ข้ามไปเนื้อหาหลัก
BACK TO INSIGHTS
HomeInsightsLOCATION INTELLIGENCE

ทำเล​สันทราย-แม่​โจ้ คำ​ว่า​ออร์แกนิ​กบน​ฉลาก​ต้อง​มี​ใบรับ​รอง

อัปเดตล่าสุด 27 กันยายน 2569
เวลาอ่านประมาณ 15 นาที
ทำเล​สันทราย-แม่​โจ้ คำ​ว่า​ออร์แกนิ​กบน​ฉลาก​ต้อง​มี​ใบรับ​รอง

KEY TAKEAWAYS

3 ประเด็น

มาตรฐาน​สินค้า​เกษตร มกษ. 9000-2564 ข้อ 11.3 ให้​แสดง​ฉลาก​หรือ​กล่าว​อ้าง​ว่า​เป็น "อินทรีย์" "เกษตร​อินทรีย์" "ออร์แกนิ​ก" หรือ "organic" ได้​เมื่อ​ผ่าน​เงื่อนไข​ครบ 7 ข้อ

ซึ่ง​รวม​ถึง​การ​ได้​รับ​การ​รับรอง​จาก​หน่วย​รับรอง​และ​การ​ระบุ​ชื่อ​หรือ​รหัส​ของ​หน่วย​รับรอง​บน​ฉลาก

อาหาร​แปรรูป​ที่​จะ​ติด​คำ​ว่า "อินทรีย์" ต้อง​มี​ส่วน​ประกอบ​อินทรีย์​ไม่​น้อย​กว่า​ร้อย​ละ 95

ไม่​นับ​น้ำ​และ​เกลือ ถ้า​มี​ร้อย​ละ 70 ถึง​ต่ำ​กว่า 95 ใช้ได้​เพียง​ข้อความ "ทำ​จาก​ส่วน​ประกอบ​อาหาร​ที่​เป็น​อินทรีย์" และ​ถ้า​ต่ำ​กว่า​ร้อย​ละ 70 อ้าง​ว่า​เป็น​อินทรีย์​ไม่​ได้

แปลง​พืช​ล้มลุก​ต้อง​จัดการ​แบบ​อินทรีย์​อย่าง​น้อย 12 เดือน​ก่อน​ปลูก และ​พืช​ยืนต้น​อย่าง​น้อย 18 เดือน​ก่อน​เก็บ​เกี่ยว​ผลิตผล​อินทรีย์​ครั้ง​แรก

ตาม​ภาค​ผนวก ข ข้อ ข.5.1 ผลผลิต​ใน​ช่วง​นี้​ติด​ได้​เพียง​ข้อความ "ช่วง​ปรับ​เปลี่ยน​เป็น​อินทรีย์"

มกษ. 9000-2564 ให้​ใช้​คำ​ว่า​อินทรีย์​หรือ​ออร์แกนิ​ก​ได้​เมื่อ​ผ่าน​หน่วย​รับรอง ผลิตภัณฑ์​ต้อง​มี​ส่วน​ประกอบ​อินทรีย์​ร้อย​ละ 95 และ​แปลง​ผัก​ต้อง​ปรับ​เปลี่ยน 12 เดือน​ก่อน​ปลูก

ผู้​ขาย​สินค้า​เกษตร​ย่าน​แม่​โจ้​ที่​อยาก​ชู​จุด​ขาย​เรื่อง​ปลอด​สาร ต้อง​รู้​ก่อน​ว่า​คำ​ที่​ใช้บน​ฉลาก​คำ​ไหน​เขียน​ได้ และ​คำ​ไหน​ต้อง​มี​การ​รับรอง อำเภอ​สันทราย​เป็น​ที่​ตั้ง​ของ​มหาวิทยาลัย​แม่​โจ้ มี​แปลง​ผัก​และ​สวน​ผล​ไม้ ร้าน​อาหาร​สุขภาพ ตลาด​นัด และ​คอม​มูนิ​ตี้​มอลล์​ตาม​ถนน​เชียงใหม่-พร้าว ผู้​ประกอบ​การ​หลาย​กลุ่ม​ใน​ย่าน​นี้​ขาย​สินค้า​ที่​เกี่ยว​กับ​การเกษตร ตั้งแต่​เกษตรกร​ที่​ขาย​ผัก​สด ผู้​แปรรูป​ที่​ทำ​น้ำ​พริก​หรือ​น้ำ​สลัด ไป​จนถึง​คาเฟ่​ที่​ใช้​วัตถุดิบ​จาก​ฟาร์ม​ใกล้​เคียง

เมื่อ​ผู้​ขาย​เหล่า​นี้​ใช้​คำ​ว่า "อินทรีย์" หรือ "ออร์แกนิ​ก" บน​ฉลาก เมนู หรือ​โพสต์​ขาย​สินค้า คำ​นั้น​มี​เงื่อนไข​กำกับ​อยู่​ใน​มาตรฐาน​สินค้า​เกษตร มกษ. 9000-2564 ซึ่ง​สำนักงาน​มาตรฐาน​สินค้า​เกษตร​และ​อาหาร​แห่ง​ชาติ​เป็น​ผู้​จัด​ทำ บท​นี้​เรียง​เงื่อนไข​เหล่า​นั้น​จาก​ตัว​มาตรฐาน ฟิจิ⁠ทัล เอ​เจน​ซี ใช้​เงื่อนไข​ชุด​นี้​ตรวจ​ข้อความ​ทุก​ชิ้น​ก่อน​วางแผน​สื่อสาร​ให้​ธุรกิจ​ที่​ขาย​สินค้า​เกษตร

