ข้ามไปเนื้อหาหลัก

OEM อาหาร​เครื่อง​ดื่ม ตรวจ​โรงงาน​ตาม GMP 420 ก่อน​ส่ง​ออก

อัปเดตล่าสุด 27 กันยายน 2569
เวลาอ่านประมาณ 12 นาที
OEM อาหาร​เครื่อง​ดื่ม ตรวจ​โรงงาน​ตาม GMP 420 ก่อน​ส่ง​ออก

KEY TAKEAWAYS

3 ประเด็น

สถาน​ที่​ผลิต​อาหาร​เพื่อ​จำหน่าย​ทุก​แห่ง​ต้อง​ทำ​ตาม GMP 420 หรือ​ประกาศ​กระทรวง​สาธารณสุข​ฉบับ​ที่ 420 พ.ศ. 2563

ยกเว้น​สถาน​ที่​ปรุง​จำหน่าย​ที่​ไม่​ได้​ผลิต​อาหาร​กลุ่ม​ควบคุม สถาน​ที่​ขาย​ใน​ที่​สาธารณะ สถาน​ที่​ผลิต​เกลือ​บริโภค และ​สถาน​ที่​คัด​บรรจุ​ผัก​ผล​ไม้​บาง​ชนิด โรงงาน​ที่​รับ​ผลิต​แบบ OEM จึง​อยู่​ใต้​ประกาศ​นี้

อย. เผย​แพร่​ราย​ชื่อ​มาตรฐาน​ที่​เทียบ​เท่า​หรือ​ไม่​ต่ำ​กว่า GMP 420

เป็น​มาตรฐาน​สากล 7 รายการ เช่น ISO 22000:2018 BRC IFS SQF และ FSSC 22000 รวม​กับ​มาตรฐาน​สินค้า​เกษตร 17 รายการ และ​มาตรฐาน​กรม​ประมง 2 รายการ

ผู้​ผลิต​ต้อง​เก็บ​บันทึก​และ​รายงาน​ไว้​อย่าง​น้อย 1 ปี​หลัง​พ้น​วัน​หมด​อายุ​บน​ฉลาก และ​ตรวจ​ประเมิน​ตนเอง​อย่าง​น้อย​ปี​ละ​ครั้ง

เจ้าของ​แบรนด์​ใช้​เอกสาร​ชุด​นี้​ตรวจ​โรงงาน​ก่อน​เซ็น​สัญญา​ได้

ประกาศ​กระทรวง​สาธารณสุข​ฉบับ​ที่ 420 บังคับ​สถาน​ที่​ผลิต​อาหาร​เพื่อ​จำหน่าย อย. รับ​มาตรฐาน​สากล 7 รายการ​เป็น​หลัก​ฐาน​เทียบ​เท่า เจ้าของ​แบรนด์ OEM ควร​ตรวจ​โรงงาน​ตาม​นี้

เจ้าของ​แบรนด์​อาหาร​ที่​จ้าง​โรงงาน​ผลิต​แบบ OEM (Original Equipment Manufacturer) ต้อง​รู้​ว่า​ควร​ถาม​โรงงาน​เรื่อง​อะไร​ก่อน​สั่ง​ผลิต​และ​ก่อน​เตรียม​ส่ง​ออก เพราะ​แบรนด์​ไม่​ได้​ถือ​ใบ​อนุญาต​ผลิต​อาหาร​เอง ใบ​อนุญาต​และ​หน้าที่​ตาม​วิธี​การ​ผลิต​อาหาร​ที่​ดี​อยู่​กับ​สถาน​ที่​ผลิต เนื้อหา​ต่อ​จาก​นี้​ไล่​เอกสาร​ทางการ​สาม​ชุด​เกี่ยว​กับ GMP 420 แล้ว​จบ​ที่​เอกสาร​ที่​ควร​ขอ​จาก​โรงงาน

หลัก​เกณฑ์​ที่​ใช้​ตรวจ​สถาน​ที่​ผลิต​คือ​ประกาศ​กระทรวง​สาธารณสุข (ฉบับ​ที่ 420) พ.ศ. 2563 ซึ่ง​กอง​อาหาร สำนักงาน​คณะ​กรรมการ​อาหาร​และ​ยา (อย.) เรียก​ว่า GMP 420

