ข้ามไปเนื้อหาหลัก

แนว​เพลง Rock คือ​อะไร ร้าน​ดนตรี​สด​กับ​เพดาน​เสียง 100 dB ของ WHO

อัปเดตล่าสุด 27 กันยายน 2569
เวลาอ่านประมาณ 13 นาที
แนว​เพลง Rock คือ​อะไร ร้าน​ดนตรี​สด​กับ​เพดาน​เสียง 100 dB ของ WHO

KEY TAKEAWAYS

3 ประเด็น

แนว​เพลง Rock คือ​เพลง​ที่​ใช้​กลอง​ชุด​และ​กีตาร์​ไฟฟ้า​ผ่าน​เครื่อง​ขยาย​เสียง​เป็น​แกน

พลัง​ของ​เพลง​แนว​นี้​มา​พร้อม​ระดับ​เสียง​สูง มาตรฐาน​สถาน​ที่​และ​งาน​ฟัง​เพลง​อย่าง​ปลอดภัย​ของ​องค์การ​อนามัย​โลก (WHO) ปี 2022 ยก​กรณี​ร้าน​เล็ก​ที่​กลอง​อย่าง​เดียว​ดัง​ถึง 99.5 dB และ​ทั้ง​วง​ดัง​ถึง 107.5 dB

มาตรฐาน​ของ WHO มี​หก​ข้อ

เพดาน​เสียง​เฉลี่ย​ไม่​เกิน 100 dB ใน​ทุก​ช่วง 15 นาที การ​วัด​เสียง​ตลอด​การ​แสดง การ​ปรับ​ห้อง​และ​ระบบ​เสียง ที่​อุด​หู​สำหรับ​ผู้​ชม พื้นที่​พัก​หู และ​การ​อบรม​พนักงาน​พร้อม​แจ้ง​ข้อมูล​ผู้​ชม

ร้าน​เล็ก​เกิน​เพดาน​บ่อย​กว่า​เวที​ใหญ่

การ​วัด​คอนเสิร์ต​กว่า 600 งาน​ใน 50 สถาน​ที่​ใน​นอร์เวย์​พบ​ว่า​ราว​หนึ่ง​ใน​สาม​เกิน 100 dB โดย​เกิด​บ่อย​กว่า​ใน​สถาน​ที่​ที่​เพดาน​ต่ำ​กว่า 4 เมตร​หรือ​จุ​คน​ไม่​ถึง 350 คน

แนว​เพลง Rock คือ​อะไร ผ่าน​มาตรฐาน​ฟัง​เพลง​อย่าง​ปลอดภัย​ของ WHO (2022) หก​ข้อ ตั้งแต่​เพดาน 100 dB ถึง​การ​อบรม​พนักงาน สำหรับ​ร้าน​ดนตรี​สด​และ​ผู้​จัด​คอนเสิร์ต

วง​ร็​อก​ประจำ​ร้าน​เล่น​ทุก​คืน​วัน​ศุกร์​ใน​ร้าน​ที่​จุ​คน​ราว​ร้อย​คน ลูกค้า​ประจำ​ชอบ​เพราะ​เสียง​กลอง​แน่น​และ​กีตาร์​คม แต่​พนักงาน​เสิร์ฟ​ที่​ยืน​ใกล้​เวที​ทุก​สัปดาห์​เริ่ม​พูด​ว่า​หู​อื้อ​หลัง​เลิก​งาน เจ้าของ​ร้าน​ไม่​อยาก​ให้​วง​เล่น​เบา​จน​เสีย​เอกลักษณ์ และ​ไม่รู้​ว่า​ดัง​แค่​ไหน​ถึง​เรียก​ว่า​เกิน