ฐาน​เรียน​รู้​สมุนไพร​อินทรีย์​ใน​มหาวิทยาลัย​แม่​โจ้

ศูนย์​เรียน​รู้​การ​ผลิต​พืช​สมุนไพร​อินทรีย์ เป็น​ฐาน​เรียน​รู้​ของ​คณะ​ผลิตกรรม​การเกษตร มหาวิทยาลัย​แม่​โจ้ ตั้ง​อยู่​ใน​สำนัก​ฟาร์ม​ของ​มหาวิทยาลัย หน้า​ข้อมูล​ของ​ศูนย์​ระบุ​ว่า​ถ่ายทอด​การ​จัดการ​ผลิต​พืช​สมุนไพร​อินทรีย์​ตาม​มาตรฐาน IFOAM ทั้ง​การ​ปลูก​ใน​แปลง​และ​ใน​โรง​เรือน

หัวข้อ​ที่​ศูนย์​ถ่ายทอด ราย​ละเอียด​ตาม​หน้า​ข้อมูล​ของ​ศูนย์
พืช​ที่​ปลูก ตะไคร้​หอม ขมิ้น​ชัน กระชาย​ดำ กระชาย​ขาว ไพล บัวบก ฟ้า​ทะลาย​โจร มะกรูด ดีปลี ว่าน​หาง​จระเข้
การ​อารักขา​พืช ใช้​พืช​สมุนไพร​และ​สาร​สกัด​จาก​พืช​ใน​การ​จัดการ​ศัตรู​พืช
การ​แปรรูป สกัด​น้ำมัน​หอม​ระเหย​ด้วย​การก​ลั่น​ด้วย​ไอ​น้ำ และ​พัฒนา​ผลิตภัณฑ์​จาก​ตะไคร้​หอม​อินทรีย์
กลุ่ม​ผู้​เรียน เกษตรกร ผู้​ประกอบ​การ วิสาหกิจ​ชุมชน นักศึกษา และ​ประชาชน​ทั่วไป

ผู้​ประกอบ​การ​ใน​สันทราย​ที่​ต้องการ​ทำ​สินค้า​จาก​สมุนไพร​อินทรีย์​จึง​มี​แหล่ง​เรียน​รู้​การ​ผลิต​อยู่​ใน​อำเภอ​เดียวกัน แต่​การ​เรียน​วิธี​ผลิต​กับ​การ​ได้​สิทธิ์​ใช้​คำ​ว่า​อินทรีย์​บน​ฉลาก​เป็น​คนละ​ขั้น​ตอน ขั้น​หลัง​ต้อง​ผ่าน​หน่วย​รับรอง​ตาม​ที่​อธิบาย​ใน​หัวข้อ​ถัด​ไป

มกษ. 9000-2564 ต่าง​จาก​ฉบับ​ก่อน​อย่างไร

คำนำ​ของมกษ. 9000-2564 ระบุ​ว่า​ปรับปรุง​จาก​มาตรฐาน​เกษตร​อินทรีย์​เล่ม 1 ที่​ประกาศ​เมื่อ​วัน​ที่ 1 ตุลาคม 2552 และ​รวม​มาตรฐาน​ที่​เคย​แยก​ตาม​กลุ่ม​สินค้า ได้แก่ พืช​อินทรีย์ ข้าว​อินทรีย์ ปลา​สลิด​อินทรีย์ อาหาร​สัตว์​น้ำ​อินทรีย์ การ​เลี้ยง​กุ้ง​ทะเล​ระบบ​อินทรีย์ ปศุสัตว์​อินทรีย์ และ​ผึ้ง​อินทรีย์ ไว้​ใน​ฉบับ​เดียว โดย​ใช้​แนวทาง​ของ Codex CXG 32-1999 มาตรฐาน​เกษตร​อินทรีย์​อาเซียน​ปี 2014 ระเบียบ​สหภาพ​ยุโรป 2018/848 และ​บรรทัดฐาน​ของ IFOAM ปี 2014

ฉลาก​ที่​มี​คำ​ว่า​อินทรีย์​ต้อง​ผ่าน​เงื่อนไข 7 ข้อ

ข้อ 11.3 ของ​มาตรฐาน​กำหนด​ว่าการ​แสดง​ฉลาก​หรือ​กล่าว​อ้าง​ว่า​เป็น​ผลิตผล​หรือ​ผลิตภัณฑ์​อินทรีย์ เกษตร​อินทรีย์ ออร์แกนิ​ก หรือ organic จะ​ทำได้​ต่อ​เมื่อ​ผ่าน​เงื่อนไข​ทุก​ข้อ​ต่อ​ไป​นี้

ข้อ เงื่อนไข
11.3.1 ผลิตผล​หรือ​ผลิตภัณฑ์​มา​จาก​ระบบ​การ​ผลิต​แบบ​อินทรีย์​ตาม​มาตรฐาน​นี้
11.3.2 ส่วน​ประกอบ​ทุก​ชนิด​ที่มา​จาก​การเกษตร​มา​จาก​ระบบ​การ​ผลิต​แบบ​อินทรีย์
11.3.3 ส่วน​ประกอบ​ที่​ไม่​ได้​มา​จาก​การเกษตร​ใช้ได้​เฉพาะ​รายการ​ใน​ภาค​ผนวก ก ตาราง​ที่ ก.6
11.3.4 ผลิตภัณฑ์​หนึ่ง​ต้อง​ไม่มี​ส่วน​ประกอบ​ชนิด​เดียวกัน​ที่มา​จาก​ทั้ง​การ​ผลิต​อินทรีย์​และ​ไม่ใช่​อินทรีย์​ปน​กัน
11.3.5 ไม่​เป็น​สิ่ง​มี​ชีวิต​ดัด​แปร​พันธุกรรม ไม่​ผ่าน​การ​ฉาย​รังสี และ​ไม่​ใช้​สาร​นอก​รายการ​ใน​ภาค​ผนวก ก
11.3.6 ผลิต จัด​เตรียม หรือ​นำ​เข้า​โดย​ผู้​ประกอบ​การ​ที่​ได้​รับ​การ​ตรวจ​และ​รับรอง​เกษตร​อินทรีย์
11.3.7 ได้​รับ​การ​รับรอง​จาก​หน่วย​รับรอง และ​ฉลาก​ระบุ​ชื่อ​หรือ​รหัส​ของ​หน่วย​รับรอง

