ข้ามไปเนื้อหาหลัก
BACK TO INSIGHTS
HomeInsightsLOCATION INTELLIGENCE

ทำเล​สะเมิง-กัลยาณิ​วัฒนา ที่ดิน​ใน​ป่า​สงวน​ทำ​ที่พัก​ได้​เมื่อไร

อัปเดตล่าสุด 27 กันยายน 2569
เวลาอ่านประมาณ 14 นาที
ทำเล​สะเมิง-กัลยาณิ​วัฒนา ที่ดิน​ใน​ป่า​สงวน​ทำ​ที่พัก​ได้​เมื่อไร

KEY TAKEAWAYS

3 ประเด็น

ป่า​สงวน​แห่ง​ชาติ​ป่า​สะเมิง รหัส K1.021 มี​ขนาด 567,500 ไร่ ตาม​ข้อมูล​ของ​กรม​ป่า​ไม้

และ​ทั้ง​จังหวัด​เชียงใหม่​มี​เนื้อที่​ป่า​สงวน​แห่ง​ชาติ 7,153,223.13 ไร่​ใน​ปี 2567 ตาม​ชุด​ข้อมูล​ของ​สำนัก​บริหาร​พื้นที่​อนุรักษ์​ที่ 16

มาตรา 14 ของ​พระ​ราช​บัญญัติ​ป่า​สงวน​แห่ง​ชาติ พ.ศ. 2507 ห้าม​ยึดถือ ครอบ​ครอง ก่อสร้าง แผ้ว​ถาง หรือ​อยู่​อาศัย​ใน​เขต​ป่า​สงวน

เว้น​แต่​ได้​รับ​อนุญาต​ตาม​มาตรา​ที่​กฎหมาย​ระบุ ใบ​อนุญาต​ตาม​มาตรา 16 ออก​โดย​อธิบดี​กรม​ป่า​ไม้​เมื่อ​คณะ​กรรมการ​เห็น​ชอบ คราว​ละ​ไม่​น้อย​กว่า 5 ปี​แต่​ไม่​เกิน 30 ปี

ผู้​ฝ่าฝืน​มาตรา 14 มี​โทษจำ​คุก 1-10 ปี​และ​ปรับ 20,000-200,000 บาท​ตาม​มาตรา 31

ถ้า​เนื้อที่​เกิน 25 ไร่ โทษ​ขึ้น​เป็น​จำ​คุก 4-20 ปี​และ​ปรับ 200,000-2,000,000 บาท และ​ศาล​สั่ง​ให้​คน​งาน ผู้รับ​จ้าง และ​ผู้​แทน​ออก​จาก​พื้นที่​ได้

ป่า​สงวน​แห่ง​ชาติ​ป่า​สะเมิง​มี​ขนาด 567,500 ไร่ มาตรา 14 ห้าม​ก่อสร้าง​หรือ​แผ้ว​ถาง​โดย​ไม่​ได้​รับ​อนุญาต อ่าน​เงื่อนไข​มาตรา 16 และ​โทษ​มาตรา 31 ก่อน​เช่า​ที่ดิน​ทำ​ที่พัก​บน​ดอย

คน​ที่​อยาก​เปิด​ที่พัก​หรือ​คาเฟ่​วิว​ภูเขา​ใน​สะเมิง มัก​คุย​เรื่อง​วิว​และ​ราคา​ที่ดิน​ก่อน​ตรวจ​ว่า​แปลง​นั้น​อยู่​ใน​เขต​ป่า​หรือ​ไม่ อำเภอ​สะเมิง​และ​อำเภอ​กัลยาณิ​วัฒนา​เป็น​พื้นที่​ภูเขา​ทาง​ตะวัน​ตก​ของ​จังหวัด​เชียงใหม่ นัก​ท่อง​เที่ยว​รู้จัก​จาก​ไร่​สต​รอว์​เบอร์​รี่ ป่า​สน และ​อากาศ​หนาว​ช่วง​ปลาย​ปี ณ ธันวาคม 2568 สะเมิง​มี​ประชากร​ตาม​ทะเบียน 18,114 คน และ​กัลยาณิ​วัฒนา​มี 13,152 คน ตามสถิติ​ประชากร​ราย​ปี​ของ​สำนัก​ทะเบียน​กลาง กรม​การ​ปกครอง ธุรกิจ​ที่​เปิด​ตาม​มา​คือ​ที่พัก​และ​คาเฟ่​ที่​ขาย​วิว​ภูเขา

ก่อน​ต่อ​รอง​ราคา​ที่ดิน​บน​ดอย ผู้​เช่า​หรือ​ผู้​ซื้อ​ต้อง​รู้​สถานะ​ของ​แปลง​นั้น​ก่อน บท​นี้​อ่านตัว​บท​พระ​ราช​บัญญัติ​ป่า​สงวน​แห่ง​ชาติ พ.ศ. 2507 ฉบับ​รวม​ของ​สำนักงาน​คณะ​กรรมการ​กฤษฎีกา ซึ่ง​รวม​การ​แก้ไข​ถึง​ฉบับ​ที่ 4 พ.ศ. 2559 แล้ว บริษัท ฟิจิ⁠ทัล เอ​เจน​ซี จำกัด (PHYGITAL AGENCY) ใช้​ไฟล์​ฉบับ​รวม​ที่​สถาบันวิจัย​และ​พัฒนา​พื้นที่​สูง​เผย​แพร่ และ​เปิด​ภาพ​หน้า​จริง​เทียบ​ถ้อยคำ​กับ​ตัวเลข​ทุก​มาตรา​ที่​ยก​มา

