ธุรกิจ​ผู้​พิชิต​ดอย เต็นท์​และ​โฮม​สเตย์​ตาม​เกณฑ์ มอก. เอส

เจ้าของ​ลาน​กาง​เต็นท์​และ​โฮม​สเตย์​บน​ดอย​มักได้​คำถาม​จาก​ลูกค้า​ก่อน​จอง​ว่า​ห้องน้ำ​แยก​ชาย​หญิง​ไหม ไฟ​ดับ​แล้ว​มี​ไฟ​สำรอง​หรือ​เปล่า และ​ถ้า​ป่วย​กลาง​ดึก​ต้อง​ไป​โรง​พยาบาล​ที่ไหน คำถาม​ทั้ง​สาม​ข้อ​มี​คำ​ตอบ​ที่​เขียน​ไว้​ล่วง​หน้า​ใน​หน้า​จอง​ได้

สำนักงาน​มาตรฐาน​ผลิตภัณฑ์​อุตสาหกรรม กระทรวง​อุตสาหกรรม เขียน​รายการ​คำ​ตอบ​เหล่า​นี้​ไว้​แล้ว​ใน​มาตรฐาน​อุตสาห​กร​รม​เอส (Thai SMEs Standard) สอง​ฉบับ บท​นี้​ถอด​ข้อ​กำหนด​ของ​ทั้ง​สอง​ฉบับ​เป็น​เช็​กลิสต์​สำหรับ​เจ้าของ​ที่พัก​บน​ดอย และ​ใช้​อุณหภูมิ​ราย​เดือน​ของ​จังหวัด​เชียงใหม่​ช่วย​อ่าน​ฤดู​ขาย

ที่พัก​บน​ดอย​ใน​เชียงใหม่​มี​สอง​รูป​แบบ​หลัก คือ​ลาน​ที่​ให้​เช่า​เต็นท์​และ​บ้าน​ที่​รับ​นัก​ท่อง​เที่ยว​เข้า​พัก​ร่วม​กับ​เจ้าของ​บ้าน สมอ. แยก​มาตรฐาน​เป็น​สอง​ฉบับ​ตาม​รูป​แบบ​นี้

มอก. เอส 124-2563 และ มอก. เอส 185-2564 เปิด​อ่าน​ได้​ทั้ง​ฉบับ​บน​เว็บไซต์​ของ สมอ. ทั้ง​สอง​ฉบับ​แบ่ง​ข้อ​กำหนด​เป็น 12 หัวข้อ​เหมือน​กัน ตั้งแต่​ระบบ​การ​จัดการ​คุณภาพ ทรัพยากร ขั้น​ตอน​การ​บริการ ไป​จนถึง​ความ​พึง​พอใจ​และ​ข้อ​ร้อง​เรียน​ของ​ลูกค้า

มาตรฐาน​อุตสาห​กร​รม​เอ​ส​ต่าง​จาก​ใบ​อนุญาต​ที่พัก​อย่างไร

มาตรฐาน​ทั้ง​สอง​ฉบับ​เป็น​เกณฑ์​คุณภาพ​ของ​การ​บริการ ส่วน​ใบ​อนุญาต​หรือ​การ​แจ้ง​ประกอบ​ธุรกิจ​ที่พัก​อยู่​ใต้​กฎหมาย​โรงแรม บท​นิยาม​ใน​มาตรฐาน​เขียน​ว่า​ผู้​ประกอบ​การ​คือ​ผู้​ได้​รับ​ใบ​อนุญาต​ประกอบ​ธุรกิจ และ​ทั้ง​สอง​ฉบับ​ระบุ พ.ร.บ.โรงแรม 2547 ไว้​ใน​รายการ​เอกสาร​ที่​ใช้​เป็น​แนวทาง เจ้าของ​ลาน​กาง​เต็นท์​ที่​ยัง​ไม่​ได้​ตรวจ​เรื่อง​ใบ​อนุญาต​อ่าน​เกณฑ์​ที่พัก​แบบ​เต็นท์​และ​ผ้าใบ​ได้​ในทำเล​เชียงดาว เปิด​ที่พัก​เต็นท์​และ​ตู้​คอนเทนเนอร์​ตาม​กฎ​กระทรวง