บท​นี้​อ่าน​ตัว​ประกาศ​ที่​ลง​ราช​กิจ​จา​นุ​เบกษา​เมื่อ 9 กุมภาพันธ์ 2564 ราย​ชื่อ​มาตรฐาน​เทียบ​เท่า​ที่ อย. ปรับปรุง​เมื่อ 16 มิถุนายน 2565 และ​ประกาศ​เรื่อง​หลัก​ฐาน​การ​ต่อ​อายุ​ใบ​อนุญาต​ผลิต​อาหาร แล้ว​เรียง​เป็น​คำถาม​สำหรับ​โรงงาน เอกสาร​ทั้งหมด​เปิด​ได้​จาก​หน้า GMP 420 ของกอง​อาหาร

GMP 420 ใช้​กับ​ใคร

ข้อ 2 ของ​ประกาศ​กำหนด​ให้​อาหาร​ที่​ผลิต​เพื่อ​จำหน่าย​ใน​สถาน​ที่​ใด ๆ เป็น​อาหาร​ที่​ต้อง​ปฏิบัติ​ตาม​วิธี​การ​ผลิต​ที่​กำหนด แล้ว​ยกเว้น​สถาน​ที่​ไว้​สี่​กลุ่ม ส่วน​ข้อ 6 ให้​ผู้นำ​เข้า​อาหาร​เพื่อ​จำหน่าย​มี​เอกสาร​รับรอง​ตาม​มาตรฐาน​ที่​เทียบ​เท่า​หรือ​ไม่​ต่ำ​กว่า​เกณฑ์​ใน​บัญชี​แนบ​ท้าย

สถาน​ที่​ที่​ได้​รับ​ยกเว้น​ตาม​ข้อ 2 เงื่อนไข
สถาน​ที่​ปรุง​หรือ​ประกอบ​อาหาร​จน​สำเร็จ​แล้ว​จำหน่าย​ให้​บริโภค​ได้​ทันที ยกเว้น​เมื่อ​ผลิต​อาหาร​ควบคุม​เฉพาะ อาหาร​กำหนด​คุณภาพ​หรือ​มาตรฐาน หรือ​อาหาร​ที่​ต้อง​มี​ฉลาก โดย​ใช้​เครื่องจักร​รวม​ตั้งแต่ 5 แรงม้า หรือ​ใช้​คน​งาน​ตั้งแต่ 7 คน
สถาน​ที่​จำหน่าย​อาหาร ณ ที่​หรือ​ทาง​สาธารณะ ยกเว้น​ทั้ง​กลุ่ม
สถาน​ที่​ผลิต​เกลือ​บริโภค ยกเว้น​ทั้ง​กลุ่ม
สถาน​ที่​คัด​และ​บรรจุ​ผัก​ผล​ไม้​สด​บาง​ชนิด เฉพาะ​ชนิด​ที่​มี​ประกาศ​กระทรวง​สาธารณสุข​กำหนด​วิธี​การ​ผลิต​ไว้​แล้ว

ประกาศ​ฉบับ​นี้​ยกเลิก​ประกาศ​เดิม 9 ฉบับ รวม​ถึง​ฉบับ​ที่ 193 พ.ศ. 2543 ที่​เคย​ใช้​เป็น​เกณฑ์ GMP ทั่วไป และ​ให้​ผู้​ที่​ได้​รับ​ใบ​อนุญาต​ก่อน​วัน​ใช้​บังคับ​ปรับ​ตัว​ให้​ถูก​ต้อง​ภายใน 180 วัน

ร้าน​อาหาร​ที่​บรรจุ​ขวด​ขาย​ออนไลน์​ต้อง​ทำ GMP 420 ไหม

ข้อ​ยกเว้น​แรก​ของ​ข้อ 2 ครอบคลุม​เฉพาะ​การ​ปรุง​แล้ว​ขาย​ให้​บริโภค​ได้​ทันที ร้าน​ที่​ผลิต​อาหาร​ที่​ต้อง​มี​ฉลาก เช่น น้ำ​พริก​หรือ​เครื่อง​ดื่ม​บรรจุ​ขวด โดย​ใช้​เครื่องจักร​รวม​ตั้งแต่ 5 แรงม้า หรือ​ใช้​คน​งาน​ตั้งแต่ 7 คน จะ​หลุด​จาก​ข้อ​ยกเว้น​และ​ต้อง​ปฏิบัติ​ตาม GMP 420 ร้าน​ที่​ยัง​ต่ำ​กว่า​เกณฑ์​นี้​ควร​ถาม​เกณฑ์​การ​ขอ​เลข​สถาน​ที่​ผลิต​อาหาร​จาก อย. หรือ​หน่วย​งาน​สาธารณสุข​ใน​จังหวัด​ของ​ตน ก่อน​ส่ง​สินค้า​ไป​ขาย​นอก​ร้าน

