กรณี​ศึกษา Tata Group บริษัท​ที่​ใช้​ชื่อ Tata ต้อง​รับ​จรรยา​บรรณ

ธุรกิจ​ที่​เติบโต​จน​มี​บริษัท​ลูก สาขา หรือ​พันธมิตร​หลาย​ราย มัก​เจอ​คำถาม​เดียวกัน​ใน​วัน​หนึ่ง คือ​ใคร​บ้าง​ที่​ได้​ใช้​ชื่อ​ของ​เรา และ​เมื่อ​ใช้​แล้ว​ต้อง​ทำตัว​อย่างไร ถ้า​บริษัท​หนึ่ง​ใน​เครือ​ทำ​ผิด ลูกค้า​ไม่​ได้​แยก​ว่า​เป็น​บริษัท​ไหน ชื่อ​ที่​สะสม​มา​นาน​เสีย​ทั้ง​ชื่อ

เครือ Tata ของ​อินเดีย​ตอบ​คำถาม​นี้​เป็น​ลาย​ลักษณ์​อักษร บท​นี้​ใช้​เอกสาร​ที่​กลุ่ม​เผย​แพร่​เอง​สาม​ชุด ได้แก่หน้า Tata Sons บน​เว็บไซต์​ของ​กลุ่ม หน้า​ข้อมูล​สำหรับ​นัก​ลงทุน และจรรยา​บรรณ Tata ฉบับ PDF ตัวเลข​สัดส่วน​หุ้น​ของ​บริษัท​จด​ทะเบียน​หนึ่ง​แห่ง​มา​จากรายงาน​ประจำ​ปี​แบบ​บูรณ​า​การ 2024-25 ของ Tata Motors

หน้า​นัก​ลงทุน​ของ​กลุ่ม​ระบุ​ว่า Jamsetji Tata ก่อ​ตั้ง​กลุ่ม Tata ในปี 2411 (ค.ศ. 1868) ปัจจุบัน​กลุ่ม​มี​สำนักงาน​ใหญ่​ใน​อินเดีย ประกอบ​ด้วย​บริษัท 31 แห่ง​ใน​หลาย​กลุ่ม​ธุรกิจ และ​ดำเนิน​งาน​ใน​กว่า 100 ประเทศ Tata Sons เป็น​บริษัท​โฮ​ลดิ้ง​หลัก​และ​เป็น​ผู้​ก่อการ (promoter) ของ​บริษัท​ใน​เครือ

มูลนิธิ​ที่​ถือ​หุ้น Tata Sons สนับสนุน​งาน​ด้าน​การ​ศึกษา สุขภาพ การ​สร้าง​อาชีพ และ​ศิลป​วัฒนธรรม ตาม​ที่​หน้า Tata Sons เขียน​ไว้ หน้า​เดียวกัน​ระบุ​ว่า​บริษัท​แต่ละ​แห่ง​ดำเนิน​งาน​เป็น​อิสระ​ภาย​ใต้​การ​กำกับ​ของ​คณะ​กรรมการ​บริษัท​ของ​ตัว​เอง

ประวัติ​ของ​กลุ่ม Tata แบ่ง​เป็น​ช่วง​ใด​บ้าง

หน้า​ประวัติ​บน​เว็บไซต์​ของ​กลุ่ม​แบ่ง​เส้น​เวลา​เป็น​สี่​ช่วง แต่ละ​ช่วง​มี​คำ​อธิบาย​สั้น​ที่​กลุ่ม​เขียน​เอง

หน้า​เดียวกัน​ยก​เรื่อง​สวัสดิการ​แรงงาน​ว่า​กลุ่ม​เริ่ม​ก่อน​ที่​กฎหมาย​จะ​กำหนด และ​ยก​คำ​พูด​ของ JRD Tata ประธาน​ระหว่าง​ปี 1938-1991 เกี่ยว​กับ​การนำ​คน​ด้วย​ความ​ใส่ใจ