ป่า​สะเมิง​มี​ขนาด 567,500 ไร่​ตาม​ข้อมูล​กรม​ป่า​ไม้

ชุด​ข้อมูล​ป่า​สงวน​แห่ง​ชาติ​ของ​กรม​ป่า​ไม้ มี​ป่า​สงวน​แห่ง​ชาติ​รวม 1,221 ป่า ป่า​ที่​มี​รหัส​ขึ้น​ต้น​ด้วย K1 มี 25 ป่า หนึ่ง​ใน​นั้น​คือ​ป่า​สะเมิง รหัส K1.021 ช่อง "ขนาด​พื้นที่ – ไร่" ระบุ 567,500 ไร่ ส่วน​ช่อง​ไร่ งาน ตาราง​วา ระบุ 525,247 ไร่ 2 งาน 24.383 ตาราง​วา ซึ่ง​ตรง​กับ​ช่อง​พื้นที่ 840.4 ตาราง​กิโลเมตร

ข้อมูล ค่า ที่มา
ป่า​สงวน​แห่ง​ชาติ​ทั้ง​ประเทศ 1,221 ป่า กรม​ป่า​ไม้
ป่า​สะเมิง (K1.021) ช่อง​ขนาด​พื้นที่ 567,500 ไร่ กรม​ป่า​ไม้
ป่า​สะเมิง ช่อง​ไร่-งาน-วา 525,247 ไร่ 2 งาน 24.383 ตร.ว. (840.4 ตร.กม.) กรม​ป่า​ไม้
ป่า​สงวน​แห่ง​ชาติ​ใน​จังหวัด​เชียงใหม่ ปี 2567 7,153,223.13 ไร่ สำนัก​บริหาร​พื้นที่​อนุรักษ์​ที่ 16
อุทยาน​แห่ง​ชาติ​ใน​จังหวัด​เชียงใหม่ ปี 2567 3,503,578.57 ไร่ สำนัก​บริหาร​พื้นที่​อนุรักษ์​ที่ 16

ตัวเลข​ของ​จังหวัด​มา​จากชุด​ข้อมูล​เนื้อที่​ป่า​ไม้​ของ​สำนัก​บริหาร​พื้นที่​อนุรักษ์​ที่ 16 (เชียงใหม่) ซึ่ง​หมายเหตุ​ไว้​เอง​ว่า​ป่า​สงวน​บาง​ป่า​มี​เขต​เกิน​ขอบ​จังหวัด และ​อุทยาน​แห่ง​ชาติ​บาง​แห่ง​ประกาศ​ทับ​ซ้อน​ป่า​สงวน ตัวเลข​สอง​แถว​นี้​จึง​บวก​กัน​ไม่​ได้

ตัวเลข​พื้นที่​ป่า​สะเมิง​สอง​ช่อง​ต่าง​กัน​เพราะ​อะไร

ชุด​ข้อมูล​ของ​กรม​ป่า​ไม้​ไม่​ได้​อธิบาย​สาเหตุ พจนานุกรม​ข้อมูล​ที่​แนบ​มา​เรียก​ช่อง​แรก​ว่า "ขนาด​พื้นที่ – ไร่" และ​แยก​ช่อง​ไร่ งาน ตาราง​วา ไว้​ต่าง​หาก ค่า 525,247 ไร่​ตรง​กับ 840.4 ตาราง​กิโลเมตร​เมื่อ​คิด​ไร่​ละ 1,600 ตาราง​เมตร ส่วน 567,500 ไร่​เท่ากับ​ราว 908 ตาราง​กิโลเมตร ผู้​ที่​ต้อง​ใช้​ตัวเลข​ทาง​กฎหมาย​ควร​เปิด​กฎ​กระทรวง​ที่​กำหนด​ป่า​นั้น ซึ่ง​ชุด​ข้อมูล​บันทึก​เลข​ฉบับ​และ​ราช​กิจ​จา​นุ​เบกษา​ไว้

มาตรา 14 ห้าม​ก่อสร้าง​และ​แผ้ว​ถาง​ใน​เขต​ป่า​สงวน

มาตรา 14 ซึ่ง​แก้ไข​โดย​ฉบับ​ที่ 3 พ.ศ. 2528 ห้าม​บุคคล​ใด​ยึดถือ​ครอบ​ครอง ทำ​ประโยชน์ หรือ​อยู่​อาศัย​ใน​ที่ดิน ก่อสร้าง แผ้ว​ถาง เผา​ป่า ทำ​ไม้ เก็บ​หา​ของ​ป่า หรือ​กระทำ​ด้วย​ประการ​ใด ๆ อัน​เป็นการ​เสื่อม​เสีย​แก่​สภาพ​ป่า​สงวน​แห่ง​ชาติ ข้อ​ยกเว้น​มี 2 กรณี

