Motion Graphic ที่​ใช้ AI ต้อง​ติด​ป้าย​เปิด​เผย​เมื่อ​ไหร่

แบรนด์​ที่​จ้าง​ทีม​ทำ​โม​ชัน​กราฟิก​แล้ว​อัป​โหลด​คลิป​เอง มัก​ติด​อยู่​ที่​คำถาม​ใน​หน้า​อัป​โหลด​ว่า​คลิป​นี้​ใช้ AI หรือ​ไม่ และ​ตอบ​ได้​ก็​ต่อ​เมื่อ​รู้​ว่า​ทีม​ผลิต​ใช้​เครื่อง​มือ AI ใน​ขั้น​ตอน​ไหน​บ้าง บท​นี้​อ่าน​หน้า​กติกา​ของ​สาม​แพลตฟอร์ม​ที่​เปิด​ดู​เมื่อ​วัน​ที่ 27 กันยายน 2569 ได้แก่ หน้า​ช่วย​เหลือ Disclosing use of GenAI content ของ YouTube หน้า​ช่วย​เหลือ AI-generated content ของ TikTok และประกาศ​ของ Meta เรื่อง​การ​ติด​ป้าย​ภาพ​ที่​สร้าง​ด้วย AI ใน​ห้อง​ข่าว แล้ว​แยก​ให้​เห็น​ว่า​งาน​โม​ชัน​กราฟิก​แบบ​ไหน​ต้อง​ติด​ป้าย แบบ​ไหน​ไม่​ต้อง

Motion Graphic หรือ​กราฟิก​เคลื่อนไหว คือ​วิดีโอ​ที่​เล่า​เรื่อง​ด้วย​ตัว​อักษร รูป​ทรง ไอคอน และ​ภาพ​ประกอบ​ที่​เคลื่อนที่ ทีม​ผลิต​หลาย​ทีม​เริ่ม​ใช้​เครื่อง​มือ AI ใน​บาง​ขั้น​ตอน เช่น สร้าง​ภาพ​ฉาก​หลัง ขยาย​ภาพ​นิ่ง​ให้​เคลื่อนไหว หรือ​สังเคราะห์​เสียง​บรรยาย

ทั้ง​สาม​แพลตฟอร์ม​ไม่​ได้​บังคับ​ให้​เปิด​เผย​การ​ใช้ AI ทุก​กรณี เส้น​แบ่ง​หลัก​คือ​ผู้​ชม​อาจ​เข้าใจ​ผิด​ว่า​สิ่ง​ที่​เห็น​หรือ​ได้ยิน​เกิด​ขึ้น​จริง​หรือ​ไม่ ตาราง​นี้​เทียบ​ถ้อยคำ​ของ​แต่ละ​แพลตฟอร์ม​ใน​ห้า​เรื่อง​ที่​ทีม​ผลิต​ต้อง​ใช้​ตัดสิน​ใจ

ที่มา: หน้า​ช่วย​เหลือ​ของ YouTube และ TikTok (เปิด​ดู 27 ก.ย. 2569) และ​ประกาศ​ห้อง​ข่าว​ของ Meta ลง​วัน​ที่ 6 ก.พ. 2024

งาน​แอนิเมชัน​หรือ​โม​ชัน​กราฟิก​แนว​การ์ตูน​ต้อง​ติด​ป้าย​ไหม

ตาม​หน้า​กติกา​ของ YouTube ไม่​ต้อง ถ้า​งาน​ไม่​สมจริง​และ​ไม่​ได้​ทำให้​ผู้​ชม​เข้าใจ​ว่า​เหตุการณ์​จริง​เกิด​ขึ้น TikTok นิยาม​เนื้อหา AI ให้​รวม​สไตล์​การ์ตูน​และ​อ​นิ​เมะ แต่​ข้อ​บังคับ​ติด​ป้าย​เขียน​ไว้​กับ​เนื้อหา​ที่​มี​ภาพ เสียง หรือ​วิดีโอ​เหมือน​จริง กรณี​ที่​ต้อง​ระวัง​คือ​โม​ชัน​กราฟิก​ที่​มี​ฉาก​ถ่าย​จริง​แทรก​อยู่ หรือ​มี​เสียง​สังเคราะห์​ที่​เลียน​เสียง​คนจริง ส่วน​นั้น​กลับ​เข้า​เกณฑ์​เหมือน​จริง​ทันที

