UGC Marketing ขอ​สิทธิ์​ใช้​โพสต์​ลูกค้า​ก่อน​เอา​ไป​ยิง​โฆษณา

UGC หรือ User-Generated Content คือ​รูป คลิป และ​ข้อความ​ที่​ลูกค้า​โพสต์​ถึง​แบรนด์​เอง โดย​ไม่​ได้​รับจ้าง เจ้าของ​แบรนด์​มัก​อยาก​เอา​โพสต์​ที่​ดี​ที่สุด​ไป​ลง​เพจ​หรือ​ยิง​เป็น​โฆษณา เพราะ​คน​ที่​เห็น​รู้​ว่า​มา​จาก​คนใช้​จริง แต่​การ​กด​บันทึก​รูป​แล้ว​อัป​โหลด​ใหม่​เป็นการ​ใช้​งาน​ของ​คน​อื่น บท​นี้​เริ่ม​จาก​คำถาม​ว่า​ใคร​เป็น​เจ้าของ​รูป แล้ว​ไล่​ไป​ถึง​ข้อความ​ที่​ใช้​ขอ​อนุญาต ปุ่ม​อนุญาต​ที่ Meta กับ TikTok เตรียม​ไว้​ให้​เจ้าของ​โพสต์​กด และ​วิธี​ชวน​ให้​ลูกค้า​โพสต์​ตั้งแต่​แรก

บท​นี้​พูด​ถึง​ลูกค้า​ทั่วไป​ที่​โพสต์​เอง ค​รี​เอ​เตอร์​ที่​แบรนด์​จ้าง​ให้​ทำ​คอน​เทนต์​อยู่​ใต้​กติกา​อีก​ชุด อ่าน​ได้​ในจ้าง Influencer และ KOL บน Meta ตาม​นโยบาย Branded Content ข้อ​กฎหมาย​ใน​บท​นี้​อ่าน​จากพระ​ราช​บัญญัติ​ลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 และ​ที่​แก้ไข​เพิ่ม​เติม ฉบับ​ที่​เผย​แพร่​บน​เว็บไซต์​กอง​กฎหมาย​และ​ระเบียบ กรม​ประชาสัมพันธ์ ส่วน​ขั้น​ตอน​ของ​แพลตฟอร์ม​อ่าน​จาก​ศูนย์​ช่วย​เหลือ​ของ Meta และ TikTok

พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์​นิยาม​งาน​ภาพถ่าย​ว่า​เป็น​งาน​สร้างสรรค์​ภาพ​ที่​เกิด​จาก​การ​ใช้​เครื่อง​มือ​บันทึก​ภาพ รูป​ที่​ลูกค้า​ถ่าย​ด้วย​โทรศัพท์​จึง​เข้า​นิยาม​นี้ มาตรา 8 ให้​ผู้​สร้างสรรค์​เป็น​ผู้​มี​ลิขสิทธิ์​ใน​งาน​ที่​ตน​สร้าง และ​มาตรา 15 ให้​เจ้าของ​ลิขสิทธิ์​มี​สิทธิ​แต่​ผู้​เดียว​ใน​หลาย​เรื่อง ที่​เกี่ยว​กับ​แบรนด์​มี​สาม​ข้อ

• ทำ​ซ้ำ​หรือ​ดัดแปลง ดาวน์โหลด​รูป​มา​เก็บ ครอป ใส่​ข้อความ หรือ​ตัด​คลิป​ใหม่
• เผย​แพร่​ต่อ​สาธารณชน นำ​ขึ้น​เพจ เว็บไซต์ ป้าย​หน้า​ร้าน หรือ​โฆษณา
• อนุญาต​ให้​ผู้​อื่น​ใช้​สิทธิ​ข้าง​ต้น โดย​กำหนด​เงื่อนไข​หรือ​ไม่​ก็ได้