  1. ทำ​ไม้​หรือ​เก็บ​หา​ของ​ป่า​ตาม​มาตรา 15 เข้า​ทำ​ประโยชน์​หรือ​อยู่​อาศัย​ตาม​มาตรา 16 มาตรา 16 ทวิ หรือ​มาตรา 16 ตรี กระทำ​การ​ตาม​มาตรา 17 ใช้​ประโยชน์​ตาม​มาตรา 18 หรือ​กระทำ​การ​ตาม​มาตรา 19 หรือ​มาตรา 20
  2. ทำ​ไม้​หรือ​เก็บ​หา​ของ​ป่า​หวง​ห้าม​ตาม​กฎหมาย​ว่า​ด้วย​ป่า​ไม้

การ​สร้าง​อาคาร​ที่พัก ร้าน​กาแฟ หรือ​ลาน​จอด​รถ​บน​ที่ดิน​ใน​เขต​ป่า​สงวน จึง​ต้อง​มี​การ​อนุญาต​ตาม​มาตรา​ใน​รายการ​ข้อ 1 รองรับ ถ้า​ไม่มี การ​ก่อสร้าง​นั้น​เข้า​ข้อ​ห้าม​ตั้งแต่​คำ​แรก​ของ​มาตรา

ที่ดิน​ที่​มี​คน​ทำ​กิน​มา​นาน​แล้ว​อยู่​นอก​ข้อ​ห้าม​ของ​มาตรา 14 หรือ​ไม่

ไม่​ได้​อยู่​นอก​ข้อ​ห้าม​เพราะ​ระยะ​เวลา​อย่าง​เดียว มาตรา 14 ไม่​ได้​ยกเว้น​ให้​ผู้​ที่​ครอบ​ครอง​มา​นาน ข้อ​ยกเว้น​ของ​มาตรา​นี้​ผูก​กับ​การ​ได้​รับ​อนุญาต​ตาม​มาตรา​ที่​ระบุ​ไว้​เท่านั้น สถานะ​ของ​แปลง​ที่​มี​คน​ทำ​กิน​อยู่​ขึ้น​กับ​ว่า​แปลง​นั้น​อยู่​ใน​เขต​ป่า​สงวน​หรือ​ไม่ และ​ได้​รับ​อนุญาต​ตาม​มาตรา​ใด เช่น​มาตรา 16 ทวิ ผู้​ที่​จะ​เช่า​หรือ​ซื้อ​สิทธิ์​ต่อ​จึง​ต้อง​ขอ​ดู​หนังสือ​อนุญาต​ฉบับ​นั้น ไม่ใช่​ฟัง​เพียง​ว่า​ครอบครัว​ผู้​ขาย​ทำ​กิน​มา​กี่​ปี

ใบ​อนุญาต​ตาม​มาตรา 16 คราว​ละ 5-30 ปี

มาตรา 16 ซึ่ง​แก้ไข​โดย​ฉบับ​ที่ 4 พ.ศ. 2559 ให้​อธิบดี​กรม​ป่า​ไม้​อนุญาต​ให้​บุคคล​เข้า​ทำ​ประโยชน์​หรือ​อยู่​อาศัย​ใน​เขต​ป่า​สงวน​แห่ง​ชาติ​ได้ โดย​ต้อง​ได้​รับ​ความ​เห็น​ชอบ​จาก​คณะ​กรรมการ​พิจารณา​การ​ใช้​ประโยชน์​ใน​เขต​ป่า​สงวน​แห่ง​ชาติ ระยะ​เวลา​อนุญาต​แบ่ง​เป็น 2 กรณี

กรณี​ตาม​มาตรา 16 ระยะ​เวลา​ต่อ​คราว หมายเหตุ​ใน​ตัว​บท
(1) เข้า​ทำ​ประโยชน์​หรือ​อยู่​อาศัย ไม่​น้อย​กว่า 5 ปี แต่​ไม่​เกิน 30 ปี ถ้า​ผู้รับ​อนุญาต​เป็น​ส่วน​ราชการ​หรือ​หน่วย​งาน​ของ​รัฐ จะ​ยกเว้น​ค่า​ธรรมเนียม​ทั้งหมด​หรือ​บาง​ส่วน​ก็ได้
(2) ทำ​ประโยชน์​เกี่ยว​กับ​การ​ทำ​เหมือง​แร่​ตาม​กฎหมาย​ว่า​ด้วย​แร่ ไม่​เกิน 10 ปี ได้​รับ​ยกเว้น​ไม่​ต้อง​ขอ​ใบ​อนุญาต​เก็บ​หา​ของ​ป่า​และ​ค่า​ภาค​หลวง​สำหรับ​แร่ ดินขาว หรือ​หิน

วรรค​ท้าย​ของ​มาตรา 16 ให้การ​ขอ​อนุญาต​เป็น​ไป​ตาม​หลัก​เกณฑ์ วิธี​การ และ​เงื่อนไข​ที่​คณะ​กรรมการ​ประกาศ​ใน​ราช​กิจ​จา​นุ​เบกษา คณะ​กรรมการ​ชุด​นี้​ตั้ง​ขึ้น​ตาม​มาตรา 13/2 มี​ปลัด​กระทรวง​ทรัพยากรธรรมชาติ​และ​สิ่ง​แวดล้อม​เป็น​ประธาน และ​มาตรา 13/8 (2) ให้​คณะ​กรรมการ​พิจารณา​ให้​ความ​เห็น​ชอบ​การ​ใช้​พื้นที่​ตาม​มาตรา 13/1 มาตรา 16 และ​มาตรา 20

