ข้ามไปเนื้อหาหลัก

ชื่อ​สี​ไทย หง มอ ตัด ช่าง​เรียก​เฉด​อ่อน​เข้ม​อย่างไร

อัปเดตล่าสุด 6 ตุลาคม 2569
เวลาอ่านประมาณ 11 นาที
ชื่อ​สี​ไทย หง มอ ตัด ช่าง​เรียก​เฉด​อ่อน​เข้ม​อย่างไร

KEY TAKEAWAYS

3 ประเด็น

คำนำ​หน้า "หง" และ "มอ" บอก​ว่า​สี​ถูก​ผสม​ให้​อ่อน​ลง

หง​ใช้​กับ​หมู่​สี​แดง​และ​หมู่​สี​เสน เช่น หง​ชาด หง​ดิน หง​เสน ส่วน​มอ​ใช้​กับ​หมู่​สี​ดำ​และ​หมู่​สีน้ำเงิน เช่น มอคราม มอหมึก ช่าง​เขียน​ไทย​ใช้​สอง​คำ​นี้​ใน​ความ​หมาย​เดียว​กับ Tint ของ​ช่าง​ตะวัน​ตก

คำ​ต่อ​ท้าย "ตัด" บอก​ว่า​สี​ถูก​เติม​สี​ดำ​ให้​คล้ำ​ลง

ตรง​กับ Shade ค่า​สี​ใน​ระบบ​สี​ไทย​โทน​ยืนยัน​กติกา​นี้ แดง​ตัด​มี​ค่า C20 M100 Y100 K30 ซึ่ง​คือ​แดง​ชาด C20 M100 Y100 K0 ที่​เพิ่ม​เฉพาะ​สี​ดำ​อีก 30%

คำ​ช่าง​ใช้​ตั้ง​ชื่อ​เฉด​ใน​ชุด​สี​แบรนด์​ได้ ถ้า​คง​กติกา​เดิม​ไว้

หง​กับ​มอ​แบ่ง​ตาม​หมู่​สี​ร้อน​และ​เย็น ส่วน​ตัด​มี​อีก​ความ​หมาย​ว่า​สี​สำหรับ​ตัด​เส้น ชุด​สี​ที่​ยืม​คำ​ช่าง​จึง​ต้อง​เขียน​นิยาม​กำกับ​ไว้​ใน​คู่มือ

ช่าง​ไทย​ใช้​คำ​ว่า หง มอ และ​ตัด บอก​ว่า​สี​ถูก​ผสม​ให้​อ่อน​หรือ​เข้ม​ลง บท​นี้​อธิบาย​กติกา​ของ​แต่ละ​คำ ค่า​สี​ที่​เปลี่ยน​ตาม​ชื่อ และ​วิธี​นำ​ไป​ตั้ง​ชื่อ​เฉด​ใน​ชุด​สี​ของ​แบรนด์

ชุด​สี​ของ​แบรนด์​ส่วน​ใหญ่​มี​สีห​ลัก​หนึ่ง​สี แล้ว​แตก​เป็น​เฉด​อ่อน​และ​เข้ม​อีก​หลาย​ระดับ​สำหรับ​พื้น​หลัง เส้น​กรอบ และ​ตัว​อักษร ปัญหา​เริ่ม​ตอน​ตั้ง​ชื่อ ทีม​เว็บ​เรียก​ว่า​แดง 100 ถึง​แดง 900 ทีม​กราฟิก​เรียก​แดง​อ่อน​กับ​แดง​เข้ม โรง​พิมพ์​ได้ยิน​อีก​ชุด​คำ​หนึ่ง พอ​แบรนด์​อยาก​ให้​ชื่อ​สี​ฟัง​เป็น​ไทย ก็​ไม่รู้​ว่า​จะ​เริ่ม​จาก​คำ​ไหน และ​กลัว​ใช้​คำ​โบราณ​ผิด​ความ​หมาย

บท​นี้​อธิบาย​ระบบ​คำ​ที่​ช่าง​เขียน​ไทย​ใช้​เรียก​ความ​อ่อน​แก่​ของ​สี ได้แก่ หง มอ ตัด และ​คำ​ขยาย​อย่าง อ่อน แก่ อม พร้อม​ค่า​สี​จริง​จาก​ระบบ​สี​ไทย​โทน​ที่​แสดง​ว่า​ชื่อ​แต่ละ​แบบ​เปลี่ยน​ค่า​สี​ไป​ทาง​ไหน แหล่ง​หลัก​คือ​วิทยานิพนธ์​ปริญญา​เอก​ที่ ดร.ไพโรจน์ พิทย​เมธี ใช้​จัด​รหัส​ให้​สี​ไทย​ทั้ง 168 สี ท้าย​บท​มี​ขั้น​ตอน​นำ​คำ​เหล่า​นี้​ไป​ตั้ง​ชื่อ​เฉด​ใน​ชุด​สี​แบรนด์