YouTube ให้​ผู้​สร้าง​ตอบ​เอง​ระหว่าง​อัป​โหลด ใน​ส่วน Attributes มี​ช่อง "AI use" ให้​เลือก Yes เมื่อ​คลิป​เข้า​เกณฑ์ หรือ No เมื่อ​ไม่​เข้า เมื่อ​เลือก Yes แพลตฟอร์ม​จะ​ติด​ป้าย​ว่า​เนื้อหา​สร้าง​หรือ​แก้​ด้วย AI หน้า​ช่วย​เหลือ​ระบุ​ว่าการ​เปิด​เผย​ไม่​จำกัด​ผู้​ชม​และ​ไม่​กระทบ​สิทธิ์​สร้าง​ราย​ได้

YouTube ระบุ​สาม​กรณี​ที่​ต้อง​เปิด​เผย คือ​ทำให้​คนจริง​ดู​เหมือน​พูด​หรือ​ทำ​สิ่ง​ที่​ไม่​ได้​ทำ แก้ไข​ฟุต​เทจ​ของ​เหตุการณ์​หรือ​สถาน​ที่​จริง และ​สร้าง​ฉาก​สมจริง​ที่​ไม่​ได้​เกิด​ขึ้น​จริง ทั้ง​สาม​กรณี​นับ​รวม​เนื้อหา​ที่​ใช้ AI เพียง​บาง​ส่วน

ป้าย​ไป​อยู่​ตรง​ไหน​ของ​วิดีโอ

ขึ้น​กับ​ความ​สมจริง​ของ​เนื้อหา เนื้อหา AI ที่​เหมือน​ภาพถ่าย​จริง​อาจ​มี​ป้าย​บน​ตัว​เล่น​วิดีโอ ส่วน​เนื้อหา AI ที่​ไม่​เหมือน​ภาพถ่าย​จริง​หรือ​เป็น​แอนิเมชัน ป้าย​อาจ​ขึ้น​ใน​คำ​อธิบาย​แบบ​ขยาย ผู้​ชม​ที่​ดู​คลิป​โม​ชัน​กราฟิก​จึง​มัก​ไม่​เห็น​ป้าย​บน​ภาพ แม้​คลิป​จะ​ถูก​ระบุ​ว่า​ใช้ AI หน้า​ช่วย​เหลือ​ยัง​ระบุ​ว่า YouTube อาจ​ติด​ป้าย​เอง​เมื่อ​เนื้อหา​สร้าง​ด้วย​เครื่อง​มือ AI ของ YouTube มี​ข้อมูล C2PA หรือ​ระบบ​ภายใน​ตรวจ​พบ​ว่า​เป็น​เนื้อหา AI

TikTok มี​ป้าย​สอง​แบบ ป้าย​ของ​ผู้​สร้าง​เปิด​ได้​จาก​การ​ตั้ง​ค่า "AI-generated content" ก่อน​โพสต์ และ​จะ​แสดง​ข้อความ​ว่า "creator labeled as AI-generated" ส่วน​ป้าย​อัตโนมัติ TikTok ติด​เอง​เมื่อ​ผู้​สร้าง​ใช้​เอฟเฟกต์ AI ของ​แพลตฟอร์ม หรือ​อัป​โหลด​ไฟล์​ที่​มี Content Credentials ของ C2PA แนบ​มา