ข้อ 11.3 ใช้​คำ​ว่า "การ​แสดง​ฉลาก​หรือ​กล่าว​อ้าง" จึง​ครอบคลุม​ทั้ง​ข้อความ​บน​บรรจุ​ภัณฑ์​และ​ข้อความ​ที่​ผู้​ขาย​ใช้​อ้าง​ถึง​สินค้า ร้าน​อาหาร​ที่​เขียน​ว่า "ผัก​ออร์แกนิ​ก" บน​เมนู​จึง​ควร​เก็บ​หลัก​ฐาน​การ​รับรอง​ของ​ผู้​ส่ง​ผัก​ไว้​ตรวจ​ได้​ทุก​เมื่อ

ข้อ 11.3.4 มี​ผล​กับ​ร้าน​ที่​ซื้อ​ผัก​จาก​หลาย​แหล่ง​อย่างไร

ข้อ​นี้​ห้าม​ผลิตภัณฑ์​หนึ่ง​มี​ส่วน​ประกอบ​ชนิด​เดียวกัน​ที่มา​จาก​ทั้ง​แหล่ง​อินทรีย์​และ​ไม่ใช่​อินทรีย์ ผู้​แปรรูป​ที่​ทำ​น้ำ​พริก​จาก​พริก​สอง​แหล่ง แหล่ง​หนึ่ง​ได้​รับ​การ​รับรอง​และ​อีก​แหล่ง​ไม่​ได้​รับ จึง​ติด​ฉลาก​ว่า​อินทรีย์​ไม่​ได้ แม้​สัดส่วน​พริก​อินทรีย์​จะ​สูง​ก็ตาม ทาง​แก้​คือ​แยก​สาย​การ​ผลิต​และ​แยก​ล็อต​วัตถุดิบ หรือ​ซื้อ​วัตถุดิบ​ชนิด​นั้น​จาก​แหล่ง​ที่​ได้​รับ​การ​รับรอง​ทั้งหมด

ร้อย​ละ 95 และ​ร้อย​ละ 70 ของ​ส่วน​ประกอบ

ข้อ 11.6 เพิ่ม​เงื่อนไข​สำหรับ​อาหาร​อินทรีย์ โดย​ใช้​สัดส่วน​ของ​ส่วน​ประกอบ​ที่​เป็น​อินทรีย์​เป็น​เกณฑ์​แบ่ง​ข้อความ​ที่​ใช้ได้ สัดส่วน​คิด​โดย​น้ำ​หนัก​สำหรับ​ของแข็ง​หรือ​โดย​ปริมาตร​สำหรับ​ของเหลว และ​ไม่​นับ​น้ำ​กับ​เกลือ

ส่วน​ประกอบ​อินทรีย์​ใน​ผลิตภัณฑ์​สุดท้าย ข้อความ​ที่​ใช้ได้ ข้อ
ไม่​น้อย​กว่า​ร้อย​ละ 95 "อินทรีย์" พร้อม​เครื่องหมาย​รับรอง 11.6.2
ร้อย​ละ 70 ถึง​ต่ำ​กว่า 95 "ทำ​จาก​ส่วน​ประกอบ​อาหาร​ที่​เป็น​อินทรีย์" หรือ​คำ​ที่​มี​ความ​หมาย​เหมือน​กัน 11.6.3
ต่ำ​กว่า​ร้อย​ละ 70 ห้าม​อ้าง​ว่า​เป็น​อินทรีย์ ใช้​คำ​ว่า​อินทรีย์​ได้​เฉพาะ​ใน​รายการ​ส่วน​ประกอบ 11.6.4

ข้อ 11.6.1 ยัง​กำหนด​ให้​ฉลาก​แสดง​ส่วน​ประกอบ​ทั้งหมด​เป็น​ร้อย​ละ​ของ​น้ำ​หนัก​โดย​ประมาณ เรียง​จาก​มาก​ไป​น้อย ทั้ง​ส่วน​ที่​เป็น​อินทรีย์​และ​ไม่​เป็น​อินทรีย์ สมุนไพร​และ​เครื่อง​เทศ​ที่​มี​น้อย​กว่า​ร้อย​ละ 2 ของ​น้ำ​หนัก​ทั้งหมด​เขียน​รวม​ว่า "สมุนไพร" หรือ "เครื่อง​เทศ" ได้ และ​ข้อ 11.6.6 ให้​รายการ​ส่วน​ประกอบ​ทุก​ชนิด​ใช้​สี รูป​แบบ และ​ขนาด​ตัว​อักษร​เดียวกัน ผู้​ผลิต​จึง​เน้น​เฉพาะ​ชื่อ​ส่วน​ประกอบ​ที่​เป็น​อินทรีย์​ด้วย​ตัว​อักษร​ใหญ่​หรือ​สี​ต่าง​ไม่​ได้