เมื่อ​ทั้ง​สาม​ข้อ​เป็น​สิทธิ​ของ​ลูกค้า แบรนด์​ที่​อยาก​ใช้​รูป​ก็​ต้อง​ได้​รับ​อนุญาต​จาก​ลูกค้า​ก่อน ความ​เป็น​ลูกค้า​ที่​ซื้อ​สินค้า​ไป​ไม่​ได้​ทำให้​ร้าน​ได้​สิทธิ​ใน​รูป​ที่​ลูกค้า​ถ่าย เหมือน​กับ​ที่​การ​จ่าย​ค่า​จ้าง​ก็​ไม่​ได้​ทำให้​ผู้​ว่า​จ้าง​ได้​ลิขสิทธิ์​เสมอ​ไป ตาม​ที่​เล่า​ไว้​ในArt Director คือ​อะไร ผู้​กำกับ​ศิลป์​ตัดสิน​อะไร​ใน​งาน​โฆษณา

กด​แชร์​โพสต์​ของ​ลูกค้า​ผ่าน​ปุ่ม​ของ​แพลตฟอร์ม ต่าง​จาก​ดาวน์โหลด​มา​ลง​ใหม่​อย่างไร

ต่าง​ที่​ว่า​โพสต์​ยัง​อยู่​ใน​บัญชี​ของ​ลูกค้า​หรือ​ไม่ ปุ่ม​แชร์​ใน​แอป​พา​คน​ไป​ดู​โพสต์​ต้นฉบับ​ที่​ยัง​แสดง​ชื่อ​เจ้าของ และ​ถ้า​เจ้าของ​ลบ โพสต์​ที่​แชร์​ก็​หาย​ตาม ส่วน​การ​ดาวน์โหลด​แล้ว​อัป​โหลด​ใหม่ แบรนด์​สร้าง​สำเนา​ของ​ตัว​เอง​ขึ้น​มา ซึ่ง​ตรง​กับ​การ​ทำ​ซ้ำ​ใน​มาตรา 15 และ​สำเนา​นั้น​ยัง​อยู่​แม้​เจ้าของ​ลบ​โพสต์​ไป​แล้ว ถ้า​แบรนด์​จะ​ใช้​รูป​นอก​แอป​เดิม หรือ​จะ​นำ​ไป​ทำ​โฆษณา ควร​ขอ​อนุญาต​เป็น​ข้อความ​ทุก​ครั้ง แม้​ลูกค้า​แท็ก​แบรนด์​มา​เอง​ก็ตาม

รูป​ที่​มี​คน​อื่น​อยู่​ใน​ภาพ​ด้วย​ใช้ได้​ไหม

ลูกค้า​ที่​โพสต์​อนุญาต​ได้​เฉพาะ​ใน​ส่วน​ที่​เป็น​สิทธิ​ของ​ตัว​เอง คน​อื่น​ที่​อยู่​ใน​ภาพ เช่น​เพื่อน​หรือ​เด็ก​ใน​ครอบครัว ไม่​ได้​เป็น​คน​ตอบ​ข้อความ​ขอ​อนุญาต​ของ​แบรนด์ แบรนด์​ที่​อยาก​เลี่ยง​ปัญหา​ควร​เลือก​รูป​ที่​เห็น​แค่​เจ้าของ​โพสต์​หรือ​เห็น​แค่​สินค้า ถ้า​จำเป็น​ต้อง​ใช้​รูป​ที่​มี​คน​อื่น ให้​ขอ​ให้​เจ้าของ​โพสต์​ช่วย​ถาม​คนใน​ภาพ แล้ว​เก็บ​คำ​ตอบ​ไว้​ด้วย

มาตรา 15 เปิด​ให้​เจ้าของ​ลิขสิทธิ์​อนุญาต​โดย​กำหนด​เงื่อนไข​ได้ ข้อความ​ขอ​อนุญาต​ที่​ดี​จึง​ต้อง​บอก​เงื่อนไข​ชัด​พอที่​ลูกค้า​จะ​ตอบ​ได้​ว่าย​อม​หรือ​ไม่​ยอม​ใน​เรื่อง​ไหน ข้อความ​ที่​เขียน​แค่​ว่า "ขอ​นำ​รูป​ไป​ใช้​นะ​คะ" ทำให้​ลูกค้า​เข้าใจ​ว่า​แบรนด์​จะ​แชร์​ใน​เพจ แต่​แบรนด์​อาจ​นำ​ไป​ยิง​โฆษณา​ต่อ​หลาย​เดือน ซึ่ง​ลูกค้า​ไม่​ได้​คิด​ไว้​ตอน​ตอบ