TikTok นับ​เนื้อหา​ว่า​แก้​ด้วย AI อย่าง​มี​นัย​สำคัญ​เมื่อ​ใช้​ภาพ​หรือ​วิดีโอ​จริง​เป็นต้น​ทาง แล้ว​แก้​เกิน​การ​ปรับ​แต่ง​เล็ก​น้อย เช่น ทำให้​บุคคล​หลัก​เต้น​หรือ​พูด​สิ่ง​ที่​ไม่​ได้​ทำ หรือ​เปลี่ยน​หน้า​จน​จำ​คน​เดิม​ไม่​ได้ การ​ติด​ป้าย​ตัว​ละคร​เสมือน​ที่​ไลฟ์​ขาย​ของ อธิบาย​แยก​ไว้​ใน​บทความ สร้าง Virtual KOL และ​ไลฟ์​ขาย​ของ​ด้วย AI ต้อง​ติด​ป้าย​เมื่อไร

ใช้​เอฟเฟกต์ AI ของ TikTok เอง​ต้อง​ติด​ป้าย​เพิ่ม​ไหม

ถ้า​ใช้​เฉ​พาะ​เอฟเฟกต์​ของ TikTok อาจ​ไม่​ต้อง เพราะ​แพลตฟอร์ม​ติด​ป้าย​ให้​อัตโนมัติ ถ้า​แก้​คลิป​ด้วย​เครื่อง​มือ AI ภายนอก​เพิ่ม​จาก​เอฟเฟกต์ TikTok ยัง​ขอ​ให้​ผู้​สร้าง​ทำ​ตาม​แนวทาง​การ​ติด​ป้าย​เอง หน้า​ช่วย​เหลือ​ยัง​ระบุ​ว่าการ​ติด​ป้าย AI ให้​คลิป​ที่​ไม่​ได้​แก้​อะไร​เลย​เพื่อ​สร้าง​ความ​เข้าใจ​ผิด ถือว่า​ผิด​ข้อ​กำหนดการ​ให้​บริการ​และ​อาจ​ถูก​ลบ

ประกาศ​ของ Meta ลง​วัน​ที่ 6 กุมภาพันธ์ 2024 แยก​ภาพ​นิ่ง​กับ​วิดีโอ​ออก​จาก​กัน สำหรับ​ภาพ​นิ่ง Meta สร้าง​เครื่อง​มือ​ที่​อ่าน​ข้อมูล "AI generated" ตาม​มาตรฐาน C2PA และ IPTC ใน​ไฟล์ เพื่อ​ติด​ป้าย​ภาพ​จาก​เครื่อง​มือ​ของ Google OpenAI Microsoft Adobe Midjourney และ Shutterstock เมื่อ​ผู้​ผลิต​เหล่า​นั้น​ใส่​ข้อมูล​ไว้ สำหรับ​วิดีโอ​และ​เสียง ประกาศ​ระบุ​ว่า​ผู้​ผลิต​เครื่อง​มือ​ยัง​ไม่​ได้​ใส่​สัญญาณ​ใน​ระดับ​ที่ Meta ตรวจ​ได้ Meta จึง​เพิ่ม​เครื่อง​มือ​ให้​ผู้​โพสต์​เปิด​เผย​เอง

ทำไม​ภาพ​นิ่ง​กับ​วิดีโอ​บน Facebook ถูก​ตรวจ​ต่าง​กัน

เพราะ​ใน​วัน​ที่​ประกาศ ข้อมูล​ระบุ​ที่มา​ใน​ไฟล์​วิดีโอ​และ​เสียง​ยัง​ไม่​แพร่​หลาย​พอ​ให้​ตรวจ​อัตโนมัติ Meta จึง​ให้​ผู้​โพสต์​กด​เปิด​เผย​เอง​เมื่อ​โพสต์​วิดีโอ​เหมือน​จริง​หรือ​เสียง​ที่​ฟัง​เหมือน​จริง​ซึ่ง​สร้าง​หรือ​แก้​ด้วย​ดิจิทัล และ​ระบุ​ว่า​อาจ​ลงโทษ​ถ้า​ไม่​ทำ ประกาศ​ยัง​ระบุ​ว่า​เนื้อหา​ที่​เสี่ยง​หลอก​ลวง​ประชาชน​ใน​เรื่อง​สำคัญ​อาจ​ได้​ป้าย​ที่​เด่น​กว่า​ปกติ ประกาศ​นี้​ออก​ก่อน​วัน​ที่​บทความ​เขียน​ราว​สอง​ปี​ครึ่ง วิธี​ตรวจ​จริง​ใน​วัน​นี้​อาจ​เปลี่ยน​ไป​แล้ว