ข้อ​กำหนด​พื้น​ฐาน​กับ​ข้อ​กำหนด​เฉพาะ

บัญชี​แนบ​ท้าย​ประกาศ​แบ่ง​ข้อ​กำหนด​เป็น​สอง​ส่วน ส่วน​ที่ 1 เป็น​ข้อ​กำหนด​พื้น​ฐาน​ที่​ใช้​กับ​สถาน​ที่​ผลิต​อาหาร​ทุก​ประเภท ส่วน​ที่ 2 เป็น​ข้อ​กำหนด​เฉพาะ​สำหรับ​อาหาร​สาม​กลุ่ม​ที่​มี​กรรมวิธี​ผลิต​เฉพาะ​และ​เสี่ยง​สูง​ถ้า​ควบคุม​ไม่​ดี

ข้อ​กำหนด​พื้น​ฐาน​ไล่​ตั้งแต่​ทำเล​ที่​ตั้ง​ที่​ต้อง​ห่าง​จาก​แหล่ง​ปน​เปื้อน อาคาร​ที่​ต้อง​แยก​พื้นที่​ผลิต​ออก​จาก​ที่พัก​อาศัย​และ​จัด​ตาม​สาย​งาน​ผลิต ห้อง​หรือ​มาตรการ​บรรจุ​ที่​กัน​การ​ปน​เปื้อน​ซ้ำ แสง​สว่าง เครื่อง​มือ การ​ผสม​วัตถุ​เจือปน​อาหาร​ตาม​ที่​กฎหมาย​กำหนด​พร้อม​บันทึก​ผล ไป​จนถึง​สุขลักษณะ​ส่วน​บุคคล​ของ​ผู้​ปฏิบัติ​งาน

ข้อ​กำหนด​เฉพาะ​ของ GMP 420 มี​อาหาร​อะไร​บ้าง

ส่วน​ที่ 2 ของ​บัญชี​แนบ​ท้าย​มี​สาม​รายการ คือ น้ำ​บริโภค​ใน​ภาชนะ​บรรจุ​ที่​ปิด​สนิท น้ำแร่​ธรรมชาติ และ​น้ำ​แข็ง​บริโภค​ที่​ผ่าน​การก​รอง ผลิตภัณฑ์​นม​พร้อม​บริโภค​ชนิด​เหลว​ที่​ฆ่า​เชื้อ​แบบ​พาส​เจอ​ไรซ์ และ​อาหาร​ใน​ภาชนะ​บรรจุ​ที่​ปิด​สนิท​ชนิด​ความ​เป็นก​รด​ต่ำ​และ​ชนิด​ปรับ​กรด​ที่​ฆ่า​เชื้อ​ด้วย​ความ​ร้อน ข้อ 4 ของ​ประกาศ​ยัง​บังคับ​ให้​ผู้​ผลิต​สาม​กลุ่ม​นี้​มี​ผู้​ควบคุม​การ​ผลิต​ที่​ผ่าน​การ​อบรม​ตาม​หลักสูตร​ที่ อย. รับรอง แบรนด์​น้ำ​ดื่ม​หรือ​นม​พาส​เจอ​ไรซ์​จึง​ต้อง​ถาม​โรงงาน​ถึง​ผู้​ควบคุม​การ​ผลิต​ด้วย

อาหาร​กระป๋อง​หรือ​อาหาร​บรรจุ​ถุง​ปิด​สนิท​ต้อง​มี​เอกสาร​อะไร​เพิ่ม

อาหาร​กลุ่ม​ความ​เป็นก​รด​ต่ำ​และ​ปรับ​กรด​ใน​ภาชนะ​บรรจุ​ที่​ปิด​สนิท คือ​อาหาร​ที่​มี​ค่า​พี​เอ​ชมา​กก​ว่า 4.6 และ​ค่า​วอ​เตอร์​แอ​คติ​วิ​ตี​มากกว่า 0.85 เก็บ​ได้ที่​อุณหภูมิ​ปกติ บัญชี​แนบ​ท้าย​กำหนด​ให้​มี​หลัก​ฐาน​ยืนยัน​ความ​ถูก​ต้อง (Validation) ของ​กระบวนการ​ฆ่า​เชื้อ​ด้วย​ความ​ร้อน มี​กรรมวิธี​การ​ผลิต​ที่​กำหนด (Scheduled Process) และ​ระบุ​ผู้​กำหนด​กระบวนการ​ฆ่า​เชื้อ เจ้าของ​แบรนด์​แกง​หรือ​ซอส​บรรจุ​ถุง​ที่​เก็บ​นอก​ตู้​เย็น​ได้ ควร​ขอ​ดู​เอกสาร​สาม​ชิ้น​นี้​จาก​โรงงาน