ข้อความ​ควร​ส่ง​ทาง​ข้อความ​ส่วน​ตัว ใช้​ภาษา​เดียว​กับ​ที่​ลูกค้า​โพสต์ และ​จบ​ด้วย​คำถาม​ที่​ตอบ​ได้​สั้น เช่น "ถ้า​ยินดี ช่วย​ตอบ​คำ​ว่า อนุญาต ได้​เลย​ค่ะ" แล้ว​แค​ป​หน้า​จอ​คำ​ตอบ​เก็บ​ไว้​ใน​โฟลเดอร์​เดียว​กับ​ไฟล์​รูป ตั้ง​ชื่อ​ไฟล์​ตาม​วัน​ที่​และ​ชื่อ​บัญชี​ของ​ลูกค้า เวลา​ทีม​เปลี่ยน​คน คน​ใหม่​จะ​หา​ได้​ว่า​รูป​ไหน​ได้​รับ​อนุญาต​ให้​ใช้​ที่ไหน​และ​ถึง​เมื่อไร

ถ้า​ลูกค้า​เคย​อนุญาต​แบรนด์​หนึ่ง แบรนด์​อื่น​ใช้​รูป​เดียวกัน​ได้​ไหม

ไม่​ได้ ถ้า​ไม่​ได้​รับ​อนุญาต​แยก มาตรา 16 เขียน​ว่าการ​ที่​เจ้าของ​ลิขสิทธิ์​อนุญาต​ให้​คน​หนึ่ง​ใช้ ไม่​ตัด​สิทธิ​เจ้าของ​ที่​จะ​อนุญาต​ให้​คน​อื่น​ใช้​ด้วย เว้น​แต่​หนังสือ​อนุญาต​ห้าม​ไว้ ผลก​ลับ​กัน​คือ​แบรนด์​ที่​ได้​รับ​อนุญาต​ก็​ไม่​ได้​สิทธิ​ใช้​แต่​เพียง​ผู้​เดียว ถ้า​แบรนด์​ต้องการ​ให้​รูป​นั้น​ใช้​กับ​แบรนด์​เดียว ต้อง​เขียน​เงื่อนไข​นี้​ไว้​ใน​ข้อความ​ขอ​อนุญาต และ​เงื่อนไข​แบบ​นี้​มัก​ต้อง​มี​ค่า​ตอบแทน

ให้​ส่วนลด​แลก​กับ​การ​อนุญาต​ใช้​รูป​ได้​ไหม

ได้ ถ้า​ส่วนลด​นั้น​แลก​กับ​สิทธิ​ใช้​รูป ไม่​ได้​แลก​กับ​คำ​ชม ข้อความ​ควร​บอก​ว่า​ให้​ส่วนลด​เพราะ​ลูกค้า​อนุญาต​ให้​ใช้​รูป​ตาม​เงื่อนไข​ที่​ระบุ และ​ลูกค้า​ได้​ส่วนลด​เท่า​กัน​ไม่​ว่า​รูป​หรือ​ข้อความ​จะ​เป็น​อย่างไร ถ้า​แบรนด์​จะ​นำ​คำ​พูด​ของ​ลูกค้า​ไป​ใช้​คู่​กับ​รูป​ใน​โฆษณา ควร​บอก​ไว้​ด้วย​ว่า​ลูกค้า​ได้​ส่วนลด เพราะ​คน​ที่​เห็น​โฆษณา​จะ​เข้าใจ​ว่า​เป็น​คำ​พูด​ที่​ไม่มี​อะไร​ตอบแทน กรณี​ที่​แบรนด์​ให้​ของ​แลก​กับ​คำ​ชม​โดยตรง ซึ่ง​กฎ​ของ FTC สหรัฐฯ ห้าม​ไว้ อ่าน​ต่อ​ได้​ในAuthentic Marketing ไม่​ซื้อ​รีวิว ไม่​ซื้อ​ยอด​ติดตาม ตาม​กฎ FTC

