Home InsightsPHYGITAL SOLUTION

PHYGITAL SOLUTION

SME บริการครบวงจร ลิขสิทธิ์วิดีโอโปรดักชัน

โปรดักชั่นเฮาส์รับถ่ายทำวิดีโอ สิ่งที่ต้องตกลงก่อนวันถ่าย

4 มีนาคม 2564

อัปเดตล่าสุด 21 กันยายน 2569

เวลาอ่านประมาณ 16 นาที

โปรดักชั่นเฮาส์รับถ่ายทำวิดีโอ สิ่งที่ต้องตกลงก่อนวันถ่าย

KEY TAKEAWAYS

3 ประเด็น

กฎหมายไทยยกลิขสิทธิ์งานรับจ้างให้ผู้ว่าจ้าง แต่ยกให้แบบพลิกกลับได้

พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 มาตรา 10 ระบุว่างานที่สร้างสรรค์ขึ้นโดยการรับจ้าง ให้ผู้ว่าจ้างเป็นผู้มีลิขสิทธิ์ เว้นแต่ตกลงกันไว้เป็นอย่างอื่น ข้อความในใบเสนอราคาจึงมีน้ำหนักเท่ากับตัวบท

สัญญาโอนลิขสิทธิ์ที่ลืมเขียนอายุ มีผลแค่สิบปี

มาตรา 17 ของฉบับเดียวกันกำหนดว่าการโอนต้องทำเป็นหนังสือ และถ้าไม่กำหนดระยะเวลาไว้ ให้ถือว่าโอนโดยมีกำหนดสิบปี

เพลงจากคลังของแพลตฟอร์มผูกกับแพลตฟอร์มนั้น

เงื่อนไขคอลเลกชันเสียงของ Meta อนุญาตให้ใช้ในเนื้อหาที่เผยแพร่บนผลิตภัณฑ์ของ Meta และระบุว่านำไปใช้แยกจากผลิตภัณฑ์เหล่านั้นไม่ได้ วิดีโอชุดเดียวกันที่จะฉายในงานประชุมจึงต้องใช้เพลงคนละชุด

บริการโปรดักชั่นเฮาส์รับถ่ายทำวิดีโอของฟิจิ⁠ทัล พร้อมข้อตกลงที่ต้องปิดก่อนวันถ่าย ทั้งเจ้าของลิขสิทธิ์ตามกฎหมายไทย สิทธิ์ของคนในเฟรม และขอบเขตเพลงประกอบ

วิดีโอหนึ่งชิ้นมีต้นทุนสองก้อน ก้อนแรกคือค่าถ่ายทำซึ่งอยู่ในใบเสนอราคา ก้อนที่สองคือข้อจำกัดที่ติดมากับไฟล์ ซึ่งไม่มีใครเขียนเป็นตัวเลขให้เห็น ข้อจำกัดชุดนี้ตัดสินว่าไฟล์เดียวกันฉายที่ไหนได้บ้าง ใช้ได้นานแค่ไหน และวันหนึ่งจะต้องถ่ายใหม่ทั้งกองหรือไม่ บริษัท ฟิจิ⁠ทัล เอเจนซี จำกัด (PHYGITAL AGENCY) รับงานโปรดักชั่นเฮาส์โดยไล่ข้อตกลงชุดนี้กับผู้ว่าจ้างให้จบก่อนกำหนดวันถ่าย ฐานปฏิบัติการของทีมอยู่ที่เชียงใหม่ ส่วนกองถ่ายเดินทางไปทำงานได้ทุกจังหวัด ทั้งในกรุงเทพฯ และภูมิภาค

บทความนี้ไล่ข้อตกลงหกเรื่องที่ตัดสินมูลค่าของไฟล์วิดีโอ โดยอ้างตัวบทกฎหมายไทยและเอกสารของแพลตฟอร์มโดยตรง เพื่อให้ผู้ว่าจ้างอ่านใบเสนอราคาของโปรดักชั่นเฮาส์รายใดก็ได้แล้วรู้ว่าหัวข้อใดหายไป และเพื่อให้ทีมการตลาดวางแผนเผยแพร่ได้ตั้งแต่ก่อนกล้องตัวแรกถูกตั้ง

งานโปรดักชั่นวิดีโอแบ่งเป็นสามระยะ และตัดสินอะไรในแต่ละระยะ

งานถ่ายทำวิดีโอแบบครบวงจรแบ่งเป็นสามระยะตามลำดับเวลา ระยะแรกคือ Pre-Production ครอบคลุมการรับโจทย์ เขียนบท วางสตอรี่บอร์ด สำรวจสถานที่ และคัดเลือกผู้แสดง ระยะที่สองคือ Production คือการลงพื้นที่ถ่ายทำจริงด้วยกล้อง ระบบไฟ และอุปกรณ์บันทึกเสียง ระยะที่สามคือ Post-Production รวมงานตัดต่อ ปรับโทนสี ใส่กราฟิก และออกแบบเสียงประกอบ

สิ่งที่มักถูกเข้าใจผิดคือน้ำหนักของแต่ละระยะ ระยะที่สองเห็นภาพชัดที่สุดเพราะมีกองถ่าย แต่ระยะแรกเป็นระยะที่ตัดสินต้นทุนทั้งโครงการ เพราะทุกข้อตกลงในบทความนี้ต้องถูกปิดในระยะแรก ข้อตกลงที่ตกหล่นจะกลายเป็นงานเพิ่มในระยะที่สาม หรือกลายเป็นการถ่ายใหม่ซึ่งมีต้นทุนเท่ากับระยะที่สองอีกรอบ

วิดีโอที่ธุรกิจสั่งทำบ่อยที่สุดมีสี่กลุ่ม คือภาพยนตร์โฆษณาและวิดีโอโฆษณาออนไลน์ วิดีโอนำเสนอองค์กร คลิปสั้นแนวตั้งสำหรับโซเชียลมีเดีย และวิดีโอสัมภาษณ์จากผู้ใช้งานจริง ทั้งสี่กลุ่มใช้กระบวนการสามระยะเดียวกัน แต่ข้อตกลงเรื่องสิทธิ์และช่องทางเผยแพร่ต่างกันมาก

บริการรับถ่ายทำวิดีโอต่างจากการถ่ายคลิปด้วยทีมภายในอย่างไร?