ตัวอย่าง​สมมติ น้ำ​สลัด​ขวด​หนึ่ง​ไม่​นับ​น้ำ​และ​เกลือ​มี​น้ำ​หนัก​ส่วน​ประกอบ 200 กรัม ใช้​น้ำมัน​และ​ผัก​อินทรีย์ 150 กรัม คิด​เป็น​ร้อย​ละ 75 ขวด​นี้​เขียน​ว่า "ทำ​จาก​ส่วน​ประกอบ​อาหาร​ที่​เป็น​อินทรีย์" ได้ แต่​ติด​คำ​ว่า "น้ำ​สลัด​อินทรีย์" ไม่​ได้ จนกว่า​ส่วน​ประกอบ​อินทรีย์​จะ​ถึง 190 กรัม

ส่วน​ประกอบ​ที่​ไม่ใช่​อินทรีย์​ใน​สูตร​ร้อย​ละ 95 ใช้​อะไร​ได้​บ้าง

ข้อ 11.6.2 กำหนด​ว่า​ส่วน​ที่​ไม่ใช่​อินทรีย์​ต้อง​ไม่​มา​จาก​การ​ดัด​แปร​พันธุกรรม ไม่​ผ่าน​การ​ฉาย​รังสี และ​ไม่​ใช้​สาร​ช่วย​ใน​การ​ผลิต​ที่​ไม่​อยู่​ใน​ภาค​ผนวก ก ตาราง​ที่ ก.6 และ ก.7 ผู้​ผลิต​ควร​ขอ​เอกสาร​ยืนยัน​เรื่อง​นี้​จาก​ผู้​ขาย​วัตถุดิบ​ทุก​ราย เพราะ​เงื่อนไข​นี้​ใช้​กับ​ส่วน​ประกอบ​ที่​ไม่ใช่​อินทรีย์​ทุก​ชนิด​ใน​สูตร

12 เดือน​สำหรับ​ผัก 18 เดือน​สำหรับ​ไม้​ผล

ภาค​ผนวก ข ข้อ ข.5.1 กำหนด​ระยะ​การ​ปรับ​เปลี่ยน​ขั้น​ต่ำ​ก่อน​ผลิตผล​พืช​จะ​ได้​สถานะ​อินทรีย์ นับ​ตั้งแต่​ผู้​ประกอบ​การนำ​มาตรฐาน​ไป​ปฏิบัติ​และ​สมัคร​ขอรับ​การ​รับรอง​จาก​หน่วย​รับรอง

ชนิด​พืช ระยะ​ปรับ​เปลี่ยน​ขั้น​ต่ำ
พืช​ล้มลุก เช่น ผัก​สลัด ผัก​ใบ 12 เดือน​ก่อน​ปลูก
พืช​ยืนต้น เช่น ไม้​ผล 18 เดือน​ก่อน​เก็บ​เกี่ยว​ผลิตผล​อินทรีย์​ครั้ง​แรก
พืช​จาก​ทุ่ง​หญ้า​ที่​ใช้​เป็น​อาหาร​สัตว์​อินทรีย์ 12 เดือน

ข้อ ข.5.2 ให้​ลด​ระยะ​นี้​ได้​ถ้า​มี​หลัก​ฐาน​ตรวจ​สอบ​ได้​ว่า​พื้นที่​ไม่​ได้​ใช้​สาร​หรือ​ปัจจัย​การ​ผลิต​ที่​ห้าม​ใช้​มา​นาน​กว่า​ระยะ​ที่​กำหนด ส่วน​ข้อ ข.5.3 ให้​หน่วย​รับรอง​เพิ่ม​ระยะ​ได้​ถ้า​ประวัติการ​ใช้​พื้นที่​แสดง​ว่า​มี​การ​ปน​เปื้อน เกษตรกร​ที่​เพิ่ง​เช่า​ที่ดิน​ใน​สันทราย​มา​ปลูก​ผัก​จึง​ควร​ขอ​ประวัติการ​ใช้​สาร​ของ​แปลง​จาก​เจ้าของ​ที่ดิน​ก่อน​เริ่ม​นับ​เวลา

ผลผลิต​ระหว่าง​ปรับ​เปลี่ยน​ขาย​โดย​บอก​ว่า​เป็น​อินทรีย์​ได้​หรือ​ไม่

ไม่​ได้ ข้อ 11.4 อนุญาต​ให้​ผลผลิต​ที่​หน่วย​รับรอง​ตรวจ​แล้ว​ว่า​อยู่​ใน​ระบบ​อินทรีย์​แสดง​ข้อความ "ผลิตผล​หรือ​ผลิตภัณฑ์​ช่วง​ปรับ​เปลี่ยน​เป็น​อินทรีย์" แต่​ห้าม​แสดง​เครื่องหมาย​รับรอง​ที่​ทำให้​เข้าใจ​ผิด​ว่า​ได้​รับ​การ​รับรอง​เป็น​อินทรีย์​แล้ว ข้อ 11.5 ให้​ฉลาก​แยก​ผลผลิต​ช่วง​ปรับ​เปลี่ยน​ออก​จาก​ผลผลิต​อินทรีย์​อย่าง​ชัดเจน ผู้​ขาย​จึง​ควร​ตั้ง​ราคา​และ​เขียน​ป้าย​ของ​ผลผลิต​สอง​กลุ่ม​นี้​แยก​กัน