คำ​เรียก​สี​ไทย​มี​กี่​ชั้น

คำ​เรียก​สี​ไทย​มี​สาม​ชั้น ดุษฎีนิพนธ์​เรื่อง "การ​สร้าง​ประสบการณ์​ทาง​สุนทรี​ยะ​จาก​สี​ไทย" หน้า 44 แยก​ไว้​ดังนี้

  1. คำ​เรียก​สี​สามัญ คือ​คำ​ที่​คน​ทั่วไป​ใช้ เช่น สี​แดง สีน้ำเงิน สี​เหลือง
  2. คำ​เรียก​สี​ช่าง คือ​คำ​เฉพาะ​ใน​หมู่​ช่าง​จิตรกรรม​ไทย​และ​ช่าง​ทำ​หัวโขน
  3. คำ​เรียก​สี​ย้อม คือ​คำ​ที่​ใช้​ใน​การ​ย้อม​ผ้า

หง มอ และ​ตัด อยู่​ใน​ชั้น​คำ​เรียก​สี​ช่าง ซึ่ง​เป็น​ชั้น​ที่​บท​นี้​อธิบาย​เป็น​หลัก

ช่าง​ไทย​เรียก​สี​ว่า​อะไร​ก่อน​มี​คำ​ว่า​สี

ช่าง​รุ่น​ก่อน​เรียก​สี​ว่า "รงค์" หรือ "กระยา​รงค์" ซึ่ง​หมาย​ถึง​เครื่อง​สี วิทยานิพนธ์​หน้า 44 อธิบาย​ว่า​คำ​นี้​ยัง​เหลือ​อยู่​ใน​คำ​อย่าง​เบญจรงค์​และ​ไตรรงค์ ส่วน​น้ำ​กาว​หรือ​ยาง​ไม้​ที่​ผสม​ให้​สี​ยึด​ติด​ผนัง ช่าง​เรียก​ว่า "น้ำยา" ผู้​ที่​อ่าน​ตำรา​ช่าง​เก่า​จึง​ต้อง​แยก​ให้​ออก​ว่า​รงค์​คือ​เนื้อ​สี และ​น้ำยา​คือ​ตัว​ประสาน

หง มอ ตัด บอก​อะไร​เกี่ยว​กับ​สี

หง​และ​มอ​เป็น​คำนำ​หน้าที่​บอก​ว่า​สี​นั้น​ถูก​ผสม​ให้​อ่อน​ลง ส่วน​ตัด​เป็น​คำ​ต่อ​ท้าย​ที่​บอก​ว่า​สี​ถูก​เติม​สี​ดำ​ให้​เข้ม​ขึ้น วิทยานิพนธ์​หน้า 42 วาง​กติกา​ไว้​ว่า หง​ใช้​กับ​หมู่​สี​แดง​และ​หมู่​สี​เสน ซึ่ง​เป็น​หมวด​สี​ร้อน ส่วน​มอ​ใช้​กับ​หมู่​สี​ดำ​และ​หมู่​สีน้ำเงิน ซึ่ง​เป็น​หมวด​สี​เย็น คำ​ว่า​มอ​เป็น​คำ​เดียว​กับ "มัว" ใน​คำ​อย่าง​มอซอ​หรือ​มัวซัว

ค่า​สี​ใน​ระบบ​ไทย​โทน​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​คำ​แต่ละ​คำ​เปลี่ยน​ค่า​สี​ไป​ทาง​ไหน

สี​ตั้ง​ต้น สี​ที่​เปลี่ยน​ชื่อ ค่า CMYK ของ​สี​ตั้ง​ต้น ค่า CMYK ของ​สี​ที่​เปลี่ยน​ชื่อ
แดง​ชาด T1010 หง​ชาด T1020 C20 M100 Y100 K0 C15 M70 Y50 K5
แดง​ชาด T1010 แดง​ตัด T1060 C20 M100 Y100 K0 C20 M100 Y100 K30
ดินแดง T1030 หง​ดิน T1080 C40 M80 Y90 K10 C15 M50 Y40 K0
ดินแดง T1030 ดินแดง​ตัด T1050 C40 M80 Y90 K10 C50 M100 Y90 K25
เสน T2010 หง​เสน T2020 C0 M80 Y100 K0 C0 M60 Y60 K0
คราม T5010 มอคราม T5030 C100 M80 Y40 K10 C65 M40 Y20 K15