ต่างกันที่ขอบเขตความรับผิดชอบ ไม่ใช่คุณภาพของภาพเพียงอย่างเดียว ทีมภายในถ่ายเองได้และคุมต้นทุนต่อชิ้นได้ดีกว่าเมื่อทำเป็นประจำ แต่เมื่องานต้องใช้ผู้แสดง เพลงที่มีสัญญาอนุญาต หรือเผยแพร่ในสื่อที่ต้องรับผิดตามกฎหมาย ภาระจัดการสิทธิ์จะตกกับธุรกิจทั้งหมด การจ้างโปรดักชั่นเฮาส์คือการย้ายภาระชุดนี้เข้าไปอยู่ในสัญญา

ใครเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์วิดีโอที่จ้างถ่าย

คำถามนี้ตอบได้จากตัวบทโดยตรง พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 แยกกรณีไว้สามแบบ โดยดูจากสถานะของคนที่ลงมือทำเทียบกับคนที่จ่ายเงิน และผลของแต่ละแบบไม่เหมือนกันเลย ธุรกิจจำนวนมากใช้ความเข้าใจจากแบบหนึ่งไปตัดสินอีกแบบหนึ่ง

ความสัมพันธ์	มาตรา	ลิขสิทธิ์เป็นของใคร	เงื่อนไขที่พลิกผลได้
พนักงานหรือลูกจ้างทำให้	มาตรา 9	ผู้สร้างสรรค์ โดยนายจ้างมีสิทธินำออกเผยแพร่ต่อสาธารณชนตามวัตถุประสงค์ของการจ้างแรงงาน	ทำเป็นหนังสือตกลงกันไว้เป็นอย่างอื่น
รับจ้างบุคคลอื่นทำให้	มาตรา 10	ผู้ว่าจ้าง	ผู้สร้างสรรค์และผู้ว่าจ้างตกลงกันไว้เป็นอย่างอื่น
หน่วยงานของรัฐจ้างหรือสั่งให้ทำ	มาตรา 14	หน่วยงานนั้น	ตกลงกันไว้เป็นอย่างอื่นเป็นลายลักษณ์อักษร

ประเด็นที่ต้องอ่านช้าคือคำว่าเว้นแต่ตกลงกันไว้เป็นอย่างอื่นในมาตรา 10 ตัวบทไม่ได้กำหนดว่าข้อตกลงนั้นต้องทำเป็นหนังสือ ต่างจากมาตรา 9 และมาตรา 14 ที่เขียนคำว่าหนังสือหรือลายลักษณ์อักษรไว้ชัด ข้อความในใบเสนอราคา ในอีเมล หรือเงื่อนไขท้ายใบแจ้งหนี้ที่ระบุว่าผู้รับจ้างสงวนลิขสิทธิ์ จึงพลิกผลของมาตรา 10 ได้

ผลที่ตามมาสำคัญกว่าตัวคำถาม เพราะมาตรา 15 ให้สิทธิแต่ผู้เดียวแก่เจ้าของลิขสิทธิ์ในการทำซ้ำ ดัดแปลง เผยแพร่ต่อสาธารณชน และอนุญาตให้ผู้อื่นใช้สิทธิ ธุรกิจที่ไม่ได้ถือลิขสิทธิ์จึงตัดคลิปเดิมเป็นเวอร์ชันสั้นเพื่อยิงโฆษณาไม่ได้โดยลำพัง เพราะการตัดใหม่คือการดัดแปลง

จ้างโปรดักชั่นเฮาส์ถ่ายวิดีโอแล้วลิขสิทธิ์เป็นของใคร?

ตามมาตรา 10 ของพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 ลิขสิทธิ์เป็นของผู้ว่าจ้าง เว้นแต่ผู้สร้างสรรค์กับผู้ว่าจ้างจะตกลงกันไว้เป็นอย่างอื่น ข้อสังเกตคือตัวบทไม่ได้บังคับให้ข้อตกลงนั้นทำเป็นหนังสือ เงื่อนไขที่พิมพ์ไว้ในใบเสนอราคาหรือในอีเมลจึงมีผลได้ ทางที่ชัดที่สุดคือระบุตรงตัวว่าลิขสิทธิ์อยู่กับฝ่ายใดก่อนเริ่มงาน

สิทธิ์ที่ยังอยู่กับผู้สร้างสรรค์แม้ลิขสิทธิ์เป็นของผู้ว่าจ้างแล้ว

การเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ไม่เท่ากับมีอำนาจทำทุกอย่างกับไฟล์ เพราะกฎหมายแยกสิทธิ์ไว้สองชุด ชุดแรกคือสิทธิทางเศรษฐกิจตามมาตรา 15 ซึ่งโอนกันได้ ชุดที่สองคือสิทธิของผู้สร้างสรรค์ตามมาตรา 18 ซึ่งให้สิทธิแสดงว่าตนเป็นผู้สร้างสรรค์งาน และสิทธิห้ามมิให้ผู้รับโอนลิขสิทธิ์หรือบุคคลอื่นบิดเบือน ตัดทอน ดัดแปลง หรือทำโดยประการอื่นใดแก่งานนั้นจนเกิดความเสียหายต่อชื่อเสียงหรือเกียรติคุณของผู้สร้างสรรค์