องค์การ​อนามัย​โลก​วางตัว​เลข​และ​วิธี​ทำงาน​ไว้​ให้​คำถาม​นี้​แล้ว บท​นี้​ใช้มาตรฐาน​สถาน​ที่​และ​งาน​ฟัง​เพลง​อย่าง​ปลอดภัย​ของ WHO (WHO global standard for safe listening venues and events) ซึ่ง​เผย​แพร่​ปี 2022 ภาย​ใต้​โครงการ Make Listening Safe เป็น​แหล่ง​หลัก แล้ว​เดิน​ตามที​ละ​ข้อ​จาก​หก​ข้อ​ของ​มาตรฐาน แนว​เพลง​ก่อน​หน้า​ใน​ซี​รีส์​คือแนว​เพลง Pop

แนว​เพลง Rock คือ​อะไร

แนว​เพลง Rock หรือ​เพ​ลง​ร็​อก คือ​เพลง​ที่​ใช้​กลอง​ชุด เบส และ​กีตาร์​ไฟฟ้า​ที่​เสียบ​เข้า​เครื่อง​ขยาย​เสียง​เป็น​แกน​ของ​วง จังหวะ​หนัก​และ​เสียง​กีตาร์​ที่​ดัง​เป็น​เอกลักษณ์​ของ​แนว​นี้ ระดับ​เสียง​สูง​จึง​เป็น​ส่วน​หนึ่ง​ของ​ประสบการณ์​ที่​คน​ฟัง​ตั้งใจ​มา​หา

เอกสาร​ของ WHO ยอมรับ​เรื่อง​นี้​ตรง ๆ ใน​หัวข้อ​การ​อบรม มาตรฐาน​เขียน​ว่า​คน​จำนวน​มาก​ที่​ไป​หรือ​ทำงาน​ใน​สถาน​ที่​แสดง​ดนตรี​ชอบ​ความ​รู้สึก​ของ​การ​ฟัง​เพลง​เสียง​ดัง และ​การ​สื่อสาร​เรื่อง​การ​ฟัง​อย่าง​ปลอดภัย​ต้อง​สะท้อน​ความ​จริง​ข้อ​นี้ เป้า​หมาย​ที่​มาตรฐาน​เขียน​ไว้​คือ​ให้​ผู้​ชม​สนุก​กับ​ดนตรี​ที่​ขยาย​เสียง​ได้ โดย​รักษา​การ​ได้ยิน​และ​คง​ประสบการณ์​ทาง​ศิลปะ​ไว้

ทำไม​ดนตรี​ร็​อก​ใน​ร้าน​เล็ก​ถึง​เสียง​ดัง

ดนตรี​ร็​อก​ใน​ร้าน​เล็ก​เสียง​ดัง​เพราะ​เครื่อง​ดนตรี​บน​เวที​ดัง​ด้วย​ตัว​เอง​ก่อน​ผ่าน​ลำโพง​หลัก เอกสาร​ของ WHO ยก​งาน​วิจัย​ที่​ทำให้​รัฐ​บาล​แฟ​ลน​เด​อร์ส​ซึ่ง​พบ​ว่า​ใน​ร้าน​เล็ก ระดับ​เสียง​รวม​มัก​ถูก​กำหนด​โดย​เครื่อง​ดนตรี​ที่​ดัง​ที่สุด​บน​เวที ส่วน​ใหญ่​คือ​กลอง​ชุด ใน​กรณี​ศึกษา​หนึ่ง กลอง​อย่าง​เดียว​ที่​ไม่​ผ่าน​เครื่อง​ขยาย​เสียง​ดัง 99.5 dB กลาง​ร้าน

ข้อ​หนึ่ง เพดาน​เสียง​เฉลี่ย 100 dB

ข้อ​แรก​ของ​มาตรฐาน​กำหนด​ให้​ระดับ​เสียง​เฉลี่ย​ใน​ทุก​ช่วง 15 นาที​ไม่​เกิน 100 dB เขียน​ใน​รูป​ทาง​เทคนิค​ว่า 100 dB LAeq, 15 min ค่า​นี้​วัด​ที่​จุด​วัด​อ้างอิง​ที่​กำหนด​ไว้​ล่วง​หน้า​ของ​แต่ละ​สถาน​ที่ และ​ใช้​ตลอด​เวลา​ที่​มี​ผู้​ชม​อยู่​ใน​สถาน​ที่

