ข้ามไปเนื้อหาหลัก

ชิน​ดัง (Shindan) คือ​อะไร วินิจฉัย​ธุรกิจ​ต้อง​ตรวจ​อะไร​บ้าง

อัปเดตล่าสุด 27 กันยายน 2569
เวลาอ่านประมาณ 15 นาที
ชิน​ดัง (Shindan) คือ​อะไร วินิจฉัย​ธุรกิจ​ต้อง​ตรวจ​อะไร​บ้าง

KEY TAKEAWAYS

3 ประเด็น

ชิน​ดัง​ไม่ใช่​แนวคิด แต่​เป็น​ระบบ​ที่​มี​กฎหมาย​รองรับ

พระ​ราช​บัญญัติ​สนับสนุน​วิสาหกิจ​ขนาด​กลาง​และ​ขนาด​ย่อม​ของ​ญี่ปุ่น ฉบับ​ที่ 147 ปี ค.ศ. 1963 มาตรา 11 กำหนด​ให้​รัฐมนตรี​จัด​ทำ​ทะเบียน​ผู้​ทำงาน​วินิจฉัย​การ​บริหาร​กิจการ เพื่อ​ให้​ผู้​ประกอบ​การ​มี​โอกาส​ได้​รับ​การ​วินิจฉัย​และ​คำ​แนะนำ​ที่​เหมาะ​สม

เป้า​หมาย​ของ​การ​วินิจฉัย​มี​สอง​ระดับ​ที่​ต้อง​เลือก​ก่อน​เริ่ม

เอกสาร​เผย​แพร่​ของ​สมาคม​ส่ง​เสริม​เทคโนโลยี (ไทย-ญี่ปุ่น) แบ่ง​ไว้​เป็นการ​วินิจฉัย​แบบ​แก้ไข​ปัญหา​ซึ่ง​มุ่ง​ให้​กิจการ​อยู่​รอด กับ​การ​วินิจฉัย​แบบ​มุ่ง​สู่​เป้า​หมาย​ธุรกิจ​ซึ่ง​มุ่ง​การ​เติบโต เลือก​ผิด​ระดับ​ตั้งแต่​ต้น​ทำให้​รายงาน​ตอบ​ไม่​ตรง​สิ่ง​ที่​เจ้าของ​ต้องการ

หลัก​สาม​จริง​คือ​เงื่อนไข​ของ​วิธี​เก็บ​ข้อมูล ไม่ใช่​คำขวัญ

ต้อง​ดู​สถาน​ที่​จริง ของ​จริง และ​เหตุการณ์​จริง เพราะ​รายงาน​ตัวเลข​บอก​ได้​ว่า​อะไร​ผิด​ปกติ แต่​บอก​ไม่​ได้​ว่า​เกิด​จาก​อะไร ข้อมูล​ส่วน​ที่​อธิบาย​สาเหตุ​อยู่​ที่​หน้า​งาน​เท่านั้น

ชิน​ดัง​คือ​ระบบ​วินิจฉัย​ธุรกิจ​ที่​ญี่ปุ่น​มี​กฎหมาย​รองรับ บทความ​นี้​อธิบาย​ฐาน​ทาง​กฎหมาย หลัก​สาม​จริง เป้า​หมาย​การ​วินิจฉัย​สอง​ระดับ และ​สิ่ง​ที่​เจ้าของ​ธุรกิจ​ต้องเต​รี​ยม​ก่อน​เริ่ม

เจ้าของ​ธุรกิจ​ที่​แก้​ปัญหา​เดิม​ซ้ำ​หลาย​รอบ​แล้ว​ยอด​ยัง​ไม่​ขยับ มัก​พบ​ภาย​หลัง​ว่า​สิ่ง​ที่​แก้​เป็น​อาการ​ที่​เห็น​ตรง​หน้า ไม่ใช่​สาเหตุ ก่อน​จ้าง​ใคร​มา​ตรวจ​ธุรกิจ ควร​รู้​ว่าการ​วินิจฉัย​แบบ​มี​ระบบ​หน้าตา​เป็น​อย่างไร บทความ​นี้​เขียน​ให้​เจ้าของ​ธุรกิจ​อ่าน​แล้ว​ประเมิน​ได้​เอง​ว่าการ​วินิจฉัย​หนึ่ง​รอบ​ควร​ได้​อะไร​กลับ​มา และ​ควร​ระวัง​อะไร​เมื่อ​ผู้​ที่​วินิจฉัย​กับ​ผู้​ที่​รับ​งาน​แก้​เป็น​ราย​เดียวกัน

ชิน​ดัง (Shindan) คือ​ระบบ​การ​วินิจฉัย​สถาน​ประกอบ​การ​ที่​มี​ต้น​กำเนิด​ใน​ญี่ปุ่น หน้าที่​ของ​มัน​คือ​หา​สาเหตุ​ของ​ปัญหา​ให้​ครบ​ทุก​ด้าน จัด​ลำดับ​ความ​สำคัญ แล้ว​เสนอ​แนวทาง​แก้​ที่​ทำได้​จริง ไม่ใช่​การ​แก้​อาการ​เฉพาะ​หน้าที่​เห็น​ตอน​เข้าไป​ดู​ครั้ง​แรก สิ่ง​ที่​ทำให้​ระบบ​นี้​ต่าง​จาก​แนวทาง​ให้​คำ​แนะนำ​อื่น​คือ​มี​กฎหมาย​กำหนด​ทะเบียน​ผู้​ทำ​หน้าที่​นี้​ไว้ และ​มี​ลำดับ​การ​เก็บ​ข้อมูล​ที่​ตรวจ​ย้อน​กลับ​ได้