บันทึก การ​เรียก​คืน และ​การ​ตรวจ​ประเมิน​ตนเอง

บัญชี​แนบ​ท้าย​ส่วน​ที่ 1 กำหนด​ให้​สถาน​ที่​ผลิต​มี​บันทึก​ชนิด​และ​ปริมาณ​การ​ผลิต ข้อมูล​การ​จัด​จำหน่าย และ​มี​วิธี​เรียก​คืน​สินค้า บันทึก​และ​รายงาน​ต้อง​เก็บ​ไว้​อย่าง​น้อย 1 ปี​หลัง​พ้น​ระยะ​เวลา​วาง​จำหน่าย​ที่​แสดง​บน​ฉลาก และ​ต้อง​ตรวจ​ประเมิน​ตนเอง (Internal Quality Audit) อย่าง​น้อย​ปี​ละ​ครั้ง

ข้อ​กำหนด​สาม​ข้อ​นี้​เกี่ยว​กับ​เจ้าของ​แบรนด์​โดยตรง เพราะ​เมื่อ​สินค้า​มี​ปัญหา​ใน​ตลาด ชื่อ​ที่​ผู้​บริโภค​เห็น​คือ​แบรนด์ แต่​บันทึก​ที่​ใช้​ตาม​สินค้า​กลับ​คืน​อยู่​ที่​โรงงาน

เจ้าของ​แบรนด์​ควร​ตกลง​เรื่อง​การ​เรียก​คืน​สินค้า​กับ​โรงงาน​อย่างไร

GMP 420 บังคับ​ให้​สถาน​ที่​ผลิต​มี​วิธี​การ​เรียก​คืน​สินค้า​และ​บันทึก​ข้อมูล​การ​จัด​จำหน่าย แต่​ไม่​ได้​กำหนด​ว่า​ใคร​ออก​ค่า​ใช้​จ่าย​ระหว่าง​แบรนด์​กับ​โรงงาน สัญญา​จ้าง​ผลิต​จึง​ควร​ระบุ​ว่า​โรงงาน​ต้อง​ส่ง​ข้อมูล​รุ่น​การ​ผลิต​ให้​แบรนด์​ภายใน​กี่​วัน​เมื่อ​พบ​ปัญหา ใคร​เป็น​ผู้​แจ้ง​ร้าน​ค้า และ​ใคร​รับ​ค่า​เรียก​คืน แบรนด์​ควร​เก็บ​สำเนา​เลข​รุ่น​การ​ผลิต​ของ​ทุก​คำ​สั่ง​ซื้อ​ไว้​เอง​ด้วย

สินค้า​ที่​ผลิต​ไม่​ได้​มาตรฐาน​ต้อง​จัดการ​อย่างไร

บัญชี​แนบ​ท้าย​ส่วน​ที่ 1 ข้อ 3.11 กำหนด​ให้​สถาน​ที่​ผลิต​จัดการ​ผลิตภัณฑ์​ที่​ไม่​ได้​มาตรฐาน​อย่าง​เหมาะ​สม โดย​คัด​แยก​หรือ​ทำลาย เพื่อ​ไม่​ให้​ถูก​นำ​ไป​จำหน่าย​หรือ​บริโภค สินค้า​ที่​ตก​เกณฑ์​ใน​รุ่น​ที่​ผลิต​ให้​แบรนด์​จึง​ต้อง​ไม่​หลุด​ไป​ขาย​ต่อ​ใน​ช่อง​ทาง​อื่น เจ้าของ​แบรนด์​ควร​เขียน​ใน​สัญญา​ว่า​โรงงาน​ต้อง​แจ้ง​จำนวน​สินค้า​ที่​คัด​ทิ้ง​ของ​แต่ละ​รุ่น และ​ห้าม​นำ​สินค้า​ที่​พิมพ์​ตรา​แบรนด์​ไป​จำหน่าย​เอง​แม้​เป็น​ของ​ที่​ผ่าน​เกณฑ์​แต่​เกิน​จำนวน​สั่ง​ผลิต

มาตรฐาน​ที่ อย. รับ​ว่า​เทียบ​เท่า GMP 420

กอง​อาหาร​เผย​แพร่​ราย​ชื่อ​มาตรฐาน​ระบบ​การ​ผลิต​ที่​เทียบ​เท่า​หรือ​ไม่​ต่ำ​กว่า​เกณฑ์​ท้าย​ประกาศ​ฉบับ​ที่ 420 ฉบับ​ที่​อ้าง​ใน​บท​นี้​แบ่ง​เป็น​สาม​กลุ่ม​สำหรับ​ข้อ​กำหนด​พื้น​ฐาน

