาม​ที่​บอก​จริง ไม่​ส่ง​ถี่​จน​ลูกค้า​กด​เลิก​ติดตาม ร้าน​ที่​สร้าง​ราย​ชื่อ​ได้​หลัก​ร้อย​ใน​ปี​ปกติ มี​ลูกค้า​ให้​ติดต่อ​ใน​วัน​ที่​ต้อง​เปลี่ยน​เป็น​ขาย​แบบ​สั่ง​ล่วง​หน้า การ​ออกแบบ​เส้น​ทาง​ลูกค้า​แบบ​นี้​อธิบาย​ไว้​ในบริการ​วินิจฉัย​ธุรกิจ เชียงใหม่ ตกลง​อะไร​ก่อน​เซ็น​สัญญา

ฟิจิ⁠ทัล เอ​เจน​ซี วินิจฉัย​ความ​เสี่ยง​ของ​ธุรกิจ​ก่อน​วิกฤต​อย่างไร

งาน​เริ่ม​จาก​สาม​คำถาม คือ​ลูกค้า​กลุ่ม​ใหญ่​ที่สุด​คือ​ใคร​และ​คิด​เป็น​สัดส่วน​เท่าไร​ของ​ราย​ได้ สัญญา​กับ​ลูกค้า​มี​เงื่อนไข​เลื่อน​และ​คืน​เงิน​หรือ​ไม่ และ​ร้าน​ติดต่อ​ลูกค้า​เดิม​ได้​กี่​ราย คำ​ตอบ​ของ​สาม​ข้อ​นี้​บอก​ได้​ว่า​ธุรกิจ​เปราะ​ที่​จุด​ไหน

จาก​นั้น​จึง​จัด​ลำดับ​งาน​ที่​แก้​ได้​ก่อน เช่น เขียน​เงื่อนไข​การ​จอง​ใหม่ สร้าง​ช่อง​ทาง​ติดต่อ​ลูกค้า หรือ​ทดลอง​หา​ลูกค้า​กลุ่ม​ที่​สอง ขั้น​ตอน​วินิจฉัย​แบบ​ชิน​ดัง​อธิบาย​ไว้​ในชิน​ดัง (Shindan) คือ​อะไร วินิจฉัย​ธุรกิจ​ต้อง​ตรวจ​อะไร​บ้าง

ธุรกิจ​ที่​ผ่าน​โค​วิด​มา​ได้​แล้ว​ยัง​ต้อง​วินิจฉัย​อีก​หรือ​ไม่

ควร​ทำ เพราะ​ธุรกิจ​ที่​รอด​มา​อาจ​รอด​ด้วย​เหตุ​ที่​ไม่​ซ้ำ​เดิม​ใน​วิกฤต​ครั้ง​ถัด​ไป เช่น เงิน​ช่วย​เหลือ​เฉพาะ​กิจ​หรือ​เจ้าของ​ที่​ลด​ค่า​เช่า​ให้ วิกฤต​ครั้ง​ถัด​ไป​อาจ​เป็น​เรื่อง​อื่น เช่น ฝุ่น​ควัน ต้นทุน​พลังงาน หรือ​การ​เปลี่ยนแปลง​ของ​แพลตฟอร์ม​ออนไลน์ การ​วินิจฉัย​ปี​ละ​ครั้ง​ทำให้​รู้​ว่า​จุด​เปราะ​เดิม​ยัง​อยู่​หรือ​ไม่ และ​มี​จุด​ใหม่​เกิด​ขึ้น​หรือ​เปล่า

ทบทวน​สัดส่วน​ลูกค้า​และ​สัญญา​ปี​ละ​ครั้ง

งาน​แรก​คือ​คำนวณ​สัดส่วน​ราย​ได้​จาก​ลูกค้า​แต่ละ​กลุ่ม​ของ​ปี​ที่​ผ่าน​มา แล้ว​ตอบ​คำถาม​ว่า​ถ้า​กลุ่ม​ใหญ่​ที่สุด​หาย​ไป ราย​ได้ที่​เหลือ​จ่าย​ต้นทุน​คงที่​ได้​กี่​เดือน ถ้า​คำ​ตอบ​คือ​ไม่​ถึง​สาม​เดือน การ​หา​ลูกค้า​กลุ่ม​ที่​สอง​ควร​อยู่​ใน​แผน​ปี​หน้า

งาน​ที่​สอง​คือ​เปิด​เงื่อนไข​การ​จอง​หรือ​สัญญา​ฉบับ​ปัจจุบัน แล้ว​ตรวจ​ว่า​มี​เงื่อนไข​เลื่อน ยกเลิก และ​คืน​เงิน​ครบ​ทั้ง​สี่​ข้อ​หรือ​ไม่ ถ้า​ยัง​ไม่มี ให้​เขียน​เพิ่ม​ก่อน​รับ​งาน​ชิ้น​ถัด​ไป งาน​ทั้ง​สอง​ใช้​เวลา​ไม่​กี่​วัน และ​ทำได้​ใน​ช่วง​ที่​ธุรกิจ​ยัง​ปกติ ซึ่ง​เป็น​ช่วง​เดียว​ที่​ทำได้​โดย​ไม่​ต้อง​รีบ