แถว​แดง​ตัด​เป็น​ตัวอย่าง​ที่​ชัด​ที่สุด ค่า C M Y เท่ากับ​แดง​ชาด​ทุก​ช่อง ต่าง​กัน​เฉพาะ K ที่​เพิ่ม​จาก 0 เป็น 30 ตรง​กับ​นิยาม​ของ​คำ​ว่า​ตัด​ทุก​ประการ ส่วน​แถว​ที่​ขึ้น​ต้น​ด้วย​หง​และ​มอ ค่า C M และ Y ลด​ลง​ทุก​แถว สอดคล้อง​กับ​การ​ที่​ช่าง​ผสม​สี​ฝุ่น​ขาว​ลง​ไป วิทยานิพนธ์​บรรยาย​หง​ชาด​ว่า​เป็น​สี​แดง​ชาด​ที่​ผสม​สี​ฝุ่น​ขาว และ​บรรยาย​มอคราม​ว่า​เป็น​สี​คราม​ปน​ฝุ่น

หง​ใน​ชื่อ​สี​กับ​หงส์​ต่าง​กัน​อย่างไร

หง​ที่​เป็น​คำนำ​หน้า​สี​เขียน​โดย​ไม่มี "ส์" วิทยานิพนธ์​หน้า 42 ตั้ง​ข้อ​สังเกต​นี้​ไว้​โดยตรง หง​ชาด หง​ดิน และ​หง​เสน จึง​หมาย​ถึง​ชาด ดินแดง และ​เสน​ที่​ผสม​ให้​อ่อน​ลง ส่วน​หงสบาท​เป็น​ชื่อ​สี​อีก​สีห​นึ่ง​ใน​หมู่​สี​แดง มี​รหัส T1090 ค่า C10 M50 Y20 K0 ผู้​ที่​ตั้ง​ชื่อ​สี​แบรนด์​จึง​ต้อง​สะกด​ให้​ถูก​ก่อน เพราะ​ตัว​อักษร​เดียว​ทำให้​ความ​หมาย​เปลี่ยน

คำ​ว่า​ตัด​มี​สอง​ความ​หมาย

ใน​ศัพท์​ช่าง ตัด​หมาย​ถึง​ทั้ง​การ​เติม​สี​ดำ​ให้​คล้ำ​ลง และ​สี​ที่​ใช้​เขียน​เส้น​ขอบ ความ​หมาย​ที่​สอง​มา​จาก​งาน​จริง​ใน​จิตรกรรม​ไทย วิทยานิพนธ์​หน้า 84 บรรยาย​แดง​ตัด​ว่า​เป็น​แดง​ชาด​ปน​เขม่า​ดำ ใช้​เป็น​สี​ตัด​เส้น และ​ระบุ​ว่า​จิตรกรรม​ไทย​ไม่​นิยม​ใช้​สี​ดำ​ตัด​เส้น ช่าง​มัก​ใช้​แดง​ตัด​เขียน​เส้น​บน​ทองคำ​เปลว​เพราะ​ติด​สี​ได้​ดี​กว่า​สี​อื่น

ดินแดง​ตัด (T1050) ก็​เป็น​สี​ตัด​เส้น​เช่น​กัน และ​เข้ม​กว่า​แดง​ตัด ส่วน​หง​ดิน​ตัด (T1070) รวม​คำนำ​หน้า​กับ​คำ​ต่อ​ท้าย​ไว้​ใน​ชื่อ​เดียว วิทยานิพนธ์​อธิบาย​ว่า​เป็น​ดินแดง​เจือ​รง​ให้​อ่อน แล้ว​ใช้​ตัด​เส้น ชื่อ​นี้​จึง​บอก​ทั้ง​วิธี​ผสม​และ​หน้าที่​ของ​สี​ใน​ภาพ​ไป​พร้อม​กัน