Tata Sons ถือ​หุ้น​บริษัท​ใน​เครือ​มาก​เท่าใด

สัดส่วน​ต่าง​กัน​ไป​ตาม​บริษัท ตัวอย่าง​จาก​รายงาน​ประจำ​ปี​ของ Tata Motors ระบุ​ว่า ณ วัน​ที่ 31 มีนาคม 2568 Tata Sons ถือ​หุ้น​สามัญ​ของ Tata Motors 40.16% ใน​ฐานะ​ผู้​ก่อการ เทียบ​กับ 43.69% ของ​หุ้น​สามัญ​เมื่อ​หนึ่ง​ปี​ก่อน ใน​ช่วง​เดียวกัน Tata Motors ยกเลิก​หุ้น​ประเภท 'A' Ordinary และ​ออก​หุ้น​สามัญ​ใหม่​ให้​ผู้​ถือ​หุ้น​ประเภท​นั้น​แทน หน้า Tata Sons บน​เว็บไซต์​ของ​กลุ่ม​มี​ตาราง​สัดส่วน​หุ้น​ของ​บริษัท​จด​ทะเบียน​อยู่​ด้วย แต่​ตาราง​นั้น​ไม่​ได้​ระบุ​วัน​ที่​และ​ยัง​ใช้​ชื่อ​บริษัท​เดิม​บาง​แห่ง บท​นี้​จึง​ไม่​ใช้​ตัวเลข​จาก​ตาราง​ดัง​กล่าว

หน้า Tata Sons อธิบาย​ว่า​ความ​สัมพันธ์​ระหว่าง Tata Sons กับ​บริษัท​ใน​เครือ​มี​สอง​ส่วน ส่วน​แรก​คือ​การ​ถือ​หุ้น ส่วน​ที่​สอง​คือ​ข้อ​ตกลง​ชื่อ Brand Equity & Business Promotion หรือ BEBP ทุก​บริษัท​ที่​ใช้​ชื่อ Tata ต้อง​ลง​นาม​ใน​ข้อ​ตกลง​นี้

ข้อ​ตกลง BEBP ให้​สิทธิ์​บริษัท​ใน​เครือ​ใช้​ชื่อ Tata โดย​บริษัท​ต้อง​ให้​คำมั่น​ว่า​จะ​ดำเนิน​ธุรกิจ​อย่าง​มี​จริยธรรม​และ​มุ่ง​ความ​เป็น​เลิศ สิ่ง​ที่​บริษัท​ต้อง​รับ​มา​ใช้​ภาย​ใต้​ข้อ​ตกลง​มี​สอง​อย่าง

1. Tata Code of Conduct แนวทาง​ด้าน​จริยธรรม​สำหรับ​พนักงาน​และ​บริษัท พนักงาน​ประจำ​ทุก​คน​ของ​กลุ่ม​ต้อง​ปฏิบัติ​ตาม
2. Tata Business Excellence Model (TBEM) แบบ​ประเมิน​ความ​เป็น​เลิศ​ทาง​ธุรกิจ​ที่​ทีม Tata Business Excellence Group ใช้​ประเมิน​บริษัท​ใน​เครือ

TBEM ประเมิน​อะไร​ใน​บริษัท​ใน​เครือ

หน้า Tata Sons ระบุ​ว่าการ​ประเมิน​ทำ​โดย​ผู้​ประเมิน​ที่​ผ่าน​การ​ฝึก​และ​ได้​รับ​การ​รับรอง ผู้​ประเมิน​ต้อง​คำนึง​ถึง​บริบท​ของ​บริษัท​และ​อุตสาหกรรม​ขณะ​ใช้​เกณฑ์ เกณฑ์​ครอบคลุม​แนว​ปฏิบัติ​ด้าน​ภาวะ​ผู้นำ กลยุทธ์ และ​ความ​เป็น​เลิศ​ใน​การ​ดำเนิน​งาน วิธี​ที่​บริษัท​เข้าใจ​ลูกค้า​และ​พนักงาน รวม​ถึง​การ​ใช้​ระบบ​ข้อมูล​เพื่อ​วัดผล วิเคราะห์ และ​สร้าง​องค์​ความ​รู้​ที่​ใช้​ซ้ำ​ได้ ผล​การ​ประเมิน​ชี้​ทั้ง​จุด​แข็ง​และ​จุด​ที่​ควร​ปรับ แล้ว​ทีม​กลาง​นำ​แนว​ปฏิบัติ​ที่​ดี​ไป​แบ่ง​ให้​บริษัท​อื่น​ใน​เครือ

