ข้ามไปเนื้อหาหลัก

Anchoring Effect ตัวเลข​แรก​บน​หน้า​ราคา กับ​เส้น​แบ่ง​ราคา​ก่อน​ลด

อัปเดตล่าสุด 27 กันยายน 2569
เวลาอ่านประมาณ 11 นาที
Anchoring Effect ตัวเลข​แรก​บน​หน้า​ราคา กับ​เส้น​แบ่ง​ราคา​ก่อน​ลด

KEY TAKEAWAYS

3 ประเด็น

การ​ทดลอง​ของ Tversky และ Kahneman ที่​ตี​พิมพ์​ใน​วารสาร Science ปี 1974 พบ​ว่า​ตัวเลข​จาก​วง​ล้อ​ที่​หมุน​ต่อ​หน้า​ผู้​ร่วม​ทดลอง​ยัง​ดึง​คำ​ตอบ​ได้

กลุ่ม​ที่​เห็น​เลข 10 ประเมิน​สัดส่วน​ประเทศ​แอฟริกา​ใน​สหประชาชาติ​ไว้​ที่​ค่า​กลาง 25% ส่วน​กลุ่ม​ที่​เห็น​เลข 65 ตอบ 45%

งาน​ของ Ariely, Loewenstein และ Prelec ปี 2003 ใช้​เลข​ท้าย​สอง​หลัก​ของ​เลข​ประกัน​สังคม​เป็น​ตัว​ตั้ง

ผู้​ที่​มี​เลข​สูง​กว่า​ค่า​กลาง​ให้​ราคา​สินค้า​สูง​กว่า​อีก​กลุ่ม 57% ถึง 107% แต่​ลำดับ​ความ​ชอบ​ระหว่าง​สินค้า​ของ​ทุก​คน​แทบ​ไม่​เปลี่ยน

กฎ​คุ้มครอง​ผู้​บริโภค​ของ​สหภาพ​ยุโรป​กำหนด​ให้​ราคา​ก่อน​ลด​ต้อง​เป็น​ราคา​ต่ำ​สุด​ใน​ช่วง​อย่าง​น้อย 30 วัน​ก่อน​ลด

ใช้​บังคับ​ตั้งแต่ 28 พฤษภาคม 2565 และ​เป็น​มาตร​วัด​ที่​ดี​ว่า​ป้าย​ลด​ราคา​แบบ​ไหน​ใช้​แองเค​อร์​เกิน​เลย

Anchoring Effect คือ​การ​ที่​ตัวเลข​แรก​ดึง​การ​ประเมิน​ราคา​ของ​ลูกค้า อ่าน​งาน​วิจัย​ต้นทาง​สอง​ชิ้น แล้ว​ตรวจ​หน้า​ราคา ใบ​เสนอ​ราคา และ​ป้าย​ลด​ราคา​ของ​ธุรกิจ​ที​ละ​จุด

หน้า​ราคา​ที่​เพิ่ง​ทำ​เสร็จ​บาง​หน้า​ได้​ผล​ตอบ​รับ​แปลก ๆ ลูกค้า​บอก​ว่า​แพง​ทั้ง​ที่​ราคา​ไม่​ได้​สูง​กว่า​คู่​แข่ง หรือ​ลูกค้า​เกือบ​ทุก​คน​เลือก​แพ็ก​เกจ​ถูก​สุด​ทั้ง​ที่​แพ็ก​เก​จก​ลาง​คุ้ม​กว่า​สำหรับ​งาน​ของ​เขา สาเหตุ​หนึ่ง​ที่​มัก​มอง​ข้าม​คือ​ตัวเลข​ที่​ลูกค้า​เห็น​เป็น​ตัว​แรก ซึ่ง​กลาย​เป็น​จุด​อ้างอิง​ของ​ตัวเลข​ที่​ตาม​มา​ทั้งหมด บท​นี้​เริ่ม​จาก​งาน​วิจัย​ต้นทาง​สอง​ชิ้น​ที่​วัดผล​นี้ แล้ว​ใช้​ผล​นั้น​ตรวจ​สาม​จุด​ใน​ธุรกิจ ได้แก่ หน้า​ราคา ใบ​เสนอ​ราคา และ​ป้าย​ลด​ราคา