สอง​แพลตฟอร์ม​นี้​มี​ปุ่ม​ให้​เจ้าของ​โพสต์​สร้าง​รหัส แล้ว​ส่ง​ให้​แบรนด์​นำ​โพสต์​ต้นฉบับ​ไป​ยิง​โฆษณา​ได้ โดย​โฆษณา​ยัง​แสดง​ชื่อ​บัญชี​ของ​เจ้าของ​โพสต์ ข้อดี​คือ​การ​อนุญาต​มี​หลัก​ฐาน​อยู่​ใน​ระบบ​ของ​แพลตฟอร์ม แต่​ลูกค้า​ต้อง​กด​เอง​ใน​แอป แบรนด์​จึง​ควร​ส่ง​ขั้น​ตอน​ให้​ลูกค้า​พร้อม​ข้อความ​ขอ​อนุญาต

แหล่ง​ของ​ตาราง​นี้​คือหน้า​จัดการ​สิทธิ์​ราย​โพสต์​สำหรับ partnership ads และหน้า​สร้าง partnership ad code ของ Meta กับหน้า​สร้าง Spark Ads สำหรับ​แคมเปญ Smart+ และคู่มือ​สร้าง Spark Ads ของ TikTok ฉบับ​เดือน​มิถุนายน 2569

ลูกค้า​ที่​ใช้​บัญชี​ส่วน​ตัว​ธรรมดา​ทำ​อย่างไร

บน Instagram ลูกค้า​ต้อง​เปลี่ยน​เป็น​บัญชี​มือ​อาชีพ​ก่อน​จึง​สร้าง partnership ad code ได้ ลูกค้า​ส่วน​ใหญ่​ไม่​อยาก​เปลี่ยน​บัญชี​เพื่อ​แบรนด์ ทาง​ที่​เหลือ​คือ​ขอ​อนุญาต​เป็น​ข้อความ​ตาม​หัวข้อ​ก่อน​หน้า แล้ว​แบรนด์​นำ​ไฟล์​ไป​ลง​ใน​บัญชี​ของ​แบรนด์​เอง พร้อม​ให้​เครดิต​ชื่อ​บัญชี​ลูกค้า วิธี​นี้​โฆษณา​จะ​แสดง​ชื่อ​แบรนด์ ไม่ใช่​ชื่อ​ลูกค้า ความ​น่า​เชื่อ​ถือ​จึง​มา​จาก​ตัว​รูป​และ​คำ​พูด​ของ​ลูกค้า​เท่านั้น

ลูกค้า​เปลี่ยน​ใจ​หลัง​โฆษณา​วิ่ง​ไป​แล้ว แบรนด์​ต้อง​ทำ​อะไร

หยุด​โฆษณา​ที่​ใช้​โพสต์​นั้น​เอง ไม่​ต้อง​รอ​ให้​ระบบ​หยุด หน้า​ช่วย​เหลือ​ของ Meta ระบุ​ว่า​เมื่อ​เจ้าของ​ปิด​สวิตช์​รหัส โฆษณา​ที่​วิ่ง​อยู่​ยัง​วิ่ง​ต่อ การ​หยุด​จึง​เป็น​หน้าที่​ของ​แบรนด์ ส่วน​บน TikTok เจ้าของ​คลิป​จะ​ลบ​คลิป​ไม่​ได้​จนกว่า​จะ​ยกเลิก​การ​อนุญาต แบรนด์​ควร​บอก​เรื่อง​นี้​ไว้​ใน​ข้อความ​ขอ​อนุญาต​ตั้งแต่​แรก ลูกค้า​จะ​ได้​รู้​ว่า​ถ้า​อยาก​เลิก ต้อง​แจ้ง​แบรนด์​ทาง​ไหน และ​แบรนด์​จะ​หยุด​โฆษณา​ภายใน​กี่​วัน