สิทธิ์ชุดที่สองอยู่ติดตัวผู้สร้างสรรค์ตลอดอายุการคุ้มครอง และทายาทฟ้องร้องบังคับต่อได้เมื่อผู้สร้างสรรค์ถึงแก่ความตาย เว้นแต่ตกลงกันไว้เป็นอย่างอื่นเป็นลายลักษณ์อักษร ข้อนี้กระทบงานจริงตรงการนำฟุตเทจเดิมไปตัดใหม่เป็นคลิปสั้น หรือใส่เสียงพากย์ทับงานที่ออกแบบเสียงไว้แล้ว ถ้าผลลัพธ์บิดความหมายจนกระทบชื่อเสียงของทีมสร้างสรรค์ ผู้ถือลิขสิทธิ์ยังถูกทักท้วงได้

อีกจุดที่ตกหล่นบ่อยคืออายุของการโอน มาตรา 17 กำหนดว่าการโอนลิขสิทธิ์ซึ่งมิใช่ทางมรดกต้องทำเป็นหนังสือลงลายมือชื่อผู้โอนและผู้รับโอน และถ้าไม่ได้กำหนดระยะเวลาไว้ในสัญญาโอน ให้ถือว่าเป็นการโอนมีกำหนดระยะเวลาสิบปี สัญญาที่เขียนเพียงว่าโอนลิขสิทธิ์ทั้งหมดให้ผู้ว่าจ้างจึงมีวันหมดอายุที่ไม่มีใครตั้งใจให้มี

สัญญาโอนลิขสิทธิ์ที่ไม่ระบุระยะเวลา มีผลกี่ปี?

สิบปี ตามมาตรา 17 วรรคสามของพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 ซึ่งกำหนดว่าถ้าไม่ได้กำหนดระยะเวลาไว้ในสัญญาโอน ให้ถือว่าเป็นการโอนมีกำหนดสิบปี ข้อนี้สำคัญกับวิดีโอองค์กรที่มีอายุการใช้งานยาว เช่น วิดีโอแนะนำโรงงานที่ยังฉายในห้องรับรองหลังผ่านไปสิบกว่าปี ทางแก้คือเขียนระยะเวลาลงในสัญญาตรงตัว

คนที่อยู่ในเฟรมมีสิทธิ์อะไรบ้าง

คนที่ปรากฏในวิดีโอมีสิทธิ์สองชั้นที่ต้องจัดการคนละแบบ ชั้นแรกคือสิทธิของนักแสดงตามมาตรา 44 ซึ่งให้สิทธิแต่ผู้เดียวแก่นักแสดงในการบันทึกการแสดงที่ยังไม่มีการบันทึกไว้ และในการทำซ้ำสิ่งบันทึกการแสดงที่ได้รับอนุญาตเพื่อวัตถุประสงค์อื่น คำว่านักแสดงตามนิยามในมาตรา 4 ครอบคลุมผู้แสดง นักดนตรี นักร้อง นักเต้น นักรำ และผู้ซึ่งแสดงท่าทาง ร้อง กล่าว พากย์ ส่วนมาตรา 51 ระบุว่าสิทธิ์ชุดนี้โอนให้แก่กันได้ สัญญากับผู้แสดงจึงต้องระบุวัตถุประสงค์การใช้งาน ไม่ใช่ระบุเพียงค่าตัวต่อวัน

ชั้นที่สองคือพนักงาน ลูกค้า หรือผู้คนที่อยู่ในเฟรมโดยไม่ได้ตั้งใจ กลุ่มนี้ไม่ใช่นักแสดง แต่ภาพใบหน้าที่ระบุตัวบุคคลได้เข้านิยามข้อมูลส่วนบุคคลตามมาตรา 6 ของพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 ซึ่งนิยามไว้ว่าข้อมูลเกี่ยวกับบุคคลซึ่งทำให้สามารถระบุตัวบุคคลนั้นได้ไม่ว่าทางตรงหรือทางอ้อม

มาตรา 19 ของฉบับเดียวกันกำหนดรูปแบบของความยินยอมไว้ค่อนข้างเข้ม คือต้องทำโดยชัดแจ้ง เป็นหนังสือหรือผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ แจ้งวัตถุประสงค์ไปด้วย แยกส่วนออกจากข้อความอื่นอย่างชัดเจน ใช้ภาษาที่อ่านง่าย และถอนความยินยอมได้ง่ายเท่ากับตอนให้ เงื่อนไขข้อสุดท้ายคือเหตุผลที่กองถ่ายควรเก็บแบบยินยอมรายบุคคลพร้อมวันที่ ไม่ใช่ประกาศรวมหน้างานแผ่นเดียว

ถ่ายพนักงานหรือลูกค้าจริงลงวิดีโอโฆษณา ต้องขออนุญาตอย่างไร?

ภาพใบหน้าที่ระบุตัวบุคคลได้เข้านิยามข้อมูลส่วนบุคคลตามมาตรา 6 ของพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 การขอความยินยอมตามมาตรา 19 ต้องทำโดยชัดแจ้ง เป็นหนังสือหรือผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ แจ้งวัตถุประสงค์ แยกส่วนจากข้อความอื่นชัดเจน ใช้ภาษาที่อ่านง่าย และถอนได้ง่ายเท่ากับตอนให้ แบบยินยอมจึงควรเก็บรายบุคคลพร้อมวันที่

เพลงประกอบใช้ได้ถึงแค่ไหน

เสียงเป็นส่วนที่มีต้นทุนแฝงสูงที่สุดในงานวิดีโอ เพราะคลังเพลงที่แพลตฟอร์มแจกให้ใช้ฟรีมีขอบเขตผูกกับแพลตฟอร์มนั้นเสมอ ไฟล์ที่ผ่านบนช่องทางหนึ่งจึงไม่ได้แปลว่าใช้ได้กับอีกช่องทาง