Anchoring Effect หรือ​อคติ​จาก​จุด​ยึด คือ​แนว​โน้ม​ที่​คน​ประเมิน​ตัวเลข​ใด ๆ โดย​เริ่ม​จาก​ตัวเลข​ที่​เห็น​ก่อน แล้ว​ปรับ​จาก​จุด​นั้น​ไม่​มาก​พอ ตัวเลข​แรก​จึง​ดึง​คำ​ตอบ​สุดท้าย​เข้าหา​ตัว​มัน แม้​ผู้​ประเมิน​จะ​รู้​ว่า​ตัวเลข​แรก​ไม่​เกี่ยว​กับ​เรื่อง​ที่​กำลัง​ประเมิน​ก็ตาม

การ​ทดลอง​วง​ล้อ​ที่​ตั้ง​ชื่อ Anchoring Effect

Amos Tversky และ Daniel Kahneman ตี​พิมพ์​บทความ Judgment under Uncertainty: Heuristics and Biases ใน​วารสาร Science ฉบับ​เดือน​กันยายน 1974 บทความ​อธิบาย​ทาง​ลัด​ทาง​ความ​คิด​สาม​แบบ​ที่​คนใช้​เมื่อ​ต้อง​ตัดสิน​ใจ​ภาย​ใต้​ความ​ไม่​แน่นอน และ​แบบ​หนึ่ง​คือ​การ​ปรับ​จาก​จุด​ยึด

การ​ทดลอง​ที่​ถูก​ยก​บ่อย​ที่สุด​ให้​ผู้​ร่วม​ทดลอง​ประเมิน​สัดส่วน​ประเทศ​ใน​ทวีป​แอฟริกา​ที่​เป็น​สมาชิก​สหประชาชาติ ก่อน​ตอบ ผู้​วิจัย​หมุน​วง​ล้อ​ที่​ให้​ตัวเลข​ระหว่าง 0 ถึง 100 ต่อ​หน้า​ผู้​ร่วม​ทดลอง แล้ว​ถาม​ว่า​คำ​ตอบ​สูง​หรือ​ต่ำ​กว่า​ตัวเลข​นั้น จาก​นั้น​จึง​ให้​ประเมิน​ค่า​จริง กลุ่ม​ที่​วง​ล้อ​หยุด​ที่ 10 ให้​ค่า​กลาง​ของ​คำ​ตอบ​ที่ 25% ส่วน​กลุ่ม​ที่​วง​ล้อ​หยุด​ที่ 65 ให้​ค่า​กลาง​ที่ 45% ตัวเลข​ที่​ทุก​คน​เห็น​ว่า​มา​จาก​การ​สุ่ม​ยัง​ดึง​คำ​ตอบ​ห่าง​กัน​ถึง 20 จุด

ทำไม​ตัวเลข​ที่​รู้​ว่า​สุ่ม​มายัง​มี​ผล

บทความ​อธิบาย​ว่า​คน​เริ่ม​จาก​ค่า​ตั้ง​ต้น​แล้ว​ปรับ​ขึ้น​หรือ​ลง​เพื่อ​หา​คำ​ตอบ แต่​การ​ปรับ​มัก​หยุด​เร็ว​เกิน​ไป ผล​จึง​ค้าง​อยู่​ใกล้​ค่า​ตั้ง​ต้น ข้อ​สังเกต​ที่​สำคัญ​กับ​ธุรกิจ​คือ​ผู้​ร่วม​ทดลอง​ไม่​ได้​ถูก​หลอก​ให้​เชื่อ​ว่า​ตัวเลข​บน​วง​ล้อ​มี​ความ​หมาย ผล​เกิด​ขึ้น​ทั้ง​ที่​รู้ ลูกค้า​ที่​บอก​ว่า​ตัว​เอง​ไม่​สนใจ​ราคา​เต็ม​ที่​ขีด​ฆ่า​ไว้ จึง​ยัง​ได้​รับ​ผล​จาก​ตัวเลข​นั้น​ได้

เลข​ประกัน​สังคม​กับ​ราคา​ไวน์

งาน​ที่​ใกล้​กับ​การ​ตั้ง​ราคา​มากกว่า​คือ Coherent Arbitrariness: Stable Demand Curves Without Stable Preferences ของ Dan Ariely, George Loewenstein และ Drazen Prelec ตี​พิมพ์​ปี 2003 ใน​วารสาร​เศรษฐศาสตร์​ของ​มหา​วิทยา​ลัย​ฮาร์​วาร์​ด (QJE) การ​ทดลอง​แรก​ให้​นักศึกษา 55 คน​ดู​สินค้า​หก​ชิ้น ได้แก่ อุปกรณ์​คอมพิวเตอร์ ไวน์ ช็อกโกแลต และ​หนังสือ โดย​ไม่​บอก​ราคา​ตลาด แล้ว​ถาม​ว่า​จะ​ซื้อ​สินค้า​แต่ละ​ชิ้น​ใน​ราคา​เท่ากับ​เลข​ท้าย​สอง​หลัก​ของ​เลข​ประกัน​สังคม​ของ​ตัว​เอง​หรือ​ไม่ ก่อน​ให้​ระบุ​ราคา​สูงสุด​ที่​ยอม​จ่าย

