วันที่ 15 ตุลาคม 2568 สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติชี้แจงการบริหารกองทุนบัตรทองปีงบประมาณ 2569 ต่อหน่วยบริการ และระบุว่าจะเพิ่มบริการรักษาภาวะมีบุตรยากเข้าไปในสิทธิประโยชน์ คนที่วางแผนมีลูกจึงมีทางเลือกจากรัฐเพิ่มขึ้นอีกหนึ่งทาง ต่อจากยาเม็ดเสริมธาตุเหล็กและกรดโฟลิกที่กรมอนามัยแนะนำให้กินก่อนตั้งครรภ์อยู่แล้ว ร้านขายยา แบรนด์ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร และคลินิกเอกชนที่ขายให้คนกลุ่มเดียวกัน ต้องสื่อสารให้ลูกค้าแยกได้ว่าอะไรเป็นสิทธิที่รัฐจ่าย อะไรต้องจ่ายเอง และข้อความขายสินค้าต้องอยู่ในกรอบที่ อย. กำหนด หัวข้อถัดไปไล่ทั้งสามเรื่องจากเอกสารของหน่วยงานโดยตรง
DIGITAL MARKETING
คนวางแผนมีลูก สิทธิบัตรทองและคำโฆษณาที่ อย. ไม่ให้อ้าง
KEY TAKEAWAYS
3 ประเด็นกรมอนามัยแนะนำให้ผู้หญิงที่วางแผนตั้งครรภ์กินวิตามินเสริมธาตุเหล็กและกรดโฟลิก (เฟอร์โรโฟลิก) สัปดาห์ละหนึ่งเม็ด
และระบุว่ายาเม็ดนี้เป็นสิทธิของคนอายุ 6 ถึง 59 ปีทุกสิทธิรักษา
สปสช. แจ้งในการประชุมชี้แจงกองทุนบัตรทองปีงบประมาณ 2569 ว่าจะเพิ่มบริการรักษาภาวะมีบุตรยาก
โดยหลักเกณฑ์และวิธีจ่ายชดเชยจะประกาศตามมา
ประกาศหลักเกณฑ์การโฆษณาอาหารของ อย. ปี 2569 บังคับให้โฆษณาผลิตภัณฑ์เสริมอาหารมีคำเตือนว่าเด็กและหญิงตั้งครรภ์ไม่ควรกิน
และห้ามใช้หญิงตั้งครรภ์เป็นผู้แสดงแบบ
กรมอนามัยแนะนำเฟอร์โรโฟลิกก่อนตั้งครรภ์ สปสช. เพิ่มบริการรักษาภาวะมีบุตรยากปีงบ 2569 ขณะที่ประกาศ อย. ปี 2569 บังคับคำเตือนว่าสตรีมีครรภ์ไม่ควรกินผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร
สิ่งที่กรมอนามัยแนะนำก่อนตั้งครรภ์
บทความเรื่องการเตรียมความพร้อมก่อนตั้งครรภ์ของกรมอนามัย แนะนำให้หญิงวัยเจริญพันธุ์กินอาหารครบห้าหมู่ เน้นอาหารที่มีธาตุเหล็กสูง กินวิตามินเสริมธาตุเหล็กและกรดโฟลิกเพื่อลดภาวะซีดและลดความเสี่ยงทารกพิการแต่กำเนิด เลิกบุหรี่อย่างน้อยสามเดือนก่อนตั้งครรภ์ เลิกดื่มสุราอย่างน้อยหนึ่งเดือน ออกกำลังกายสม่ำเสมอ และตรวจสุขภาพก่อนตั้งครรภ์ รวมถึงตรวจสุขภาพช่องปาก เพราะโรคเหงือกและฟันผุมีผลต่อการตั้งครรภ์ได้