WHO เลือก​ช่วง​เฉลี่ย 15 นาที​เพราะ​ยาว​พอ​ให้​ดนตรี​มี​ช่วง​ดัง​และ​ช่วง​เบา​ตาม​ธรรมชาติ และ​สั้น​พอ​ให้​วิศวกร​เสียง​รู้​ผล​ทัน​เวลา​ที่​จะ​ปรับ มาตรฐาน​เขียน​ไว้​ด้วย​ว่า​คอนเสิร์ต​ที่​มิกซ์​ให้​อยู่​ใต้ 100 dB เฉลี่ย ยัง​มี​เสียง​ชั่ว​ขณะ​ที่​เกิน 100 dB ได้​เป็น​ปกติ และ​ตัวเลข 125 dB ที่​สื่อ​รายงาน​จาก​คอน​เสิร์ตร็​อก​เป็น​ค่า​วัด​คนละ​แบบ นำ​มา​เทียบ​กัน​ตรง ๆ ไม่​ได้

เพดาน​นี้​ลด​ความ​เสี่ยง​แต่​ไม่​ได้​ทำให้​ความ​เสี่ยง​เป็น​ศูนย์ มาตรฐาน​ระบุ​ว่า​คน​ที่​ไป​งาน​ดนตรี​บ่อย​ยัง​เสี่ยง​ได้ และ​ให้​ค่าที่​ต่ำ​กว่า​สำหรับ​งาน​ที่​ผู้​ชม​ส่วน​ใหญ่​เป็น​เด็ก

กลุ่ม​ผู้​ชม เพดาน​เสียง​เฉลี่ย​ใน 15 นาที​ตาม​มาตรฐาน WHO
ทั่วไป 100 dB
งาน​ที่​ผู้​ชม​ส่วน​ใหญ่​เป็น​เด็ก อย่าง​น้อย​ลด​เหลือ 94 dB
งาน​สำหรับ​เด็ก​เล็ก แนะนำ 90 dB หรือ​ต่ำ​กว่า

เสียง 100 dB อันตราย​แค่​ไหน

เอกสาร​ของ WHO อธิบาย​ด้วย​หลัก​พลังงาน​เท่า​กัน ซึ่ง​บอก​ว่า​ผล​ต่อ​หู​ขึ้น​กับ​พลังงาน​เสียง​รวม​ที่​หู​ได้​รับ พลังงาน​เพิ่ม​เป็น​สอง​เท่า​ทุก 3 dB ตาม​ตัวอย่าง​ใน​เอกสาร การ​ฟัง​เพลง​ที่ 80 dB วัน​ละ 8 ชั่วโมง​ให้​ปริมาณ​เสียง​พอ ๆ กับ​การ​ฟัง​ที่ 100 dB เพียง 5 นาที เพดาน 100 dB จึง​เป็น​ขีด​บน​ของ​งาน​แสดง ไม่​ได้​แปล​ว่า​ฟังได้​นาน​โดย​ไม่มี​ผล

ข้อ​สอง วัด​เสียง​ตลอด​การ​แสดง

ข้อ​ที่​สอง​กำหนด​ให้​มี​พนักงาน​ที่​ได้​รับ​มอบ​หมาย​วัด​ระดับ​เสียง​สด​ด้วย​อุปกรณ์​ที่​ปรับ​เทียบ​แล้ว มาตรฐาน​อธิบาย​ว่าการ​คุม​เสียง​ได้​ผล​เมื่อ​ผล​วัด​แม่น​และ​คน​ที่​รับ​ผิด​ชอบ​เห็น​ตัวเลข​ทันที ถ้า​เครื่อง​มือ​ทำได้ ควร​เก็บ​บันทึก​ระดับ​เสียง​แบบ​ดิจิทัล​ที่​มี​วัน​เวลา​และ​แก้ไข​ไม่​ได้​ตลอด​เวลา​ที่​เปิด​ให้​ผู้​ชม​เข้า