ผู้​ที่​มี​เลข​ท้าย​สูง​กว่า​ค่า​กลาง​ระบุ​ราคา​สูง​กว่า​ผู้​ที่​มี​เลข​ต่ำ​กว่า​ค่า​กลาง 57% ถึง 107% ใน​กลุ่ม​หนึ่ง​ใน​ห้า​ที่​เลข​สูงสุด ค่า​เฉลี่ย​ที่​ยอม​จ่าย​สำหรับ​คีย์บอร์ด​ไร้​สาย​คือ 56 ดอลลาร์ ขณะ​ที่​กลุ่ม​หนึ่ง​ใน​ห้า​ที่​เลข​ต่ำ​สุด​ยอม​จ่าย 16 ดอลลาร์ ห่าง​กัน​ราว​สาม​เท่า

ถ้า​ราคา​ใน​ใจ​ขึ้น​กับ​ตัวเลข​สุ่ม ลูกค้า​ยัง​เลือก​อย่าง​มี​เหตุผล​ได้​อย่างไร

ส่วน​ที่​สอง​ของ​ผล​การ​ทดลอง​ตอบ​ข้อ​นี้ ผู้​ร่วม​ทดลอง​มากกว่า 95% ให้​ราคา​คีย์บอร์ด​สู​งก​ว่า​แทร็​กบ​อล​และ​ให้​ราคา​ไวน์​ที่​ได้​คะแนน​สูง​สูง​กว่า​ไวน์​ทั่วไป แม้​ราคา​ใน​ใจ​จะ​เลื่อน​ตาม​ตัวเลข​สุ่ม ผู้​วิจัย​เรียก​สภาพ​นี้​ว่า​ความ​ตาม​อำเภอ​ใจ​ที่​คง​เส้น​คง​วา ระดับ​ราคา​ถูก​ตัวเลข​แรก​ดึง​ได้ แต่​ลำดับ​ความ​คุ้ม​ค่า​ระหว่าง​ตัว​เลือก​ยัง​คง​อยู่ สำหรับ​ธุรกิจ ข้อ​นี้​หมายความ​ว่า​ตัวเลข​แรก​เปลี่ยน​ความ​รู้สึก​ว่า​แพง​หรือ​ถูก ส่วน​ความ​ต่าง​ของ​แพ็ก​เก​จ​ต้อง​อธิบาย​ด้วย​สิ่ง​ที่​ลูกค้า​ได้​จริง

จุด​ที่​หนึ่ง ตัวเลข​แรก​บน​หน้า​ราคา

เปิด​หน้า​ราคา​ของ​ธุรกิจ​ตัว​เอง​บน​มือ​ถือ แล้ว​จด​ตัวเลข​แรก​ที่​ตา​ไป​หยุด ตัวเลข​นั้น​อาจ​ไม่ใช่​ราคา​แพ็ก​เก​จ​ที่​ตั้งใจ​ขาย บาง​หน้า​ตัวเลข​แรก​คือ​ส่วนลด​เปอร์เซ็นต์​ใน​แบนเนอร์ บาง​หน้า​คือ​ราคา​ต่อ​เดือน​ของ​แพ็ก​เก​จ​เล็ก​สุด​ที่​วาง​ไว้​ซ้าย​สุด และ​บาง​หน้า​คือ​ตัวเลข​จำนวน​ลูกค้า​ที่​ไม่ใช่​ราคา​เลย

บน​จอ​มือ​ถือ แพ็ก​เก​จ​ที่​วาง​เรียง​เป็น​คอลัมน์​บน​จอ​คอมพิวเตอร์​จะ​ถูก​ซ้อน​เป็น​แถว​แนว​ตั้ง แพ็ก​เก​จ​แรก​ที่​ลูกค้า​เห็น​จึง​ขึ้น​กับ​ลำดับ​ใน​โค้ด​ของ​หน้า​เว็บ ถ้า​หน้า​วาง​แพ็ก​เกจ​ถูก​สุด​ไว้​ก่อน ตัวเลข​ที่​ต่ำ​ที่สุด​จะ​กลาย​เป็น​จุด​ยึด และ​แพ็ก​เก​จ​ที่​ตาม​มา​จะ​ดู​แพง​ขึ้น​ที​ละ​ขั้น