จรรยา​บรรณ Tata ฉบับ​ที่​เผย​แพร่​บน​เว็บไซต์​เป็น​ฉบับ​ปี 2015 (พ.ศ. 2558) N Chandrasekaran ประธาน Tata Sons เขียน​คำนำ​ลง​วัน​ที่ 21 กุมภาพันธ์ 2560 คำนำ​ระบุ​ว่า​จรรยา​บรรณ​นี้ Ratan Tata เป็น​ผู้​วาง​เป็น​ทางการ​ครั้ง​แรก และ​มี​การ​ปรับปรุง​เป็น​ระยะ​ให้​ทัน​กฎหมาย โดย​แก่น​ไม่​เปลี่ยน

เอกสาร​เริ่ม​จาก​คุณค่า​หลัก​ห้า​ข้อ​ของ​กลุ่ม แล้ว​แยก​พันธะ​ตาม​ผู้​เกี่ยวข้อง​อีก​เจ็ด​หมวด

คุณค่า​หลัก​ห้า​ข้อ​เขียน​ไว้​ว่า​อย่างไร

หมวด A อธิบาย​คุณค่า​แต่ละ​ข้อ​เป็น​ประโยค​เดียว และ​ระบุ​ว่า​คุณค่า​เหล่า​นี้​เป็น​ฐาน​ของ​จรรยา​บรรณ​ทั้ง​เล่ม

1. Integrity ยุติธรรม ซื่อสัตย์ โปร่งใส และ​ทุก​สิ่ง​ที่​ทำ​ต้อง​ผ่าน​การ​ตรวจ​สอบ​จาก​สาธารณะ​ได้
2. Responsibility รวม​หลัก​ด้าน​สิ่ง​แวดล้อม​และ​สังคม​เข้าไป​ใน​ธุรกิจ สิ่ง​ที่​ได้​จาก​ผู้คน​ต้อง​กลับ​คืน​สู่​ผู้คน
3. Excellence มุ่ง​มาตรฐาน​คุณภาพ​สูงสุด และ​ส่ง​เสริม​ระบบ​คุณธรรม
4. Pioneering กล้า​รับ​ความ​ท้าทาย และ​ใช้​ความ​เข้าใจ​ลูกค้า​เชิง​ลึก​พัฒนา​ทาง​แก้​ใหม่
5. Unity ลงทุน​กับ​คน​และ​พันธมิตร เปิด​ให้​เรียน​รู้​ต่อ​เนื่อง และ​สร้าง​ความ​สัมพันธ์​บน​ความ​ไว้ใจ

หมวด B ระบุ​ว่า​จรรยา​บรรณ​ครอบคลุม​การ​ปฏิบัติ​ต่อ​พนักงาน ลูกค้า ชุมชน คู่​ค้า​ใน​ห่วง​โซ่​คุณค่า​ซึ่ง​รวม​ผู้​จัด​จำหน่าย ตัวแทน​ขาย ผู้รับ​เหมา ที่​ปรึกษา และ​นาย​หน้า ไป​จนถึง​ผู้​ร่วม​ทุน เอกสาร​ยัง​เขียน​ว่า​คน​ที่​ทำงาน​กับ​บริษัท​ต้อง​รู้​ว่า​จรรยา​บรรณ​นี้​อยู่​เบื้อง​หลัง​ทุก​เรื่อง และ​ต้อง​ปฏิบัติ​ให้​สอดคล้อง