ความถี่​ของ​การ​วัด​ขึ้น​กับ​ชนิด​ของ​งาน ร้าน​ที่​เปิด​เพลง​ที่​บันทึก​ไว้​ผ่าน​ระบบ​เสียง ระดับ​เสียง​ค่อน​ข้าง​คงที่ อาจ​ตรวจ​แค่​ตอน​ปรับ​ความ​ดัง ส่วน​ดนตรี​สด​เปลี่ยน​ระดับ​เร็ว​และ​คาด​เดา​ยาก ต้อง​เฝ้า​ใกล้​ชิด​กว่า ถ้า​ระบบ​เสียง​ของ​ร้าน​ถูก​จำกัด​ด้วย​อุปกรณ์​ไฟฟ้า​จน​ดัง​เกิน​เพดาน​ไม่​ได้ และ​ผู้​ใช้​ปรับ​ข้าม​ไม่​ได้ มาตรฐาน​ยกเว้น​การ​เฝ้า​วัด​ได้ แต่​ต้อง​ให้​ผู้​มี​คุณสมบัติ​ตรวจ​ระบบ​เป็น​ระยะ

ตัวเลข​จาก​นอร์เวย์​ใน​เอกสาร​แสดง​ว่า​ทำไม​ต้อง​วัด การ​เก็บ​ข้อมูล​ระยะ​ยาว​จาก​คอนเสิร์ต​กว่า 600 งาน​ใน 50 สถาน​ที่​พบ​ว่า​เสียง​ที่​โต๊ะ​มิกซ์​เกิน 100 dB เฉลี่ย 15 นาที​ใน​ราว​หนึ่ง​ใน​สาม​ของ​คอนเสิร์ต​ทั้งหมด และ​เกิด​บ่อย​กว่า​ใน​สถาน​ที่​เล็ก​ที่​เพดาน​สูง​ไม่​ถึง 4 เมตร​หรือ​จุ​คน​ไม่​ถึง 350 คน

ร้าน​ดนตรี​สด​ต้อง​มี​เครื่อง​วัด​เสียง​ไหม

ตาม​มาตรฐาน​ของ WHO ร้าน​ที่​มี​ดนตรี​สด​ควร​มี​ระบบ​วัด​ระดับ​เสียง​ที่​ปรับ​เทียบ​แล้ว และ​มี​พนักงาน​ที่​ได้​รับ​มอบ​หมาย​ดู​ตัวเลข​ตลอด​การ​แสดง เพราะ​ดนตรี​สด​เปลี่ยน​ระดับ​เร็ว ข้อ​ยกเว้น​คือ​ระบบ​เสียง​ที่​ถูก​จำกัด​ด้วย​อุปกรณ์​จน​ดัง​เกิน 100 dB เฉลี่ย​ไม่​ได้ แต่​กรณี​ศึกษา​ใน​เอกสาร​ชี้​ว่า​กลอง​และ​เครื่อง​ขยาย​บน​เวที​ดัง​เกิน​เพดาน​ได้​เอง​โดย​ไม่​ผ่าน​ระบบ​เสียง​ของ​ร้าน

ข้อ​สาม ห้อง​และ​ระบบ​เสียง

ข้อ​ที่​สาม​พูด​ถึง​ห้อง​และ​ระบบ​เสียง มาตรฐาน​เขียน​ว่า​เสียง​ที่​ดี​กับ​การ​ฟัง​อย่าง​ปลอดภัย​ไป​ด้วย​กัน การ​ปรับ​ห้อง​และ​ระบบ​เสียง​เพื่อ​ความ​ปลอดภัย​จึง​คาด​ได้​ว่า​จะ​ทำให้​เสียง​ดี​ขึ้น​และ​ผู้​ชม​พอใจ​ขึ้น​ด้วย การ​ฟัง​ที่​ปลอดภัย​และ​สนุก​เกิด​ขึ้น​ได้​เมื่อ​มี​สาม​อย่าง​พร้อม​กัน คือ​ห้อง​ที่​เหมาะ​กับ​ดนตรี​ที่​ขยาย​เสียง ระบบ​เสียง​ที่​ออกแบบ​ดี และ​นัก​ดนตรี​กับ​วิศวกร​เสียง​ที่​ร่วม​กัน​คุม​เสียง​บน​เวที