ใคร​รับ​ผิด​ชอบ​คำ​พูด​ใน​คลิป​ของ​ลูกค้า​ที่​นำ​ไป​ยิง​โฆษณา

เมื่อ​คลิป​ของ​ลูกค้า​กลาย​เป็น​โฆษณา​ของ​แบรนด์ ข้อความ​ใน​คลิป​ก็​เป็น​ข้อความ​โฆษณา​ที่​แบรนด์​เลือก​ใช้ ถ้า​ลูกค้า​พูด​เกิน​จริง​เรื่อง​ผล​ของ​สินค้า แบรนด์​ไม่​ควร​เลือก​คลิป​นั้น​มา​ใช้ ราย​ละเอียด​เรื่อง​คลิป​รีวิว​บน TikTok ที่​นับ​เป็น​โฆษณา​ตาม​กฎหมาย​ไทย และ​การ​รับ​ผิด​ชอบ​ข้อความ​เมื่อ​ยิง Spark Ads อยู่​ในรับ​ทำ​โฆษณา TikTok Ads คลิป​รีวิว​แบบ​ไหน​นับ​เป็น​โฆษณา

แบรนด์​ที่​รอ​ให้​ลูกค้า​โพสต์​เอง​มักได้​โพสต์​น้อย​และ​ไม่​สม่ำเสมอ วิธี​ที่​ช่วย​ได้​คือ​วาง​คำ​ชวน​ไว้​ตรง​จุด​ที่​ลูกค้า​เพิ่ง​ได้​ใช้​สินค้า และ​บอก​ชัด​ว่า​แบรนด์​อยาก​เห็น​อะไร

• บน​กล่อง​หรือ​ใบ​เสร็จ พิมพ์​ชื่อ​บัญชี​ของ​แบรนด์​กับ​แฮช​แท็ก​เดียว​ที่​ใช้​ตลอด ลูกค้า​ที่​อยาก​โพสต์​จะ​แท็ก​ถูก​บัญชี ทีม​จึง​ค้น​เจอ​ง่าย
• ใน​ข้อความ​หลัง​ส่ง​ของ ถาม​ว่า​สินค้า​ถึง​แล้ว​เป็น​อย่างไร แล้ว​บอก​ว่า​ถ้า​ลูกค้า​โพสต์​และ​แท็ก​แบรนด์ ทีม​จะ​เข้าไป​ขอบคุณ
• หน้า​ร้าน ทำ​มุม​ที่​ถ่าย​รูป​กับ​สินค้า​ได้​สวย เช่น​โต๊ะ​ที่​แสง​ดี​หรือ​ผนัง​เรียบ โดย​ไม่​ต้อง​ใส่​โลโก้​ใหญ่​เกิน​ไป

คำ​ชวน​เหล่า​นี้​ต้อง​ไม่​บอก​ให้​ลูกค้า​ชม​หรือ​ให้​คะแนน​เต็ม และ​ถ้า​มี​ของ​ตอบแทน ของ​นั้น​ต้อง​ได้​เท่า​กัน​ไม่​ว่า​โพสต์​จะ​ชม​หรือ​ติ

ลูกค้า​โพสต์​ติ แบรนด์​ควร​ทำ​อะไร​กับ​โพสต์​นั้น

ตอบ​ใน​โพสต์​นั้น​ก่อน แล้ว​ค่อย​คุย​ต่อ​ใน​ข้อความ​ส่วน​ตัว โพสต์​ที่​ติ​เป็น UGC เหมือน​โพสต์​ที่​ชม และ​คน​ที่​เห็น​โพสต์​จะ​ดู​ว่า​แบรนด์​ตอบ​อย่างไร แบรนด์​ไม่​ควร​นำ​โพสต์​ติ​ไป​ใช้​ใน​โฆษณา แต่​ควร​เก็บ​เข้า​ไฟล์​เดียว​กับ​โพสต์​อื่น เพื่อ​ดู​ว่า​ลูกค้า​บ่น​เรื่อง​ไหน​ซ้ำ ส่วน​รีวิว​ติ​บน​ร้าน​ค้า​ออนไลน์​และ​บน Google มี​กลไก​รายงาน​และ​ตอบ​ของ​ตัว​เอง อยู่​ในบริหาร​รีวิว​ออนไลน์ รีวิว​ลบ​แบบ​ไหน​ขอ​ลบ​ได้​บน Shopee กับ Google