ในข่าวรณรงค์ของกรมอนามัยเมื่อ 22 กุมภาพันธ์ 2566 รองอธิบดีกรมอนามัยอ้างข้อมูล Health Data Center ของกระทรวงสาธารณสุขปี 2566 ว่าหญิงตั้งครรภ์มีภาวะโลหิตจางร้อยละ 31.2 และหญิงวัยเจริญพันธุ์อายุ 15 ถึง 49 ปีที่ไม่ได้ตั้งครรภ์และได้รับการคัดกรอง มีภาวะโลหิตจางร้อยละ 37.0 ตัวเลขนี้อธิบายว่าทำไมหน่วยงานรัฐเน้นเรื่องธาตุเหล็กตั้งแต่ก่อนตั้งครรภ์
เฟอร์โรโฟลิกต่างจากโฟลิกเดี่ยวอย่างไร
อินโฟกราฟิกเรื่องโฟลิกของกรมอนามัย เผยแพร่เมื่อ 16 กันยายน 2568 แยกไว้สองกลุ่ม กลุ่มแรกเป็นกรดโฟลิกเดี่ยว ขนาด 0.4 มิลลิกรัมใช้ป้องกันภาวะหลอดประสาทไม่ปิด ผู้หญิงที่วางแผนมีลูกกินวันละหนึ่งเม็ดอย่างน้อยสองเดือนก่อนตั้งครรภ์ต่อเนื่องจนครบ 12 สัปดาห์หลังตั้งครรภ์ ส่วนขนาด 5 มิลลิกรัมใช้รักษาโลหิตจางจากการขาดกรดโฟลิก กลุ่มที่สองเป็นวิตามินรวม เฟอร์โรโฟลิกมีธาตุเหล็ก 60 มิลลิกรัมกับกรดโฟลิก 2.8 มิลลิกรัม กินสัปดาห์ละหนึ่งเม็ดหลังอาหารอย่างน้อยหนึ่งถึงสามเดือนก่อนตั้งครรภ์ เมื่อเริ่มตั้งครรภ์แล้วให้เปลี่ยนเป็นไตรเฟอร์ดีน อินโฟกราฟิกเดียวกันเตือนว่าผู้ป่วยธาลัสซีเมียชนิดที่ต้องรับเลือดควรปรึกษาแพทย์ก่อน
อินโฟกราฟิกยังบอกอาการข้างเคียงไว้ด้วย โฟลิกเดี่ยวอาจทำให้ผิวแดง คัน หรือมีผื่น ส่วนเฟอร์โรโฟลิกบางรายมีอาการคลื่นไส้ อุจจาระสีดำ ท้องเสีย หรือท้องผูก ซึ่งมาจากธาตุเหล็ก ร้านขายยาที่อธิบายอาการเหล่านี้ตั้งแต่ตอนขาย ช่วยให้ลูกค้าไม่หยุดกินกลางคันเพราะตกใจกับอาการที่คาดได้อยู่แล้ว และเป็นข้อมูลที่ร้านพูดได้โดยไม่ต้องอ้างสรรพคุณใดเพิ่ม
ตรวจสุขภาพก่อนตั้งครรภ์ตรวจหาอะไร
บทความเดียวกันของกรมอนามัยอธิบายว่าการตรวจก่อนตั้งครรภ์ทำให้คนที่จะเป็นพ่อแม่รู้ภาวะสุขภาพของตัวเอง รวมถึงโรคทางพันธุกรรมที่อาจส่งถึงลูก เช่น ธาลัสซีเมีย และโรคที่ต้องดูแลต่อเนื่อง เช่น เบาหวานและความดันโลหิตสูง และให้ตรวจหาเชื้อที่อาจแฝงอยู่ในร่างกาย เช่น ซิฟิลิส ไวรัสตับอักเสบบี และเอชไอวี เพื่อกันการติดต่อระหว่างคู่และไปถึงลูก นอกจากสุขภาพกาย บทความยังแนะนำเรื่องสุขภาพช่องปาก สุขภาพจิต การวางแผนการเงิน และการเตรียมผู้ดูแลหลักในการเลี้ยงดูบุตรไว้ด้วย
คลินิกและโรงพยาบาลเอกชนที่ขายแพ็กเกจตรวจก่อนตั้งครรภ์ ใช้หมวดตามคำแนะนำนี้จัดหน้ารายการตรวจได้ ลูกค้าเห็นว่ารายการในแพ็กเกจครอบคลุมหมวดไหน และหมวดไหนต้องตรวจเพิ่มที่อื่น การเขียนรายการตรวจเป็นชื่อหมวดที่ลูกค้าเข้าใจ พร้อมราคาของแต่ละหมวด ตอบคำถามที่ลูกค้าต้องถามอยู่แล้วก่อนตัดสินใจซื้อ