ผู้รับ​อนุญาต​ที่​ทำ​ผิด​เงื่อนไข​มี​โทษ​อย่างไร

มาตรา 33/2 ซึ่ง​เพิ่ม​โดย​ฉบับ​ที่ 4 พ.ศ. 2559 กำหนด​ให้​ผู้รับ​ใบ​อนุญาต​หรือ​หนังสือ​อนุญาต​ที่​ฝ่าฝืน​หรือ​ไม่​ปฏิบัติ​ตาม​เงื่อนไข มี​โทษจำ​คุก​ได้​สูงสุด​หก​เดือน ปรับ​ได้​สูงสุด​หนึ่ง​หมื่น​บาท หรือ​ทั้ง​สอง​อย่าง ถ้า​การ​ฝ่าฝืน​ก่อ​ผลก​ระ​ทบ​ต่อ​วิถี​ชีวิต​หรือ​สุขภาพ​อนามัย​ของ​ประชาชน​อย่าง​ร้าย​แรง โทษ​ขึ้น​เป็น​จำ​คุก 1-10 ปี​และ​ปรับ 100,000-1,000,000 บาท ใบ​อนุญาต​จึง​ไม่​ได้​จบ​ที่​วัน​ที่​ได้​รับ ผู้​ประกอบ​การ​ต้อง​เก็บ​เงื่อนไข​ทุก​ข้อ​ไว้​ตรวจ​ตลอด​อายุ​ใบ​อนุญาต

มาตรา 16 ทวิ ไม่​ได้​ให้​สิทธิ​ใน​ที่ดิน

มาตรา 16 ทวิ ซึ่ง​เพิ่ม​โดย​ฉบับ​ที่ 3 พ.ศ. 2528 ว่า​ด้วย​ป่า​ที่​มี​สภาพ​เป็น​ป่า​เสื่อมโทรม เมื่อ​รัฐมนตรี​ประกาศ​ให้​เป็น​เขต​ปรับปรุง​ป่า​สงวน​แห่ง​ชาติ บุคคล​ที่​เข้า​ทำ​ประโยชน์​หรือ​อยู่​อาศัย​ใน​เขต​นั้น​อยู่​แล้ว​ก่อน​วัน​ประกาศ อาจ​ได้​รับ​อนุญาต​ให้​ทำ​ประโยชน์​และ​อยู่​อาศัย​ได้​ไม่​เกิน 20 ไร่​ต่อ​ครอบครัว คราว​ละ​ไม่​น้อย​กว่า 5 ปี​แต่​ไม่​เกิน 30 ปี และ​อาจ​ได้​รับ​อนุญาต​ปลูก​ป่า​หรือ​ไม้​ยืนต้น​เพิ่ม​ได้​ไม่​เกิน 35 ไร่​ต่อ​ครอบครัว

วรรค​ท้าย​ของ​มาตรา​เดียวกัน​เขียน​ไว้​ว่า การ​ได้​รับ​อนุญาต​ตาม​วรรค​สาม​ไม่​ถือว่า​เป็นการ​ได้​มา​ซึ่ง​สิทธิ​ใน​ที่ดิน​ตาม​ประมวล​กฎหมาย​ที่ดิน

ผู้​ถือ​หนังสือ​อนุญาต​ตาม​มาตรา 16 ทวิ ให้​คน​อื่น​เช่า​ที่​ทำ​คาเฟ่​ได้​หรือ​ไม่

ตัว​บท​ไม่​ได้​เขียน​เรื่อง​การ​ให้​เช่า​ช่วง​ไว้​ตรง ๆ แต่​มี​สอง​ข้อ​ที่​ผู้​เช่า​ต้อง​รู้ ข้อ​แรก หนังสือ​อนุญาต​ตาม​มาตรา 16 ทวิ ออก​ให้​ผู้​ที่​อยู่​ใน​พื้นที่​ก่อน​วัน​ประกาศ​และ​ไม่​เป็น​สิทธิ​ใน​ที่ดิน ข้อ​ที่​สอง มาตรา 33/3 ให้​ผู้รับ​อนุญาต​ที่​ปล่อย​ปละ​ละเลย​ให้​บุคคล​อื่น​บุกรุก ยึดถือ ครอบ​ครอง หรือ​ฝ่าฝืน​มาตรา 14 ใน​พื้นที่​ที่​ได้​รับ​อนุญาต รับ​โทษ​ใน​อัตรา​เดียว​กับ​วรรค​หนึ่ง​ของ​มาตรา 33/2 ส่วน​ผู้​เช่า​ที่​เข้าไป​ก่อสร้าง​เอง​ยัง​อยู่​ใต้​ข้อ​ห้าม​ของ​มาตรา 14 โดยตรง

โทษ​ตาม​มาตรา 31 และ​คำ​สั่ง​ตาม​มาตรา 25

มาตรา 31 ซึ่ง​แก้ไข​โดย​ฉบับ​ที่ 4 พ.ศ. 2559 แยก​โทษ​ของ​ผู้​ฝ่าฝืน​มาตรา 14 เป็น 2 ระดับ