ชุด​สี​แบรนด์​ควร​มี​สี​ตัด​เส้น​แยก​ไหม

ควร​มี​เมื่อ​แบรนด์​ใช้​ลาย​เส้น​หรือ​ภาพ​ประกอบ​เป็น​ส่วน​สำคัญ ช่าง​ไทย​ตาม​ที่​วิทยานิพนธ์​บันทึก​ใช้​แดง​ตัด​หรือ​ดินแดง​ตัด​เขียน​เส้น​แทน​สี​ดำ คือ​ใช้​สี​ใน​ตระกูล​เดียว​กับ​ภาพ​แต่​เข้ม​กว่า แบรนด์​ที่​มี​สีห​ลัก​เป็น​แดง​หรือ​ส้ม​ใช้​หลัก​เดียวกัน​ได้ โดย​กำหนด​สีห​ลัก​ที่​เติม​ดำ​เป็น​สี​เส้น​ขอบ​ของ​ไอคอน​และ​ภาพ​ประกอบ แล้ว​บันทึก​ไว้​เป็น​สี​ประจำ​หน้าที่​ใน​คู่มือ

อ่อน กลาง แก่ เข้ม และ​คำ​ว่า​อม

นอกจาก​หง มอ ตัด ช่าง​ยัง​ใช้​คำ อ่อน กลาง แก่ และ​เข้ม ต่อ​ท้าย​ชื่อ​สี​เพื่อ​บอก​น้ำ​หนัก​สีห​ลาย​ระดับ วิทยานิพนธ์​หน้า 43 ยก​ตัวอย่าง​สี​หม้อ​ใหม่​แก่ หม้อ​ใหม่​กลาง และ​หม้อ​ใหม่​อ่อน และ​ระบุ​ว่า​วิธี​นี้​มี​ใช้​เกือบ​ทุก​สี การ​ใช้​ค่า​สี​เดียว​หลาย​ระดับ​ใน​ภาพ​หนึ่ง​ภาพ ช่าง​เรียก​ว่า​เอก​รงค์ (Monochrome) ส่วน​การ​ใช้​หลาย​สี​ให้​ประสาน​กลมกลืน​เรียก​ว่า​พหุ​รงค์

คำ​ว่า "อม" ใช้​ต่อ​ท้าย​สีห​ลัก​เมื่อ​มี​สี​อื่น​แฝง​อยู่​เล็ก​น้อย วิทยานิพนธ์​หน้า 44 ยก​ตัวอย่าง​สี​ขาว​อม​เหลือง คือ​สี​ขาว​ที่​มี​สี​เหลือง​ผสม​อยู่​เล็ก​น้อย ใน​บรีฟ​งาน​ออกแบบ คำ​นี้​ช่วย​บอก​ทิศทาง​ของ​เฉด​ได้ แต่​ยัง​ต้อง​มี​รหัส​กำกับ เพราะ​คำ​ว่า​เล็ก​น้อย​ไม่​ได้​บอก​ปริมาณ

ศัพท์​ช่าง​สำหรับ​สี​ที่​ผสม​สาม​สี

เมื่อ​ผสม​สีห​ลัก​สอง​สี​แล้ว​เติม​สี​ที่​สาม​ลง​ไป​เล็ก​น้อย ช่าง​เรียก​ขั้น​ตอน​นี้​ว่า "เจือ" และ​สี​ที่​ได้​มัก​มีชื่อ​ใหม่​ของ​ตัว​เอง วิทยานิพนธ์​หน้า 43 บันทึก​ไว้​เจ็ด​ชื่อ

สีห​ลัก​สอง​สี สี​ที่​เจือ ชื่อ​สี​ที่​ได้
คราม ผสม​เหลือง ขาว น้ำ​ไหล
คราม ผสม​เหลือง ดำ ไพร
คราม ผสม​ขาว ดำ เมฆ
คราม ผสม​ดำ ขาว ผ่าน​คราม
แดง ผสม​เหลือง ดำ น้ำรัก
แดง ผสม​ขาว คราม ดอก​ตะแบก
แดง ผสม​ดำ ขาว กะปิ

วิทยานิพนธ์​ระบุ​ต่อว่า​สัดส่วน​ขึ้น​กับ​ความ​พอใจ​ของ​ช่าง​แต่ละ​คน สูตร​เดียวกัน​จึง​ให้​เฉด​ต่าง​กัน​ได้ ตัวอย่าง​คือ​คำ​อธิบาย​ของ​สี​น้ำ​ไหล (T5100) ใน​ส่วน​รายการ​สี​ระบุ​ว่า​เป็น​คราม​ผสม​ขาว​เจือ​เหลือง​รง​เล็ก​น้อย ซึ่ง​สลับ​บทบาท​ของ​ขาว​กับ​เหลือง​จาก​ตาราง​ด้าน​บน