บริษัท ฟิจิ⁠ทัล เอ​เจน​ซี จำกัด (PHYGITAL AGENCY) ใช้​กรอบ​การ​วินิจฉัย​แบบ​นี้​เป็น​ขั้น​แรก​ของ​งาน​ที่​ปรึกษา​ทุก​งาน

ชิน​ดัง​คือ​อะไร และ​ต่าง​จาก​การ​ให้​คำ​แนะนำ​ทั่วไป​ตรง​ไหน

ความ​ต่าง​อยู่​ที่​ลำดับ​ของ​งาน ไม่​ได้​อยู่​ที่​ความ​เก่ง​ของ​ผู้​ให้​คำ​แนะนำ แนวทาง​ทั่วไป​เริ่ม​จาก​ปัญหา​ที่​เจ้าของ​เล่า​ให้​ฟัง​แล้ว​เสนอ​ทาง​แก้ ส่วน​ชิน​ดัง​บังคับ​ให้​เก็บ​ข้อมูล​รอบ​ด้าน​และ​จัด​ลำดับ​ความ​สำคัญ​ของ​ปัญหา​ให้​เสร็จ​ก่อน จึง​ค่อย​พูด​ถึง​ทาง​แก้ ผล​ที่​ต่าง​กัน​คือ​ทาง​แก้​ที่​ได้​ผูก​กับ​สาเหตุ​ที่​วัด​มา​แล้ว ไม่​ได้​ผูก​กับ​สิ่ง​ที่​คน​เล่า​ให้​ฟัง​จำ​ได้

เอกสาร​เผย​แพร่​ของ​สมาคม​ส่ง​เสริม​เทคโนโลยี (ไทย-ญี่ปุ่น) ฉบับ​ที่ 162 เดือน​มิถุนายน 2553 ซึ่ง​เรียบ​เรียง​จาก​หนังสือ รู้จัก​การ​วินิจฉัย​สถาน​ประกอบ​การ ของ​กรม​ส่ง​เสริม​อุตสาหกรรม อธิบาย​ไว้​ว่าการ​วินิจฉัย​สถาน​ประกอบ​การ "มุ่ง​ค้นหา​ปัญหา​ให้​ถึง​ปัจจัย​สาเหตุ​รอบ​ด้าน​และ​วิเคราะห์​ลำดับ​ความ​สำคัญ​ของ​ปัญหา เพื่อ​แนะนำ​แนวทาง​การ​แก้ไข​ปัญหา​อย่าง​เป็น​รูป​ธรรม มิได้​เน้น​ที่​การ​แก้ไข​ปัญหา​เฉพาะ​หน้า" ประโยค​นี้​คือ​เส้น​แบ่ง​ที่​ใช้​ตัดสิน​ได้​จริง​ว่า​งาน​ที่​ได้​รับ​เป็นการ​วินิจฉัย​หรือ​เป็นการ​ให้​คำ​แนะนำ​ทั่วไป

ผู้​ที่​ทำงาน​วินิจฉัย​ต้อง​เก่ง​ทุก​ด้าน​หรือ​ไม่

ไม่​ต้อง​เก่ง​ทุก​ด้าน​เท่า​กัน แต่​ต้อง​รู้​พอที่​จะ​เห็น​ว่า​ด้าน​ใด​ผิด​ปกติ​และ​เกี่ยว​โยง​กับ​ด้าน​อื่น​อย่างไร งาน​นี้​ใกล้​เคียง​กับ​การ​ตรวจ​ร่างกาย​ทั่วไป​มากกว่า​การ​รักษา​เฉพาะ​ทาง เมื่อ​พบ​จุด​ที่​ต้อง​แก้​ลึก จึง​ส่ง​ต่อ​ให้​ผู้​เชี่ยวชาญ​ด้าน​นั้น​รับ​ช่วง ซึ่ง​เป็น​คนละ​บทบาท​ที่​ทำงาน​ต่อ​กัน ไม่​ได้​แทน​กัน

ฐาน​ทาง​กฎหมาย​ที่​ทำให้​ชิน​ดัง​เป็น​ระบบ ไม่ใช่​สำนัก

จุด​ที่​มัก​ถูก​เล่า​ผิด​คือ​ชื่อ​กฎหมาย ฐาน​ทาง​กฎหมาย​ของ​ระบบ​นี้​ไม่ใช่​กฎหมาย​แม่บท​เรื่อง SME แต่​เป็นพระ​ราช​บัญญัติ​สนับสนุน​วิสาหกิจ​ขนาด​กลาง​และ​ขนาด​ย่อม​ของ​ญี่ปุ่น ฉบับ​ที่ 147 ปี ค.ศ. 1963 ซึ่ง​ประกาศ​ใช้​เมื่อ​วัน​ที่ 15 กรกฎาคม​ของ​ปี​นั้น และ​มี​การ​แก้ไข​เรื่อย​มา​จนถึง​ปัจจุบัน

มาตรา 11 ของ​กฎหมาย​ฉบับ​นี้​มีชื่อ​หัวข้อ​ว่า การ​ขึ้น​ทะเบียน​ผู้​ทำงาน​วินิจฉัย​การ​บริหาร​กิจการ​ของ​วิสาหกิจ​ขนาด​กลาง​และ​ขนาด​ย่อม และ​กำหนด​ให้​รัฐมนตรี​ว่าการ​กระทรวง​เศรษฐกิจ การ​ค้า​และ​อุตสาหกรรม​จัด​ทำ​ทะเบียน เพื่อ​ให้​ผู้​ประกอบ​การ​มี​โอกาส​ได้​รับ​การ​วินิจฉัย​การ​บริหาร​และ​คำ​แนะนำ​ที่​เหมาะ​สม​เกี่ยว​กับ​ทรัพยากร​ของ​กิจการ