กลุ่ม จำนวน ตัวอย่าง​ใน​ราย​ชื่อ
มาตรฐาน​สากล​หรือ​มาตรฐาน​ต่าง​ประเทศ 7 GHPs และ HACCP ของ Codex · ISO 22000:2018 · BRC Global Standard for Food Safety Issue 8 · IFS · SQF Edition 9 · FSSC 22000 version 4.1/5
มาตรฐาน​สินค้า​เกษตร (มกษ.) 17 ศูนย์​รวบรวม​น้ำนม​ดิบ มกษ. 6401-2558 · ทุเรียน​แช่​เยือก​แข็ง มกษ. 9046-2560 · ศูนย์​รวบรวม​ไข่ มกษ. 6910-2555 · HACCP มกษ. 9024-2564
มาตรฐาน​กรม​ประมง 2 มาตรฐาน​ด้าน​สุข​อนามัย​สำหรับ​สถาน​ประกอบ​การ​แปรรูป​สัตว์​น้ำ · ข้อ​กำหนด HACCP ผลิตภัณฑ์​ประมง

ราย​ชื่อ​เดียวกัน​ยัง​แยก​มาตรฐาน​สำหรับ​ข้อ​กำหนด​เฉพาะ​แต่ละ​กลุ่ม เช่น น้ำ​บริโภค​มี​มาตรฐาน​สากล​เทียบ​เท่า 9 รายการ รวม Codex ด้าน​น้ำ​บริโภค​บรรจุ​ภาชนะ​และ​น้ำแร่​ธรรมชาติ

ใบรับ​รอง GMP 420 กับ ISO 22000 ใช้​แทน​กัน​ได้​ไหม

ใน​ทิศทาง​หนึ่ง​ใช้ได้ อย. จัด ISO 22000:2018 ไว้​ใน​ราย​ชื่อ​มาตรฐาน​ที่​เทียบ​เท่า​หรือ​ไม่​ต่ำ​กว่า​ข้อ​กำหนด​พื้น​ฐาน​ของ GMP 420 โรงงาน​ที่​ได้ ISO 22000 ซึ่ง​ยัง​ไม่​หมด​อายุ ครอบคลุม​สินค้า​ที่​ได้​รับ​อนุญาต และ​ออก​โดย​หน่วย​รับรอง​ตาม​เงื่อนไข​ของ อย. จึง​ใช้ใบ​รับรอง​นี้​เป็น​หลัก​ฐาน​ต่อ​อายุ​ใบ​อนุญาต​ผลิต​อาหาร​ได้ ส่วน​การนำ​ใบรับ​รอง GMP 420 ไป​ใช้​แทน ISO 22000 กับ​ผู้​ซื้อ​ต่าง​ประเทศ ขึ้น​กับ​เงื่อนไข​ของ​ผู้​ซื้อ​แต่ละ​ราย ประกาศ​ของ อย. ไม่​ได้​กำหนด​เรื่อง​นี้

ต่อ​อายุ​ใบ​อนุญาต​ผลิต​อาหาร​ด้วย​ใบรับ​รอง

ประกาศ​สำนักงาน​คณะ​กรรมการ​อาหาร​และ​ยา ลง​ราช​กิจ​จา​นุ​เบกษา​เมื่อ 4 พฤศจิกายน 2565 กำหนด​หลัก​ฐาน​ที่​ใช้​ขอ​ต่อ​อายุ​ใบ​อนุญาต​ผลิต​อาหาร​แทน​การ​ตรวจ​ประเมิน​ไว้​สอง​ทาง ใช้​ทาง​ใด​ทาง​หนึ่ง