คลังเสียง	ขอบเขตที่เอกสารระบุ	สิ่งที่ยังต้องจัดการเอง
คอลเลกชันเสียงของ Meta	ใช้ในเนื้อหาที่สร้าง อัปโหลด และเผยแพร่บนผลิตภัณฑ์ของบริษัทในเครือ Meta ได้ทั้งเชิงพาณิชย์และไม่ใช่เชิงพาณิชย์	นำไปใช้แยกจากผลิตภัณฑ์ของ Meta ไม่ได้ เช่น ฉายในงานประชุมหรือฝังบนเว็บไซต์ตัวเอง
Commercial Music Library ของ TikTok	ธุรกิจใช้กับเนื้อหาออร์แกนิก วิดีโอโฆษณา และ Branded Content บน TikTok ได้	คลังเพลงทั่วไปของผู้ใช้ไม่ได้มีไว้ให้ธุรกิจใช้เชิงพาณิชย์
เพลงที่ซื้อสัญญาอนุญาตเอง	ตามขอบเขตที่เขียนไว้ในสัญญา เช่น จำนวนช่องทาง พื้นที่ และอายุการใช้งาน	ต้องเก็บหลักฐานสัญญาไว้แสดงเมื่อถูกอ้างสิทธิ์

เอกสารของ TikTok เรื่อง Commercial Music Library เขียนตรงตัวว่าธุรกิจใช้คลังเพลงทั่วไปเพื่อการพาณิชย์ไม่ได้ และควรใช้ Commercial Music Library สำหรับกิจกรรมเชิงพาณิชย์บน TikTok ทั้งหมด พร้อมแนะนำว่าถ้าเลือกใช้เสียงต้นฉบับของผู้ใช้รายอื่น ควรปรึกษาฝ่ายกฎหมายเพื่อให้แน่ใจว่าได้รับสิทธิ์ถูกต้อง

ฝั่ง YouTube มีกลไกตรวจจับอัตโนมัติชื่อ Content ID ซึ่งเทียบวิดีโอที่อัปโหลดกับฐานข้อมูลไฟล์ภาพและเสียงของเจ้าของสิทธิ์ เมื่อพบการจับคู่ เจ้าของสิทธิ์เลือกได้ว่าจะบล็อกวิดีโอ ใส่โฆษณาเพื่อรับรายได้ หรือติดตามสถิติผู้ชม และกำหนดให้มีผลเฉพาะบางพื้นที่ได้ด้วย ผลที่ตามมาคือวิดีโอที่ใช้เพลงผิดขอบเขตอาจถูกบล็อกเฉพาะบางประเทศ โดยที่ทีมในไทยยังเห็นว่าปกติดี

ใช้เพลงจากคลังของแพลตฟอร์มในวิดีโอที่จะฉายในงานอีเวนต์ได้ไหม?

เงื่อนไขคอลเลกชันเสียงของ Meta ระบุว่าเนื้อหาเสียงใช้แยกจากผลิตภัณฑ์ของบริษัทในเครือ Meta ไม่ได้ การนำวิดีโอชุดเดียวกันไปฉายบนเวทีงานอีเวนต์หรือฝังบนเว็บไซต์ของธุรกิจเอง จึงอยู่นอกขอบเขตที่เอกสารอนุญาต ทางแก้คือวางแผนตั้งแต่ระยะแรกว่าวิดีโอจะออกกี่ช่องทาง แล้วเลือกเพลงที่มีสัญญาครอบคลุมทุกช่องทาง หรือทำเสียงสองชุดแยกกัน

สัดส่วนภาพและไฟล์ส่งมอบที่ต้องตัดสินก่อนวันถ่าย

สัดส่วนภาพไม่ใช่งานปลายทางที่แก้ในห้องตัดต่อได้เสมอ เพราะการครอปภาพแนวนอนให้เป็นแนวตั้งคือการตัดข้อมูลสองข้างทิ้ง ถ้าถ่ายโดยวางตัวแบบไว้ริมเฟรม ภาพแนวตั้งที่ได้จะเหลือแต่ฉากหลัง การตัดสินใจเรื่องช่องทางจึงต้องเกิดก่อนผู้กำกับภาพเลือกเลนส์

ช่องทาง	สัดส่วนที่เอกสารแนะนำ	ตัวเลขที่ต้องดูคู่กัน
วิดีโอโฆษณาบนฟีด Facebook	4:5	ความละเอียด 1440 x 1800 พิกเซล ความยาว 1 วินาทีถึง 241 นาที ไฟล์ไม่เกิน 4GB
วิดีโอโฆษณาแบบ In-Feed บน TikTok	9:16 เป็นหลัก รองรับ 16:9 และ 1:1	ความละเอียดขั้นต่ำ 540 x 960 พิกเซลสำหรับแนวตั้ง ไฟล์ไม่เกิน 500MB ความยาวได้ถึง 10 นาที
จอในงานประชุมและเว็บไซต์องค์กร	16:9 ตามอุปกรณ์ฉายภาพส่วนใหญ่	ต้องเผื่อพื้นที่ปลอดภัยสำหรับซับไตเติลและโลโก้

ตัวเลขชุดนี้มาจากคู่มือโฆษณาของ Meta และเอกสารสเปกโฆษณา In-Feed ของ TikTok ฉบับที่ระบุการอัปเดตเดือนมิถุนายน 2569 ทั้งสองฉบับกำหนดพื้นที่ปลอดภัยไว้ด้วย คือบริเวณที่ข้อความและโลโก้ต้องอยู่ภายใน ส่วนที่อยู่นอกพื้นที่นั้นอาจถูกปุ่มบนหน้าจอบังหรือถูกครอปทิ้ง

ฝั่งไฟล์ส่งมอบมีสามระดับที่ต้องระบุแยกกัน ระดับแรกคือไฟล์สำเร็จสำหรับเผยแพร่ พร้อมจำนวนสัดส่วนภาพที่ต้องการ ระดับที่สองคือฟุตเทจดิบ ระดับที่สามคือไฟล์โปรเจกต์ตัดต่อพร้อมสินทรัพย์ประกอบ สองระดับหลังต้องขอไว้ตั้งแต่ต้น เพราะกระทบทั้งราคาและขนาดพื้นที่จัดเก็บ งานซับไตเติลหลายภาษาอยู่ในหมวดนี้เช่นกัน รายละเอียดอยู่ในบริการฝังซับไตเติลและพิสูจน์อักษร แก้ตอนไหนถูกที่สุด

ถ่ายครั้งเดียวแล้วใช้ได้ทุกแพลตฟอร์มจริงหรือไม่?