สิ่ง​ที่​ตัว​บท​นี้​บอก​กับ​ผู้​ว่า​จ้าง​คือ​ระบบ​นี้​ถูก​ออกแบบ​มา​เพื่อ ลด​ต้นทุน​ใน​การ​หา​ว่า​ใคร​วินิจฉัย​เป็น ด้วย​การ​ทำ​ทะเบียน​กลาง ไม่​ได้​ออกแบบ​มา​เพื่อ​รับรอง​ว่า​ผล​การ​วินิจฉัย​ของ​ทุก​คน​จะ​เหมือน​กัน คุณภาพ​จึง​ยัง​ขึ้น​กับ​วิธี​ทำงาน​ของ​แต่ละ​ราย ซึ่ง​เป็น​เหตุผล​ที่​ต้อง​ดู​ลำดับ​การ​เก็บ​ข้อมูล​ที่​เขา​เสนอ ไม่ใช่​ดู​แค่​คุณวุฒิ

ใน​ไทย​มี​ทะเบียน​แบบ​เดียวกัน​หรือ​ไม่

ไทย​ไม่มี​ทะเบียน​ตาม​กฎหมาย​แบบ​เดียว​กับ​ญี่ปุ่น สิ่ง​ที่​มี​คือ​หลักสูตร​อบรม​และ​เอกสาร​เผย​แพร่​ของ​หน่วย​งาน​รัฐ ผล​ใน​ทาง​ปฏิบัติ​คือ​ผู้​ว่า​จ้าง​ใน​ไทย​ตรวจ​สอบ​จาก​คุณวุฒิ​อย่าง​เดียว​ไม่​ได้ ต้อง​ดู​ตัวอย่าง​รายงาน​และ​ลำดับ​การ​ทำงาน​จริง​ประกอบ ซึ่ง​เป็น​สิ่ง​ที่​ขอ​ดู​ได้​ตั้งแต่​ขั้น​เจรจา

หลัก​สาม​จริง​ใช้​จริง​อย่างไร​ตอน​เข้า​หน้า​งาน

หลัก​สาม​จริง​เป็น​เงื่อนไข​ของ​วิธี​เก็บ​ข้อมูล ไม่ใช่​คำขวัญ​ประจำ​สำนัก เหตุผล​ที่​ต้อง​มี​คือ​รายงาน​ตัวเลข​บอก​ได้​ว่า​อะไร​ผิด​ปกติ แต่​บอก​ไม่​ได้​ว่า​เกิด​จาก​อะไร ส่วน​ที่​อธิบาย​สาเหตุ​อยู่​ที่​หน้า​งาน​เท่านั้น

  1. สถาน​ที่​จริง (Genba) ไป​ดู​ที่​หน้า​งาน ทั้ง​โรงงาน หน้า​ร้าน หรือ​สำนักงาน เพื่อ​ดู​การ​ไหล​ของ​งาน​และ​จุด​ที่​งาน​ติดขัด​ซ้ำ ๆ ซึ่ง​ไม่​ปรากฏ​ใน​รายงาน​ใด
  2. ของ​จริง (Genbutsu) ดู​ตัว​สินค้า วัสดุ​ที่​ใช้ อุปกรณ์​หน้า​งาน และ​เอกสาร​ชุด​ที่​พนักงาน​ใช้​จริง ไม่ใช่​เอกสาร​ฉบับ​ที่​จัด​ทำ​ขึ้น​เพื่อ​การ​ประชุม
  3. เหตุการณ์​จริง (Genjitsu) ดู​สิ่ง​ที่​เกิด​ขึ้น​ใน​เวลา​นั้น เช่น วิธี​ที่​พนักงาน​ตอบ​คำถาม​ลูกค้า หรือ​สิ่ง​ที่​ทำ​เมื่อ​ของ​ขาด ซึ่ง​เป็น​พฤติกรรม​ที่​บอก​ได้​ว่า​ระบบ​ที่​เขียน​ไว้​ถูก​ใช้​จริง​หรือ​ไม่

ข้อ​ที่​สาม​เป็น​ข้อ​ที่​ถูก​ข้าม​บ่อย​ที่สุด เพราะ​ต้อง​ใช้​เวลา​อยู่​หน้า​งาน​นาน​พอ​จะ​เห็น​เหตุการณ์​เกิด​เอง ไม่ใช่​การ​เดิน​ดู​รอบ​เดียว​แล้วก​ลับ สภาพ​พื้นที่​ทำงาน​เอง​ก็​เป็น​ข้อมูล​ของ​ข้อ​นี้ อ่าน​เกณฑ์​ของ​พื้นที่​ทำงาน​ที่​ทีม​ต้อง​ใช้​ทั้ง​วัน​ได้​ในออกแบบ​ออฟฟิศ แสง​สว่าง​กี่​ลัก​ซ์​ตาม​มาตรฐาน​กรม​สวัสดิการฯ 2561

ธุรกิจ​ที่​ไม่มี​หน้า​ร้าน​หรือ​โรงงาน​ใช้​หลัก​นี้​อย่างไร

ใช้​กับ​กระบวนการ​แทน​สถาน​ที่ เช่น นั่ง​ดู​การ​รับ​งาน​เข้า​จริง​หนึ่ง​รอบ ดู​ไฟล์​และ​เครื่อง​มือ​ที่​ทีม​ใช้​จริง​แทน​การ​ดู​เอกสาร​สรุป และ​ดู​สิ่ง​ที่​เกิด​ขึ้น​เมื่อ​มี​งาน​เร่ง​เข้า​มา​พร้อม​กัน หลัก​การ​เดิม​คือ​ดู​ของ​จริง​ใน​เวลา​จริง ส่วน​รูป​แบบ​ของ​หน้า​งาน​เปลี่ยน​ไป​ตาม​ประเภท​ธุรกิจ