ข้อ 3.3.2 ของ​ทั้ง​สอง​มาตรฐาน​กำหนด​บริการ​และ​สิ่ง​อำนวย​ความ​สะดวก "อย่าง​น้อย" 15 รายการ​ด้วย​ถ้อยคำ​เกือบ​เหมือน​กัน รายการ​ที่​มี​ตัวเลข​กำกับ​มี​สาม​ข้อ คือ​ระยะ​บ่อ​เกรอะ ความ​สูง​ของ​เครื่อง​ดับ​เพลิง และ​เวลา​ของ​ไฟ​สำรอง

รายการ​ที่​เหลือ​คือ​ระบบ​ทำความ​สะอาด​ที่พัก ห้อง​ครัว​ที่​ถูก​สุขลักษณะ​ถ้า​มี​บริการ​อาหาร การ​รักษา​ความ​สะอาด​บริเวณ และ​การ​กำจัด​สัตว์​หรือ​แมลง​ที่​เป็น​พาหะ​นำ​โรค

ไฟ​สำรอง​ของ​ลาน​กาง​เต็นท์​ต้อง​ใช้ได้​นาน​เท่าไร

ข้อ 3.3.2 (13) กำหนด​ให้​มี​ระบบ​จ่าย​ไฟฟ้า​สำรอง​สำหรับ​กรณี​ฉุกเฉิน เช่น แบตเตอรี่​หรือ​เครื่อง​กำเนิด​ไฟฟ้า ต้อง​แยก​จาก​ระบบ​ที่​ใช้​ตาม​ปกติ ทำงาน​ได้​เอง​เมื่อ​ไฟ​หลัก​ดับ และ​จ่าย​ไฟ​ได้​ไม่​น้อย​กว่า​สอง​ชั่วโมง เจ้าของ​ลาน​บน​ดอย​ที่​ใช้​ไฟ​จาก​แผง​โซ​ลาร์​หรือ​เครื่อง​ปั่นไฟ​เป็น​หลัก​ควร​แยก​ให้​ออก​ว่า​ชุด​ไหน​เป็น​ไฟ​ปกติ​และ​ชุด​ไหน​เป็น​ไฟ​สำรอง แล้ว​เขียน​ระยะ​เวลา​สำรอง​ไว้​ใน​หน้า​จอง

มาตรฐาน​เต็นท์​มี​ข้อ 3.2.5 ที่​ฉบับ​โฮม​สเตย์​ไม่มี ข้อ​นี้​ให้​ผู้​ประกอบ​ธุรกิจ​และ​ผู้​จัดการ​รับ​ผิด​ชอบ​ร่วม​กัน​เก้า​เรื่อง หก​เรื่อง​แรก​เป็น​ป้าย​และ​เอกสาร​ที่​ผู้​พัก​ต้อง​มอง​เห็น

อีก​สาม​เรื่อง​เป็น​หน้าที่​ดูแล ได้แก่ สุขลักษณะ​ของ​เต็นท์​ตาม​กฎหมาย​การ​สาธารณสุข คุณภาพ​สิ่ง​แวดล้อม และ​การ​ช่วย​ผู้​พัก​เมื่อ​เกิด​อัคคี​ภัย อุทกภัย หรือ​อันตราย​อื่น​ใน​บริเวณ​ที่พัก