ใช้ได้ถ้าวางแผนไว้ก่อน และใช้ไม่ได้ถ้าคิดทีหลัง เพราะการจัดองค์ประกอบภาพสำหรับ 16:9 กับ 9:16 วางตัวแบบคนละตำแหน่ง วิธีที่ใช้ในกองถ่ายคือกำหนดสัดส่วนหลักไว้หนึ่งค่า แล้วจัดเฟรมโดยเผื่อพื้นที่ปลอดภัยของสัดส่วนรองไว้พร้อมกัน ซึ่งทำได้เมื่อรู้ตั้งแต่ก่อนถ่ายว่าต้องส่งมอบกี่สัดส่วน การเผื่อในกองเดียวมีต้นทุนต่ำกว่าการนัดถ่ายซ้ำมาก

ธุรกิจที่ต้องใช้วิดีโอเฉพาะทางเพิ่มเติมดูขอบเขตงานได้จากถ่ายทำวิดีโออสังหาริมทรัพย์ ภาพที่ต้องตรงกับที่ยื่นไว้ สำหรับงานขายโครงการ ถ่ายทำสารคดี หนังสั้น MV งานที่กฎหมายนับเป็นภาพยนตร์ สำหรับงานเล่าเรื่องยาว บินโดรนมุมสูงและ FPV เงื่อนไขที่ต้องผ่านก่อนขึ้นบิน สำหรับภาพมุมสูง และถ่ายวิดีโอสัมภาษณ์ผู้บริหาร คำพูดที่ผูกพันทั้งองค์กร สำหรับคลิปที่ผูกกับตัวบุคคล ส่วนงานฝั่งเสียงทั้งเพลงประจำแบรนด์และเสียงพากย์อยู่ในแต่งเพลงประจำแบรนด์และพากย์เสียง เสียงคนต้องขอยินยอมแค่ไหน ขอบเขตงานทั้งหมดรวมอยู่ในหน้าบริการ Video Production

เอกสารที่ควรมีก่อนกองถ่ายเริ่ม

ผู้ว่าจ้างตรวจความพร้อมของโครงการได้จากเอกสารสี่ฉบับ ฉบับแรกคือข้อตกลงเรื่องลิขสิทธิ์ที่ระบุว่าอยู่กับฝ่ายใดและมีกำหนดกี่ปี ฉบับที่สองคือรายการช่องทางเผยแพร่พร้อมสัดส่วนภาพที่ต้องส่งมอบ ซึ่งตัดสินทั้งวิธีจัดเฟรมและจำนวนชั่วโมงตัดต่อ

ฉบับที่สามคือหลักฐานสิทธิ์ของเสียงและภาพประกอบทุกชิ้นที่ไม่ได้ถ่ายเอง ทั้งเพลง ฟุตเทจสต็อก และฟอนต์ พร้อมขอบเขตที่สัญญาอนุญาตครอบคลุม ฉบับที่สี่คือแบบยินยอมของผู้แสดงและบุคคลที่ปรากฏในภาพ แยกเก็บรายบุคคลพร้อมวันที่ เอกสารสี่ฉบับนี้ใช้อ่านข้อเสนอของผู้รับจ้างรายใดก็ได้ เพราะข้อเสนอที่เขียนครบสี่หัวข้อ กับข้อเสนอที่เขียนเพียงจำนวนวันถ่ายและราคา สะท้อนวิธีทำงานคนละแบบ

ธุรกิจที่ยังไม่เคยจ้างถ่ายวิดีโอ ควรเริ่มจากเอกสารใด?

เริ่มจากรายการช่องทางเผยแพร่พร้อมอายุการใช้งานที่ต้องการ เพราะเอกสารฉบับนี้กำหนดคำตอบของอีกสามฉบับที่เหลือเกือบทั้งหมด ทั้งสัดส่วนภาพที่ต้องส่งมอบ ขอบเขตสัญญาอนุญาตของเพลง และขอบเขตที่ต้องระบุในสัญญากับผู้แสดง เขียนเป็นรายการสั้นสิบบรรทัดก็เพียงพอสำหรับให้ผู้รับจ้างออกแบบขนาดทีมและประเมินราคาได้ตรงกับงานจริง

สรุป

มูลค่าของไฟล์วิดีโอถูกกำหนดด้วยข้อตกลงที่ปิดไว้ก่อนวันถ่าย ไม่ใช่ด้วยอุปกรณ์ในกอง กฎหมายไทยยกลิขสิทธิ์งานรับจ้างให้ผู้ว่าจ้างตามมาตรา 10 แต่พลิกได้ด้วยข้อตกลงที่ไม่ต้องทำเป็นหนังสือ สัญญาโอนที่ลืมเขียนอายุมีผลสิบปีตามมาตรา 17 สิทธิ์ตามมาตรา 18 ยังอยู่กับผู้สร้างสรรค์แม้โอนลิขสิทธิ์แล้ว คนในเฟรมมีสิทธิ์สองชั้น เพลงจากคลังของแพลตฟอร์มผูกกับแพลตฟอร์มนั้น และสัดส่วนภาพเป็นการตัดสินใจของระยะแรก

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ขอได้ถ้าระบุไว้ในสัญญาตั้งแต่ต้น ไฟล์โปรเจกต์ต่างจากไฟล์วิดีโอสำเร็จตรงที่ต้องแนบสินทรัพย์ประกอบทั้งหมดไปด้วย ทั้งฟุตเทจดิบ ฟอนต์ กราฟิก และไฟล์เสียง ซึ่งมีขนาดใหญ่และบางรายการติดเงื่อนไขของสัญญาอนุญาตที่โอนต่อไม่ได้ จึงควรระบุให้ชัดว่าขอเฉพาะรายการใด แทนการเขียนกว้างว่าขอไฟล์ทั้งหมด