เป้า​หมาย​ของ​การ​วินิจฉัย​มี​สอง​ระดับ เลือก​ผิด​แล้ว​เสีย​เวลา

เอกสาร​ฉบับ​เดียวกัน​ของ​สมาคม​ส่ง​เสริม​เทคโนโลยี (ไทย-ญี่ปุ่น) แบ่ง​เป้า​หมาย​ของ​การ​วินิจฉัย​ไว้​เป็น​สอง​ระดับ และ​การ​ตกลง​ระดับ​ให้​ตรง​กัน​ตั้งแต่​ต้น​คือ​สิ่ง​ที่​ทำให้​รายงาน​ตอบ​คำถาม​ที่​เจ้าของ​อยาก​รู้​จริง

ระดับ​เป้า​หมาย ใช้​เมื่อ​สถานการณ์​เป็น​แบบ​ใด สิ่ง​ที่​รายงาน​ควร​ตอบ
การ​วินิจฉัย​แบบ​แก้ไข​ปัญหา กิจการ​เสี่ยง​ขาด​สภาพ​คล่อง หรือ​เสีย​ลูกค้า​จาก​ปัญหา​ที่​ระบุ​ได้ จะ​กลับ​มา​อยู่​ใน​สภาพ​เดิม​ได้​อย่างไร และ​ต้อง​แก้​อะไร​ก่อน
การ​วินิจฉัย​แบบ​มุ่ง​สู่​เป้า​หมาย​ธุรกิจ กิจการ​อยู่​รอด​ได้​แล้ว แต่​ยอด​หรือ​กำไร​คงที่ จะ​เติบโต​ต่อ​จาก​นี้​ด้วย​วิธี​ใด และ​ติด​ข้อ​จำกัด​อะไร​อยู่

ความ​ผิด​พลาด​ที่​พบ​บ่อย​คือ​เจ้าของ​ต้องการ​ระดับ​ที่​สอง​แต่​สถานการณ์​จริง​อยู่​ที่​ระดับ​แรก ผล​คือ​ได้​แผน​ขยาย​ที่​ทำ​ไม่​ได้​เพราะ​กระแส​เงินสด​ไม่​พอ หรือ​กลับ​กัน คือ​กิจการ​พร้อม​โต​แล้ว​แต่​รายงาน​ยัง​วน​อยู่​กับ​การ​อุด​รอย​รั่ว​เดิม การ​ถาม​ให้​ชัด​ว่า​ต้องการ​ระดับ​ไหน​จึง​เป็น​คำถาม​แรก​ที่​ควร​ตอบ​ร่วม​กัน ไม่ใช่​คำถาม​ที่​ผู้​วินิจฉัย​เดา​เอง

ห้า​ด้าน​ที่​การ​วินิจฉัย​ต้อง​ดู​ให้​ครบ​ก่อน​สรุป

การ​ดู​ครบ​ทุก​ด้าน​มี​เหตุผล​เดียว​คือ​ปัญหา​ที่​แสดง​อาการ​ใน​ด้าน​หนึ่ง​มัก​มี​ต้น​เหตุ​อยู่​อีก​ด้าน​หนึ่ง การ​วินิจฉัย​ที่​ดู​เฉพาะ​ด้าน​ที่​มี​อาการ​จึง​ให้​คำ​ตอบ​ที่​ถูก​แต่​ไม่​พอ

ด้าน​ที่​วินิจฉัย สิ่ง​ที่​ดู​จริง​ใน​ด้าน​นั้น อาการ​ที่​มัก​โผล่​ใน​ด้าน​อื่น​แทน
การ​บริหาร​จัดการ โครงสร้าง​การ​ตัดสิน​ใจ ใคร​อนุมัติ​อะไร และ​งาน​ค้าง​อยู่​ที่​ขั้น​ไหน งาน​ส่ง​ช้า​จน​ลูกค้า​หาย ซึ่ง​ถูก​เข้าใจ​ว่า​เป็น​ปัญหา​การ​ผลิต
การ​ตลาด​และ​การ​ขาย ลูกค้า​มา​จาก​ช่อง​ทาง​ใด ปิด​การ​ขาย​ได้​เท่าไร และ​กลับ​มา​ซื้อ​ซ้ำ​หรือ​ไม่ ยอด​ตก ซึ่ง​ถูก​เข้าใจ​ว่า​เป็น​ปัญหา​ราคา​แพง​เกิน​ไป
การ​ผลิต​และ​หน้า​งาน การ​ไหล​ของ​งาน ของ​เสีย ของ​ค้าง​สต็​อก และ​ความ​ปลอดภัย ต้นทุน​ต่อ​หน่วย​สูง ซึ่ง​ถูก​เข้าใจ​ว่า​เป็น​ปัญหา​การ​จัด​ซื้อ
การ​เงิน​และ​บัญชี กระแส​เงินสด จุด​คุ้ม​ทุน และ​ความ​สามารถ​ใน​การ​ทำ​กำไร​ต่อ​สินค้า กำไร​หาย​ทั้ง​ที่​ยอด​โต ซึ่ง​ถูก​เข้าใจ​ว่า​เป็น​ปัญหา​การ​ตลาด
ทรัพยากร​บุคคล ทักษะ​ที่​มี ค่า​ตอบแทน ภาระ​ตาม​กฎหมาย และ​การ​ส่ง​ต่อ​งาน คุณภาพ​งาน​ไม่​สม่ำเสมอ ซึ่ง​ถูก​เข้าใจ​ว่า​เป็น​ปัญหา​ตัว​บุคคล