Content Credentials คือ​ข้อมูล​ระบุ​ที่มา​ของ​ไฟล์​ตาม​มาตรฐาน​ของ Coalition for Content Provenance and Authenticity (C2PA) เครื่อง​มือ AI บาง​ตัว​ใส่​ข้อมูล​นี้​ลง​ใน​ไฟล์​ที่​ส่ง​ออก TikTok อธิบาย​ว่า​ข้อมูล​ชุด​นี้​ทำให้​แพลตฟอร์ม​รู้​และ​ติด​ป้าย​เนื้อหา AI ได้​ทันที ข้อมูล​จึง​เดิน​ทาง​ไป​กับ​ไฟล์​ตั้งแต่​เครื่อง​ของ​นัก​ออกแบบ​จนถึง​หน้า​อัป​โหลด​ของ​แบรนด์

ป้าย​ขึ้น​เอง​ทั้ง​ที่​ใช้ AI แค่​ส่วน​เล็ก ๆ แก้​ได้​ไหม

ขึ้น​กับ​ที่มา​ของ​ป้าย บน YouTube ผู้​สร้าง​เปลี่ยน​การ​เปิด​เผย​ได้​ใน​กรณี​ส่วน​ใหญ่ โดย​เลือก No ใน​แบบสอบถาม​ใต้ Attributes แต่​ป้าย​ที่มา​จาก​เครื่อง​มือ AI ของ YouTube จาก​ข้อมูล C2PA หรือ​จาก​การ​ตรวจ​ด้วย​คน แก้​ไม่​ได้ บน TikTok ป้าย​อัตโนมัติ​ถอด​ออก​จาก​โพสต์​ไม่​ได้​เลย ทีม​ผลิต​จึง​ควร​รู้​ก่อน​ส่ง​ออก​ไฟล์​ว่า​เครื่อง​มือ​ที่​ใช้​ใส่ Content Credentials หรือ​ไม่ แล้ว​แจ้ง​ลูกค้า​ล่วง​หน้า​ว่า​คลิป​อาจ​ขึ้น​ป้าย

ตรวจ​อย่างไร​ว่า​ไฟล์​มี Content Credentials ติด​มา

เปิด​ไฟล์​ด้วย​เครื่อง​มือ Verify ของ​โครงการ Content Authenticity Initiative ซึ่ง​ให้​ลาก​ไฟล์​เข้าไป​แล้ว​แสดง​ข้อมูล​ที่​ฝัง​ไว้ เครื่อง​มือ​รับ​ไฟล์​วิดีโอ MP4 MOV และ AVI ไฟล์​ภาพ JPEG PNG WebP และ SVG รวม​ถึง​ไฟล์​เสียง​บาง​ชนิด หน้า​เครื่อง​มือ​ระบุ​เอง​ว่า Content Credentials ยัง​อยู่​ระหว่าง​ทยอย​ใช้​งาน ไฟล์​ที่​ไม่​แสดง​ข้อมูล​จึง​ไม่​ได้​พิสูจน์​ว่า​ไม่​ได้​ใช้ AI ทีม​ตัด​ต่อ​ควร​ตรวจ​ทั้ง​ไฟล์​ภาพ​ที่​นำ​เข้า​และ​ไฟล์​คลิป​ที่​ส่ง​ออก เพราะ​ข้อมูล​อาจ​ติด​มา​ตั้งแต่​ภาพ​ฉาก​หลัง​ชิ้น​เดียว