ถ้า​จะ​ส่ง​ออก ระยะ​ปรับ​เปลี่ยน​ยาว​กว่า​นี้​หรือ​ไม่

ยาว​กว่า เอกสาร​การ​จัดการ​ความ​รู้​เรื่อง​การ​รับรอง​แบบ​มี​ส่วน​ร่วม​ของ​สำนักงาน​การ​ปฏิรูป​ที่ดิน​เพื่อ​เกษตรกรรม ปี 2562 มี​ตาราง​เทียบ​มาตรฐาน​ที่​ระบุ​ว่า​มาตรฐาน​ของ​สหภาพ​ยุโรป​ใช้ 24 เดือน​สำหรับ​พืช​ล้มลุก​และ 36 เดือน​สำหรับ​พืช​ยืนต้น ส่วน​มาตรฐาน​ของ​สหรัฐอเมริกา​ใช้ 36 เดือน​นับ​จาก​การ​ใช้​สาร​เคมี​ครั้ง​สุดท้าย ตาราง​นี้​อ้าง​ที่มา​ส่วน​หนึ่ง​จาก​เอกสาร​ของ​มหาวิทยาลัย​แม่​โจ้​ปี 2558 ผู้​ผลิต​ที่​วางแผน​ส่ง​ออก​ควร​ตรวจ​ข้อ​กำหนด​ฉบับ​ปัจจุบัน​ของ​ตลาด​ปลาย​ทาง​อีก​ครั้ง​ก่อน​วางแผน​การ​ผลิต

รับรอง​โดย​บุคคล​ที่​สาม หรือ​รับรอง​แบบ​มี​ส่วน​ร่วม

เอกสาร​ของ ส.ป.ก. ฉบับ​เดียวกัน​อธิบาย​ว่าการ​รับรอง​เกษตร​อินทรีย์​มี​สอง​แบบ แบบ​แรก​คือ​หน่วย​รับรอง​อิสระ​เป็น​ผู้​ตรวจ แบบ​ที่​สอง​คือ​ระบบ​การ​รับรอง​แบบ​มี​ส่วน​ร่วม (Participatory Guarantee System หรือ PGS) ซึ่ง IFOAM สนับสนุน​หลัง​การ​ประชุม​ที่​ประเทศ​บราซิล​ใน​เดือน​เมษายน 2547

หัวข้อ รับรอง​โดย​หน่วย​รับรอง​อิสระ รับรอง​แบบ​มี​ส่วน​ร่วม (PGS)
ผู้​ตรวจ หน่วย​รับรอง​ภายนอก สมาชิก​กลุ่ม​ผู้​ผลิต​และ​ผู้​เกี่ยวข้อง​หมุนเวียน​ตรวจ​แปลง​กันเอง
ข้อ​สังเกต​ใน​เอกสาร ส.ป.ก. ข้อ​กำหนด​เข้ม​งวด​และ​ค่า​ธรรมเนียม​การ​ตรวจ​ค่อน​ข้าง​สูง​สำหรับ​ผู้​ขาย​ใน​ท้อง​ถิ่น มี​เป้า​หมาย​การ​ผลิต​เพื่อ​จำหน่าย​ภายใน​พื้นที่​เป็น​หลัก ต้นทุน​ไม่​มาก
คุณสมบัติ​ผู้​เข้า​ร่วม ตาม​ข้อ​กำหนด​ของ​หน่วย​รับรอง ผู้​ผลิต​ที่​ผลิต​คล้าย​กัน​หรือ​อยู่​หมู่บ้าน​เดียวกัน​ตั้งแต่ 5 ราย​ขึ้น​ไป
เอกสาร ตาม​ข้อ​กำหนด​ของ​หน่วย​รับรอง มาตรฐาน​ของ​กลุ่ม ระบบ​ตรวจ​ภายใน บท​ลงโทษ ราย​ชื่อ และ​แผนการ​ผลิต​เป็น​ลาย​ลักษณ์​อักษร

เอกสาร​ของ ส.ป.ก. ระบุ​ว่าการ​รับรอง​โดย​องค์กร​อิสระ​มี​ค่า​ธรรมเนียม​การ​ตรวจ​ค่อน​ข้าง​สูง​สำหรับ​ผู้​ผลิต​ราย​ย่อย​ที่​ขาย​ใน​ท้อง​ถิ่น และ​ระบบ PGS ช่วย​ลด​ต้นทุน​นี้ เกษตรกร​ใน​สันทราย​ที่​ขาย​ตรง​ให้​ร้าน​อาหาร​หรือ​ตลาด​นัด​ใน​อำเภอ​จึง​มี​ทาง​เลือก​รวม​กลุ่ม​อย่าง​น้อย 5 ราย​เพื่อ​ทำ​ระบบ​นี้

ร้าน​ที่​รับ​ผัก​จาก​กลุ่ม PGS ควร​เขียน​เมนู​อย่างไร

ควร​เขียน​ตาม​สิ่ง​ที่​ตรวจ​สอบ​ได้ เช่น ระบุ​ชื่อ​กลุ่ม​ผู้​ผลิต​และ​ระบบ​ที่​รับรอง ไม่​ควร​เขียน​ชื่อ​หน่วย​งาน​ที่​ไม่​ได้​เป็น​ผู้​ตรวจ​รับรอง​กลุ่ม​นั้น​จริง ร้าน​ควร​ขอ​สำเนา​เอกสาร​การ​รับรอง​ของ​กลุ่ม​พร้อม​รายการ​ผลผลิต​ที่​ครอบคลุม และ​ตรวจ​วัน​ที่​ของ​เอกสาร​ทุก​ครั้ง​ที่​ต่อ​สัญญา​ซื้อ