ใครรับยาเม็ดเสริมธาตุเหล็กและกรดโฟลิกได้ตามสิทธิ
อินโฟกราฟิกของกรมอนามัยระบุว่าเฟอร์โรโฟลิกเป็นสิทธิของทุกคนอายุ 6 ถึง 24 ปี และ 25 ถึง 59 ปี ทุกสิทธิรักษา ส่วนข่าวรณรงค์ปี 2566 อธิบายชุดสิทธิประโยชน์ตามช่วงวัยว่า หญิงวัยเจริญพันธุ์ได้รับยาเม็ดเสริมธาตุเหล็กและกรดโฟลิก และหญิงตั้งครรภ์กับหญิงหลังคลอดหกเดือนได้รับยาเม็ดเสริมไอโอดีน ธาตุเหล็ก และกรดโฟลิก ร้านขายยาที่ขายวิตามินกลุ่มเดียวกันจึงควรบอกลูกค้าตรง ๆ ว่ารับยาเม็ดนี้ได้จากหน่วยบริการตามสิทธิ และอธิบายว่าสินค้าของร้านต่างจากยาเม็ดตามสิทธิตรงไหน
บริการรักษาภาวะมีบุตรยากในบัตรทองปีงบประมาณ 2569
ข่าวของ สปสช. เรื่องจุดเน้นการบริหารกองทุนบัตรทองปี 2569 เผยแพร่เมื่อ 17 ตุลาคม 2568 รองเลขาธิการ สปสช. ระบุว่าปีงบประมาณนี้มีผู้มีสิทธิบัตรทอง 47.5 ล้านคน งบเหมาจ่ายรายหัวเพิ่มเป็น 4,173.04 บาทต่อคน และนอกจากบริการทางการแพทย์ขั้นสูงรายการใหม่ ยังเพิ่มบริการรักษาภาวะมีบุตรยาก บริการดูแลประคับประคองในโรงพยาบาล และบริการแพทย์แผนไทย โดยจะประกาศหลักเกณฑ์และวิธีการจ่ายชดเชยค่าบริการต่อไป
ข้อความในข่าวฉบับนี้ยังไม่ได้ระบุคุณสมบัติของผู้รับบริการ จำนวนครั้ง หรือหน่วยบริการที่เข้าร่วม บทความนี้จึงไม่ยกเงื่อนไขเหล่านั้นมาจากแหล่งอื่น คนที่วางแผนใช้สิทธินี้ควรตรวจหลักเกณฑ์ล่าสุดกับสายด่วน สปสช. 1330 หรือหน่วยบริการประจำของตัวเองก่อน
คลินิกเอกชนควรสื่อสารเรื่องสิทธิบัตรทองอย่างไร
บอกให้ชัดว่าคลินิกอยู่ในเครือข่ายหน่วยบริการของ สปสช. หรือไม่ และบริการใดเป็นบริการที่ลูกค้าจ่ายเอง ข่าวเรื่องสิทธิใหม่ทำให้ลูกค้าบางคนเข้าใจว่าทุกคลินิกรับสิทธิบัตรทองได้ คลินิกที่ไม่ได้อยู่ในเครือข่ายแต่ใช้คำว่า "บัตรทอง" ในโพสต์ขาย จะทำให้ลูกค้ามาถึงหน้าคลินิกแล้วพบว่าต้องจ่ายเต็มจำนวน ความผิดหวังนั้นย้อนกลับมาที่ชื่อคลินิก แม้คลินิกไม่ได้ตั้งใจหลอก
หน้าที่อธิบายเรื่องสิทธิบนเว็บหรือในบัญชีแชตของคลินิกควรมีวันที่อัปเดตกำกับไว้ทุกครั้ง เพราะหลักเกณฑ์ของ สปสช. ยังจะประกาศเพิ่ม ข้อความที่ถูกต้องในเดือนนี้อาจคลาดเคลื่อนเมื่อมีประกาศใหม่ออกมา วันที่อัปเดตบอกลูกค้าว่าควรเชื่อข้อมูลนั้นแค่ไหน และเตือนทีมของคลินิกเองว่าถึงรอบต้องตรวจหน้าเดิมอีกครั้งแล้ว
ข้อความโฆษณาอาหารที่ อย. ห้าม
ประกาศสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา เรื่อง หลักเกณฑ์การโฆษณาอาหาร พ.ศ. 2569 ออกในราชกิจจานุเบกษาฉบับวันที่ 27 ก.ค. 2569 มีผลวันรุ่งขึ้น และยกเลิกฉบับปี 2564 ทั้งฉบับ ร้านหรือแบรนด์ที่เคยเทียบข้อความกับฉบับเก่า ต้องเปิดฉบับใหม่ดูอีกครั้ง เพราะเลขข้อเลื่อนไปเกือบทั้งหมด
สำหรับสินค้าที่ขายให้คนเตรียมตั้งครรภ์ ข้อที่ต้องจำมีสามจุด จุดแรกคือข้อ 5 ซึ่งยกลักษณะข้อความที่อาจเข้าข่ายหลอกลวงตามมาตรา 40 ของ พ.ร.บ.อาหาร รวมแปดแบบ ในจำนวนนี้มีทั้งข้อความที่ทำให้คนเข้าใจว่าอาหารรักษาหรือกันโรคได้ ข้อความว่าอาหารเปลี่ยนหน้าที่ของอวัยวะหรือระบบในร่างกาย ข้อความเรื่องบำรุงเพศ และการยกผลวิจัยหรือสถิติที่ อย. ยังไม่ได้ประเมิน จุดที่สองคือข้อ 4 (6) ที่ห้ามให้แพทย์ พยาบาล หรือคนที่ทำให้ดูเหมือนเป็นบุคลากรสาธารณสุข ออกมาแนะนำหรือรับรองอาหาร จุดที่สามคือข้อ 10 (9) ที่กำหนดว่าผู้แสดงแบบในโฆษณาผลิตภัณฑ์เสริมอาหารต้องอายุไม่ต่ำกว่า 15 ปี และห้ามเป็นหญิงตั้งครรภ์
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารต้องแสดงคำเตือนอะไรบ้าง
บัญชีหมายเลข 4 ท้ายประกาศปี 2569 ให้โฆษณาผลิตภัณฑ์เสริมอาหารมีคำเตือนสามประโยค ประโยคแรกเตือนเด็กกับหญิงตั้งครรภ์ไม่ให้กิน ประโยคที่สองบอกว่าสินค้าไม่ได้ป้องกันหรือรักษาโรค และประโยคที่สามให้ผู้ซื้ออ่านคำเตือนบนฉลากก่อน ส่วนวิธีแสดงบนภาพนิ่ง บนสื่อเสียง และในคลิปวิดีโอ ข้อ 9 กำหนดขนาดตัวอักษรและเวลาขึ้นจอไว้ละเอียด ซึ่งบทคอนเทนต์รีวิวอาหารเสริม อย. 2569 ห้ามบุคลากรแพทย์รับรอง อธิบายไว้ครบแล้ว แบรนด์ที่ขายให้คนเตรียมตั้งครรภ์จึงต้องวางประโยคแรกไว้ในโฆษณาชิ้นเดียวกับข้อความที่ชวนคนวางแผนมีลูกซื้อสินค้า และใช้ภาพหญิงตั้งครรภ์ไม่ได้
คำว่า "ช่วยให้มีลูกง่าย" เข้าข่ายข้อไหน
คำนี้ไม่มีในประกาศตรงตัว ข้อความที่สื่อว่าอาหารทำให้ระบบสืบพันธุ์ทำงานดีขึ้นมีลักษณะตรงกับข้อ 5 (3) และข้อความที่ผูกกับการมีเพศสัมพันธ์ตรงกับข้อ 5 (4) ผู้ขายที่อยากบอกคุณค่าของสารอาหาร เช่น ปริมาณโฟเลตในสินค้า ทำได้ตามข้อ 7 (2) ซึ่งให้อ้างทางโภชนาการได้ตามเกณฑ์ฉลากโภชนาการของกระทรวงสาธารณสุข และต้องยื่นขออนุญาตโฆษณาก่อน สินค้าที่เป็นเครื่องสำอางใช้กฎหมายอีกฉบับ ดูได้จากการตลาดคนรักสวยรักงาม โฆษณาเครื่องสำอางตามมาตรา 41
คำถามก่อนโพสต์ข้อความถึงคนเตรียมตั้งครรภ์