กรณี จำ​คุก ปรับ
ฝ่าฝืน​มาตรา 14 ทั่วไป 1-10 ปี 20,000-200,000 บาท
เนื้อที่​เกิน 25 ไร่ หรือ​เสีย​หาย​แก่​ไม้​สัก ไม้​ยาง ไม้​สน​เขา ไม้​หวง​ห้าม​ประเภท ข. ไม้​อื่น​เกิน 20 ต้น​หรือ​เกิน 4 ลูกบาศก์​เมตร ต้นน้ำ​ลำธาร หรือ​พื้นที่​ชายฝั่ง 4-20 ปี 200,000-2,000,000 บาท

ถ้า​ศาล​พิพากษา​ว่า​มี​ความ​ผิด และ​ปรากฏ​ว่า​ผู้​นั้น​ยึดถือ​ครอบ​ครอง​ที่ดิน​ใน​เขต​ป่า​สงวน ศาล​สั่ง​ให้​ผู้​กระทำ​ผิด คน​งาน ผู้รับ​จ้าง ผู้​แทน และ​บริวาร ออก​จาก​เขต​ป่า​สงวน และ​สั่ง​ให้​รื้อ​ถอน​สิ่ง​ปลูก​สร้าง​ออก​ไป​ภายใน​เวลา​ที่​กำหนด​ได้

นอกจาก​ศาล มาตรา 25 ให้​พนักงาน​เจ้า​หน้าที่​สั่ง​ผู้​ที่​มี​ข้อ​เท็จ​จริง​ปรากฏ​ว่า​กระทำ​ผิด​ให้​ออก​จาก​ป่า​สงวน​หรือ​งด​เว้น​การก​ระ​ทำ สั่ง​เป็น​หนังสือ​ให้​รื้อ​ถอน​สิ่ง​ที่​ทำให้​ป่า​เสื่อม​สภาพ​ภายใน​เวลา​ที่​กำหนด และ​ถ้า​ผู้​กระทำ​ผิด​ไม่​ปฏิบัติ​ตาม เจ้า​หน้าที่​ยึด ทำลาย หรือ​รื้อ​ถอน​เอง​ได้ โดย​ให้​ผู้​กระทำ​ผิด​ชดใช้​ค่า​ใช้​จ่าย

ผู้รับ​เหมา​ที่​สร้าง​อาคาร​ให้​เจ้าของ​ร้าน​เกี่ยวข้อง​ด้วย​หรือ​ไม่

เกี่ยวข้อง วรรค​ท้าย​ของ​มาตรา 31 ระบุ​ผู้รับ​จ้าง​ไว้​ใน​ราย​ชื่อ​คน​ที่​ศาล​สั่ง​ให้​ออก​จาก​เขต​ป่า​สงวน​แห่ง​ชาติ​ได้ ร่วม​กับ​คน​งาน ผู้​แทน และ​บริวาร​ของ​ผู้​กระทำ​ผิด มาตรา 35 ยัง​ให้​เครื่อง​มือ เครื่อง​ใช้ ยาน​พาหนะ และ​เครื่องจักร​กล​ที่​ใช้​กระทำ​ความ​ผิด​ตก​เป็น​ของ​แผ่น​ดิน ไม่​ว่า​จะ​มี​ผู้​ถูก​ลงโทษ​หรือ​ไม่ ผู้รับ​เหมา​ที่​ถูก​จ้าง​ให้​ปรับ​พื้นที่​บน​ดอย​จึง​ควร​ขอ​ดู​เอกสาร​ที่ดิน​ของ​แปลง​นั้น​ก่อน​นำ​เครื่องจักร​เข้า

คดี​บุกรุก​ป่า​ทั่ว​ประเทศ​ปีงบประมาณ 2566-2568

สถิติ​คดี​พบ​การก​ระ​ทำ​ผิด​กฎหมาย​ว่า​ด้วย​การ​ป่า​ไม้​ของ​กรม​ป่า​ไม้ เป็น​ตัวเลข​ราย​เดือน​ทั้ง​ประเทศ ไม่​ได้​แยก​ราย​จังหวัด​หรือ​ราย​ป่า

ปีงบประมาณ คดี​บุกรุก คดี​ทำ​ไม้ ช่วง​ข้อมูล
2566 1,634 1,046 ตุลาคม 2565-กันยายน 2566
2567 1,864 1,025 ตุลาคม 2566-กันยายน 2567
2568 1,053 572 ตุลาคม 2567-มิถุนายน 2568 (9 เดือน)

ที่มา: รวม​จาก​ไฟล์ XLSX ราย​เดือน​ของ​กรม​ป่า​ไม้ ปีงบประมาณ​ละ​หนึ่ง​ไฟล์

คดี​บุกรุก​มี​มากกว่า​คดี​ทำ​ไม้​ทุก​ปี เดือน​ที่​มี​คดี​บุกรุก​มาก​ที่สุด​ของ​ปีงบประมาณ 2566 คือ​มีนาคม 245 คดี และ​ของ​ปีงบประมาณ 2567 คือ​พฤษภาคม 291 คดี