หมวด​บริษัท​ใน​เครือ​พูด​ถึง​ชื่อ Tata อย่างไร

หมวด J มี​สี่​ข้อ ข้อ​หนึ่ง​เขียน​ว่า​บริษัท​ต้อง​มี​กระบวนการ​กัน​ไม่​ให้​บุคคล​ที่​สาม​หรือ​กิจการ​ร่วม​ค้า​ใช้​ชื่อ​หรือ​แบรนด์ TATA เพื่อ​ประโยชน์​ของ​ตัว​เอง​โดย​ไม่​ได้​รับ​อนุญาต​อย่าง​ถูก​ต้อง อีก​ข้อ​ระบุ​ว่า​คณะ​กรรมการ​ของ​แต่ละ​บริษัท​จะ​พิจารณา​รับ​นโยบาย​และ​แนวทาง​ที่ Tata Sons ออก​และ​เวียน​ให้​บริษัท​ใน​เครือ ส่วน​ข้อ​ที่​เหลือ​เป็น​เรื่อง​การ​ร่วม​มือ​แบ่ง​ปัน​ความ​รู้​ระหว่าง​บริษัท และ​การ​ยุติ​ข้อ​พิพาท​ระหว่าง​กัน​อย่าง​เป็น​มิตร

ท้าย​หมวด B เอกสาร​มี​ข้อความ​เตือน​ว่าการ​ปฏิบัติ​ตาม​คุณค่า​ใน​จรรยา​บรรณ​เป็น​พันธะ​ใน​การ​ปกป้อง​ชื่อ​เสียง​และ​คุณค่า​ของ​แบรนด์ ส่วน​หมวด​ลูกค้า​เขียน​ว่าการ​รักษา​มาตรฐาน​คุณภาพ​ของ​สินค้า​และ​บริการ​คือ​สิ่ง​ที่​สร้าง​และ​รักษา​ความ​ไว้ใจ​ของ​ลูกค้า​ต่อ​แบรนด์

จรรยา​บรรณ​มี​ส่วน​การ​ร้อง​เรียน​แยก​ไว้​ท้าย​เล่ม เอกสาร​สนับสนุน​ให้​พนักงาน ลูกค้า คู่​ค้า และ​ผู้​เกี่ยวข้อง​อื่น​แจ้ง​เมื่อ​พบ​การ​ละเมิด​จรรยา​บรรณ นโยบาย หรือ​กฎหมาย ทั้ง​ที่​เกิด​แล้ว​และ​ที่​อาจ​เกิด ช่อง​ทาง​ที่​เอกสาร​ระบุ​มี​สี่​ทาง

1. หัวหน้า​งาน​โดยตรง​หรือ​ฝ่าย​ทรัพยากร​บุคคล ของ​บริษัท
2. เจ้า​หน้าที่​ด้าน​จริยธรรม​ที่​บริษัท​แต่ง​ตั้ง เช่น Ethics Counsellor
3. สาย​ด่วน​จริยธรรม​ของ​บุคคล​ที่​สาม สำหรับ​รายงาน​แบบ​เป็น​ความ​ลับ ใน​บริษัท​ที่​มี​ช่อง​ทาง​นี้
4. ช่อง​ทาง​อื่น​ตาม​นโยบาย Whistleblower ของ​แต่ละ​บริษัท

เอกสาร​เขียน​ว่า​กลุ่ม​ไม่​ยอมรับ​การ​ตอบโต้​คน​ที่​แจ้ง​เรื่อง​โดย​สุจริต ผู้​ที่​ตอบโต้​จะ​ถูก​ดำเนิน​การ​ทาง​วินัย และ​ผู้​ที่​เชื่อ​ว่า​ถูก​ตอบโต้​แจ้ง​ได้​ถึง​ระดับ MD/CEO หรือ​สำนักงาน Chief Ethics Officer ของ​กลุ่ม