สรุป

ไตรมาส​แรก​ปี 2564 ราย​ได้​จาก​ผู้​มา​เยือน​ต่าง​ชาติ​ของ​เชียงใหม่​เหลือ 75.42 ล้าน​บาท จาก 12,310.72 ล้าน​บาท​ใน​ปี 2562 และ​ราย​ได้​ท่อง​เที่ยว​ราว 99% ใน​ไตรมาส​นั้น​มา​จาก​คน​ไทย ไตรมาส​แรก​ปี 2568 ราย​ได้​รวม​กลับ​มา​ราว 95% ของ​ปี 2562 บท​เรียน​ที่​ใช้ได้​กับ​วิกฤต​ครั้ง​ถัด​ไป​คือ​รู้​สัดส่วน​ลูกค้า​ของ​ตัว​เอง เขียน​เงื่อนไข​เลื่อน​และ​คืน​เงิน​ไว้​ใน​สัญญา เพราะ​เหตุสุดวิสัย​ตาม​มาตรา 8 มี​นิยาม​เฉพาะ และ​มี​ช่อง​ทาง​ติดต่อ​ลูกค้า​ที่​ร้าน​เป็น​เจ้าของ

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

สถิติ​ราย​จังหวัด​ระบุ​ว่า​ไตรมาส​แรก​ปี 2564 เชียงใหม่​มี​ผู้​มา​เยือน​ชาว​ต่าง​ชาติ 9,016 คน ลดลง 98.29% จาก​ไตรมาส​แรก​ปี 2563 ที่​มี 525,961 คน ส่วน​ผู้​มา​เยือน​คน​ไทย​มี 1,051,399 คน ลดลง 36.95% จาก​ปี​ก่อน​หน้า ตัวเลข​นี้​แสดง​ว่าการ​เดิน​ทาง​ภายใน​ประเทศ​ยัง​เกิด​ขึ้น​ใน​ช่วง​ที่​การ​เดิน​ทาง​ข้าม​ประเทศ​หยุด​เกือบ​ทั้งหมด

ขึ้น​กับ​ถ้อยคำ​ของ​กรมธรรม์​แต่ละ​ฉบับ จุด​ที่​ควร​ตรวจ​คือ​มี​ข้อ​ยกเว้น​เรื่อง​โรค​ติดต่อ​หรือ​ไม่ และ​ความ​คุ้มครอง​การ​หยุด​ชะงัก​ของ​ธุรกิจ​ต้อง​มี​ความ​เสีย​หาย​ทาง​กายภาพ​ของ​ทรัพย์สิน​ก่อน​หรือ​ไม่ ธุรกิจ​ควร​อ่าน​ข้อ​ยกเว้น​ในกรม​ธร​รม์​ของ​ตัว​เอง​และ​ถาม​บริษัท​ประกัน​เป็น​ลาย​ลักษณ์​อักษร​ก่อน​ต่อ​อายุ ไม่​ควร​สันนิษฐาน​ว่า​ได้​รับ​ความ​คุ้มครอง

ไม่​จำเป็น​ต้อง​เหมือน สัญญา​ที่​ใช้​คำ​ว่า Force Majeure มัก​นิยาม​เหตุ​ไว้​เอง​ใน​สัญญา ซึ่ง​อาจ​กว้าง​หรือ​แคบ​กว่า​นิยาม​ใน​มาตรา 8 ธุรกิจ​ที่​ทำ​สัญญา​กับ​คู่​ค้า​ต่าง​ประเทศ​ควร​อ่าน​นิยาม​ใน​สัญญา​ฉบับ​นั้น และ​ดู​ว่า​กฎหมาย​ประเทศ​ใด​ใช้​บังคับ ก่อน​ตีความ​ว่า​เหตุ​ใด​เข้า​ข่าย

จำนวน​เดือน​ขึ้น​กับ​โครงสร้าง​ต้นทุน​ของ​แต่ละ​ธุรกิจ วิธี​คิด​ที่​ตรง​กว่า​คือ​หา​ต้นทุน​คงที่​ต่อ​เดือน เช่น ค่า​เช่า เงิน​เดือน​พนักงาน​ประจำ และ​ค่า​งวด​เงิน​กู้ แล้ว​ดู​ว่า​ราย​ได้​ส่วน​ที่​มั่นคง​ที่สุด​จ่าย​ได้​เท่าไร ส่วน​ที่​ขาด​คูณ​จำนวน​เดือน​ที่​ธุรกิจ​อยาก​รับมือ​ได้ คือ​เงิน​สำรอง​ที่​ต้อง​มี ตัวเลข​นี้​ควร​ทบทวน​ทุก​ปี​เพราะ​ต้นทุน​เปลี่ยน