ด้าน​ทรัพยากร​บุคคล​เป็น​ด้าน​ที่​มี​ภาระ​ตาม​กฎหมาย​ผูก​อยู่​ด้วย ซึ่ง​มัก​ถูก​มอง​ข้าม​จน​กลาย​เป็นต้น​ทุน​ที่​โผล่​มา​ทีหลัง ตัวอย่าง​หนึ่ง​ที่​นายจ้าง​ต้องเต​รี​ยม​ล่วง​หน้า​อ่าน​ได้​ในกองทุน​สงเคราะห์​ลูกจ้าง หัก​จริง 1 ต.ค. 2569 หลัง​เลื่อน​หนึ่ง​ปี

ถ้า​มี​เวลา​จำกัด ควร​เริ่ม​ดู​ด้าน​ไหน​ก่อน

เริ่ม​ที่​ด้าน​การ​เงิน​และ​บัญชี เพราะ​เป็น​ด้าน​เดียว​ที่​มี​ตัวเลข​ย้อน​หลัง​ให้​อ่าน​ทันที​โดย​ไม่​ต้อง​รอ​เก็บ​ข้อมูล​ใหม่ และ​เป็น​ด้าน​ที่​บอก​ได้​เร็ว​ที่สุด​ว่า​ปัญหา​อยู่​ที่​ราย​ได้​หรือ​อยู่​ที่​โครงสร้าง​ต้นทุน คำ​ตอบ​ข้อ​นี้​เป็น​ตัว​กำหนด​ว่า​จะ​ไป​ดู​ด้าน​ไหน​ต่อ

หนึ่ง​รอบ​ของ​การ​วินิจฉัย​เดิน​อย่างไร

ห้า​ขั้น​นี้​คือ​ลำดับ​ที่​ใช้​กัน​ทั่วไป จุด​ที่​ทำให้​ผลอ​อก​มา​ต่าง​กัน​ไม่​ได้​อยู่​ที่​ขั้น​วิเคราะห์ แต่​อยู่​ที่​ความ​ครบ​ของ​ข้อมูล​ใน​ขั้น​ที่​หนึ่ง​และ​ที่​สาม

  1. รวบรวม​ตัวเลข​ย้อน​หลัง ทั้ง​งบ​การ​เงิน ยอด​ขาย​แยก​ตาม​ช่อง​ทาง​หรือ​สินค้า และ​ต้นทุน​ต่อ​หน่วย ย้อน​หลัง​ให้​ครอบคลุม​รอบ​ฤดูกาล​ของ​ธุรกิจ​นั้น
  2. ตั้ง​สมมติฐาน​ก่อน​เข้า​หน้า​งาน จาก​ตัวเลข​ที่​อ่าน​แล้ว เพื่อ​ให้​รู้​ว่า​จะ​ไป​ดู​อะไร​เป็น​พิเศษ ไม่ใช่​เดิน​ดู​แบบ​ไม่มี​โจทย์
  3. เข้า​หน้า​งาน​ตาม​หลัก​สาม​จริง พร้อม​สัมภาษณ์​ทั้ง​ผู้​บริหาร​และ​ผู้​ปฏิบัติ​งาน เพราะ​สอง​กลุ่ม​นี้​มัก​อธิบาย​ปัญหา​เดียวกัน​คนละ​แบบ
  4. ยืนยัน​สาเหตุ​ด้วย​ข้อมูล​สอง​ทาง คือ​ตัวเลข​ที่​วัด​ได้​กับ​สิ่ง​ที่​เห็น​หน้า​งาน​ต้อง​อธิบาย​กัน​ได้ ถ้า​ขัด​กัน​แปล​ว่า​ยัง​ไม่​ถึง​สาเหตุ​จริง
  5. จัด​ลำดับ​สิ่ง​ที่​ต้อง​แก้​พร้อม​เกณฑ์​วัด แยก​เป็น​สิ่ง​ที่​ทำได้​ทันที​กับ​สิ่ง​ที่​ต้อง​ใช้​เวลา พร้อม​ระบุ​ว่า​จะ​รู้​ได้​อย่างไร​ว่า​แก้​แล้ว​ได้​ผล

รายงาน​ผล​การ​วินิจฉัย​ที่​ใช้​งาน​ได้​จริง​ต้อง​มี​อะไร

ต้อง​มี​สาม​อย่าง​เป็น​อย่าง​น้อย คือ​สาเหตุ​ที่​ระบุ​พร้อม​หลัก​ฐาน​ที่​ใช้​สรุป ลำดับ​สิ่ง​ที่​ต้อง​แก้​พร้อม​เหตุผล​ของ​ลำดับ และ​เกณฑ์​วัด​ว่า​แก้​แล้ว​สำเร็จ​หรือ​ไม่ รายงาน​ที่​มี​แต่​รายการ​ปัญหา​โดย​ไม่มี​สอง​อย่าง​หลัง​จะ​กลาย​เป็น​เอกสาร​ที่​อ่าน​จบ​แล้ว​ไม่รู้​ว่า​ต้อง​เริ่ม​ตรง​ไหน



ความ​เสี่ยง​เมื่อ​ผู้​วินิจฉัย​กับ​ผู้​ลงมือ​แก้​เป็น​ราย​เดียวกัน

เรื่อง​นี้​เป็น​ความ​เสี่ยง​เชิง​โครงสร้าง​ที่​หลัก​สาม​จริง​แก้​ไม่​ได้ เพราะ​หลัก​สาม​จริง​ป้องกัน​ความ​ลำเอียง​จาก​การ​มอง​ข้อมูล​ด้าน​เดียว แต่​ไม่​ได้​ป้องกัน​ความ​ลำเอียง​ที่มา​จาก​ผล​ประโยชน์​ของ​ผู้​วินิจฉัย​เอง เมื่อ​ผู้​ที่​สรุป​ว่า​ปัญหา​คือ​อะไร​กับ​ผู้​ที่​รับ​งาน​แก้​เป็น​ราย​เดียวกัน ข้อ​สรุป​มี​โอกาส​เอน​ไป​ทาง​ปัญหา​ที่​ตน​มี​บริการ​รองรับ​พอดี แม้​ไม่​ได้​ตั้งใจ​ก็​เกิด​ขึ้น​ได้