เจือ ถ่วง โฉบ ซับ​หนุน หมาย​ถึง​อะไร

ทั้ง​สี่​คำเป็น​ศัพท์​เทคนิค​ของ​การ​ใช้​สี​ไทย​ที่​วิทยานิพนธ์​ยก​มา​จาก​จุล​ทัศน์ พ​ยา​ฆ​รา​นนท์ (2556) เจือ​คือ​การ​ผสม​สี​ที่​สาม​ลง​ใน​สีห​ลัก​สอง​สี ถ่วง​คือ​การ​ลด​ค่า​สี​ให้​เข้ม​ขึ้น​ด้วย​สี​ดำ​หรือ​สี​คู่​ตรง​ข้าม โฉบ​คือ​การ​ลง​สี​บาง ๆ บน​สี​รอง​พื้น​ให้​สี​รอง​พื้น​ช่วย​ขับ​สีข้าง​บน และ​ซับ​หนุน​คือ​การ​ทาสี​รอง​ก่อน​เพื่อ​ให้​สี​ที่​ลง​ทีหลัง​เด่น​ขึ้น เช่น ทาสี​เสน​ก่อน​ลง​สี​คราม

ชื่อ​สี​ไทย​นอก​ศัพท์​ช่าง​ตั้ง​จาก​อะไร

ชื่อ​สี​ที่​คน​ทั่วไป​ใช้​ส่วน​ใหญ่​ไม่​ได้​มา​จาก​คำ​ช่าง แต่​ยืม​ชื่อ​ของ​สิ่ง​ที่​มี​สี​เดียวกัน วิทยานิพนธ์​หน้า 44-46 ยก​งาน​ของ​กาญจนา นาค​สกุล ที่​แบ่ง​คำ​เรียก​สี​ภาษา​ไทย​ตาม​สิ่ง​เปรียบ​เทียบ​ไว้ 11 หมวด ตาราง​ด้าน​ล่าง​เลือก​ตัวอย่าง​หมวด​ละ​สอง​ถึง​สาม​ชื่อ​พร้อม​คำ​บรรยาย​จาก​หน้า​เดียวกัน

หมวด​สิ่ง​เปรียบ​เทียบ ตัวอย่าง​ชื่อ​สี​และ​คำ​บรรยาย
ดอกไม้ จำปา เหลือง​เข้ม​อม​ส้ม · ดอก​ผัก​ตบ ม่วง​อ่อน​ที่​ออก​น้ำเงิน​กว่า​ดอก​ตะแบก​เล็ก​น้อย
ส่วน​ของ​ดอกไม้ ก้าน​มะลิ เขียว​อม​เหลือง · กลีบ​บัว ชมพู​หม่น​อม​ฟ้า​ที่​ชมพู​กว่า​บัวโรย
ผล​ไม้ ส้ม แสด​ออก​เหลือง​แบบ​น้ำส้ม​เขียว​หวาน​คั้น
ส่วน​ของ​ผล​ไม้ เปลือก​มังคุด แดง​คล้ำ · เปลือก​ข้าวโพด นวล​ซีด​อม​เขียว
พืช ดอก​เลา ขาว​แซม​ดำ · ตอง​อ่อน เขียว​อ่อน​อม​เหลือง
ของกิน น้ำ​ผึ้ง น้ำตาล​ออก​แดง · ชา น้ำตาล​ที่​อ่อน​หรือ​แก่​ตาม​น้ำ​ชา
สิ่งของ ดิน​หม้อ ดำ​แบบ​เขม่า​ก้น​หม้อ​ดิน​ที่​หุง​ด้วย​เตา​ฟืน · ปูน แสด​ออก​ชมพู​แบบ​ปูน​แดง​กิน​กับ​หมาก
ส่วน​ของ​สัตว์ งาช้าง ขาว​นวล · ปีก​แมลง​ทับ เขียว​เข้ม​สดใส · มันปู แสด​อม​เหลือง
แร่​และ​รัตน​ชาติ ทับทิม แสด​สด · หยก เขียว​ซีด · สนิม น้ำตาล​แดง
ธรรมชาติ น้ำ​ทะเล ฟ้า​อม​เขียว​ตอน​ไม่มี​แดด · หมอก ฟ้า​อม​เทา​อ่อน
คำ​ยืม​จาก​ภาษา​อื่น ตั้ง​แช​และ​ลิ้นจี่​จาก​ภาษา​จีน · ช็อกโกแลต​และ​มัสตาร์ด​จาก​ภาษา​อังกฤษ