การ​ลด​ทั้งหมด​ทำให้​ลูกค้า​เดิม​ไม่รู้​ว่า​ร้าน​ยัง​เปิด​หรือ​ปรับ​รูป​แบบ​บริการ​อย่างไร ทาง​ที่​ดี​กว่า​คือ​หยุด​งบ​ที่​ใช้​หา​ลูกค้า​กลุ่ม​ที่​เดิน​ทาง​ไม่​ได้ และ​คง​งบ​ที่​ใช้​สื่อสาร​กับ​ลูกค้า​ที่​ยัง​ซื้อ​ได้ เช่น ลูกค้า​ใน​พื้นที่​และ​ลูกค้า​เดิม​ที่​ติดต่อ​ได้ ผล​ของ​การ​เลือก​นี้​ควร​วัด​จาก​ยอด​สั่ง​ซื้อ​ผ่าน​แต่ละ​ช่อง​ทาง​ทุก​สัปดาห์

นอกจาก​โรค​ระบาด ธุรกิจ​ใน​เชียงใหม่​ต้องเต​รี​ยม​รับ​ฝุ่น​ควัน​ช่วง​ต้น​ปี ซึ่ง​มี​เกณฑ์​ทางการ​ให้​ใช้​ตัดสิน​ใจ​อธิบาย​ไว้​ในวิกฤต PM 2.5 เชียงใหม่ กับ​การ​ปรับ​ตัว​ธุรกิจ​ตาม​ค่า​มาตรฐาน 37.5 และ​ผลก​ระ​ทบ​จาก​ต้นทุน​พลังงาน​กับ​เศรษฐกิจ​โลก​อธิบาย​ไว้​ในฝ่า​วิกฤต​เศรษฐกิจ​ซ้อน​วิกฤต คำนวณ​ต้นทุน​พลังงาน​ก่อน​ปรับ​ราคา

PHYGITAL INSIGHT

ฟิจิ⁠ทัล​ใช้​ตัวเลข​ไตรมาส​แรก​ปี 2564 ของ​เชียงใหม่​เป็น​คำถาม​แรก​กับ​ธุรกิจ​ที่มา​ปรึกษา คือ​ถ้า​ลูกค้า​กลุ่ม​ใหญ่​ที่สุด​หาย​ไป​หนึ่ง​ปี ราย​ได้ที่​เหลือ​พอ​จ่าย​ต้นทุน​คงที่​กี่​เดือน คำ​ตอบ​นี้​บอก​จุด​เปราะ​ได้​ตรง​กว่า​การ​ดู​ยอด​ขาย​ปี​ที่​ดี บริการ​ที่​ปรึกษา​แบบ​ชิน​ดัง​ของ​ฟิจิ⁠ทัล​จึง​ตรวจ​สัดส่วน​ลูกค้า สัญญา และ​ช่อง​ทาง​ติดต่อ​ลูกค้า​ก่อน​เสนอ​แผนการ​ตลาด​ใด

ให้ PHYGITAL AGENCY ช่วยต่อยอดเรื่องนี้สู่ผลลัพธ์จริง

ธุรกิจ​ผ่าน​โค​วิด​มา​ได้ แต่​ยัง​ไม่รู้​ว่า​ถ้า​ลูกค้า​กลุ่ม​ใหญ่​ที่สุด​หาย​ไป​อีก​ครั้ง ราย​ได้ที่​เหลือ​จะ​พอ​จ่าย​ต้นทุน​กี่​เดือน

ให้ PHYGITAL AGENCY วินิจฉัย​สัดส่วน​ลูกค้า เงื่อนไข​การ​จอง​และ​คืน​เงิน และ​ช่อง​ทาง​ติดต่อ​ลูกค้า​ที่​ร้าน​เป็น​เจ้าของ แล้ว​จัด​ลำดับ​งาน​ที่​ลด​จุด​เปราะ​ได้​ก่อน สำหรับ​ธุรกิจ​ใน​เชียงใหม่​และ​จังหวัด​ที่​พึ่ง​ราย​ได้​จาก​การ​ท่อง​เที่ยว

PARANATH PANARATANA

WRITTEN BY

PARANATH PANARATANA

CHAIRMAN OF PHYGITAL AGENCY

ประธานกรรมการบริษัท ฟิจิทัล เอเจนซี จำกัด มีประสบการณ์ดูแลการตลาดที่ผสานโลกจริงและโลกออนไลน์เข้าด้วยกัน ตลอดจนเป็นที่ปรึกษาในการวินิจฉัยธุรกิจ อีกทั้งยังเคยทำงานในสายวิดีโอโปรดักชั่นและภาพยนตร์ไทยอีกด้วย