ร้าน​เล็ก​เจอ​ปัญหา​หนัก​ที่สุด​ใน​ข้อ​นี้ กรณี​ศึกษา​ของ​งาน​วิจัย​ที่​ทำให้​รัฐ​บาล​แฟ​ลน​เด​อร์ส​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​เสียง​เพิ่ม​ขึ้น​อย่างไร​เมื่อ​เครื่อง​ดนตรี​เข้า​มา​ที​ละ​ชิ้น

สถานการณ์​ใน​ร้าน​เล็ก ระดับ​เสียง​กลาง​ร้าน (เฉลี่ย​ราว 3 นาที)
กลอง​เล่น​คน​เดียว ไม่​ผ่าน​เครื่อง​ขยาย​เสียง 99.5 dB
กลอง​ผ่าน​เครื่อง​ขยาย​เสียง​เล็ก​น้อย​ให้​ได้​เสียง​กลอง​แบบ​เพ​ลง​ร็​อก 103.4 dB
ทั้ง​วง กีตาร์ เบส และ​ร้อง 107.5 dB

เอกสาร​สรุป​ว่า​ใน​สถานการณ์​นี้​วิศวกร​เสียง​แทบ​ลด​เสียง​ไม่​ได้ เพราะ​เสียง​ส่วน​ใหญ่​มา​จาก​เวที​โดยตรง ถ้า​ไม่​เตรียม​ไว้​ก่อน วิศวกร​เสียง​อาจ​ทำ​อะไร​ไม่​ได้​เลย​ระหว่าง​การ​แสดง มาตรฐาน​ยอมรับ​ด้วย​ว่า​หลาย​สถาน​ที่​มี​ข้อ​จำกัด​ด้าน​เงิน​ลงทุน โครงสร้าง​อาคาร และ​สัญญา และ​ยก​ตัวอย่าง​นอร์เวย์​ที่​มี​ทุน​ภาค​รัฐ​ช่วย​สถาน​ที่​ปรับปรุง

ร้าน​เล็ก​คุม​เสียง​ยาก​กว่า​เวที​ใหญ่​เพราะ​อะไร

ร้าน​เล็ก​คุม​เสียง​ยาก​กว่า​เพราะ​เสียง​จาก​เวที​เอง​ดัง​เกิน​เพดาน​ได้​ก่อน​เปิด​ลำโพง​หลัก ตาม​เอกสาร​ของ WHO กลอง​อย่าง​เดียว​ใน​ร้าน​เล็ก​ดัง 99.5 dB และ​ทั้ง​วง​ดัง 107.5 dB ข้อมูล​จาก​นอร์เวย์​ก็​พบ​ว่าการ​เกิน 100 dB เกิด​บ่อย​กว่า​ใน​สถาน​ที่​เพดาน​ต่ำ​กว่า 4 เมตร​หรือ​จุ​ไม่​ถึง 350 คน ขณะ​ที่​วิศวกร​เสียง​ของ​เวที​ใหญ่​มัก​มิกซ์​ให้​อยู่​ใต้ 100 dB ได้​เอง