หน้า 44 สรุป​ความ​เห็น​ของ​กาญจนา​ว่า​คำ​เรียก​สี​ภาษา​ไทย​สะท้อน​คน​ที่​สนใจ​ดอกไม้ ผล​ไม้ พืช​รอบ​ตัว สัตว์​ตัว​เล็ก ไป​จนถึง​อิฐ หิน ดิน และ​ทราย ชื่อ​กลุ่ม​นี้​จึง​เหมาะ​กับ​ชุด​สี​ของ​แบรนด์​ที่​อยาก​ให้​ลูกค้า​นึก​ภาพ​ออก​ทันที ข้อ​ควร​ระวัง​คือ​บาง​ชื่อ​บรรยาย​ไม่​ตรง​กับ​ภาพ​ใน​ใจ​คน​ทั่วไป ทับทิม​ใน​รายการ​นี้​เป็น​สี​แสด​สด ขณะ​ที่​หมวด​สี​นพเก้า​หน้า 47 ของ​วิทยานิพนธ์​เล่ม​เดียวกัน​จับ​คู่​ทับทิม​กับ​แดง​มณี และ​สีด​อก​กรรณิการ์​ได้​สีมา​จาก​ก้าน​ดอก แต่​คน​เรียก​ตาม​ดอก ชื่อ​จาก​สิ่ง​เปรียบ​ทุก​ชื่อ​จึง​ต้อง​มี​ค่า​สี​ตัวเลข​กำกับ​เช่น​เดียว​กับ​คำ​ช่าง

ชื่อ​จาก​สิ่ง​เปรียบ​ใช้​ร่วม​กับ​หง มอ ตัด ได้​ไหม

ได้​ใน​บาง​กรณี ระบบ​ไทย​โทน​เอง​ก็​ผสม​สอง​แบบ​ไว้​ใน​ชื่อ​เดียว เช่น หม้อ​ใหม่ ซึ่ง​เป็น​ชื่อ​จาก​สิ่งของ ถูก​บรรยาย​ว่า​เป็น​สี​เดียว​กับ​หง​เสน หรือ​เสน​ผสม​ขาว ชุด​สี​แบรนด์​ใช้​ชื่อ​จาก​สิ่ง​เปรียบ​เป็น​ชื่อ​สีห​ลัก แล้ว​ใช้​คำ​อ่อน แก่ ต่อ​ท้าย​เป็น​เฉด​ได้ ส่วน​คำ​หง​และ​มอ​ควร​เก็บ​ไว้​ใช้​กับ​ชื่อ​สี​ช่าง​ใน​หมู่​แดง เสน ดำ และ​น้ำเงิน​ตาม​กติกา​เดิม ชุด​สี​จะ​ได้​ไม่มี​ชื่อ​ที่​ผิดก​ติ​กา​เดิม​อย่าง​หง​น้ำ​ผึ้ง

ตั้ง​ชื่อ​เฉด​ใน​ชุด​สี​แบรนด์​ด้วย​คำ​ช่าง​สี่​ขั้น

คำ​ช่าง​ใช้​ตั้ง​ชื่อ​เฉด​ได้​ดี​เมื่อ​ชุด​สี​มี​สีห​ลัก​จาก​หมู่​สี​แดง ส้ม น้ำเงิน หรือ​เทา เพราะ​คำ​หง มอ และ​ตัด ครอบคลุม​หมู่​เหล่า​นี้​อยู่​แล้ว การ​ตั้ง​ชื่อ​สีห​ลักสี​เดียว​แล้ว​แปลง​เป็น​รหัส​สำหรับ​บรีฟ อธิบาย​ไว้​ในสี​ส้ม​ใน​การ​สร้าง​แบรนด์ ส้ม​กับ​แสด​ต่าง​กัน​แค่​คำ​เดียว​ใน​พจนานุกรม ขั้น​ตอน​ด้าน​ล่าง​ต่อย​อด​ไป​ถึง​เฉด​ทั้ง​ชุด