ควร​วาง​แพ็ก​เก​จรา​คา​สูง​ไว้​ก่อน​เสมอ​ไหม

ไม่​เสมอ งาน​วิจัย​สอง​ชิ้น​ข้าง​ต้น​บอก​ว่า​ตัวเลข​แรก​ดึง​การ​ประเมิน แต่​ไม่​ได้​บอก​ว่า​ตัวเลข​สูง​ทุก​ตัว​จะ​ช่วย​ขาย ถ้า​แพ็ก​เก​จ​แรก​สูง​เกิน​งบ​ของ​ลูกค้า​ส่วน​ใหญ่​มาก ลูกค้า​อาจ​ปิด​หน้า​ไป​ก่อน​เลื่อน​ลง​มา​เห็น​แพ็ก​เก​จ​ที่​เหมาะ ทาง​ที่​ตรวจ​สอบ​ได้​คือ​วาง​แพ็ก​เก​จ​ที่​ลูกค้า​ส่วน​ใหญ่​ควร​ซื้อ​ไว้​เป็น​ตัว​แรก หรือ​ทดลอง​สลับ​ลำดับ​แล้ว​ดู​สัดส่วน​แพ็ก​เก​จ​ที่​ถูก​เลือก​จริง ส่วน​จำนวน​ตัว​เลือก​ที่​มาก​เกิน​ไป​มี​ผล​อีก​แบบ ซึ่ง​เล่า​ไว้​ใน จิตวิทยา​การ​ตลาด ตัว​เลือก​มาก​ไป​ทำให้​ลูกค้า​ไม่​ซื้อ​จริง​หรือ

จุด​ที่​สอง ใบ​เสนอ​ราคา​และ​การ​เจรจา

ธุรกิจ B2B และ​งาน​บริการ​ที่​ไม่มี​ราคา​ติด​หน้า​เว็บ พบ​จุด​ยึด​ใน​อีก​รูป​แบบ คือ​ตัวเลข​แรก​ที่​ถูก​พูด​ใน​การ​คุย ถ้า​ลูกค้า​ถาม​ว่า "งบ​ประมาณ​ประมาณ​ไหน" แล้ว​ฝ่าย​ขาย​ตอบ​เป็น​ช่วง​กว้าง​เช่น "ตั้งแต่​หลัก​หมื่น​ถึง​หลัก​แสน" ตัวเลข​ที่​ลูกค้า​จำ​ได้​มัก​เป็น​ขอบ​ล่าง และ​ใบ​เสนอ​ราคา​ที่​ส่ง​ตาม​ไป​จะ​ถูก​เทียบ​กับ​ตัวเลข​นั้น

ใบ​เสนอ​ราคา​เอง​ก็​มี​ลำดับ ใบ​ที่​เริ่ม​ด้วย​ราคา​รวม​ตัว​ใหญ่​แล้ว​ค่อย​แจกแจง กับ​ใบ​ที่​เริ่ม​ด้วย​ขอบเขต​งาน​และ​ผล​ที่​ลูกค้า​จะ​ได้​ก่อน​แล้ว​ค่อย​ถึง​ราคา ให้​จุด​ยึด​คนละ​แบบ การ​ทดลอง​ของ Ariely ชี้​ว่า​ลำดับ​ความ​คุ้ม​ค่า​ระหว่าง​ทาง​เลือก​คงที่​กว่า​ตัวเลข​เดี่ยว ใบ​เสนอ​ราคา​ที่​มี​สอง​หรือ​สาม​ทาง​เลือก​ซึ่ง​ต่าง​กัน​ด้วย​ขอบเขต​งาน​ที่​ชัด จึง​ช่วย​ให้​ลูกค้า​เทียบ​กันเอง​ได้ แทน​การ​เทียบ​กับ​ตัวเลข​ที่​ได้ยิน​มา​ก่อน​หน้า

ใคร​ควร​พูด​ตัวเลข​ก่อน​ใน​การ​เจรจา

ไม่มี​คำ​ตอบ​เดียว​ที่​ใช้ได้​ทุก​กรณี ถ้า​ฝ่าย​ขาย​มี​ข้อมูล​ราคา​งาน​ลักษณะ​เดียวกัน​ที่​อ้างอิง​ได้ การ​พูด​ตัวเลข​พร้อม​เหตุผล​ก่อน​ช่วย​วาง​กรอบ​การ​คุย แต่​ถ้า​ยัง​ไม่​เข้าใจ​ขอบเขต​งาน​พอ การ​พูด​ตัวเลข​ก่อน​เสี่ยง​ยึด​ตัว​เอง​ไว้​กับ​ราคา​ที่​ผิด ทาง​ที่​ปลอดภัย​กว่า​คือ​ถาม​ขอบเขต​งาน​ให้​ครบ​ก่อน แล้ว​ตอบ​เป็น​ตัวเลข​ที่​ผูก​กับ​ขอบเขต​นั้น ไม่ใช่​ช่วง​ราคา​กว้าง ๆ