  1. หนังสือ​รับรอง​มาตรฐาน​ระบบ​การ​ผลิต​อาหาร​ตาม​ประกาศ​กระทรวง​สาธารณสุข​ว่า​ด้วย​วิธี​การ​ผลิต หรือ​มาตรฐาน​ที่​เทียบ​เท่า​ตาม​ราย​ชื่อ​ที่ อย. เผย​แพร่ ซึ่ง​ยัง​ไม่​หมด​อายุ​และ​มี​ขอบข่าย​ครอบคลุม​อาหาร​ที่​ได้​รับ​อนุญาต ออก​โดย​หน่วย​งาน​รัฐ หน่วย​งาน​ที่​รัฐ​ยอมรับ หรือ​หน่วย​รับรอง (Certification Body) ที่​ได้​รับ​การ​รับรอง​ระบบ​งาน​จาก​หน่วย​รับรอง​ระบบ​งาน​ที่​เป็น​สมาชิก​องค์การ​ระหว่าง​ประเทศ
  2. ผล​ตรวจ​ประเมิน​สถาน​ที่​ผลิต​ที่​ผ่าน​เกณฑ์ โดย​พนักงาน​เจ้า​หน้าที่ หรือ​หน่วย​ตรวจ​หรือ​หน่วย​รับรอง​ที่​ขึ้น​บัญชี​กับ อย. ผล​ตรวจ​ต้อง​ไม่​เกิน 1 ปี และ​ครอบคลุม​อาหาร​ที่​ได้​รับ​อนุญาต

ทำไม​ต้อง​ดู​ขอบข่าย​ใน​ใบรับ​รอง

ประกาศ​ทั้ง​สอง​ทาง​ใช้​คำ​ว่า​ต้อง​มี​ขอบข่าย​ครอบคลุม​การ​ผลิต​อาหาร​ตาม​ที่​ได้​รับ​อนุญาต ใบรับ​รอง​ที่​ออก​ให้​สาย​การ​ผลิต​ซอส ไม่​ได้​รับรอง​สาย​การ​ผลิต​เครื่อง​ดื่ม​ใน​โรงงาน​เดียวกัน เจ้าของ​แบรนด์​ที่​ย้าย​สินค้า​ไป​ผลิต​กับ​โรงงาน​ที่​มี​ใบรับ​รอง​อยู่​แล้ว ควร​เปิด​หน้า​ขอบข่าย​ใน​ใบรับ​รอง​ดู​ว่า​มีชื่อ​กลุ่ม​ผลิตภัณฑ์​ของ​ตน และ​ดู​วัน​หมด​อายุ​คู่​กัน

เอกสาร​ที่​เจ้าของ​แบรนด์​ควร​ขอ​จาก​โรงงาน

เจ้าของ​แบรนด์ OEM ตรวจ​โรงงาน​ได้​จาก​เอกสาร​ก่อน​เซ็น​สัญญา โดย​ไม่​ต้อง​รอ​ผล​ตรวจ​ของ​ผู้​ซื้อ​หรือ​ของ อย. เอกสาร​ที่​ควร​ขอ​มี​ห้า​รายการ

  1. ใบ​อนุญาต​ผลิต​อาหาร​หรือ​เลข​สถาน​ที่​ผลิต ที่​ยัง​ไม่​หมด​อายุ และ​ตรง​กับ​ที่​อยู่​โรงงาน​ที่​จะ​ผลิต​จริง
  2. ใบรับ​รอง GMP 420 หรือ​มาตรฐาน​เทียบ​เท่า พร้อม​หน้า​ขอบข่าย ตรวจ​ว่า​มี​กลุ่ม​ผลิตภัณฑ์​ของ​แบรนด์ และ​ดู​ชื่อ​หน่วย​รับรอง
  3. ผล​ตรวจ​ประเมิน​ตนเอง​รอบ​ล่าสุด ซึ่ง​ประกาศ​บังคับ​ให้​ทำ​อย่าง​น้อย​ปี​ละ​ครั้ง และ​รายการ​ข้อ​บกพร่อง​ที่​แก้ไข​แล้ว
  4. ตัวอย่าง​บันทึก​การ​ผลิต​และ​วิธี​เรียก​คืน​สินค้า เพื่อ​ดู​ว่า​โรงงาน​ตาม​รุ่น​การ​ผลิต​ย้อน​ถึง​ร้าน​ค้า​ได้​จริง
  5. เอกสาร​ผู้​ควบคุม​การ​ผลิต​และ​หลัก​ฐาน​ยืนยัน​กระบวนการ​ฆ่า​เชื้อ เฉพาะ​น้ำ​บริโภค นม​พาส​เจอ​ไรซ์ และ​อาหาร​ปิด​สนิท​ชนิด​กรด​ต่ำ

แบรนด์​ที่​ทำ​ทั้ง​อาหาร​และ​เครื่อง​สำอาง​จะ​พบ​ว่า​สอง​หมวด​ใช้​กฎหมาย​คนละ​ฉบับ ขั้น​ตอน​ฝั่ง​เครื่อง​สำอาง​อยู่​ใน​บทความ แบรนด์​เครื่อง​สำอาง OEM ต้อง​จด​แจ้ง อย. ใน​ชื่อ​ใคร ส่วน​แบรนด์​กาแฟ​ที่​ต้อง​ใช้​คำ​ว่า​กาแฟ​แท้​บน​ฉลาก ต้อง​ดู​เกณฑ์​ใน Specialty Coffee เชียงใหม่ เกณฑ์​กาแฟ​แท้​ใน​ประกาศ​ฉบับ​ที่ 197