ตัวเลข​คดี​บอก​ได้​ไหม​ว่า​สะเมิง​มี​การ​บุกรุก​มาก​แค่​ไหน

บอก​ไม่​ได้ ไฟล์​ของ​กรม​ป่า​ไม้​มี​เพียง​คอลัมน์​ปี เดือน และ​จำนวน​คดี​แต่ละ​ประเภท​ของ​ทั้ง​ประเทศ ไม่มี​จังหวัด อำเภอ หรือ​ชื่อ​ป่า บท​นี้​จึง​ไม่​สรุป​ว่า​อำเภอ​ใด​มี​คดี​มาก​หรือ​น้อย ตัวเลข​ที่​ใช้ได้​จาก​ไฟล์​นี้​คือ​ขนาด​ของ​งาน​บังคับ​ใช้​กฎหมาย​ทั้ง​ประเทศ ซึ่ง​มี​คดี​บุกรุก​เฉลี่ย​ราว 136-155 คดี​ต่อ​เดือน​ใน​สอง​ปีงบประมาณ​ที่​มี​ข้อมูล​ครบ

ตรวจ​แนว​เขต​ก่อน​วาง​เงิน​มัดจำ

กรม​ป่า​ไม้​เผย​แพร่​แนว​เขต​ป่า​สงวน​แห่ง​ชาติ​เป็น​แผนที่​บริการ WMS และ WFS กับ​ไฟล์ Shapefile ใน​ชุด​ข้อมูล​เดียวกัน แต่​ใช้​ชื่อ​ว่า "แนว​เขต​ป่า​สงวน​แห่ง​ชาติ​โดย​ประมาณ" แผนที่​ชุด​นี้​จึง​เหมาะ​กับ​การ​คัด​กรอง​เบื้อง​ต้น ไม่ใช่​การ​ยืนยัน​สถานะ​ของ​แปลง

ขั้น สิ่ง​ที่​ตรวจ เหตุผล
1 เปิด​แนว​เขต​โดย​ประมาณ​ของ​กรม​ป่า​ไม้​เทียบ​ตำแหน่ง​แปลง คัด​แปลง​ที่​อยู่​ใน​หรือ​ชิด​แนว​เขต​ออก​มา​ตรวจ​ละเอียด
2 ขอ​ดู​เอกสาร​ที่ดิน​ฉบับ​จริง​และ​ตรวจ​ที่​สำนักงาน​ที่ดิน ยืนยัน​ว่า​เป็น​ที่ดิน​ที่​มี​เอกสาร​สิทธิ หรือ​เป็น​หนังสือ​อนุญาต​ใน​เขต​ป่า
3 ถ้า​เป็น​หนังสือ​อนุญาต ขอ​ดู​เลข​ที่ มาตรา​ที่​อนุญาต และ​วัน​หมด​อายุ มาตรา 16 และ 16 ทวิ มี​ระยะ​เวลา​ต่อ​คราว
4 สอบถาม​หน่วย​งาน​ของ​กรม​ป่า​ไม้​ใน​พื้นที่ แนว​เขต​ที่​ใช้​ตัดสิน​มา​จาก​กฎ​กระทรวง ไม่ใช่​แผนที่​โดย​ประมาณ

ที่ดิน​ที่​มี​โฉนด​อยู่​ติด​แนว​เขต​ป่า​สงวน​มี​เรื่อง​ต้อง​ระวัง​ไหม

มี​เรื่อง​ต้อง​ระวัง​ที่​ขอบ​แปลง ที่ดิน​ที่​มี​โฉนด​เป็น​ที่ดิน​ที่​บุคคล​ได้​มา​ตาม​กฎหมาย ซึ่ง​อยู่​นอก​นิยาม​คำ​ว่า "ป่า" ใน​มาตรา 4 แต่​อาคาร ถนน​ทาง​เข้า หรือ​ลาน​จอด​รถ​ที่​ขยาย​เลย​ขอบ​แปลง​เข้าไป​ใน​เขต​ป่า​สงวน ยัง​เข้า​ข้อ​ห้าม​ของ​มาตรา 14 เจ้าของ​ที่ดิน​ควร​รังวัด​ให้​เห็น​หมุด​เขต​ก่อน​ออกแบบ​ผัง​ร้าน และ​วาง​ทุก​สิ่ง​ปลูก​สร้าง​ไว้​ใน​แปลง

ขอ​เอกสาร​ที่ดิน​ฉบับ​จริง​ก่อน​ออกแบบ​ร้าน

งาน​ออกแบบ​ร้าน ถ่าย​รูป​วิว หรือ​ทำ​หน้า​จอง​ที่พัก​บน​ดอย ใช้​เงิน​ก้อน​แรก​ของ​โครงการ ทั้งหมด​ควร​เริ่ม​หลัง​จาก​รู้​สถานะ​ของ​ที่ดิน​แล้ว ลำดับ​ที่​ตรง​กับ​ตัว​บท​คือ