จุด​ที่​สาม ป้าย​ราคา​ก่อน​ลด

ราคา​เต็ม​ที่​ขีด​ฆ่า​ไว้​ข้าง​ราคา​ลด​คือ​การ​ใช้​จุด​ยึด​ที่​ตรง​ที่สุด ลูกค้า​เห็น​ตัวเลข​ที่​สูง​กว่า​ก่อน แล้ว​รู้สึก​ว่า​ราคา​จริง​ถูก​ลง ปัญหา​เกิด​เมื่อ​ราคา​เต็ม​นั้น​ไม่​เคย​ถูก​ใช้​ขาย​จริง หรือ​ถูก​ขึ้น​ไว้​ไม่​กี่​วัน​ก่อน​ประกาศ​ลด

สหภาพ​ยุโรป​เขียน​เกณฑ์​เรื่อง​นี้​ไว้​ในข้อ 6a ของ Directive (EU) 2019/2161 ซึ่ง​แก้ไข​กฎ​เรื่อง​การ​แสดง​ราคา​สินค้า การ​ประกาศ​ลด​ราคา​ทุก​ครั้ง​ต้อง​แสดง​ราคา​เดิม​ที่​ผู้​ขาย​ใช้​ก่อน​ลด และ​ราคา​เดิม​นั้น​หมาย​ถึง​ราคา​ต่ำ​สุด​ที่​ผู้​ขาย​ใช้​ใน​ช่วง​เวลา​ไม่​น้อย​กว่า 30 วัน​ก่อน​เริ่ม​ลด ประเทศ​สมาชิก​กำหนด​ข้อ​ยกเว้น​ได้​สำหรับ​สินค้า​ที่​เสีย​หรือ​หมด​อายุ​เร็ว และ​สินค้า​ที่​วาง​ขาย​ไม่​ถึง 30 วัน ประเทศ​สมาชิก​ต้อง​ใช้​บังคับ​ตั้งแต่ 28 พฤษภาคม 2022 หรือ 2565

ร้าน​ไทย​ต้อง​ทำ​ตาม​เกณฑ์ 30 วัน​ของ​ยุโรป​ไหม

ร้าน​ที่​ขาย​ให้​ผู้​บริโภค​ใน​ไทย​ไม่​ได้​อยู่​ใต้ Directive ของ​สหภาพ​ยุโรป แต่​ถ้อยคำ​โฆษณา​ที่​ทำให้​ผู้​บริโภค​เข้าใจ​ผิด​เรื่อง​ราคา​เป็น​ประเด็น​ตาม​กฎหมาย​คุ้มครอง​ผู้​บริโภค​ของ​ไทย ซึ่ง​อธิบาย​ไว้​ใน โฆษณา​เกิน​จริง Google ตี​กลับ​คำ​ไหน และ สคบ. สั่ง​แก้​ได้​สี่​แบบ เกณฑ์ 30 วัน​ใช้​เป็น​คำถาม​ตรวจ​ตัว​เอง​ได้​ง่าย คือ​ถ้า​มี​คน​เปิด​ประวัติ​ราคา​ของ​สินค้า​ชิ้น​นี้​ย้อน​หลัง​หนึ่ง​เดือน ราคา​เต็ม​ที่​ขีด​ฆ่า​ไว้​ต้อง​เป็น​ราคา​ที่​เคย​ขาย​จริง​ใน​ช่วง​นั้น ถ้า​ไม่​เคย ป้าย​นั้น​ก็​ไม่​ควร​ขึ้น

ร้าน​ที่​จัด​โปรโมชัน​ทุก​เดือน​ควร​ตั้ง​ราคา​เต็ม​อย่างไร

ร้าน​ที่​ลด​ราคา​เกือบ​ตลอด​ปี​จะ​เจอ​ปัญหา​ว่า​ราคา​เต็ม​แทบ​ไม่​เคย​ถูก​ใช้​ขาย​จริง ตาม​เกณฑ์​ของ​สหภาพ​ยุโรป ราคา​ก่อน​ลด​ของ​รอบ​ถัด​ไป​จะ​กลาย​เป็น​ราคา​ลด​ของ​รอบ​ก่อน เพราะ​เป็น​ราคา​ต่ำ​สุด​ใน 30 วัน ป้าย​ลด​ราคา​จึง​แสดง​ส่วนลด​ได้​น้อย​ลง​ทุกร​อบ