เมื่อ​บรรจุ​ภัณฑ์​พร้อม​วาง​ขาย เจ้าของ​แบรนด์​ควร​เตรียม​เรื่อง​ความ​รับ​ผิด​ชอบ​ต่อ​ซาก​บรรจุ​ภัณฑ์​ต่อ​ไป บทความ EPR บรรจุ​ภัณฑ์ ร่าง​กฎหมาย​ไทย​นับ​ใคร​เป็น​ผู้​ต้อง​รับ​ผิด​ชอบ อธิบาย​ว่า​ร่าง​กฎหมาย​นับ​เจ้าของ​ฉลาก​ที่​จ้าง​ผลิต​เป็น​ผู้รับ​ผิด​ชอบ

สรุป

GMP 420 ใช้​กับ​สถาน​ที่​ผลิต​อาหาร​เพื่อ​จำหน่าย​ทุก​แห่ง ยกเว้น​สี่​กลุ่ม​ที่​ระบุ​ไว้​ใน​ข้อ 2 และ​ใช้​กับ​ผู้นำ​เข้า​ผ่าน​ข้อ 6 บัญชี​แนบ​ท้าย​มี​ข้อ​กำหนด​พื้น​ฐาน​กับ​ข้อ​กำหนด​เฉพาะ​สาม​กลุ่ม ผู้​ผลิต​ต้อง​เก็บ​บันทึก​อย่าง​น้อย 1 ปี​หลัง​พ้น​วัน​หมด​อายุ​บน​ฉลาก มี​วิธี​เรียก​คืน​สินค้า และ​ตรวจ​ประเมิน​ตนเอง​ปี​ละ​ครั้ง อย. รับ​มาตรฐาน​สากล 7 รายการ มาตรฐาน​สินค้า​เกษตร 17 รายการ และ​มาตรฐาน​กรม​ประมง 2 รายการ​ว่า​เทียบ​เท่า และ​ใช้ใบ​รับรอง​ที่​ยัง​ไม่​หมด​อายุ​ต่อ​อายุ​ใบ​อนุญาต​ผลิต​อาหาร​ได้ เจ้าของ​แบรนด์ OEM ใช้​เอกสาร​ชุด​นี้​ตรวจ​โรงงาน​ก่อน​เซ็น​สัญญา

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

เลข​สารบบ​อาหาร​ผูก​กับ​สถาน​ที่​ผลิต​และ​ผลิตภัณฑ์ บท​นี้​ไม่​ได้​อ่าน​หลัก​เกณฑ์​การ​ขอ​อนุญาต​กรณี​จ้าง​ผลิต​โดย​ละเอียด เจ้าของ​แบรนด์​ควร​สอบถาม​รูป​แบบ​ที่​ใช้ได้​กับ อย. แล้ว​ตกลง​ใน​สัญญา​ว่า​ใคร​เป็น​ผู้​ยื่น เอกสาร​อยู่​กับ​ใคร และ​ถ้า​ย้าย​โรงงาน​ต้อง​ทำ​อย่างไร

รัฐมนตรี​ลง​นาม​ใน​ประกาศ​เมื่อ 3 ธันวาคม 2563 ข้อ 8 ให้​ใช้​บังคับ​เมื่อ​พ้น 60 วัน​นับ​แต่​วัน​ถัด​จาก​วัน​ลง​ราช​กิจ​จา​นุ​เบกษา และ​ข้อ 7 ให้​เวลา​ผู้​ที่​ได้​รับ​อนุญาต​อยู่​เดิม​อีก 180 วัน ช่วง​ปรับ​ตัว​ทั้งหมด​จึง​สิ้น​สุด​ไป​นาน​แล้ว โรงงาน​ทุก​แห่ง​ที่​อยู่​ใน​ขอบข่าย​ต้อง​ทำ​ตาม​เต็ม​รูป​แบบ