แนว​กันชน​เมื่อ​แปลง​ข้าง​เคียง​ใช้​สาร​เคมี

ข้อ 2.8 นิยาม​แนว​กันชน​ว่า​เป็น​แนว​เขต​ที่​ใช้​กั้น​บริเวณ​การ​ผลิต​ตาม​มาตรฐาน​เกษตร​อินทรีย์ เพื่อ​ป้องกัน​การ​ปน​เปื้อน​สาร​เคมี​จาก​บริเวณ​ข้าง​เคียง ข้อ 5.5.1 ไม่​ได้​กำหนด​ความ​กว้าง​ตายตัว แต่​ให้​ขนาด​ขึ้น​กับ​ความ​เสี่ยง​ของ​การ​ปน​เปื้อน​และ​สภาพ​ภูมิ​อากาศ​การเกษตร​ของ​ท้อง​ถิ่น ภาค​ผนวก ข ข้อ ข.7.1 ยก​ตัวอย่าง​วิธี​ป้องกัน​ไว้ เช่น สิ่ง​กีดขวาง คัน​กั้น หรือ​การ​ปลูก​พืช​เป็น​แนว​กันชน

แปลง​ผัก​ขนาด​เล็ก​ที่​อยู่​ติด​สวน​หรือ​นา​ที่​ใช้​สาร​เคมี​ต้อง​เสีย​พื้นที่​ส่วน​หนึ่ง​เป็น​แนว​กันชน ผู้​ที่​เช่า​หรือ​ซื้อ​ที่ดิน​เพื่อ​ทำ​เกษตร​อินทรีย์​ควร​เดิน​ดู​รอบ​แปลง​ก่อน​ตัดสิน​ใจ ว่า​แปลง​ข้าง​เคียง​ปลูก​อะไร ใช้​น้ำ​จาก​ทาง​ใด และ​มี​ทาง​น้ำ​ไหล​ผ่าน​จาก​แปลง​อื่น​หรือ​ไม่ ที่ดิน​ที่​ต้อง​เว้น​แนว​กันชน​กว้าง​ทำให้​พื้นที่​ปลูก​จริง​เหลือ​น้อย​กว่า​เนื้อที่​ใน​โฉนด ข้อ​กำหนดการ​ใช้​ที่ดิน​ตาม​ผังเมือง​รวม​ของ​อำเภอ​รอบ​นอก​ดู​ได้​ในทำเล​หางดง เช็ก​สี​ผังเมือง​ปี 2569 ก่อน​สร้าง​หมู่บ้าน​หรือ​ร้าน

อุปกรณ์​ที่​ใช้​ร่วม​กับ​แปลง​ทั่วไป​ต้อง​จัดการ​อย่างไร

ข้อ 5.5.2 ให้​มี​มาตรการ​ป้องกัน​การ​ปน​เปื้อน​จาก​การ​ใช้​อุปกรณ์ รวม​ถึง​ทำความ​สะอาด​อุปกรณ์​และ​สิ่ง​อำนวย​ความ​สะดวก และ​บันทึก​การ​ทำความ​สะอาด เกษตรกร​ที่​ยืม​เครื่อง​พ่น​หรือ​รถ​เก็บ​เกี่ยว​จาก​เพื่อน​บ้าน​จึง​ต้อง​ล้าง​อุปกรณ์​และ​จด​บันทึก​ทุก​ครั้ง การ​บันทึก​นี้​เป็น​ส่วน​หนึ่ง​ของ​ข้อ​กำหนด​ใน​ข้อ 5.5.2 เอง

ฟิจิ⁠ทัล เอ​เจน​ซี วางแผน​สื่อสาร​สินค้า​อินทรีย์​อย่างไร

งาน​เริ่ม​จาก​รวบรวม​ข้อความ​ทุก​จุด​ที่​ธุรกิจ​ใช้​อ้าง​ถึง​สินค้า ได้แก่ ฉลาก เมนู ป้าย​หน้า​ร้าน หน้า​ร้าน​ออนไลน์ และ​โพสต์​ขาย​สินค้า แล้ว​เทียบ​แต่ละ​ข้อความ​กับ​ข้อ 11.3 ถึง 11.6 ว่า​สินค้า​ชิ้น​นั้น​มี​เอกสาร​รับรอง​รองรับ​หรือ​ไม่ และ​สัดส่วน​ส่วน​ประกอบ​อินทรีย์​อยู่​ใน​ช่วง​ใด

จาก​นั้น​วางข้อ​ความ​ใหม่​ให้​ตรง​กับ​สถานะ​จริง​ของ​สินค้า สินค้า​ที่​ยัง​อยู่​ช่วง​ปรับ​เปลี่ยน​ใช้​ข้อความ​ตาม​ข้อ 11.4 และ​เล่า​เรื่อง​แหล่ง​ผลิต​ด้วย​ข้อ​เท็จ​จริง​ที่​ตรวจ​ได้ เช่น ชื่อ​ฟาร์ม ตำบล และ​วิธี​ปลูก ย่าน​ที่​มี​นักศึกษา​เป็น​ลูกค้า​หลัก​อธิบาย​ไว้​ในทำเล​หน้า มช.-อ่าง​แก้ว-หลัง มช.

ธุรกิจ​ที่​ยัง​ไม่มี​ใบรับ​รอง​ควร​สื่อสาร​อะไร

สื่อสาร​สิ่ง​ที่​ตรวจ​ได้​โดย​ไม่​ใช้​คำ​ว่า​อินทรีย์​หรือ​ออร์แกนิ​ก เช่น ระยะ​ทาง​จาก​แปลง​ถึง​ร้าน วัน​ที่​เก็บ​เกี่ยว ชื่อ​เกษตรกร และ​ภาพ​แปลง​ปลูก ข้อความ​เหล่า​นี้​ไม่​ต้อง​ผ่าน​หน่วย​รับรอง และ​ยัง​ใช้​ต่อ​ได้​หลัง​จาก​ได้​รับ​การ​รับรอง​แล้ว