ทางออก​ที่​ตรง​ไป​ตรง​มา​คือ​ยอมรับ​ว่า​ราคา​ที่​ขาย​เกือบ​ตลอด​ปี​คือ​ราคา​จริง​ของ​สินค้า แล้ว​ใช้​โปรโมชัน​แบบ​อื่น​ที่​ไม่​ต้อง​อ้าง​ราคา​เต็ม เช่น​ของ​แถม ส่ง​ฟรี​เมื่อ​ซื้อ​ครบ​ยอด หรือ​ราคา​พิเศษ​สำหรับ​สมาชิก ลูกค้า​จะ​ได้​จุด​ยึด​ที่​ตรวจ​สอบ​ได้ และ​ร้าน​ไม่​ต้อง​คอย​อธิบาย​ว่า​ราคา​เต็ม​มา​จาก​ไหน

จุด​ที่​สี่ ตัวเลข​ที่​ลูกค้า​เห็น​ก่อน​มา​ถึง​หน้า​ราคา

ลูกค้า​หลาย​คน​ไม่​ได้​เห็น​ราคา​ครั้ง​แรก​บน​หน้า​ราคา​ของ​ธุรกิจ แต่​เห็น​จาก​ที่​อื่น​ก่อน ได้แก่ ราคา​ใน​โฆษณา ราคา​ใน​โพสต์​ที่​มี​คน​แชร์ ราคา​ของ​ร้าน​อื่น​บน​มาร์เก็ต​เพลส หรือ​ราคา​ที่​เพื่อน​เล่า​ว่า​เคย​จ่าย ตัวเลข​เหล่า​นี้​เป็น​จุด​ยึด​ที่​ธุรกิจ​ควบคุม​ได้​เพียง​บาง​ส่วน

ส่วน​ที่​ควบคุม​ได้​คือ​ราคา​ใน​โฆษณา​ของ​ตัว​เอง ถ้า​โฆษณา​เขียน​ว่า "เริ่ม​ต้น 990 บาท" แต่​ลูกค้า​กด​เข้า​มา​แล้ว​พบ​ว่า​ตัว​เลือก​ที่​ต้องการ​จริง​ราคา 2,490 บาท ตัวเลข 990 จะ​เป็น​จุด​ยึด​ที่​ทำให้​ทุก​อย่าง​บน​หน้า​ดู​แพง​เกิน​คาด ช่อง​ว่าง​แบบ​นี้​เป็นต้น​เหตุ​ของ​คำร้อง​เรียน​ประเภท "ราคา​ไม่​ตรง​กับ​ที่​โฆษณา" ได้​ด้วย ขั้น​ตอน​รับมือ​เมื่อ​ลูกค้า​ร้อง​เรียน​เรื่อง​แบบ​นี้​เข้า​มา​แล้ว​อยู่​ใน Reactive Marketing ตอบ​คำร้อง​เรียน​ลูกค้า​ก่อน​เรื่อง​ไป​ถึง สคบ.

คะแนน​รีวิว​และ​จำนวน​ผู้​ซื้อ​ทำ​หน้าที่​เป็น​จุด​ยึด​ด้วย​ไหม

ทำได้ ตัวเลข​อย่าง "ขาย​แล้ว 10,000 ชิ้น" หรือ "4.9 ดาว​จาก 2,000 รีวิว" มัก​อยู่​ก่อน​ราคา​ใน​หน้า​สินค้า และ​ตั้ง​ความ​คาด​หวัง​เรื่อง​ความ​คุ้ม​ค่า​ก่อน​ลูกค้า​จะ​เห็น​ราคา ตัวเลข​ชุด​นี้​จึง​ต้อง​มา​จาก​ลูกค้า​จริง​เท่านั้น การ​ซื้อ​รีวิว​หรือ​ยอด​ผู้​ติดตาม​เพื่อ​สร้าง​จุด​ยึด​แบบ​นี้​เป็น​พฤติกรรม​ที่​หน่วย​งาน​กำกับ​การ​ค้า​ของ​สหรัฐ​ห้าม​ไว้ บทความ Authentic Marketing ไม่​ซื้อ​รีวิว ไม่​ซื้อ​ยอด​ติดตาม ตาม​กฎ FTC ไล่​ข้อ​ห้าม​ทั้ง​หก​ข้อ​ไว้ รวม​ถึง​ยอด​วิว​ที่มา​จาก​บอ​ตด้วย