กรมอนามัยแนะนำสิ่งที่ผู้หญิงควรทำก่อนตั้งครรภ์ไว้ชัด และ อย. รวมกรอบของข้อความขายอาหารไว้ในประกาศปี 2569 ฉบับเดียว ทีมที่ดูแลหน้าร้านออนไลน์ของร้านขายยา แบรนด์อาหารเสริม หรือคลินิก ตอบคำถามห้าข้อนี้ได้ก่อนกดโพสต์ทุกครั้ง
- ข้อความนี้บอกว่าสินค้าช่วยให้ตั้งครรภ์หรือรักษาภาวะมีบุตรยากหรือไม่ ถ้าใช่ ให้ตัดออกหรือเปลี่ยนเป็นข้อมูลสารอาหารที่ฉลากได้รับอนุมัติ
- ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารมีคำเตือนตามบัญชีหมายเลข 4 ครบสามประโยคหรือยัง โดยเฉพาะประโยคที่เตือนหญิงตั้งครรภ์
- ผู้แสดงแบบในภาพหรือคลิปตรงตามเกณฑ์หรือไม่ ผู้แสดงแบบต้องมีอายุตั้งแต่ 15 ปี และห้ามเป็นหญิงตั้งครรภ์
- มีบุคลากรทางการแพทย์หรือคนที่แต่งกายเหมือนบุคลากรทางการแพทย์แนะนำสินค้าหรือไม่ ถ้ามี ให้เอาออก
- ข้อความพูดถึงสิทธิบัตรทองถูกต้องหรือไม่ ระบุว่าร้านหรือคลินิกอยู่ในเครือข่ายหรือเปล่า และไม่อ้างเงื่อนไขที่ สปสช. ยังไม่ได้ประกาศ
คำเตือนบังคับหลุดไปตอนไหน
คำเตือนตามข้อสองเป็นประโยคตายตัวที่คัดลอกจากประกาศได้ทันที แต่มีโอกาสหลุดเมื่อทีมตัดภาพโฆษณาชิ้นใหญ่ไปเป็นภาพสี่เหลี่ยมจัตุรัสสำหรับโซเชียล หรือเมื่อแอดมินพิมพ์ตอบแชตเอง การใส่ข้อความบังคับไว้ในแม่แบบภาพทุกขนาด และในข้อความตอบแชตที่บันทึกไว้ล่วงหน้า ทำให้ข้อนี้ไม่ต้องพึ่งความจำของใครอีก
สรุป
คนที่วางแผนมีลูกมีสิทธิจากรัฐอยู่สองชั้น กรมอนามัยแนะนำเฟอร์โรโฟลิกสัปดาห์ละเม็ดหรือโฟลิก 0.4 มิลลิกรัมวันละเม็ดก่อนตั้งครรภ์ และระบุว่าเฟอร์โรโฟลิกเป็นสิทธิของคนอายุ 6 ถึง 59 ปีทุกสิทธิรักษา ส่วน สปสช. แจ้งเมื่อตุลาคม 2568 ว่าจะเพิ่มบริการรักษาภาวะมีบุตรยากในกองทุนบัตรทองปีงบประมาณ 2569 โดยหลักเกณฑ์จะประกาศตามมา ธุรกิจที่ขายสินค้าและบริการให้คนกลุ่มนี้ต้องอยู่ในกรอบของประกาศหลักเกณฑ์การโฆษณาอาหารของ อย. ปี 2569 ซึ่งใช้แทนฉบับปี 2564 ตั้งแต่ปลายเดือนกรกฎาคม ประกาศนี้ไม่ให้อ้างว่าอาหารรักษาโรคหรือทำให้อวัยวะทำงานดีขึ้น ไม่ให้บุคลากรสาธารณสุขรับรอง บังคับคำเตือนว่าสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน และห้ามใช้สตรีมีครรภ์เป็นผู้แสดงแบบ ร้านที่บอกลูกค้าเรื่องยาเม็ดตามสิทธิเอง และเทียบข้อความทุกชิ้นกับประกาศก่อนโพสต์ ได้ความไว้ใจจากลูกค้ากลุ่มนี้โดยไม่ต้องอ้างสรรพคุณเกินจริง เรื่องความต้องการของพ่อแม่หลังมีลูกแล้วต่อได้ที่การตลาดกลุ่มพ่อแม่ เด็กไทยหนึ่งในสี่ไม่ได้อยู่กับพ่อแม่