ข้อ​สี่​และ​ห้า ที่​อุด​หู​กับ​พื้นที่​พัก​หู

ข้อ​ที่​สี่​ให้​สถาน​ที่​มี​อุปกรณ์​ป้องกัน​การ​ได้ยิน เช่น​ที่​อุด​หู พร้อม​คำ​แนะนำ​การ​ใช้ มาตรฐาน​เขียน​ว่าการ​ใส่​ที่​อุด​หู​อาจ​เป็น​วิธี​เดียว​ที่​ทำได้​จริง​ให้​ผู้​ชม​ลด​เสียง​ที่​ตัว​เอง​ได้​รับ​โดย​ยัง​สนุก​กับ​งาน​ได้​เต็ม​ที่ และ​มี​งาน​วิจัย​ที่​พบ​ว่าการ​ใช้​ที่​อุด​หู​ใน​เทศกาล​ดนตรี​ลด​อาการ​หู​อื้อ​ชั่วคราว​และ​เสียง​ใน​หู​ได้​อย่าง​มี​นัย​สำคัญ

ชนิด​ที่​อุด​หู​ตาม​มาตรฐาน ข้อ​สังเกต​ใน​เอกสาร
ใช้​ครั้ง​เดียว กับ ใช้​ซ้ำ​ได้ แบบ​ใช้​ครั้ง​เดียว​ราคา​ต่ำ​กว่า
สำเร็จรูป กับ หล่อ​ตาม​รูป​หู แบบ​หล่อ​ตาม​รูป​หู​เป็น​ทาง​เลือก​ของ​วิศวกร​เสียง​และ​นัก​ดนตรี​อาชีพ แต่​ต้อง​ให้​ผู้​เชี่ยวชาญ​พิมพ์​รูป​หู​และ​ราคา​สูง
ทั่วไป กับ สำหรับ​ฟัง​เพลง แบบ​สำหรับ​ฟัง​เพลง​หรือ high-fidelity ลด​เสียง​ทุก​ย่าน​ใกล้​กัน เหมาะ​กว่า​ทั้ง​ด้าน​การ​ใช้​งาน​และ​ความ​ยั่งยืน

มาตรฐาน​เตือน​ว่าที่​อุด​หู​ได้​ผล​เมื่อ​ใส่​ถูก​วิธี​เท่านั้น คน​ส่วน​ใหญ่​ที่​ไม่​ได้​รับคำ​แนะนำ​ได้​ผล​ต่ำ​กว่า​ที่​ผู้​ผลิต​ระบุ จึง​ต้อง​มี​คำ​แนะนำ​การ​ใช้​เป็น​ข้อความ​หรือ​วิดีโอ​แจก​คู่​กัน​เสมอ

ข้อ​ที่​ห้า​คือ​พื้นที่​พัก​หู เป็น​จุด​ที่​ผู้​ชม​ไป​พัก​จาก​เสียง​ดัง​ได้ มาตรฐาน​แนะนำ​ให้​รองรับ​คน​ได้​อย่าง​น้อย 10% ของ​ความ​จุ​ผู้​ชม ติด​ป้าย​ชัด เข้า​ได้​ตลอด​งาน และ​ต้อง​ไม่​ทำให้​ผู้​ใช้​เจอ​ความ​เสี่ยง​อื่น เช่น​ควัน​บุหรี่ ถ้า​เป็น​ห้อง​ใน​อาคาร ควร​มี​วัสดุ​ดูด​เสียง​อย่าง​น้อย 20% ของ​พื้นที่​ผนัง​และ​เพดาน เพื่อ​ให้​เสียง​ใน​ห้อง​อยู่​ต่ำ​กว่า 70 dB เฉลี่ย​เป็น​ส่วน​ใหญ่

ร้าน​ต้อง​แจก​ที่​อุด​หู​ฟรี​ไหม

มาตรฐาน​ของ WHO กำหนด​ให้​มี​อุปกรณ์​ป้องกัน​การ​ได้ยิน​ให้​ผู้​ชม​พร้อม​คำ​แนะนำ​การ​ใช้ แต่​ไม่​ได้​บังคับ​ว่า​ต้อง​แจก​ฟรี​หรือ​ขาย เอกสาร​แนะนำ​แบบ​สำหรับ​ฟัง​เพลง​ว่า​เหมาะ​กว่า​แบบ​ใช้​ครั้ง​เดียว​ทั้ง​ด้าน​การ​ใช้​งาน​และ​ความ​ยั่งยืน และ​ย้ำ​ว่าที่​อุด​หู​ทุก​ชนิด​ต้อง​มา​พร้อม​คำ​แนะนำ เพราะ​คน​ที่​ใส่​เอง​โดย​ไม่​ได้​รับคำ​แนะนำ​มักได้​ผล​ต่ำ​กว่า​ที่​ระบุ