จัด​ประกวด​รูป​จาก​ลูกค้า​ต้อง​เขียน​กติกา​เรื่อง​สิทธิ์​อย่างไร

เขียน​ใน​กติกา​ว่า​ผู้​ส่ง​รูป​อนุญาต​ให้​แบรนด์​ใช้​รูป​ใน​ช่อง​ทาง​ไหน นาน​เท่าไร และ​จะ​ให้​เครดิต​อย่างไร ทั้ง​รูป​ที่​ได้​รางวัล​และ​รูป​ที่​ไม่​ได้ ถ้า​แบรนด์​จะ​ใช้​เฉพาะ​รูป​ที่​ชนะ ให้​เขียน​แบบ​นั้น​แทน ผู้​ส่ง​จะ​ได้​รู้​ก่อน​ส่ง​ว่า​รูป​ของ​ตัว​เอง​จะ​ไป​อยู่​ที่ไหน กติกา​ที่​ไม่​พูด​เรื่อง​สิทธิ์​เลย​ทำให้​แบรนด์​ต้อง​กลับ​ไป​ขอ​อนุญาต​ที​ละ​คน​หลัง​ประกาศ​ผล

ข้อความ​ขอ​อนุญาต​ใช้​รูป​ของ​ลูกค้า​ควร​มี​ห้า​ช่อง​นี้​ครบ ลูกค้า​จะ​ตอบ​ได้​โดย​ไม่​ต้อง​ถาม​กลับ

1. โพสต์​ไหน แนบ​ลิงก์​หรือ​แค​ป​หน้า​จอ​ของ​โพสต์​ที่​ขอ​ใช้
2. ใช้​ที่ไหน เพจ เว็บไซต์ หน้า​ร้าน หรือ​โฆษณา​ที่​จ่าย​เงิน แยก​ให้​ลูกค้า​เลือก​ได้
3. นาน​เท่าไร ระบุ​วัน​เริ่ม​กับ​วัน​สิ้น​สุด หรือ​อายุร​หัส​ที่​ขอ
4. แก้ไข​อะไร​บ้าง ครอป ใส่​ข้อความ ตัด​คลิป หรือ​ใช้​ตาม​ต้นฉบับ
5. ถอน​สิทธิ์​อย่างไร ช่อง​ทาง​ที่​ลูกค้า​แจ้ง​ได้ และ​จำนวน​วัน​ที่​แบรนด์​จะ​หยุด​ใช้

รูป​และ​คลิป​ที่​ลูกค้า​โพสต์​ถึง​แบรนด์​เป็น​ลิขสิทธิ์​ของ​ลูกค้า​ตาม พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ มาตรา 8 และ​มาตรา 15 แบรนด์​ที่​จะ​ทำ​สำเนา ดัดแปลง หรือ​นำ​ไป​ทำ​โฆษณา​ต้อง​ได้​รับ​อนุญาต​ก่อน โดย​บอก​โพสต์ ช่อง​ทาง ระยะ​เวลา การ​แก้ไข และ​วิธี​ถอน​สิทธิ์​ใน​ข้อความ​เดียว บน Instagram และ Facebook เจ้าของ​โพสต์​ที่​มี​บัญชี​มือ​อาชีพ​สร้าง partnership ad code ให้​แบรนด์​ได้ ส่วน​บน TikTok เจ้าของ​คลิป​สร้าง​รหัส Spark Ads และ​เลือก​อายุ​สิทธิ์ 7, 30, 60 หรือ 365 วัน​ได้ ส่วน​การ​ชวน​ลูกค้า​โพสต์​ต้อง​ไม่​ผูก​ของ​ตอบแทน​กับ​คำ​ชม และ​โพสต์​ที่​ติ​ควร​ได้​รับคำ​ตอบ​เท่ากับ​โพสต์​ที่​ชม