ทะเบียน​ผู้​พัก​ของ​ลาน​กาง​เต็นท์​ต้อง​เก็บ​นาน​เท่าไร

ผู้​จัดการ​ต้อง​บันทึก​ผู้​พัก​และ​จำนวน​คนใน​แต่ละ​เต็นท์​ทันที​ที่​เข้า​พัก ให้​ผู้​พัก​คน​หนึ่ง​ลง​ลายมือ​ชื่อ ลง​ทะเบียน​ให้​เสร็จ​ภายใน 24 ชั่วโมง และ​เก็บ​ทะเบียน​ไว้​อย่าง​น้อยห​นึ่ง​ปี​ใน​สภาพ​ที่​ตรวจ​สอบ​ได้ ผู้​พัก​อายุ​ไม่​ถึง 18 ปี​ที่มา​พัก​คน​เดียว​ต้อง​มี​ลายมือ​ชื่อ​ของ​ผู้​จัดการ​หรือ​ผู้​แทน​กำกับ​อีก​ชื่อ​หนึ่ง ข้อ​นี้​กำหนด​ให้​ผู้​พัก​ลง​ลายมือ​ชื่อ ลาน​ที่​รับ​จอง​ทาง​ออนไลน์​จึง​ยัง​ต้อง​ให้​ลูกค้า​ลง​ทะเบียน​ที่​หน้า​งาน​ด้วย

ทั้ง​สอง​ฉบับ​กำหนด​โครงสร้าง​พื้น​ฐาน​ของ​ที่​ตั้ง​ไว้​ห้า​ข้อ​เหมือน​กัน ข้อ​เหล่า​นี้​ใช้​ตรวจ​ทำเล​ของ​ลาน​หรือ​บ้าน​ก่อน​ลงทุน​ตกแต่ง​ได้

1. มี​สถาน​ที่​ตั้ง​เป็น​ของ​ตนเอง หรือ​เช่า หรือ​ได้​รับ​อนุญาต​ให้​ใช้​สถาน​ที่
2. ตั้ง​อยู่​ใน​ทำเล​ที่​ไม่​เป็น​อันตราย​ต่อ​สุขภาพ​ของ​ผู้​พัก และ​มี​การ​คมนาคม​สะดวก​และ​ปลอดภัย
3. เส้น​ทาง​เข้า​ออก​ไม่​ก่อ​ปัญหา​การ​จราจร
4. ถ้า​ใช้​พื้นที่​เดียว​กับ​กิจการ​อื่น ต้อง​แบ่ง​สถาน​ที่​ให้​ชัดเจน และ​กิจการ​อื่น​ต้อง​ไม่​กระทบ​การ​ให้​บริการ​ที่พัก
5. ไม่​ตั้ง​อยู่​ใน​บริเวณ​หรือ​ใกล้​โบราณ​สถาน ศาสน​สถาน หรือ​สถาน​ที่​เคารพ ใน​ลักษณะ​ที่​ทำให้​ทัศนียภาพ​ไม่​เหมาะ​สม​หรือ​ขัด​ต่อ​ขนบธรรมเนียม​ประเพณี​ท้อง​ถิ่น

ข้อ 1 ครอบคลุม​กรณี​ที่​ไม่ใช่​ที่ดิน​ของ​ตนเอง บท​นิยาม "หลัก​ฐาน​อนุญาต" ใน​ทั้ง​สอง​ฉบับ​หมาย​ถึง​เอกสาร​อนุญาต​ให้​ประกอบ​ธุรกิจ​ทั้ง​ใน​ที่​ของ​ตนเอง​และ​ที่​ที่​ไม่ใช่​ของ​ตนเอง เจ้าของ​ลาน​ที่​เช่า​ที่ดิน​จึง​ควร​เก็บ​สัญญา​เช่า​หรือ​หนังสือ​อนุญาต​ไว้​ใน​แฟ้ม​เดียว​กับ​ใบ​อนุญาต