ห้า​คำถาม​ก่อน​เปิด​หน้า​ราคา​ใหม่

คำถาม​ชุด​นี้​ใช้ได้​กับ​หน้า​ราคา​บน​เว็บไซต์ ใบ​เสนอ​ราคา และ​ป้าย​โปรโมชัน ตอบ​ให้​ครบ​ก่อน​เผย​แพร่

  1. ตัวเลข​แรก​ที่​ลูกค้า​เห็น​บน​จอ​มือ​ถือ​คือ​ตัวเลข​อะไร และ​เป็น​ราคา​ของ​สิ่ง​ที่​ธุรกิจ​อยาก​ขาย​หรือ​ไม่
  2. ลำดับ​แพ็ก​เก​จบ​นมือ​ถือ​ตรง​กับ​ลำดับ​บน​คอมพิวเตอร์​หรือ​ไม่
  3. แพ็ก​เก​จ​แต่ละ​ขั้น​ต่าง​กัน​ด้วย​สิ่ง​ที่​ลูกค้า​ได้​จริง​ที่​อธิบาย​ได้​ใน​หนึ่ง​ประโยค​หรือ​ไม่
  4. ราคา​เต็ม​ที่​ขีด​ฆ่า​ไว้​เคย​ใช้​ขาย​จริง​ใน​ช่วง 30 วัน​ก่อน​ลด​หรือ​ไม่
  5. ตัวเลข​ประกอบ​อื่น​บน​หน้า เช่น​ส่วนลด​หรือ​จำนวน​ลูกค้า มี​ที่มา​ที่​ตอบ​ได้​ถ้า​ลูกค้า​ถาม​หรือ​ไม่

สรุป

Anchoring Effect คือ​การ​ที่​ตัวเลข​แรก​ดึง​การ​ประเมิน​ตัวเลข​ที่​ตาม​มา การ​ทดลอง​วง​ล้อ​ของ Tversky และ Kahneman ปี 1974 ทำให้​ค่า​กลาง​ของ​คำ​ตอบ​ห่าง​กัน 20 จุด​จาก​ตัวเลข​ที่​ทุก​คน​รู้​ว่า​สุ่ม​มา และ​งาน​ของ Ariely กับ​คณะ​ปี 2003 พบ​ว่า​ผู้​ที่​เลข​ท้าย​ประกัน​สังคม​สูง​กว่า​ค่า​กลาง​ยอม​จ่าย​สูง​กว่า 57% ถึง 107% ขณะ​ที่​ลำดับ​ความ​ชอบ​ระหว่าง​สินค้า​แทบ​ไม่​เปลี่ยน ธุรกิจ​ตรวจ​ผล​นี้​ได้​สี่​จุด คือ​ตัวเลข​แรก​บน​หน้า​ราคา ตัวเลข​แรก​ใน​การ​เจรจา​และ​ใบ​เสนอ​ราคา ราคา​เต็ม​บน​ป้าย​ลด​ราคา​ซึ่ง​เกณฑ์​ราคา​ต่ำ​สุด​ใน 30 วัน​ของ​สหภาพ​ยุโรป​ใช้​เป็น​มาตร​วัด​ได้ และ​ตัวเลข​ใน​โฆษณา​หรือ​รีวิว​ที่​ลูกค้า​เห็น​ก่อน​มา​ถึง​หน้า​ราคา

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Anchoring Effect เกิด​จาก​ตัวเลข​ที่​เห็น​ก่อน​ดึง​การ​ประเมิน​ตัวเลข​ถัด​ไป ส่วน Decoy Effect เกิด​จาก​ตัว​เลือก​ที่​สาม​ซึ่ง​ถูก​ออกแบบ​ให้​ด้อย​กว่า​ตัว​เลือก​หนึ่ง​ชัดเจน เพื่อ​ทำให้​ตัว​เลือก​นั้น​ดู​คุ้ม​ขึ้น สอง​ผล​นี้​เกิด​พร้อม​กัน​บน​หน้า​ราคา​เดียว​ได้

เสี่ยง​ทั้ง​ด้าน​กฎหมาย​และ​ด้าน​ความ​เชื่อ​ใจ ลูกค้า​ที่​เคย​เห็น​สินค้า​ชิ้น​เดียวกัน​ใน​ราคา​ที่​ต่ำ​กว่า จะ​เห็น​ป้าย​ลด​ราคา​เป็นการ​หลอก และ​ความ​รู้สึก​นั้น​มัก​ลาม​ไป​ถึง​สินค้า​ชิ้น​อื่น​ของ​ร้าน