หน้า​ช่วย​เหลือ​ของ YouTube และ TikTok เป็น​หน้าที่​แพลตฟอร์ม​แก้​ได้​ตลอด​โดย​ไม่​ประกาศ​ล่วง​หน้า บท​นี้​อ่าน​ฉบับ​ที่​แสดง​วัน​ที่ 27 กันยายน 2569 รายการ​ตัวอย่าง​ว่า​อะไร​ต้อง​หรือ​ไม่​ต้อง​เปิด​เผย​ใน​หน้า​ของ YouTube ถูก​ซ่อน​ไว้​ใน​ส่วน​ที่​ต้อง​กด​ขยาย ซึ่ง​บท​นี้​ไม่​ได้​ยก​มา ส่วน​ของ Meta เป็น​ประกาศ​ห้อง​ข่าว​ปี 2024 ไม่ใช่​หน้า​นโยบาย​ฉบับ​ปัจจุบัน ทีม​ที่​อัป​โหลด​จริง​ควร​เปิด​หน้า​กติกา​อีก​ครั้ง​ใน​วัน​ที่​โพสต์

กติกา​ของ​แพลตฟอร์ม​เกี่ยว​กับ​กฎหมาย​โฆษณา​ไหม

เป็น​คนละ​ชั้น​กัน กติกา​ของ​แพลตฟอร์ม​กำหนด​ว่า​ต้อง​ติด​ป้าย​เมื่อ​ไหร่​บน​แพลตฟอร์ม​นั้น ส่วน​ข้อความ​โฆษณา​ที่​อ้าง​สรรพคุณ​สินค้า​ยัง​อยู่​ใต้​กฎหมาย​โฆษณา​และ​กฎหมาย​คุ้มครอง​ผู้​บริโภค​ตาม​ปกติ คลิป​ที่​ติด​ป้าย AI ถูก​ต้อง​แต่​อ้าง​สรรพคุณ​เกิน​จริง​ยัง​ผิด​กฎหมาย​ได้ ส่วน​คำถาม​ว่า​ใคร​เป็น​เจ้าของ​ภาพ​ที่ AI สร้าง​ใน​คลิป อธิบาย​ไว้​ใน​บทความ AI-Generated Creative ภาพ​ที่ AI สร้าง​เป็น​ลิขสิทธิ์​ของ​ใคร

คำถาม​ห้า​ข้อ​นี้​ไล่​ตาม​เกณฑ์​ที่​สาม​แพลตฟอร์ม​ใช้ ตอบ​ให้​ครบ​ก่อน​กด​โพสต์ แล้ว​เก็บ​คำ​ตอบ​ไว้​กับ​ไฟล์​คลิป

ที่มา: ฟิจิ⁠ทัล​เรียบ​เรียง​จาก​หน้า​กติกา​ของ YouTube TikTok และ​ประกาศ​ของ Meta ที่​อ้าง​ใน​บท​นี้

Motion Graphic ที่​ใช้ AI ต้อง​ติด​ป้าย​เมื่อ​เนื้อหา​ดู​เหมือน​จริง​จน​ผู้​ชม​อาจ​เข้าใจ​ผิด YouTube ระบุ​สาม​กรณี คือ​คนจริง​พูด​หรือ​ทำ​สิ่ง​ที่​ไม่​ได้​ทำ ฟุต​เทจ​จริง​ที่​ถูก​แก้ และ​ฉาก​สมจริง​ที่​ไม่​เคย​เกิด ส่วน​งาน​แอนิเมชัน​ที่​ไม่​สมจริง​ไม่​ต้อง​เปิด​เผย และ​ป้าย​อาจ​ขึ้น​ใน​คำ​อธิบาย​แทน TikTok บังคับ​ติด​ป้าย​เนื้อหา​เหมือน​จริง​และ​ติด​ป้าย​อัตโนมัติ​จาก Content Credentials แบบ​ถอด​ไม่​ได้ Meta อ่าน​ข้อมูล C2PA และ IPTC ใน​ภาพ และ​ให้​ผู้​โพสต์​เปิด​เผย​วิดีโอ​เอง ทีม​ผลิต​จึง​ควร​รู้​ว่า​เครื่อง​มือ​ใส่​ข้อมูล​อะไร​ลง​ไฟล์​ก่อน​ส่ง​มอบ