ข้อ​หก อบรม​พนักงาน​และ​บอก​ผู้​ชม

ข้อ​สุดท้าย​มี​สอง​ส่วน ส่วน​แรก​คือ​การ​อบรม พนักงาน​ทุก​คนใน​ตำแหน่ง​บริหาร เทคนิค และ​หน้า​ร้าน​ควร​ได้​รับ​การ​อบรม​พื้น​ฐาน​เรื่อง​ความ​เสี่ยง​ของ​การ​สูญ​เสีย​การ​ได้ยิน​ถาวร และ​มาตรการ​ที่​ร้าน​ใช้​อยู่ ส่วน​คน​ที่​รับ​ผิด​ชอบ​คุม​เสียง​ต้อง​ได้​อบรม​ลึก​กว่า ได้แก่​การ​ใช้​ระบบ​วัด​เสียง​และ​การ​ปรับ​เทียบ การ​อ่าน​ค่า​เฉลี่ย 15 นาที เพดาน​ที่​ต้อง​รักษา และ​วิธี​คุม​ความ​ดัง​ของ​ระบบ​เสียง การ​อบรม​ควร​ทำ​ซ้ำ​เป็น​ระยะ​และ​ทุก​ครั้ง​ที่​มี​พนักงาน​ใหม่

ส่วน​ที่​สอง​คือ​การ​บอก​ผู้​ชม ร้าน​ควร​ติด​ป้าย​ที่ทาง​เข้า​และ​จุด​ที่​เห็น​ชัด​ใน​ร้าน อย่าง​น้อย​ต้อง​บอก​สี่​เรื่อง คือ​มี​การ​วัด​ระดับ​เสียง​อยู่ รับ​ที่​อุด​หู​ได้ที่​ไหน พื้นที่​พัก​หู​อยู่​ตรง​ไหน และ​มี​ลิงก์​หรือ​คิว​อาร์​โค้ด​ไป​ยัง​ข้อมูล​เรื่อง​การ​ฟัง​อย่าง​ปลอดภัย ถ้า​คาด​ว่า​เสียง​จะ​ดัง บัตร​เข้า​งาน​ควร​มี​คำ​เตือน​ด้วย

มาตรฐาน​มี​เงื่อนไข​เรื่อง​การ​ใช้​คำ​โฆษณา​ด้วย สถาน​ที่​หรือ​งาน​จะ​เรียก​ตัว​เอง​ว่า "safe listening venue" หรือ "safe listening event" ได้​เมื่อ​หน่วย​งาน​ที่​มี​อำนาจ​รับรอง​แล้ว​เท่านั้น และ​ถ้า​ทำ​ตาม​ไม่​ครบ เช่น​หยุด​วัด​เสียง ต้อง​เลิก​ใช้​คำ​นี้​ทันที

พนักงาน​ร้าน​ดนตรี​สด​ต้อง​รู้​อะไร​บ้าง

ตาม​มาตรฐาน​ของ WHO พนักงาน​ทุก​คนใน​ตำแหน่ง​บริหาร เทคนิค และ​หน้า​ร้าน​ต้อง​รู้​สอง​เรื่อง คือ​ความ​เสี่ยง​ของ​การ​สูญ​เสีย​การ​ได้ยิน​ถาวร​จาก​เสียง​ดัง และ​มาตรการ​ที่​ร้าน​ใช้​อยู่ คน​ที่​คุม​เสียง​ต้อง​รู้​เพิ่ม​อีก​สี่​เรื่อง คือ​การ​ใช้​และ​ปรับ​เทียบ​ระบบ​วัด​เสียง การ​อ่าน​ค่า​เฉลี่ย 15 นาที เพดาน​เสียง​ที่​ต้อง​รักษา และ​วิธี​ลด​ความ​ดัง​ของ​ระบบ​เสียง