จรรยา​บรรณ​ให้​พนักงาน​ถาม​ตัว​เอง​อย่างไร​ก่อน​ตัดสิน​ใจ

ส่วน​ความ​รับ​ผิด​ชอบ (Accountability) มี​คำถาม​ห้า​ข้อ​ให้​พนักงาน​ถาม​ตัว​เอง​เมื่อ​ไม่​แน่ใจ เช่น การก​ระ​ทำ​นี้​อาจ​ทำให้​ใคร​ได้​รับ​อันตราย​หรือ​ไม่ ผิด​กฎหมาย​หรือ​นโยบาย​หรือ​ไม่ และ​จะ​รู้สึก​อึดอัด​หรือ​ไม่​ถ้า​เรื่อง​นี้​ไป​อยู่​ใน​สื่อ ถ้า​คำ​ตอบ​ข้อ​ใด​เป็น​ใช่ เอกสาร​ให้​หยุด​แล้ว​ปรึกษา​หัวหน้า Ethics Counsellor ฝ่าย​บุคคล ฝ่าย​กฎหมาย หรือ​ผู้​บริหาร​ระดับ​สูง

เอกสาร​ที่​ใช้​ใน​บท​นี้​เป็น​เอกสาร​ที่​กลุ่ม Tata เผย​แพร่​เอง ข้อ​จำกัด​ที่​ผู้​อ่าน​ควร​รู้​มี​ห้า​ข้อ

1. ไม่​เปิด​เผย​ค่า​ตอบแทน​ตาม​ข้อ​ตกลง BEBP หน้า​เว็บ​บอก​เงื่อนไข​ด้าน​จริยธรรม แต่​ไม่​ได้​บอก​ว่า​บริษัท​ใน​เครือ​จ่าย​ค่า​ใช้​ชื่อ​เท่าใด
2. จรรยา​บรรณ​บน​เว็บไซต์​เป็น​ฉบับ​เก่า​กว่า​สิบ​ปี เอกสาร​ระบุ​ว่า​มี​การ​ปรับปรุง​เป็น​ระยะ ฉบับ​ที่​ใช้​จริง​ใน​แต่ละ​บริษัท​อาจ​ต่าง​จาก​ฉบับ​บน​เว็บไซต์
3. ไม่มี​ข้อมูล​ผล​การ​บังคับ​ใช้ เอกสาร​ไม่​ได้​บอก​จำนวน​เรื่อง​ร้อง​เรียน​หรือ​ผล​การ​ประเมิน TBEM ของ​บริษัท​ใด
4. ตาราง​สัดส่วน​หุ้น​บน​หน้า Tata Sons ไม่มี​วัน​ที่ บท​นี้​จึง​ใช้​ตัวเลข​จาก​รายงาน​ประจำ​ปี​ของ Tata Motors เพียง​บริษัท​เดียว
5. ตัวเลข​ราย​ได้​และ​มูลค่า​ตลาด​เป็น​ตัวเลข​รวม​ที่​กลุ่ม​สรุป​เอง ใช้​คำ​ว่า "กว่า" และ​ไม่​ได้​แยก​ตาม​บริษัท

เจ้าของ​ธุรกิจ​ครอบครัว เจ้าของ​เครือ หรือ​เจ้า​ของ​แฟ​รน​ไชส์ ที่​ให้​คน​อื่น​ใช้​ชื่อ​ร้าน​หรือ​ชื่อ​บริษัท นำ​โครง​ที่ Tata เผย​แพร่​ไว้​มา​วาง​กติกา​ของ​ตัว​เอง​ได้​ห้า​ข้อ