วิธี​ลด​ความ​เสี่ยง​ที่​ทำได้​จริง​มี​สาม​ข้อ ข้อ​แรก​คือ​ขอ​รายงาน​ฉบับ​เต็ม​พร้อม​หลัก​ฐาน​ก่อน​ตัดสิน​ใจ​ว่า​จะ​ให้​ใคร​แก้​ต่อ ข้อ​ที่​สอง​คือ​แยก​สัญญา​ส่วน​วินิจฉัย​ออก​จาก​ส่วน​ลงมือ​ทำ เพื่อ​ให้​เปลี่ยน​ผู้รับ​งาน​ส่วน​หลัง​ได้​โดย​ไม่​ต้อง​เริ่ม​ใหม่ และ​ข้อ​ที่​สาม​คือ​ใน​จุด​ที่​รายงาน​แนะนำ​ให้​ลงทุน​ก้อน​ใหญ่ ให้​ขอ​ข้อ​เสนอ​จาก​ผู้​ให้​บริการ​อีก​ราย​มา​เทียบ

ความ​เสี่ยง​ชนิด​เดียวกัน​เกิด​ได้​เมื่อ​สอง​กิจการ​มา​ทำงาน​ร่วม​กัน​แล้ว​ไม่​ได้​ตกลง​กัน​ล่วง​หน้า​ว่า​ใคร​ตัดสิน​เรื่อง​ใด อ่าน​กรณี​ที่​เกิด​จริง​ได้​ในดีล M&A ล้ม​เพราะ​วัฒนธรรม การ​ทดลอง​ที่​ทีม​เดิม​โทษ​คน​ใหม่

ข้อ​จำกัด​ของ​การ​วินิจฉัย​ที่​ควร​รู้​ก่อน​เริ่ม

ห้า​ข้อ​นี้​เป็น​ลักษณะ​ของ​งาน​วินิจฉัย​เอง ไม่​ได้​ขึ้น​กับ​ว่า​ใคร​เป็น​ผู้​ทำ

  • ผล​ของ​การ​วินิจฉัย​เป็น​ภาพ ณ ช่วง​เวลา​ที่​เก็บ​ข้อมูล ถ้า​ธุรกิจ​เปลี่ยน​เงื่อนไข​หลัง​จาก​นั้น เช่น เปลี่ยน​ซัพพลาย​เอ​อร์​หรือ​เปลี่ยน​โครงสร้าง​ราคา ข้อ​สรุป​บาง​ส่วน​ต้อง​ทบทวน​ใหม่
  • คุณภาพ​ของ​ข้อ​สรุป​ขึ้น​กับ​คุณภาพ​ของ​ตัวเลข​ที่​ธุรกิจ​มี กิจการ​ที่​ยัง​ไม่​แยก​ต้นทุน​ต่อ​สินค้า​จะ​ได้​ข้อ​สรุป​ที่​หยาบ​กว่า เพราะ​ไม่มี​ข้อมูล​ให้​แยกแยะ
  • การ​วินิจฉัย​ไม่​ได้​ทำให้​เกิด​การ​เปลี่ยนแปลง​ด้วย​ตัว​มัน​เอง รายงาน​ที่​ถูก​ต้อง​แต่​ไม่มี​ผู้รับ​ผิด​ชอบ​ภายใน​รับ​ไป​ทำ​ต่อ จะ​ให้​ผล​เท่ากับ​ไม่​ได้​ทำ
  • บาง​สาเหตุ​อยู่​นอก​กิจการ​และ​แก้​ที่​ต้น​เหตุ​ไม่​ได้ เช่น ต้นทุน​วัตถุดิบ​หรือ​กฎ​เกณฑ์​ที่​เปลี่ยน สิ่ง​ที่​ทำได้​คือ​ปรับ​โครงสร้าง​ให้​รับ​แรง​กระแทก​ได้ ไม่ใช่​การ​ทำให้​สาเหตุ​หาย​ไป
  • การ​เข้า​หน้า​งาน​เปลี่ยน​พฤติกรรม​ของ​หน้า​งาน​ชั่วคราว คน​ทำงาน​ย่อม​ระวัง​ตัว​มาก​ขึ้น​เมื่อ​รู้​ว่า​มี​คน​มา​ดู จึง​ต้อง​ใช้​ข้อมูล​จาก​หลาย​วัน​และ​หลาย​คน​ประกอบ ไม่ใช่​การ​สังเกต​ครั้ง​เดียว

เจ้าของ​ธุรกิจ​เตรียม​อะไร​ไว้​ก่อน​ได้​บ้าง

สาม​อย่าง​นี้​ทำได้​เอง​ก่อน​ตัดสิน​ใจ​ว่า​จะ​จ้าง​ใคร​หรือ​จะ​ทำ​เอง และ​ทำให้​รอบ​วินิจฉัย​สั้น​ลง​จริง