ต้องตรวจสามเรื่องก่อน เรื่องแรกคืออายุของสัญญาโอนลิขสิทธิ์ เพราะสัญญาที่ไม่ระบุระยะเวลามีผลสิบปี เรื่องที่สองคือสัญญากับผู้แสดงว่าครอบคลุมการใช้งานรูปแบบใหม่หรือไม่ เรื่องที่สามคือเพลงประกอบ เพราะสัญญาอนุญาตส่วนใหญ่ผูกกับช่องทางและระยะเวลาที่ตกลงกันไว้เดิม

ขึ้นกับข้อความในสัญญา สิทธิของนักแสดงตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 โอนให้แก่กันได้ตามมาตรา 51 สัญญาที่เขียนขอบเขตการใช้งานไว้กว้างตั้งแต่ต้นจึงไม่ต้องเจรจาใหม่ ส่วนสัญญาที่ระบุเฉพาะช่องทางเดียวจะต้องตกลงกันใหม่เมื่อขยายช่องทาง ซึ่งมีอำนาจต่อรองน้อยกว่าตอนเซ็นครั้งแรกมาก

แนวทางที่ปลอดภัยคือแยกตามบทบาทของภาพ คนที่ถูกถ่ายโดยเจตนาและระบุตัวได้ควรมีแบบยินยอมรายบุคคล ส่วนผู้คนที่เป็นฉากหลังและไม่ใช่จุดสนใจของภาพ ให้จัดการด้วยวิธีลดการระบุตัวตน เช่น เลือกมุมกล้อง ระยะชัด หรือเบลอในขั้นตอนตัดต่อ วิธีหลังลดภาระเอกสารและลดความเสี่ยงไปพร้อมกัน

ตัวแปรที่กำหนดราคาคือจำนวนวันถ่าย ขนาดทีมงาน จำนวนสถานที่ การใช้ผู้แสดง และจำนวนสัดส่วนภาพที่ต้องส่งมอบ ตัวแปรสุดท้ายมักถูกลืมทั้งที่กระทบทั้งวันถ่ายและชั่วโมงตัดต่อ วิธีที่ให้ตัวเลขแม่นที่สุดคือแจ้งช่องทางเผยแพร่และอายุการใช้งานที่ต้องการ แล้วให้ผู้รับจ้างออกแบบขนาดทีมจากโจทย์นั้น

กองถ่ายเดินทางไปทำงานได้ทุกจังหวัด ทั้งในกรุงเทพฯ และภูมิภาค โดยนัดสำรวจสถานที่ล่วงหน้าก่อนถึงวันถ่ายเสมอ ค่าเดินทางและที่พักของทีมคำนวณจากระยะทางกับจำนวนวัน แล้วแสดงเป็นรายการแยกในใบเสนอราคาตั้งแต่ต้น ไม่มีการเรียกเก็บเพิ่มหน้ากองถ่าย ส่วนการประชุมวางบทและรีวิวงานตัดต่อใช้ระบบออนไลน์ได้ทั้งหมด

PHYGITAL INSIGHT

ฟิจิ⁠ทัลนับข้อตกลงเรื่องสิทธิ์เป็นส่วนหนึ่งของงานถ่ายทำ ไม่ใช่เอกสารที่ค่อยตามเก็บหลังส่งมอบ ธุรกิจขนาดเล็กเสียเปรียบตรงที่ไม่มีฝ่ายกฎหมายไว้อ่านสัญญาให้ ทีมจึงไล่หัวข้อทั้งหกเรื่องในบทความนี้กับผู้ว่าจ้างก่อนกำหนดวันถ่าย แล้วเขียนคำตอบลงในใบเสนอราคาให้อ่านได้โดยไม่ต้องตีความ บริการ Video Production ของฟิจิ⁠ทัลจึงส่งมอบทั้งไฟล์วิดีโอและขอบเขตการใช้งานที่ระบุเป็นลายลักษณ์อักษรไปพร้อมกัน

ให้ PHYGITAL AGENCY ช่วยต่อยอดเรื่องนี้สู่ผลลัพธ์จริง

VIDEO PRODUCTION

ถ่ายทำและผลิตภาพเคลื่อนไหว

CONTENT MARKETING

สร้างเนื้อหาทางการตลาด

WEBSITE

ออกแบบ จัดทำ ดูแลเว็บไซต์ และแอปพลิเคชั่น

CORPORATE IDENTITY

ออกแบบอัตลักษณ์องค์กร

วิดีโอที่ใช้ได้นานคือวิดีโอที่ตกลงขอบเขตไว้ก่อนตั้งกล้อง ไม่ใช่วิดีโอที่ภาพสวยที่สุด

ทีมโปรดักชั่นของ บริษัท ฟิจิ⁠ทัล เอเจนซี จำกัด ไล่หัวข้อเรื่องลิขสิทธิ์ ช่องทางเผยแพร่ สิทธิ์ของคนในเฟรม และขอบเขตเพลงประกอบกับผู้ว่าจ้างให้จบก่อนกำหนดวันถ่าย แล้วเขียนคำตอบทุกข้อลงในใบเสนอราคาเพื่อให้ตรวจได้ตั้งแต่ก่อนเริ่มงาน

นัดประชุมผ่าน Google Meet เพิ่มเพื่อนใน LINE

WRITTEN BY

PARANATH PANARATANA

CHAIRMAN OF PHYGITAL AGENCY

ประธานกรรมการบริษัท ฟิจิทัล เอเจนซี จำกัด มีประสบการณ์ดูแลการตลาดที่ผสานโลกจริงและโลกออนไลน์เข้าด้วยกัน ตลอดจนเป็นที่ปรึกษาในการวินิจฉัยธุรกิจ อีกทั้งยังเคยทำงานในสายวิดีโอโปรดักชั่นและภาพยนตร์ไทยอีกด้วย