1. เขียน​ว่า​ใคร​ได้​สิทธิ์​ใช้​ชื่อ ทำ​รายการ​บริษัท​ลูก สาขา หรือ​ตัวแทน​ที่​ใช้​ชื่อ​ได้ และ​ขั้น​ตอน​ขอ​ใช้​ชื่อ​สำหรับ​ราย​ใหม่
2. ผูก​สิทธิ์​กับ​เอกสาร​มาตรฐาน​ที่​ต้อง​รับ เช่น จรรยา​บรรณ​ต่อ​ลูกค้า​และ​พนักงาน ไม่ใช่​แค่​คู่มือ​การ​ใช้​โลโก้
3. แยก​พันธะ​ตาม​ผู้​เกี่ยวข้อง เขียน​สิ่ง​ที่​ต้อง​ทำ​ต่อ​ลูกค้า พนักงาน คู่​ค้า และ​ชุมชน​เป็น​หมวด​แยก อ่าน​แล้ว​รู้​ว่า​ข้อ​ใด​ใช้​กับ​ใคร
4. กำหนด​ช่อง​ทาง​แจ้ง​เรื่อง​ที่​ไม่​ผ่าน​หัวหน้า​โดยตรง และ​เขียน​ให้​ชัด​ว่า​ห้าม​ตอบโต้​คน​ที่​แจ้ง
5. มี​รอบ​ประเมิน​ที่​ทำ​ซ้ำ​ได้ ใช้​เกณฑ์​เดียวกัน​กับ​ทุก​สาขา​หรือ​ทุก​บริษัท แล้ว​นำ​แนว​ปฏิบัติ​ที่​ดี​ไป​แบ่ง​กัน

เรื่อง​การ​วางแผน​ส่ง​ต่อ​กิจการ​ครอบครัว​ให้​รุ่น​ถัด​ไป มี​ราย​ละเอียด​ในแผน​สืบทอด​ธุรกิจ​ครอบครัว บท​เรียน​จาก​การ​เปลี่ยน CEO 5,334 ครั้ง มูลค่า​ของ​ความ​น่า​เชื่อ​ถือ​ที่​สะสม​ไว้​กับ​พันธมิตร​อยู่​ในGoodwill ธุรกิจ เมื่อ​ลูกค้า​ผูก​กับ​พนักงาน​มากกว่า​บริษัท ส่วน​เครือ​ค้า​ปลีก​ญี่ปุ่น​ที่​รวม​ข้อมูล​ลูกค้า​ของ​หลาย​บริษัท​ใน​เครือ​เข้า​ที่​เดียว อยู่​ในกรณี​ศึกษา AEON Group แผน​ห้า​ปี​ตั้ง​เป้า​เปลี่ยน​ข้อมูล​เป็น​กำไร

เว็บไซต์​ของ​กลุ่ม Tata ระบุ​ว่า​ทุก​บริษัท​ที่​ใช้​ชื่อ Tata ต้อง​ลง​นาม​ข้อ​ตกลง BEBP กับ Tata Sons ข้อ​ตกลง​ให้​สิทธิ์​ใช้​ชื่อ​แลก​กับ​คำมั่น​เรื่อง​จริยธรรม​และ​ความ​เป็น​เลิศ บริษัท​ต้อง​รับ Tata Code of Conduct และ Tata Business Excellence Model จรรยา​บรรณ​แยก​พันธะ​ตาม​ผู้​เกี่ยวข้อง​เจ็ด​กลุ่ม มี​หมวด​ที่​ให้​กัน​คนนอก​ใช้​ชื่อ Tata โดย​ไม่​ได้​รับ​อนุญาต และ​มี​ช่อง​ทาง​ร้อง​เรียน​ที่​ห้าม​ตอบโต้​ผู้​แจ้ง กลุ่ม​มี 31 บริษัท ราย​ได้​รวม​ปี 2024-25 กว่า 180,000 ล้าน​ดอลลาร์ และ​หุ้น 66% ของ Tata Sons ถือ​โดย​มูลนิธิ​การ​กุศล เอกสาร​ไม่​ได้​เปิด​เผย​ค่า​ตอบแทน​ตาม​ข้อ​ตกลง​หรือ​ผล​การ​บังคับ​ใช้