  1. ขอ​สำเนา​เอกสาร​ที่ดิน​และ​นำ​ไป​ตรวจ​ที่​สำนักงาน​ที่ดิน
  2. เปิด​แนว​เขต​ป่า​สงวน​แห่ง​ชาติ​โดย​ประมาณ​ของ​กรม​ป่า​ไม้​เทียบ​ตำแหน่ง​แปลง
  3. ถ้า​ผู้​ให้​เช่า​ถือ​หนังสือ​อนุญาต ขอ​ดู​มาตรา​ที่​อนุญาต​และ​วัน​หมด​อายุ แล้ว​เทียบ​กับ​ระยะ​สัญญา​เช่า
  4. รังวัด​ขอบ​แปลง​ก่อน​วาง​ผัง​อาคาร ถนน​ทาง​เข้า และ​ลาน​จอด​รถ
  5. เก็บ​เอกสาร​ทั้งหมด​ไว้​คู่​กับ​สัญญา​จ้าง​ผู้รับ​เหมา

เงื่อนไข​อื่น​ของ​ที่พัก​บน​ดอย​มี​อธิบาย​ไว้​ใน​บท​ที่​เกี่ยวข้อง อาคาร​ที่พัก​แบบ​เต็นท์​และ​ตู้​คอนเทนเนอร์​อยู่​ในทำเล​เชียงดาว เปิด​ที่พัก​เต็นท์​และ​ตู้​คอนเทนเนอร์​ตาม​กฎ​กระทรวง สี​ผังเมือง​ของ​อำเภอ​ที่​ถนน​ไป​สะเมิง​ผ่าน​อยู่​ในทำเล​หางดง เช็ก​สี​ผังเมือง​ปี 2569 ก่อน​สร้าง​หมู่บ้าน​หรือ​ร้าน ใบ​อนุญาต​ส​ปา​และ​ร้าน​นวด​ตาม​ถนน​แม่ริม-สะเมิง​อยู่​ในทำเล​แม่ริม Wellness Corridor ใบ​อนุญาต​ส​ปา​และ​นวด​ต้อง​มี​อะไร และ​ธุรกิจ​บน​ทะเลสาบ​ทาง​ใต้​ของ​จังหวัด​อยู่​ในทำเล​ดอยเต่า-ฮอด วาง​ฤดู​แพ​พัก​จาก​ปริมาณ​น้ำ​เขื่อน​ภูมิพล

สรุป

ป่า​สงวน​แห่ง​ชาติ​ป่า​สะเมิง​มี​ขนาด 567,500 ไร่​ตาม​ข้อมูล​ของ​กรม​ป่า​ไม้ และ​เชียงใหม่​มี​ป่า​สงวน​รวม 7,153,223.13 ไร่​ใน​ปี 2567 มาตรา 14 ของ​พระ​ราช​บัญญัติ​ป่า​สงวน​แห่ง​ชาติ​ห้าม​ก่อสร้าง แผ้ว​ถาง และ​อยู่​อาศัย​ใน​เขต​ป่า​สงวน​โดย​ไม่​ได้​รับ​อนุญาต ใบ​อนุญาต​ตาม​มาตรา 16 ออก​คราว​ละ 5-30 ปี หนังสือ​อนุญาต​ตาม​มาตรา 16 ทวิ ไม่​เป็น​สิทธิ​ใน​ที่ดิน และ​มาตรา 31 มี​โทษจำ​คุก​ถึง 20 ปี​พร้อม​คำ​สั่ง​ให้​รื้อ​ถอน ผู้​ที่​จะ​เปิด​ที่พัก​หรือ​คาเฟ่​บน​ดอย​ใน​สะเมิง​และ​กัลยาณิ​วัฒนา​จึง​ควร​ตรวจ​สถานะ​ที่ดิน​ให้​จบ​ก่อน​ลงทุน​ส่วน​อื่น

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ไม่ใช่​ฉบับ​เดียวกัน บท​นี้​อ่าน​เฉพาะ​พระ​ราช​บัญญัติ​ป่า​สงวน​แห่ง​ชาติ พ.ศ. 2507 ส่วน​อุทยาน​แห่ง​ชาติ​อยู่​ใต้​กฎหมาย​ว่า​ด้วย​อุทยาน​แห่ง​ชาติ ชุด​ข้อมูล​เนื้อที่​ป่า​ของ​เชียงใหม่​ปี 2567 ก็​แยก​สอง​ประเภท​นี้​เป็น​คนละ​แถว และ​หมายเหตุ​ว่า​บาง​แห่ง​ประกาศ​ทับ​ซ้อน​กัน

มาตรา 4 นิยาม​ว่า​ป่า​หมาย​ถึงที่​ดิน รวม​ถึง​ภูเขา ห้วย หนอง คลอง บึง บาง ลำน้ำ ทะเลสาบ เกาะ และ​ที่​ชายทะเล ที่​ยัง​มิได้​มี​บุคคล​ได้​มา​ตาม​กฎหมาย ส่วน​ป่า​สงวน​แห่ง​ชาติ​คือ​ป่า​ที่​กำหนด​ให้​เป็น​ป่า​สงวน​ตามพ​ระ​ราช​บัญญัติ​นี้ ซึ่ง​ชุด​ข้อมูล​ของ​กรม​ป่า​ไม้​ระบุ​ว่า​กำหนด​โดย​กฎ​กระทรวง​พร้อม​แผนที่​แนว​เขต