  1. เลือก​สี​ตั้ง​ต้น​จาก​ชื่อ​ที่​มี​รหัส​แล้ว เช่น แดง​ชาด T1010 หรือ​คราม T5010 วิธี​อ่าน​รหัส​ทั้ง​ระบบ​อยู่​ในสี​ไทย​โทน​คือ​อะไร 168 สี​ไทย​ใน 10 หมู่ พร้อม​รหัส​สำหรับ​งาน​ออกแบบ
  2. ใช้​คำนำ​หน้า​ให้​ตรง​หมู่ เฉด​อ่อนข​อง​สี​แดง​และ​ส้ม​ใช้​หง เฉด​อ่อนข​อง​สีน้ำเงิน​และ​เทา​ใช้​มอ สี​หมู่​อื่น​ใช้​คำ​อ่อน​หรือ​กลาง​ต่อ​ท้าย
  3. ใช้​ตัด​กับ​เฉด​ที่​เติม​ดำ​เท่านั้น และ​บอก​ใน​คู่มือ​ว่า​เฉด​ตัด​ของ​แบรนด์​ใช้​เป็น​สี​เส้น​ขอบ​หรือ​ไม่ เพราะ​คำ​นี้​มี​สอง​ความ​หมาย
  4. ผูก​ชื่อ​กับ​ค่าตัว​เลข​ทุก​ระบบ ชื่อ​ไทย​หนึ่ง​ชื่อ​ต้อง​มี​ค่า CMYK และ​ค่า HEX กำกับ ถ้า​แบรนด์​ผสม​เฉด​ขึ้น​เอง ให้​ระบุ​ว่า​เป็น​ค่าที่​แบรนด์​กำหนด ไม่​ได้​มา​จาก​ระบบ​ไทย​โทน

วัสดุ​ตั้ง​ต้น​ของ​สีต​ระ​กูล​นี้ ตั้งแต่​คราม​จนถึง​ชาด อธิบาย​ไว้​ในแม่สี​ไทย คราม ชาด รง ทำ​จาก​อะไร และ​ทำไม​เข้ม​กว่า​แม่สี​สากล

สรุป

ช่าง​เขียน​ไทย​มี​ระบบ​คำ​บอก​ความ​อ่อน​แก่​ของ​สีมา​ก่อน​จะ​มี​รหัส​สี หง​เป็น​คำนำ​หน้า​สี​แดง​และ​สี​เสน​ที่​ผสม​ขาว​ให้​อ่อน มอ​ใช้​กับ​สีน้ำเงิน​และ​สี​ดำ​ใน​ความ​หมาย​เดียวกัน ส่วน​ตัด​ต่อ​ท้าย​สี​ที่​เติม​ดำ​ให้​เข้ม และ​ยัง​หมาย​ถึง​สี​สำหรับ​เขียน​เส้น​ขอบ ค่า​สี​ใน​ระบบ​ไทย​โทน​ยืนยัน​กติกา​เหล่า​นี้ เช่น แดง​ตัด​คือ​แดง​ชาด​ที่​เพิ่ม​สี​ดำ 30% ช่าง​ยัง​มี​คำ​อ่อน กลาง แก่ อม และ​ชื่อ​เฉพาะ​ของ​สี​ผสม​สาม​สี​อย่าง​น้ำ​ไหล​และ​กะปิ แบรนด์​นำ​คำ​เหล่า​นี้​ไป​ตั้ง​ชื่อ​เฉด​ใน​ชุด​สี​ได้ เมื่อ​ใช้​คำ​ให้​ตรง​หมู่​สี​และ​ผูก​ทุก​ชื่อ​กับ​ค่า​สี​ตัวเลข

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ตาม​กติกา​ใน​วิทยานิพนธ์ หง​ใช้​กับ​หมู่​สี​แดง​และ​หมู่​สี​เสน และ​มอ​ใช้​กับ​หมู่​สี​ดำ​และ​หมู่​สีน้ำเงิน วิทยานิพนธ์​ไม่​ได้​ระบุ​คำนำ​หน้า​สำหรับ​สี​เขียว​หรือ​สี​เหลือง แต่​ระบุ​ว่า​คำ​อ่อน กลาง แก่ ต่อ​ท้าย​ชื่อ​สี​ใช้ได้​เกือบ​ทุก​สี แบรนด์​ที่​มี​สีห​ลัก​เป็น​เขียว​หรือ​เหลือง​จึง​ควร​ใช้​คำ​ต่อ​ท้าย​เหล่า​นี้

ใช่​ใน​ความ​หมาย​ของ​ช่าง วิทยานิพนธ์​สรุป​จาก​เอกสาร​และ​บท​สัมภาษณ์​ผู้​เชี่ยวชาญ​แล้ว​นับ​หง​ชาด กุหลาบ และ​ชมพู เป็น​สี​เดียว ใน​ระบบ​ไทย​โทน​หง​ชาด​มี​รหัส T1020 ค่า C15 M70 Y50 K5 ซึ่ง​เป็น​ชมพู​อม​แดง​และ​มี​สี​ดำ​แฝง 5%