เอกสาร​สาม​ชุด​ที่​ผู้​ขาย​ควร​เก็บ​ไว้

ชุด​แรก​คือ​ใบรับ​รอง​ของ​ผลผลิต​หรือ​ของ​ผู้​ส่ง​วัตถุดิบ ที่​ระบุ​ชื่อ​หน่วย​รับรอง รายการ​สินค้า​ที่​ครอบคลุม และ​วัน​หมด​อายุ ชุด​ที่​สอง​คือ​สูตร​การ​ผลิต​พร้อม​น้ำ​หนัก​ของ​ส่วน​ประกอบ​ทุก​ชนิด เพื่อ​คำนวณ​ว่า​สินค้า​อยู่​ใน​ช่วง​ร้อย​ละ 95 หรือ​ร้อย​ละ 70 ชุด​ที่​สาม​คือ​บันทึก​การ​ผลิต การ​ทำความ​สะอาด​อุปกรณ์ และ​แนว​กันชน​ของ​แปลง

เมื่อ​มี​เอกสาร​ครบ ผู้​ขาย​เลือก​ข้อความ​บน​ฉลาก​และ​เมนู​ได้​ตรง​กับ​สถานะ​จริง และ​ตอบ​คำถาม​ของ​ลูกค้า​หรือ​หน่วย​รับรอง​ได้​ทันที ผู้​ที่​ยัง​ไม่มี​เอกสาร​ควร​เริ่ม​จาก​การ​สมัคร​กับ​หน่วย​รับรอง​หรือ​รวม​กลุ่ม​ทำ​ระบบ PGS แล้ว​ใช้​ช่วง​ปรับ​เปลี่ยน​สื่อสาร​แหล่ง​ผลิต​ด้วย​ข้อ​เท็จ​จริง​ที่​ตรวจ​ได้

สรุป

มกษ. 9000-2564 ข้อ 11.3 ให้​ใช้​คำ​ว่า​อินทรีย์​หรือ​ออร์แกนิ​กบน​ฉลาก​และ​ใน​การก​ล่า​วอ้าง​ได้​เมื่อ​ได้​รับ​การ​รับรอง​และ​ระบุ​ชื่อ​หรือ​รหัส​ของ​หน่วย​รับรอง อาหาร​แปรรูป​ต้อง​มี​ส่วน​ประกอบ​อินทรีย์​ร้อย​ละ 95 จึง​ติด​คำ​ว่า​อินทรีย์​ได้ ส่วน​ช่วง​ร้อย​ละ 70 ถึง​ต่ำ​กว่า 95 ใช้ได้​เพียง​ข้อความ​ว่า​ทำ​จาก​ส่วน​ประกอบ​อินทรีย์ แปลง​ผัก​ต้อง​ปรับ​เปลี่ยน​อย่าง​น้อย 12 เดือน​ก่อน​ปลูก และ​ไม้​ผล 18 เดือน​ก่อน​เก็บ​เกี่ยว ผู้​ผลิต​และ​ร้าน​ใน​สันทราย-แม่​โจ้​จึง​ควร​เก็บ​ใบรับ​รอง สูตร​การ​ผลิต และ​บันทึก​แปลง​ให้​ครบ ก่อน​ใช้​คำ​เหล่า​นี้​ขาย​สินค้า

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ตาม​ข้อ 11.3.7 การ​แสดง​ฉลาก​หรือ​กล่าว​อ้าง​ว่า​เป็น​อินทรีย์​ต้อง​ได้​รับ​การ​รับรอง​จาก​หน่วย​รับรอง และ​ระบุ​ชื่อ​หรือ​รหัส​ของ​หน่วย​รับรอง​บน​ฉลาก ผู้​ปลูก​ที่​ยัง​ไม่​ได้​รับ​การ​รับรอง​ควร​ใช้​ข้อความ​ที่​อธิบาย​วิธี​ปลูก​ตาม​จริง​แทน และ​เริ่ม​นับ​ระยะ​ปรับ​เปลี่ยน​โดย​สมัคร​กับ​หน่วย​รับรอง

ขึ้น​กับ​สัดส่วน ข้อ 11.6.2 ให้​ใช้​คำ​ว่า​อินทรีย์​กับ​ผลิตภัณฑ์​ที่​มี​ส่วน​ประกอบ​อินทรีย์​ไม่​น้อย​กว่า​ร้อย​ละ 95 ไม่​นับ​น้ำ​และ​เกลือ ถ้า​สัดส่วน​ต่ำ​กว่า​นั้น ร้าน​เขียน​ได้​ว่า​ใช้​นม​อินทรีย์​ใน​รายการ​ส่วน​ประกอบ ตาม​ข้อ 11.6.4 ซึ่ง​ให้​ใช้​คำ​ว่า​อินทรีย์​ระบุ​ลักษณะ​ของ​ส่วน​ประกอบ​ได้

ข้อ 11.1 ให้​แสดง​ฉลาก​ตาม​ข้อ​กำหนด​ของ​มาตรฐาน​การ​แสดง​ฉลาก​สินค้า​เกษตร มกษ. 9060 และ​ข้อ 11.6.5 ให้​แสดง​ร้อย​ละ​โดย​ประมาณ​ของ​ส่วน​ประกอบ​ทั้งหมด​รวม​วัตถุ​เจือปน​อาหาร ไม่​รวม​น้ำ​และ​เกลือ โดย​วางข้อ​ความ​ที่​อ้าง​ว่า​เป็น​อินทรีย์​ไว้​ใน​บริเวณ​ที่​เห็น​ได้​ชัด เกณฑ์​สี​และ​ขนาด​ตัว​อักษร​ของ​ข้อความ​บังคับ​และ​กรอบ​ข้อมูล​โภชนาการ​บน​ฉลาก​อาหาร​อธิบาย​ไว้​ในออกแบบ​โลโก้​และ​สติ​ก​เกอร์ ข้อความ​บังคับ​บน​ฉลาก​ที่​ต้อง​รู้