แนะนำบทความถัดไป

ดูทั้งหมดใน PHYGITAL SOLUTION

โปรดักชั่นเฮาส์รับถ่ายทำวิดีโอ สิ่งที่ต้องตกลงก่อนวันถ่าย

KEY TAKEAWAYS

กฎหมายไทยยกลิขสิทธิ์งานรับจ้างให้ผู้ว่าจ้าง แต่ยกให้แบบพลิกกลับได้

สัญญาโอนลิขสิทธิ์ที่ลืมเขียนอายุ มีผลแค่สิบปี

เพลงจากคลังของแพลตฟอร์มผูกกับแพลตฟอร์มนั้น

สารบัญ

งานโปรดักชั่นวิดีโอแบ่งเป็นสามระยะ และตัดสินอะไรในแต่ละระยะ

บริการรับถ่ายทำวิดีโอต่างจากการถ่ายคลิปด้วยทีมภายในอย่างไร?

ใครเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์วิดีโอที่จ้างถ่าย

จ้างโปรดักชั่นเฮาส์ถ่ายวิดีโอแล้วลิขสิทธิ์เป็นของใคร?

สิทธิ์ที่ยังอยู่กับผู้สร้างสรรค์แม้ลิขสิทธิ์เป็นของผู้ว่าจ้างแล้ว

สัญญาโอนลิขสิทธิ์ที่ไม่ระบุระยะเวลา มีผลกี่ปี?

คนที่อยู่ในเฟรมมีสิทธิ์อะไรบ้าง

ถ่ายพนักงานหรือลูกค้าจริงลงวิดีโอโฆษณา ต้องขออนุญาตอย่างไร?

เพลงประกอบใช้ได้ถึงแค่ไหน

ใช้เพลงจากคลังของแพลตฟอร์มในวิดีโอที่จะฉายในงานอีเวนต์ได้ไหม?

สัดส่วนภาพและไฟล์ส่งมอบที่ต้องตัดสินก่อนวันถ่าย

ถ่ายครั้งเดียวแล้วใช้ได้ทุกแพลตฟอร์มจริงหรือไม่?

เอกสารที่ควรมีก่อนกองถ่ายเริ่ม

ธุรกิจที่ยังไม่เคยจ้างถ่ายวิดีโอ ควรเริ่มจากเอกสารใด?

สรุป

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ขอไฟล์โปรเจกต์ตัดต่อไปแก้เองภายหลังได้หรือไม่?

วิดีโอที่ถ่ายไว้เมื่อหลายปีก่อน นำกลับมาตัดใหม่ได้เลยหรือไม่?

ต้องจ่ายค่าตัวผู้แสดงเพิ่มเมื่อนำวิดีโอไปใช้ช่องทางใหม่หรือไม่?

กองถ่ายในพื้นที่สาธารณะต้องเก็บแบบยินยอมจากคนที่เดินผ่านทุกคนหรือไม่?

งบประมาณถ่ายทำวิดีโอควรเตรียมเท่าไร?

ทีมที่ตั้งอยู่เชียงใหม่ เดินทางไปถ่ายทำนอกพื้นที่ได้ไกลแค่ไหน?

PHYGITAL INSIGHT

VIDEO PRODUCTION

CONTENT MARKETING

WEBSITE

CORPORATE IDENTITY

วิดีโอที่ใช้ได้นานคือวิดีโอที่ตกลงขอบเขตไว้ก่อนตั้งกล้อง ไม่ใช่วิดีโอที่ภาพสวยที่สุด

PARANATH PANARATANA

แนะนำบทความถัดไป

Customer Journey Audit คืออะไร ตรวจ 3 ระดับ เริ่ม 35,000 บาท

ลงข่าวประชาสัมพันธ์เชียงใหม่ ส่งสื่อไหน จ้างใครเขียนข่าว

รับทำ Motion Graphic เชียงใหม่ แอนิเมชันและมาสคอต จ้างใครดี

KEY TAKEAWAYS

กฎหมาย​ไทย​ยก​ลิขสิทธิ์​งาน​รับจ้าง​ให้​ผู้​ว่า​จ้าง แต่​ยก​ให้​แบบ​พลิก​กลับ​ได้

สัญญา​โอน​ลิขสิทธิ์​ที่​ลืม​เขียน​อายุ มี​ผล​แค่​สิบ​ปี

เพลง​จาก​คลัง​ของ​แพลตฟอร์ม​ผูก​กับ​แพลตฟอร์ม​นั้น

สารบัญ

งาน​โป​รดักชั่​นวิ​ดี​โอ​แบ่ง​เป็น​สาม​ระยะ และ​ตัดสิน​อะไร​ใน​แต่ละ​ระยะ

บริการ​รับ​ถ่าย​ทำ​วิดีโอ​ต่าง​จาก​การ​ถ่าย​คลิป​ด้วย​ทีม​ภายใน​อย่างไร?

ใคร​เป็น​เจ้าของ​ลิขสิทธิ์​วิดีโอ​ที่​จ้าง​ถ่าย

จ้าง​โป​รดักชั่น​เฮา​ส์​ถ่าย​วิดีโอ​แล้ว​ลิขสิทธิ์​เป็น​ของ​ใคร?

สิทธิ์​ที่​ยัง​อยู่​กับ​ผู้​สร้างสรรค์​แม้​ลิขสิทธิ์​เป็น​ของ​ผู้​ว่า​จ้าง​แล้ว

สัญญา​โอน​ลิขสิทธิ์​ที่​ไม่​ระบุ​ระยะ​เวลา มี​ผล​กี่​ปี?

คน​ที่​อยู่​ใน​เฟรม​มี​สิทธิ์​อะไร​บ้าง

ถ่าย​พนักงาน​หรือ​ลูกค้า​จริง​ลง​วิดีโอ​โฆษณา ต้อง​ขอ​อนุญาต​อย่างไร?