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ขึ้นกับชนิดที่กิน ถ้าเป็นโฟลิกเดี่ยวขนาดป้องกัน กรมอนามัยแนะนำให้เริ่มก่อนตั้งครรภ์ราวสองเดือนและกินต่อถึงสามเดือนแรกของการตั้งครรภ์ ถ้าเป็นเฟอร์โรโฟลิก ให้เริ่มก่อนตั้งครรภ์หนึ่งถึงสามเดือน
อยู่ในแผนของปีงบประมาณ 2569 ตามที่ สปสช. แจ้งหน่วยบริการ ส่วนคุณสมบัติผู้รับบริการและหน่วยที่เข้าร่วมยังต้องรอประกาศ ผู้ที่สนใจโทรถามสายด่วน 1330 ได้
ไม่ได้ ประกาศปี 2569 เขียนเกณฑ์ผู้แสดงแบบของผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไว้เป็นการเฉพาะ และตัดหญิงตั้งครรภ์ออกจากผู้ที่แสดงแบบได้
ไม่ได้ ประกาศถือว่าการที่บุคลากรสาธารณสุข หรือคนที่แต่งตัวให้ดูเหมือนบุคลากรสาธารณสุข ยกย่องสรรพคุณของอาหาร เป็นลักษณะที่ข้อ 4 ห้ามไว้
ควรบอก ลูกค้าที่เดินเข้าร้านเพื่อซื้อวิตามินเตรียมตั้งครรภ์ อาจไม่รู้ว่าหน่วยบริการตามสิทธิของตัวเองจ่ายเม็ดเฟอร์โรโฟลิกให้ได้ ร้านที่บอกก่อนเสนอสินค้าของร้านเอง ทำให้ลูกค้าเลือกได้จากข้อมูลครบ
PHYGITAL INSIGHT
ฟิจิทัลตรวจทานข้อความขายสินค้าสุขภาพทุกชิ้นก่อนขึ้นหน้าร้านออนไลน์ เทียบทีละประโยคกับข้อ 4 ข้อ 5 และข้อ 10 (9) ของประกาศปี 2569 ประโยคที่สื่อว่าช่วยให้ตั้งครรภ์ง่ายขึ้น ภาพผู้แสดงแบบที่ดูเหมือนตั้งครรภ์ และคำเตือนตามบัญชีหมายเลข 4 ที่ตกหล่น ถูกทำเครื่องหมายพร้อมเลขข้อให้ทีมแก้ บริการพิสูจน์อักษรของฟิจิทัลรวบรวมคำที่ต้องเลี่ยงเป็นชุดให้ทีมหน้าร้านใช้กับสินค้าตัวถัดไปด้วย
บริการที่เกี่ยวข้อง
ให้ PHYGITAL AGENCY ช่วยต่อยอดเรื่องนี้สู่ผลลัพธ์จริง
ข้อความขายสินค้าสุขภาพทุกชิ้นของร้านผ่านการเทียบกับประกาศ อย. ก่อนขึ้นหน้าร้านออนไลน์
ทีม PHYGITAL AGENCY ตรวจทานข้อความขาย ภาพผู้แสดงแบบ และข้อความบังคับของผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทีละชิ้น ทำแม่แบบภาพที่มีข้อความบังคับครบทุกขนาด และเตรียมข้อความตอบแชตเรื่องสิทธิบัตรทองให้แอดมินใช้ได้ทันที
WRITTEN BY
PARANATH PANARATANA
CHAIRMAN OF PHYGITAL AGENCY
ประธานกรรมการบริษัท ฟิจิทัล เอเจนซี จำกัด มีประสบการณ์ดูแลการตลาดที่ผสานโลกจริงและโลกออนไลน์เข้าด้วยกัน ตลอดจนเป็นที่ปรึกษาในการวินิจฉัยธุรกิจ อีกทั้งยังเคยทำงานในสายวิดีโอโปรดักชั่นและภาพยนตร์ไทยอีกด้วย