ข้อ 11.7 ให้​อาหาร​สัตว์​ที่​อ้าง​ว่า​เป็น​อินทรีย์​ผ่าน​ข้อ 11.3 ถึง 11.5 เหมือน​อาหาร​ของ​คน และ​ต้อง​มา​จาก​การ​ผลิต​แบบ​อินทรีย์​อย่าง​น้อย​ร้อย​ละ 95 ของ​น้ำ​หนัก​แห้ง ผู้​เลี้ยง​สัตว์​ที่​ขาย​ไข่​หรือ​เนื้อ​สัตว์​อินทรีย์​ต้อง​ตรวจ​อาหาร​สัตว์​ที่​ซื้อ​ด้วย

ข้อ ข.5.2 ให้​หน่วย​งาน​ที่​มี​อำนาจ​หน้าที่​หรือ​หน่วย​รับรอง​ยอมรับ​การ​ลด​ระยะ​ปรับ​เปลี่ยน​ได้ ถ้า​มี​หลัก​ฐาน​ที่​ตรวจ​สอบ​ได้​ว่า​ไม่มี​การ​ใช้​สาร​หรือ​ปัจจัย​การ​ผลิต​ที่​ห้าม​ใช้​ใน​พื้นที่​มา​นาน​กว่า 12 เดือน​สำหรับ​พืช​ล้มลุก หรือ 18 เดือน​สำหรับ​พืช​ยืนต้น หลัก​ฐาน​ที่​ใช้ได้​ขึ้น​กับ​การ​พิจารณา​ของ​หน่วย​รับรอง

ได้ ข้อ 7.3 ให้​แยก​ผลิตภัณฑ์​อินทรีย์ ผลิตภัณฑ์​ช่วง​ปรับ​เปลี่ยน และ​ผลิตภัณฑ์​ทั่วไป​ออก​จาก​กัน​ด้วย​เวลา​หรือ​สถาน​ที่ โดย​ผู้​ประกอบ​การ​ต้อง​แจ้ง​หน่วย​รับรอง เก็บ​วัตถุดิบ​และ​สินค้า​แต่ละ​กลุ่ม​แยก​กัน​ทั้ง​ก่อน​และ​หลัง​การ​ผลิต จัด​ทำ​ทะเบียน​ปริมาณ​ที่​แปรรูป ชี้​บ่ง​รุ่น​ให้​ชัด และ​ผลิต​สูตร​อินทรีย์​หลัง​ทำความ​สะอาด​อุปกรณ์​แล้ว​เท่านั้น ร้าน​ที่​มี​ครัว​เดียว​จึง​ควร​กำหนด​วัน​หรือ​ช่วง​เวลา​ผลิต​สูตร​อินทรีย์​แยก​ไว้

PHYGITAL INSIGHT

ฟิจิ⁠ทัล​มอง​ว่า​คำ​ว่า "ออร์แกนิ​ก" ที่​ร้าน​และ​ผู้​ผลิต​ใน​สันทราย​ใช้​เป็น​ข้อความ​ขาย ต้อง​มี​เอกสาร​รองรับ​ครบ​ตาม​ข้อ 11.3 ของ มกษ. 9000-2564 เพราะ​เงื่อนไข​นี้​ครอบคลุม​ทั้ง​การ​แสดง​ฉลาก​และ​การก​ล่า​วอ้าง บริการ​วางแผน​คอน​เทนต์​ของ​ฟิจิ⁠ทัล​จึง​ตรวจ​สถานะ​การ​รับรอง​และ​สัดส่วน​ส่วน​ประกอบ​ของ​สินค้า​แต่ละ​ชิ้น​ก่อน แล้ว​เขียน​ข้อความ​ขาย​จาก​ข้อ​เท็จ​จริง​ของ​แหล่ง​ผลิต​ที่​ลูกค้า​ตรวจ​สอบ​ได้

ให้ PHYGITAL AGENCY ช่วยต่อยอดเรื่องนี้สู่ผลลัพธ์จริง

ฉลาก เมนู และ​โพสต์​ขาย​ของ​ร้าน​คุณ​ใช้​คำ​ว่า​ออร์แกนิ​ก​ตรง​กับ​เอกสาร​รับรอง​ที่​มี​อยู่​จริง​หรือ​ไม่

ให้ PHYGITAL AGENCY ตรวจ​ข้อความ​ขาย​ทุก​จุด​เทียบ​กับ​เงื่อนไข​ของ มกษ. 9000-2564 แล้ว​วาง​คอน​เทนต์​ที่​เล่า​แหล่ง​ผลิต​ด้วย​ข้อ​เท็จ​จริง สำหรับ​เกษตรกร ผู้​แปรรูป และ​ร้าน​อาหาร​ใน​สันทราย แม่​โจ้ และ​อำเภอ​รอบ​นอก​ของ​เชียงใหม่

PARANATH PANARATANA

WRITTEN BY

PARANATH PANARATANA

CHAIRMAN OF PHYGITAL AGENCY

ประธานกรรมการบริษัท ฟิจิทัล เอเจนซี จำกัด มีประสบการณ์ดูแลการตลาดที่ผสานโลกจริงและโลกออนไลน์เข้าด้วยกัน ตลอดจนเป็นที่ปรึกษาในการวินิจฉัยธุรกิจ อีกทั้งยังเคยทำงานในสายวิดีโอโปรดักชั่นและภาพยนตร์ไทยอีกด้วย