ถนน​ขึ้น​ดอย​ที่​คับ​แคบ​เกี่ยว​กับ​ข้อ 3 อย่างไร

มาตรฐาน​ไม่​ได้​กำหนด​ความ​กว้าง​ถนน​หรือ​จำนวน​ที่​จอด​เป็น​ตัวเลข แต่​กำหนด​ว่า​ทาง​เข้า​ออก​ต้อง​ไม่​ก่อ​ปัญหา​การ​จราจร และ​ที่​จอด​รถ​ต้อง​มอง​เห็น​ได้​ตลอด​เวลา ลาน​บน​ดอย​ที่​รถ​ของ​ลูกค้า​ต้อง​จอด​ริม​ถนน​สาธารณะ​ใน​วัน​หยุด​ยาว​จึง​ควร​กำหนด​จำนวน​เต็นท์​ให้​พอดี​กับ​ที่​จอด​ของ​ตัว​เอง เส้น​ทาง​ที่​ช่วง​ฤดู​หนาว​มี​รถ​ขึ้น​ดอย​จำนวน​มาก​ดู​ได้​ในทำเล​จอมทอง-อิน​ทน​นท์ ขาย​ตาม​ฤดู​ที่​คน​ขึ้น​ดอย​ต่าง​กัน 7 เท่า

ข้อมูล​อุณหภูมิ​ราย​เดือน​ของ​จังหวัด​เชียงใหม่ ปี 2564-2567 บันทึก​อุณหภูมิ​เฉลี่ย ค่า​เฉลี่ย​สูงสุด และ​ค่า​เฉลี่ย​ต่ำ​สุด ตาราง​นี้​เลือก​เดือน​ที่​ธุรกิจ​แคม​ป์​ต้อง​ใช้​ตัดสิน​ใจ

มกราคม​มี​ค่า​เฉลี่ย​ต่ำ​สุด​ที่​ต่ำ​ที่สุด​ใน​สาม​ปี​จาก​สี่​ปี ค่าที่​ต่ำ​ที่สุด​ใน​ตาราง​คือ 16.2 องศา​เซลเซียส​ใน​มกราคม 2566 ส่วน​เมษายน 2567 มี​ค่า​เฉลี่ย​สูงสุด 40.3 องศา​เซลเซียส

อุณหภูมิ​ใน​ไฟล์​นี้​ใช้​แทน​อุณหภูมิ​บน​ดอย​ได้​หรือ​ไม่

ใช้​แทน​ไม่​ได้ ไฟล์​เป็น​ข้อมูล​ระดับ​จังหวัด​และ​ไม่​ได้​ระบุ​สถานี​ตรวจ​วัด ขณะ​ที่​อุณหภูมิ​บน​ดอย​แต่ละ​แห่ง​ต่าง​กัน​ตาม​ความ​สูง ตัวเลข​นี้​เหมาะ​สำหรับ​ดู​ว่า​เดือน​ใด​ของ​ปี​เย็น​กว่า​เดือน​อื่น เจ้าของ​ลาน​ควร​จด​อุณหภูมิ​ที่​ลาน​ของ​ตัว​เอง​ทุก​คืน​ใน​ฤดู​หนาว แล้ว​แจ้ง​ลูกค้า​ใน​หน้า​จอง​ว่า​ต้องเต​รี​ยม​เครื่อง​นอน​แบบ​ไหน

ฟิจิ⁠ทัล​นำ​รายการ​ใน​ข้อ 3.3.2 มา​เทียบ​กับ​ของ​ที่​ที่พัก​มี​จริง​ที​ละ​ข้อ แล้ว​แยก​ผล​เป็น​สาม​กลุ่ม คือ​รายการ​ที่​มี​ครบ รายการ​ที่​มี​แต่​ลูกค้า​ไม่รู้ และ​รายการ​ที่​ยัง​ไม่มี กลุ่ม​ที่​สอง​แก้​ได้​เร็ว​ที่สุด เพราะ​แค่​ถ่าย​ภาพ​และ​เขียน​ข้อมูล​ลง​หน้า​จอง

ปฏิทิน​ขาย​ควร​อิง​ตัวเลข​อุณหภูมิ​ของ​จังหวัด ช่วง​ธันวาคม​ถึง​กุมภาพันธ์​เป็น​ช่วง​ที่​อากาศ​เย็น​ที่สุด​ของ​จังหวัด ที่พัก​ควร​เปิด​รับ​จอง​ล่วง​หน้า​และ​เตรียม​ภาพ​บรรยากาศ​เช้า​มืด​ก่อน​ช่วง​นั้น ส่วน​เดือน​ที่​ร้อน​ควร​ขาย​กิจกรรม​ที่​ทำ​ใน​ร่ม​หรือ​กิจกรรม​กับ​ชุมชน​แทน​ภาพ​ทะเล​หมอก