ใช้​ตัวเลข​ที่​ลูกค้า​ตรวจ​สอบ​ได้ เช่น​ต้นทุน​ของ​การ​ไม่​ทำ ค่า​จ้าง​พนักงาน​ประจำ​หนึ่ง​คน​สำหรับ​งาน​เดียวกัน หรือ​ราคา​ของ​แพ็ก​เก​จ​ที่​ใหญ่​กว่า ตัวเลข​เหล่า​นี้​ต้อง​มี​ที่มา​ที่​อธิบาย​ได้ ถ้า​ลูกค้า​ถาม

เป็น​ได้ งาน​ของ Tversky และ Kahneman ใช้​ตัวเลข​ที่​ไม่​เกี่ยว​กับ​คำถาม​เลย ตัวเลข​อย่าง​จำนวน​ลูกค้า จำนวน​ปี​ที่​เปิด​กิจการ หรือ​ส่วนลด​เปอร์เซ็นต์​ใน​แบนเนอร์ อาจ​เป็น​ตัว​แรก​ที่​ลูกค้า​เห็น​ก่อน​ราคา ควร​เช็​กว่า​ตัวเลข​เหล่า​นี้​วาง​อยู่​ก่อน​หรือ​หลัง​ราคา​ที่​ต้องการ​ขาย

งาน​วิจัย​สอง​ชิ้น​ใน​บท​นี้​ไม่​ได้​ทดสอบ​เรื่อง​ตัวเลข​ลงท้าย จึง​ตอบ​จาก​หลัก​ฐาน​ชุด​นี้​ไม่​ได้ ถ้า​จะ​ใช้ ควร​ทดลอง​กับ​สินค้า​ของ​ตัว​เอง​และ​วัดผล​จาก​ยอด​ขาย​จริง

PHYGITAL INSIGHT

ฟิจิ⁠ทัล​ให้​ลูกค้า​ส่ง​ภาพ​หน้า​จอ​หน้า​ราคา​และ​ใบ​เสนอ​ราคา​สาม​ใบ​ล่าสุด​มา​ก่อน​ประชุม​แรก แล้ว​วง​ตัวเลข​ตัว​แรก​ที่​ผู้​อ่าน​เห็น​ใน​แต่ละ​ชิ้น ถ้า​ตัวเลข​ที่​วง​ได้​ไม่ใช่​ราคา​ของ​สิ่ง​ที่​ธุรกิจ​อยาก​ขาย ลำดับ​ข้อมูล​คือ​จุด​ที่​ต้อง​แก้​ก่อน​การ​ปรับ​ราคา ขั้น​นี้​เป็น​งาน​เปิด​ของ​บริการ​ชิน​ดัง​ด้าน​โครงสร้าง​ราคา​ของ​ฟิจิ⁠ทัล

ให้ PHYGITAL AGENCY ช่วยต่อยอดเรื่องนี้สู่ผลลัพธ์จริง

หน้า​ราคา​ที่​ให้​ลูกค้า​เห็น​ตัวเลข​ผิด​ตัว​ก่อน ทำให้​แพ็ก​เก​จ​ที่​เหมาะ​กับ​ลูกค้า​ดู​แพง​กว่า​ที่​เป็น

PHYGITAL AGENCY ตรวจ​ลำดับ​ตัวเลข​บน​หน้า​ราคา ใบ​เสนอ​ราคา และ​ป้าย​โปรโมชัน​ของ​ธุรกิจ แล้ว​จัด​ใหม่​ให้​ตัวเลข​แรก​ที่​ลูกค้า​เห็น​ตรง​กับ​สิ่ง​ที่​ธุรกิจ​ตั้งใจ​ขาย​และ​ตรวจ​สอบ​ได้

PARANATH PANARATANA

WRITTEN BY

PARANATH PANARATANA

CHAIRMAN OF PHYGITAL AGENCY

ประธานกรรมการบริษัท ฟิจิทัล เอเจนซี จำกัด มีประสบการณ์ดูแลการตลาดที่ผสานโลกจริงและโลกออนไลน์เข้าด้วยกัน ตลอดจนเป็นที่ปรึกษาในการวินิจฉัยธุรกิจ อีกทั้งยังเคยทำงานในสายวิดีโอโปรดักชั่นและภาพยนตร์ไทยอีกด้วย