ผู้นำ​เข้า​ต้อง​ถือ​ใบรับ​รอง​ระบบ​การ​ผลิต​ของ​โรงงาน​ต้นทาง ซึ่ง​เป็น​มาตรฐาน​ที่​อยู่​ใน​ราย​ชื่อ​เทียบ​เท่า​ของ อย. เช่น FSSC 22000 หรือ BRC ก่อน​สั่ง​ผลิ​ตล็อต​แรก​ควร​ขอ​สำเนา​ใบรับ​รอง​พร้อม​หน้า​ขอบข่าย และ​ตั้ง​เตือน​วัน​หมด​อายุ​ไว้ เพราะ​ใบรับ​รอง​ของ​โรงงาน​ต่าง​ประเทศ​ต่อ​อายุ​ตาม​รอบ​ของ​หน่วย​รับรอง​แต่ละ​แห่ง

อย. มี​ประกาศ​เรื่อง​หลัก​เกณฑ์​การ​แสดง​ข้อความ​หรือ​เครื่องหมาย​การ​ได้​รับ​การ​รับรอง​มาตรฐาน​ระบบ​การ​ผลิต​อาหาร​แยก​ไว้ แบรนด์​ที่​ต้องการ​แสดง​เครื่องหมาย​ควร​อ่าน​ประกาศ​นั้น​และ​ใช้​เฉพาะ​ใบรับ​รอง​ที่​ครอบคลุม​สินค้า​นั้น​จริง

มาตรฐาน​กรม​ประมง​สอง​รายการ​อยู่​ใน​ราย​ชื่อ​ที่ อย. รับ​ว่า​เทียบ​เท่า GMP 420 ส่วน​การ​ส่ง​ออก​สัตว์​น้ำ​ไป​บาง​ประเทศ​ต้อง​ใช้​ทะเบียน​และ​หนังสือ​รับรอง​ของ​กรม​ประมง​เพิ่ม​เติม ตัวอย่าง​การ​อ่าน​ทะเบียน​นี้​อยู่​ใน​บทความ ปัตตานี ท่า​เทียบ​เรือ​ประมง 20 แห่ง​ผ่าน​รับรอง​สุข​อนามัย​ส่ง​ออก

PHYGITAL INSIGHT

ฟิจิ⁠ทัล​ออกแบบ​บรรจุ​ภัณฑ์​อาหาร​โดย​เริ่ม​จาก​ข้อมูล​ที่​โรงงาน​ต้อง​บันทึก​ตาม GMP 420 อยู่​แล้ว เช่น เลข​รุ่น​การ​ผลิต​และ​วัน​หมด​อายุ แล้ว​วาง​ตำแหน่ง​บน​ฉลาก​ให้​อ่าน​ชัด​ตั้งแต่​แบบ​ร่าง​แรก พร้อม​เลือก​วัสดุ​ชนิด​เดียว​ที่​คัด​แยก​รีไซเคิล​ได้​ง่าย​กว่า​แบบ​หลาย​ชั้น บริการ​กราฟิก​ดีไซน์​ของ​ฟิจิ⁠ทัล​ทำงาน​บรรจุ​ภัณฑ์​ร่วม​กับ​โรงงาน​ของ​แบรนด์ เพื่อ​ให้​แบบ​ที่​อนุมัติ​พิมพ์​และ​บรรจุ​ได้​จริง​ใน​สาย​การ​ผลิต

ให้ PHYGITAL AGENCY ช่วยต่อยอดเรื่องนี้สู่ผลลัพธ์จริง

โรงงาน​ที่​ผ่าน GMP 420 ต้อง​เก็บ​เลข​รุ่น​การ​ผลิต​และ​วัน​หมด​อายุ​ของ​ทุก​รุ่น บรรจุ​ภัณฑ์​ที่​วางข้อ​มูล​นี้​ไว้​ผิด​ตำแหน่ง​ทำให้​ทั้ง​โรงงาน​และ​ร้าน​ค้า​ตาม​สินค้า​คืน​ได้​ช้า

ให้ PHYGITAL AGENCY ออกแบบ​บรรจุ​ภัณฑ์​ที่​พิมพ์​และ​บรรจุ​ได้​จริง​ใน​โรงงาน​ที่​ผลิต​สินค้า​ให้​แบรนด์​ของ​คุณ

PARANATH PANARATANA

WRITTEN BY

PARANATH PANARATANA

CHAIRMAN OF PHYGITAL AGENCY

ประธานกรรมการบริษัท ฟิจิทัล เอเจนซี จำกัด มีประสบการณ์ดูแลการตลาดที่ผสานโลกจริงและโลกออนไลน์เข้าด้วยกัน ตลอดจนเป็นที่ปรึกษาในการวินิจฉัยธุรกิจ อีกทั้งยังเคยทำงานในสายวิดีโอโปรดักชั่นและภาพยนตร์ไทยอีกด้วย