  • แยก​ตัวเลข​ราย​ได้​และ​ต้นทุน​ตาม​สินค้า​หรือ​บริการ อย่าง​น้อย​เป็นก​ลุ่ม​ใหญ่ ๆ เพราะ​ตัวเลข​รวม​ทั้ง​กิจการ​บอก​ได้​แค่​ว่า​กำไร​ลด แต่​บอก​ไม่​ได้​ว่า​ลด​เพราะ​อะไร
  • จด​ลำดับ​งาน​จริง​ของ​กระบวนการ​หลัก​ไว้​หนึ่ง​หน้า ตั้งแต่​ลูกค้า​ติดต่อ​จน​ส่ง​มอบ​และ​เก็บ​เงิน โดย​เขียน​ตาม​ที่​ทำ​จริง ไม่ใช่​ตาม​ที่​ควร​จะ​เป็น ส่วน​ต่าง​ระหว่าง​สอง​อย่าง​นี้​มัก​เป็น​จุด​ที่​ปัญหา​อยู่
  • รวบรวม​สิ่ง​ที่​เคย​ลอง​แก้​แล้ว​ไม่​ได้​ผล โดย​ระบุ​ว่า​ทำ​เมื่อไร​และ​ผลอ​อก​มา​อย่างไร เพื่อ​ไม่​ให้​รอบ​นี้​เสนอ​สิ่ง​เดิม​ซ้ำ

ของ​สาม​อย่าง​นี้​ยัง​ใช้​ต่อ​ได้​กับ​การ​ตัดสิน​ใจ​อื่น​ที่​ต้อง​อธิบาย​กิจการ​ให้​คนนอก​เข้าใจ​เร็ว เช่น การ​คุย​กับ​สถาบัน​การ​เงิน​หรือ​การ​รับ​พันธมิตร​เข้า​มา​ร่วม​งาน ราย​ละเอียด​ของ​บริการ​วินิจฉัย​ที่​ฟิจิ⁠ทัล​ให้​อยู่ อ่าน​ได้​ในบริการ​วินิจฉัย​ธุรกิจ เชียงใหม่ ตกลง​อะไร​ก่อน​เซ็น​สัญญา

สรุป

ชิน​ดัง​คือ​ระบบ​วินิจฉัย​สถาน​ประกอบ​การ​ที่​บังคับ​ให้​เก็บ​ข้อมูล​รอบ​ด้าน​และ​จัด​ลำดับ​ความ​สำคัญ​ของ​ปัญหา​ให้​เสร็จ​ก่อน​พูด​ถึง​ทาง​แก้ ฐาน​ทาง​กฎหมาย​อยู่​ที่​พระ​ราช​บัญญัติ​สนับสนุน​วิสาหกิจ​ขนาด​กลาง​และ​ขนาด​ย่อม​ของ​ญี่ปุ่น ฉบับ​ที่ 147 ปี ค.ศ. 1963 มาตรา 11 ซึ่ง​กำหนด​ให้​รัฐมนตรี​จัด​ทำ​ทะเบียน​ผู้​ทำงาน​วินิจฉัย​การ​บริหาร​กิจการ ก่อน​เริ่ม​งาน​ต้อง​ตกลง​ให้​ชัด​ว่า​ต้องการ​การ​วินิจฉัย​แบบ​แก้ไข​ปัญหา​หรือ​แบบ​มุ่ง​สู่​เป้า​หมาย​ธุรกิจ เพราะ​สอง​ระดับ​นี้​ตอบ​คนละ​คำถาม และ​ต้อง​รู้​ไว้​ด้วย​ว่า​เมื่อ​ผู้​วินิจฉัย​กับ​ผู้​ลงมือ​แก้​เป็น​ราย​เดียวกัน ข้อ​สรุป​มี​โอกาส​เอน​ไป​ทาง​บริการ​ที่​ราย​นั้น​มี​อยู่ ทาง​ป้องกัน​คือ​ขอ​รายงาน​พร้อม​หลัก​ฐาน​และ​แยก​สัญญา​สอง​ส่วน​ออก​จาก​กัน

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ต่าง​ที่​คำถาม​ที่​ตอบ การ​ตรวจ​สอบ​บัญชี​ตอบ​ว่า​ตัวเลข​บันทึก​ตรง​ตาม​มาตรฐาน​บัญชี​หรือ​เปล่า ส่วน​การ​วินิจฉัย​ตอบ​ว่า​กิจการ​ทำ​เงิน​ได้​จาก​อะไร​และ​เสีย​เงิน​ไป​กับ​อะไร ตัวเลข​ชุด​เดียวกัน​จึง​ถูก​อ่าน​คนละ​แบบ และ​ผลลัพธ์​ที่​ได้​ใช้​แทน​กัน​ไม่​ได้ กิจการ​ที่​ผ่าน​การ​ตรวจ​สอบ​บัญชี​แล้ว​ยัง​ต้อง​วินิจฉัย​อยู่ดี​ถ้า​อยาก​รู้​ว่า​ควร​แก้​อะไร​ก่อน

ทำได้ แต่​จะ​ได้​ผล​ต่าง​จาก​กิจการ​ที่​เปิด​มา​นาน เพราะ​ยัง​ไม่มี​ตัวเลข​ย้อน​หลัง​ให้​ดู​แนว​โน้ม สิ่ง​ที่​ได้​จะ​เป็นการ​ตรวจ​ว่า​โครงสร้าง​ต้นทุน​กับ​กระบวนการ​ที่​วาง​ไว้​ทำงาน​ได้​จริง​หรือ​ไม่ ซึ่ง​มี​ประโยชน์​ใน​แง่​การ​ป้องกัน​มากกว่า​การ​แก้ไข และ​ควร​ทำ​ซ้ำ​อีก​ครั้ง​เมื่อ​มี​ข้อมูล​ครบ​รอบ​ปี