ข้อ​ร้อง​เรียน​ของ​ลูกค้า​ใช้​ทำการ​ตลาด​ได้​อย่างไร

ข้อ 3.9 และ 3.10 ของ​ทั้ง​สอง​มาตรฐาน​ให้​ผู้​ประกอบ​การ​สำรวจ​ความ​พึง​พอใจ​ของ​ลูกค้า และ​จัด​ช่อง​ทาง​รับ​ข้อ​ร้อง​เรียน เช่น กล่อง​รับ​ข้อ​ร้อง​เรียน โทรศัพท์ หรือ​สื่อ​ออนไลน์ แล้ว​ข้อ 3.11 ให้​นำ​ผล​ทั้ง​สอง​ชุด​มา​ปรับปรุง​บริการ รีวิว​บน​แพลตฟอร์ม​จอง​จึง​เป็น​ทั้ง​ข้อมูล​ปรับปรุง​บริการ​และ​ข้อมูล​การ​ตลาด ที่พัก​ที่​ตอบ​รีวิว​เชิง​ลบ​พร้อม​บอก​ว่า​แก้​อะไร​ไป​แล้ว ช่วย​ให้​ลูกค้า​ราย​ใหม่​อ่าน​เจอ​หลัก​ฐาน​การ​ปรับปรุง

ลูกค้า​ที่​จอง​ที่พัก​บน​ดอย​ไม่​ได้​เห็น​สถาน​ที่​จริง​จนกว่า​จะ​ขับ​รถ​ขึ้น​ไป​ถึง หน้า​จอง​จึง​ทำ​หน้าที่​แทน​การ​เดิน​ดู​สถาน​ที่ ใช้​รายการ​ใน​มาตรฐาน​เป็น​โครง​ของ​หน้า​ได้​เลย ได้แก่ อัตรา​ค่าที่​พัก​พร้อม​สิ่ง​ที่​รวม​ใน​ราคา ภาพ​ห้องน้ำ​แยก​ชาย​หญิง ตำแหน่ง​ที่​จอด​รถ ระยะ​เวลา​ไฟ​สำรอง แผนผัง​เส้น​ทาง​หนี​ภัย และ​ช่อง​ทาง​ติดต่อ​เมื่อ​มี​เหตุ​ฉุกเฉิน

ข้อมูล​ชุด​เดียวกัน​ใช้​ตอบ​ลูกค้า​ใน​แช​ท​ได้​ทันที และ​ใช้​ตรวจ​ตัว​เอง​ทุก​ต้น​ฤดู​ว่า​รายการ​ใด​ยัง​ใช้​การ​ได้

สมอ. มี​มาตรฐาน​อุตสาห​กร​รม​เอ​ส​สำหรับ​ที่พัก​บน​แหล่ง​ท่อง​เที่ยว​สอง​ฉบับ คือ มอก. เอส 124-2563 บริการ​ให้​เช่า​เต็นท์ และ มอก. เอส 185-2564 โฮม​สเตย์ ทั้ง​สอง​ฉบับ​กำหนด​สิ่ง​อำนวย​ความ​สะดวก​ขั้น​ต่ำ 15 รายการ รวม​ถึง​ไฟ​สำรอง​อย่าง​น้อย​สอง​ชั่วโมง เครื่อง​ดับ​เพลิง​อย่าง​น้อยห​นึ่ง​เครื่อง และ​บ่อ​เกรอะ​ห่าง​แหล่ง​น้ำ​อย่าง​น้อย 10 เมตร ฉบับ​เต็นท์​เพิ่ม​เรื่อง​ป้าย เลข​เต็นท์ และ​ทะเบียน​ผู้​พัก​ที่​ต้อง​เก็บ​หนึ่ง​ปี ส่วน​ข้อมูล​อุณหภูมิ​ระดับ​จังหวัด​ชี้​ว่า​มกราคม​เป็น​เดือน​ที่​เย็น​ที่สุด