มาตรา 15 ให้การ​ทำ​ไม้​หรือ​เก็บ​หา​ของ​ป่า​ใน​เขต​ป่า​สงวน​แห่ง​ชาติ​ทำได้​เมื่อ​ได้​รับ​ใบ​อนุญาต​จาก​พนักงาน​เจ้า​หน้าที่ หรือ​เมื่อ​พนักงาน​เจ้า​หน้าที่​ประกาศ​อนุญาต​ไว้​เป็น​คราว ๆ ใน​ป่า​แห่ง​ใด​โดย​เฉพาะ มาตรา 4 นับ​เห็ด หน่อ​ไม้ ใบไม้ และ​ดอกไม้​เป็น​ของ​ป่า ร้าน​ที่​รับ​ซื้อ​จาก​ผู้​เก็บ​จึง​ควร​ถาม​ว่า​เก็บ​จาก​ที่​ใด​และ​ได้​รับ​อนุญาต​หรือ​ไม่

อธิบดี​กรม​ป่า​ไม้ โดย​ต้อง​ได้​รับ​ความ​เห็น​ชอบ​จาก​คณะ​กรรมการ​พิจารณา​การ​ใช้​ประโยชน์​ใน​เขต​ป่า​สงวน​แห่ง​ชาติ​ก่อน คณะ​กรรมการ​ชุด​นี้​ตั้ง​ตาม​มาตรา 13/2 ที่​เพิ่ม​โดย​ฉบับ​ที่ 4 พ.ศ. 2559 มี​ปลัด​กระทรวง​ทรัพยากรธรรมชาติ​และ​สิ่ง​แวดล้อม​เป็น​ประธาน และ​มี​อธิบดี​กรม​ป่า​ไม้​เป็น​กรรมการ​และ​เลขานุการ

ได้ มาตรา 25/1 ให้​พนักงาน​เจ้า​หน้าที่​ยึด​หรือ​อายัด​เครื่อง​มือ ยาน​พาหนะ หรือ​เครื่องจักร​กล​ที่​ใช้​กระทำ​ความ​ผิด​ไว้​เป็น​หลัก​ฐาน​ได้ และ​มาตรา 35 ให้​ทรัพย์สิน​เหล่า​นั้น​ตก​เป็น​ของ​แผ่น​ดิน ไม่​ว่า​จะ​มี​ผู้​ถูก​ลงโทษ​ตาม​คำ​พิพากษา​หรือ​ไม่

PHYGITAL INSIGHT

ฟิจิ⁠ทัล​เริ่ม​งาน​วางแผน​ธุรกิจ​ให้​ที่พัก​และ​คาเฟ่​บน​ดอย​จาก​สถานะ​ของ​ที่ดิน ก่อน​คุย​เรื่อง​ช่อง​ทาง​ขาย เพราะ​มาตรา 31 ให้​ศาล​สั่ง​รื้อ​ถอน​สิ่ง​ปลูก​สร้าง​ใน​เขต​ป่า​สงวน​ได้ งบ​ที่​ลง​กับ​อาคาร​และ​การ​ตลาด​จึง​เสี่ยง​ไป​พร้อม​กัน บริการ​ที่​ปรึกษา​กลยุทธ์​ของ​ฟิจิ⁠ทัล​จึง​ใส่​รายการ​ตรวจ​แนว​เขต​และ​เอกสาร​ที่ดิน​ไว้​ใน​แผน​งาน​ช่วง​แรก ผู้​ประกอบ​การ​ใน​สะเมิง​และ​กัลยาณิ​วัฒนา​จึง​ลงทุน​บน​แปลง​ที่​ใช้ได้​จริง​และ​รักษา​ป่า​รอบ​ร้าน​ไว้​เป็น​จุด​ขาย​ระยะ​ยาว

ให้ PHYGITAL AGENCY ช่วยต่อยอดเรื่องนี้สู่ผลลัพธ์จริง

มาตรา 31 ให้​ศาล​สั่ง​รื้อ​ถอน​สิ่ง​ปลูก​สร้าง​ใน​เขต​ป่า​สงวน​แห่ง​ชาติ​ได้ แผน​ธุรกิจ​ของ​ที่พัก​บน​ดอย​จึง​เริ่ม​จาก​เอกสาร​ที่ดิน

ให้ PHYGITAL AGENCY วางแผน​ธุรกิจ​และ​การ​ตลาด​ให้​ที่พัก​และ​คาเฟ่​บน​ดอย โดย​เริ่ม​จาก​รายการ​ตรวจ​สถานะ​ที่ดิน​และ​แนว​เขต​ป่า ก่อน​ลงทุน​ออกแบบ​ร้าน ถ่าย​ภาพ และ​เปิด​ช่อง​ทาง​จอง สำหรับ​ผู้​ประกอบ​การ​ใน​อำเภอ​สะเมิง กัลยาณิ​วัฒนา และ​พื้นที่​ภูเขา​ทาง​ตะวัน​ตก​ของ​เชียงใหม่

PARANATH PANARATANA

WRITTEN BY

PARANATH PANARATANA

CHAIRMAN OF PHYGITAL AGENCY

ประธานกรรมการบริษัท ฟิจิทัล เอเจนซี จำกัด มีประสบการณ์ดูแลการตลาดที่ผสานโลกจริงและโลกออนไลน์เข้าด้วยกัน ตลอดจนเป็นที่ปรึกษาในการวินิจฉัยธุรกิจ อีกทั้งยังเคยทำงานในสายวิดีโอโปรดักชั่นและภาพยนตร์ไทยอีกด้วย