ต้อง​เปิด​ใน​ส่วน​ที่​จำเป็น​ต่อ​ข้อ​สรุป และ​ควร​ทำ​ข้อ​ตกลง​รักษา​ความ​ลับ​ไว้​ก่อน​ส่ง​เอกสาร​ชุด​แรก แนวทาง​ที่​ใช้ได้​คือ​ระบุ​ไว้​ว่า​เอกสาร​ชุด​ใด​ส่ง​ให้​ใคร​บ้าง เก็บ​ไว้​ที่​ใด และ​ต้อง​ทำลาย​หรือ​ส่ง​คืน​เมื่อ​ใด ข้อ​นี้​คุย​กัน​ตอน​ต้น​ใช้​เวลา​ไม่​กี่​นาที แต่​ถ้า​รอ​จน​ส่ง​เอกสาร​ไป​แล้ว​มัก​คุย​ไม่​ได้​อีก

เป็น​ผลลัพธ์​ที่​พบ​ได้​และ​ควร​เตรียม​ใจ​ไว้​ตั้งแต่​ต้น เช่น ข้อ​สรุป​ว่า​คอ​ขวด​คือ​การ​ที่​ทุก​เรื่อง​ต้อง​รอ​เจ้าของ​อนุมัติ กรณี​นี้​รายงาน​ที่​ดี​จะ​เสนอ​วิธี​กระจาย​อำนาจ​ที่​ทำได้​จริง​พร้อม​เกณฑ์ ไม่ใช่​แค่​ระบุ​ว่า​เป็น​ปัญหา และ​เจ้าของ​คือ​ผู้​ตัดสิน​ว่า​จะ​รับ​ข้อ​เสนอ​นั้น​หรือ​ไม่

ใช้ได้​จนกว่า​เงื่อนไข​หลัก​ของ​กิจการ​จะ​เปลี่ยน ซึ่ง​วัด​ได้​จาก​สาม​อย่าง คือ​โครงสร้าง​ต้นทุน ช่อง​ทาง​ที่​ทำ​ราย​ได้​หลัก และ​โครงสร้าง​ทีม ถ้า​อย่าง​ใด​อย่าง​หนึ่ง​เปลี่ยน​อย่าง​มี​นัย ควร​ทบทวน​ข้อ​สรุป​เฉพาะ​ส่วน​ที่​เกี่ยวข้อง ไม่​จำเป็น​ต้อง​เริ่ม​ใหม่​ทั้ง​รอบ

ดู​จาก​สอง​อย่าง​ก่อน​เซ็น คือ​ตัวอย่าง​รายงาน​ที่​แสดง​ว่า​ข้อ​สรุป​แต่ละ​ข้อ​มา​จาก​หลัก​ฐาน​ชิ้น​ใด และ​รายการ​เอกสาร​กับ​เวลา​หน้า​งาน​ที่​เขา​ขอ ผู้​ที่​ทำงาน​เป็น​ระบบ​จะ​ขอ​ของ​สอง​อย่าง​นี้​ชัดเจน​ตั้งแต่​ต้น ส่วน​ผู้​ที่​ตอบ​ได้​ทันที​ว่า​ปัญหา​คือ​อะไร​โดย​ยัง​ไม่​เห็น​ตัวเลข คือ​สัญญาณ​ว่า​กำลัง​เดา

PHYGITAL INSIGHT

ฟิจิ⁠ทัล​ถือว่า​การ​วินิจฉัย​ที่​ดี​ต้อง​ทำให้​เจ้าของ​กิจการ​อธิบาย​ปัญหา​ของ​ตัว​เอง​ได้​ด้วย​คำ​ของ​ตัว​เอง​หลัง​อ่าน​รายงาน​จบ ไม่ใช่​ต้อง​เชื่อ​คำ​สรุป​ของ​ผู้​อื่น บริการ​ที่​ปรึกษา​ธุรกิจ ของ​ฟิจิ⁠ทัล​ส่ง​มอบ​ทั้ง​ข้อ​สรุป​และ​หลัก​ฐาน​ที่​ใช้​สรุป​ควบคู่​กัน ระบุ​ว่า​ตัวเลข​ใด​มา​จาก​เอกสาร​ชุด​ไหน​และ​ข้อ​สังเกต​ใด​มา​จาก​การ​เห็น​หน้า​งาน​วัน​ใด เพื่อ​ให้​กิจการ​ตรวจ​ย้อน​กลับ​ได้​เอง​ทุก​บรรทัด

ให้ PHYGITAL AGENCY ช่วยต่อยอดเรื่องนี้สู่ผลลัพธ์จริง

รายงาน​วินิจฉัย​ที่​ตรวจ​ย้อน​กลับ​ได้​ว่า​แต่ละ​ข้อ​สรุป​มา​จาก​หลัก​ฐาน​ใด

บริษัท ฟิจิ⁠ทัล เอ​เจน​ซี จำกัด ใช้​กรอบ​การ​วินิจฉัย​แบบ​ชิน​ดัง​เป็น​ขั้น​แรก​ของ​งาน​ที่​ปรึกษา และ​แยก​สัญญา​ส่วน​วินิจฉัย​ออก​จาก​ส่วน​ลงมือ​ทำ เพื่อ​ให้​กิจการ​เลือก​ได้​เอง​ว่า​จะ​ให้​ใคร​รับ​งาน​แก้​ต่อ​หลัง​เห็น​รายงาน​ฉบับ​เต็ม​แล้ว

PARANATH PANARATANA

WRITTEN BY

PARANATH PANARATANA

CHAIRMAN OF PHYGITAL AGENCY

ประธานกรรมการบริษัท ฟิจิทัล เอเจนซี จำกัด มีประสบการณ์ดูแลการตลาดที่ผสานโลกจริงและโลกออนไลน์เข้าด้วยกัน ตลอดจนเป็นที่ปรึกษาในการวินิจฉัยธุรกิจ อีกทั้งยังเคยทำงานในสายวิดีโอโปรดักชั่นและภาพยนตร์ไทยอีกด้วย