เพลง​ประกอบ​ใช้ได้​ถึง​แค่​ไหน

ใช้​เพลง​จาก​คลัง​ของ​แพลตฟอร์ม​ใน​วิดีโอ​ที่​จะ​ฉาย​ใน​งาน​อีเวนต์​ได้​ไหม?

สัดส่วน​ภาพ​และ​ไฟล์​ส่ง​มอบ​ที่​ต้อง​ตัดสิน​ก่อน​วัน​ถ่าย

ถ่าย​ครั้ง​เดียว​แล้ว​ใช้ได้​ทุก​แพลตฟอร์ม​จริง​หรือ​ไม่?

เอกสาร​ที่​ควร​มี​ก่อน​กอง​ถ่าย​เริ่ม

ธุรกิจ​ที่​ยัง​ไม่​เคย​จ้าง​ถ่าย​วิดีโอ ควร​เริ่ม​จาก​เอกสาร​ใด?

สรุป

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ขอ​ไฟล์​โปร​เจ​กต์​ตัด​ต่อ​ไป​แก้​เอง​ภาย​หลัง​ได้​หรือ​ไม่?

วิดีโอ​ที่​ถ่าย​ไว้​เมื่อ​หลาย​ปี​ก่อน นำ​กลับ​มา​ตัด​ใหม่​ได้​เลย​หรือ​ไม่?

ต้อง​จ่าย​ค่าตัว​ผู้​แสดง​เพิ่ม​เมื่อ​นำ​วิดีโอ​ไป​ใช้​ช่อง​ทาง​ใหม่​หรือ​ไม่?

กอง​ถ่าย​ใน​พื้นที่​สาธารณะ​ต้อง​เก็บ​แบบ​ยินยอม​จาก​คน​ที่​เดิน​ผ่าน​ทุก​คน​หรือ​ไม่?

งบ​ประมาณ​ถ่าย​ทำ​วิดีโอ​ควร​เตรียม​เท่าไร?

ทีม​ที่​ตั้ง​อยู่​เชียงใหม่ เดิน​ทาง​ไป​ถ่าย​ทำ​นอก​พื้นที่​ได้​ไกล​แค่​ไหน?

PHYGITAL INSIGHT

บริการที่เกี่ยวข้อง

VIDEO PRODUCTION

CONTENT MARKETING

WEBSITE

CORPORATE IDENTITY

PARANATH PANARATANA

แนะนำบทความถัดไป

Customer Journey Audit คือ​อะไร ตรวจ 3 ระดับ เริ่ม 35,000 บาท

ลงข่าว​ประชาสัมพันธ์​เชียงใหม่ ส่ง​สื่อ​ไหน จ้าง​ใคร​เขียน​ข่าว

รับ​ทำ Motion Graphic เชียงใหม่ แอนิเมชัน​และ​มาส​คอต จ้าง​ใคร​ดี

กฎหมายไทยยกลิขสิทธิ์งานรับจ้างให้ผู้ว่าจ้าง แต่ยกให้แบบพลิกกลับได้

สัญญาโอนลิขสิทธิ์ที่ลืมเขียนอายุ มีผลแค่สิบปี

เพลงจากคลังของแพลตฟอร์มผูกกับแพลตฟอร์มนั้น

งานโปรดักชั่นวิดีโอแบ่งเป็นสามระยะ และตัดสินอะไรในแต่ละระยะ

บริการรับถ่ายทำวิดีโอต่างจากการถ่ายคลิปด้วยทีมภายในอย่างไร?

ใครเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์วิดีโอที่จ้างถ่าย

จ้างโปรดักชั่นเฮาส์ถ่ายวิดีโอแล้วลิขสิทธิ์เป็นของใคร?

สิทธิ์ที่ยังอยู่กับผู้สร้างสรรค์แม้ลิขสิทธิ์เป็นของผู้ว่าจ้างแล้ว

สัญญาโอนลิขสิทธิ์ที่ไม่ระบุระยะเวลา มีผลกี่ปี?

คนที่อยู่ในเฟรมมีสิทธิ์อะไรบ้าง

ถ่ายพนักงานหรือลูกค้าจริงลงวิดีโอโฆษณา ต้องขออนุญาตอย่างไร?

เพลงประกอบใช้ได้ถึงแค่ไหน

ใช้เพลงจากคลังของแพลตฟอร์มในวิดีโอที่จะฉายในงานอีเวนต์ได้ไหม?

สัดส่วนภาพและไฟล์ส่งมอบที่ต้องตัดสินก่อนวันถ่าย

ถ่ายครั้งเดียวแล้วใช้ได้ทุกแพลตฟอร์มจริงหรือไม่?

เอกสารที่ควรมีก่อนกองถ่ายเริ่ม

ธุรกิจที่ยังไม่เคยจ้างถ่ายวิดีโอ ควรเริ่มจากเอกสารใด?

ขอไฟล์โปรเจกต์ตัดต่อไปแก้เองภายหลังได้หรือไม่?

วิดีโอที่ถ่ายไว้เมื่อหลายปีก่อน นำกลับมาตัดใหม่ได้เลยหรือไม่?

ต้องจ่ายค่าตัวผู้แสดงเพิ่มเมื่อนำวิดีโอไปใช้ช่องทางใหม่หรือไม่?

กองถ่ายในพื้นที่สาธารณะต้องเก็บแบบยินยอมจากคนที่เดินผ่านทุกคนหรือไม่?

งบประมาณถ่ายทำวิดีโอควรเตรียมเท่าไร?

ทีมที่ตั้งอยู่เชียงใหม่ เดินทางไปถ่ายทำนอกพื้นที่ได้ไกลแค่ไหน?

Customer Journey Audit คืออะไร ตรวจ 3 ระดับ เริ่ม 35,000 บาท

ลงข่าวประชาสัมพันธ์เชียงใหม่ ส่งสื่อไหน จ้างใครเขียนข่าว

รับทำ Motion Graphic เชียงใหม่ แอนิเมชันและมาสคอต จ้างใครดี