Tint คือ​การ​ผสม​สี​ให้​อ่อน​ลง Shade คือ​การ​เติม​สี​ดำ​ให้​เข้ม​ขึ้น วิทยานิพนธ์​หน้า 42 เทียบ​ว่าการ​ผสม​ให้​อ่อนข​อง​ช่าง​ไทย​ตรง​กับ Tint และ​การ​ผสม​ที่​ลงท้าย​ชื่อ​ด้วย​ตัด​ตรง​กับ Shade คำ​ไทย​สอง​ชุด​นี้​จึง​ใช้​แทน​ศัพท์​อังกฤษ​ได้​โดยตรง

มอหมึก​เป็น​สี​เทา วิทยานิพนธ์​บรรยาย​ว่า​เกิด​จาก​สี​ดำ​หรือ​สี​ดำ​เขม่า​ผสม​กับ​สี​ขาว บาง​แห่ง​เรียก​ว่า​สี​มอหมึก​อ่อน​หรือ​สี​สวาด ใน​ระบบ​ไทย​โทน​มี​รหัส T9030 ค่า C60 M40 Y50 K0

ชื่อ​บอก​วิธี​ผสม แต่​ไม่​ได้​กำหนด​สัดส่วน วิทยานิพนธ์​ระบุ​ว่า​สัดส่วน​ขึ้น​กับ​ช่าง​แต่ละ​คน ระบบ​ไทย​โทน​จึง​กำหนด​ค่า​กลาง​ให้​หนึ่ง​ค่า เช่น น้ำ​ไหล T5100 ค่า C60 M10 Y20 K5 แบรนด์​ที่​ใช้​ชื่อ​นี้​ควร​ระบุ​รหัส​นี้​ทุก​ครั้ง ไม่​เขียน​เพียง​ชื่อ

PHYGITAL INSIGHT

ฟิจิ⁠ทัล​เห็น​ว่า​ชื่อ​อย่าง​หง​ชาด​หรือ​มอคราม​บอก​ทั้ง​สี​ตั้ง​ต้น​และ​ทิศทาง​ของ​เฉด​ใน​คำ​เดียว ขณะ​ที่​เลข 100 ถึง 900 บอก​ได้​เพียง​ลำดับ บริการ​จัด​ทำ​คู่มือ​แบรนด์​ของ​ฟิจิ⁠ทัล​ตั้ง​ชื่อ​เฉด​ใน​ชุด​สี​ให้​คน​อ่าน​เข้าใจ​ก่อน แล้ว​ผูก​แต่ละ​ชื่อ​กับ​ค่า CMYK สำหรับ​งาน​พิมพ์​และ​ค่า HEX สำหรับ​หน้า​เว็บ ทีม​ออกแบบ โรง​พิมพ์ และ​นัก​พัฒนา​เว็บ​จึง​เรียก​เฉด​เดียวกัน​ด้วย​ชื่อ​ที่​ตรง​กัน​ทุก​ทีม

ให้ PHYGITAL AGENCY ช่วยต่อยอดเรื่องนี้สู่ผลลัพธ์จริง

อยาก​ให้​ชื่อ​สี​ใน​คู่มือ​แบรนด์​ฟัง​เป็น​ไทย แต่​ทุก​ทีม​ยัง​เรียก​เฉด​คนละ​คำ

ให้ PHYGITAL AGENCY วาง​ชุด​สี​แบรนด์ ตั้ง​ชื่อ​เฉด​อ่อน​เข้ม​ด้วย​คำ​ที่​ทุก​ทีม​เข้าใจ แล้ว​ผูก​แต่ละ​ชื่อ​กับ​ค่า​สี​สำหรับ​งาน​พิมพ์​และ​หน้า​จอ​ไว้​ใน​เล่ม​เดียว

PARANATH PANARATANA

WRITTEN BY

PARANATH PANARATANA

CHAIRMAN OF PHYGITAL AGENCY

ประธานกรรมการบริษัท ฟิจิทัล เอเจนซี จำกัด มีประสบการณ์ดูแลการตลาดที่ผสานโลกจริงและโลกออนไลน์เข้าด้วยกัน ตลอดจนเป็นที่ปรึกษาในการวินิจฉัยธุรกิจ อีกทั้งยังเคยทำงานในสายวิดีโอโปรดักชั่นและภาพยนตร์ไทยอีกด้วย