ห้า​ขั้น​แรก​ของ​ร้าน​ดนตรี​สด

มาตรฐาน​ของ WHO ไม่​ได้​เรียง​ลำดับ​ว่า​ต้อง​ทำ​ข้อ​ไหน​ก่อน ห้า​ขั้น​ด้าน​ล่าง​เป็น​ลำดับ​ของ​ฟิจิ⁠ทัล​สำหรับ​ร้าน​ที่​เริ่ม​จาก​ศูนย์​และ​มี​งบ​จำกัด

  1. วัด​ก่อน​เปลี่ยน ใช้​เครื่อง​วัด​ที่​ปรับ​เทียบ​แล้ว​วัด​ค่า​เฉลี่ย 15 นาที​ที่​จุด​วัด​เดียวกัน​ทุก​คืน​สัก​สอง​สัปดาห์ เพื่อ​รู้​ว่า​ร้าน​เกิน​เพดาน​บ่อย​แค่​ไหน
  2. อบรม​ทั้ง​ร้าน​และ​ตั้ง​คน​คุม​เสียง พนักงาน​ทุก​คน​ได้​พื้น​ฐาน คน​คุม​เสียง​ได้​หลักสูตร​ลึก ตาม​ข้อ​หก​ของ​มาตรฐาน
  3. คุย​กับ​วง​เรื่อง​เสียง​บน​เวที กรณี​ศึกษา​ของ WHO ชี้​ว่า​ใน​ร้าน​เล็ก​เสียง​ส่วน​ใหญ่​มา​จาก​กลอง​และ​เครื่อง​ขยาย​บน​เวที การ​ตกลง​กับ​วง​ก่อน​เล่น​จึง​ได้​ผลก​ว่าการ​ลด​เสียง​ลำโพง​ระหว่าง​เพลง
  4. เตรียม​ที่​อุด​หู​และ​พื้นที่​พัก​หู มี​ที่​อุด​หู​สำหรับ​ฟัง​เพลง​พร้อม​คำ​แนะนำ และ​หา​พื้นที่​ที่​รองรับ​คน​ได้​ราว 10% ของ​ความ​จุ​โดย​ไม่มี​ควัน​บุหรี่
  5. ติด​ป้าย​และ​เก็บ​บันทึก ป้าย​สี่​เรื่อง​ตาม​มาตรฐาน และ​บันทึก​ระดับ​เสียง​แต่ละ​คืน​ไว้​ดู​แนว​โน้ม

ร้าน​ที่​ทำ​เรื่อง​นี้​เป็น​ส่วน​หนึ่ง​ของ​แผน ESG ควร​สื่อสาร​เฉพาะ​สิ่ง​ที่​ทำ​จริง​และ​วัด​ได้ วิธี​เลี่ยง​คำ​อ้าง​ที่​เกิน​จริง​อยู่​ใน​บทบริการ ESG ส่วน​แนว​เพลง​ที่​ผูก​กับ​งาน​อีเวนต์​โดยตรง​อยู่​ใน​บทแนว​เพลง Electronic/EDM

ต้อง​ทำ​ครบ​หก​ข้อ​ตั้งแต่​วัน​แรก​ไหม

มาตรฐาน​ของ WHO เขียน​หก​ข้อ​เป็น​ชุด​เดียวกัน และ​คำ​ว่า "safe listening venue" ใช้ได้​เมื่อ​ได้​รับ​การ​รับรอง​ว่า​ทำ​ครบ​แล้ว​เท่านั้น แต่​ร้าน​เริ่ม​ที​ละ​ข้อ​ได้ ข้อ​ที่​ลงทุน​น้อย​และ​ทำได้​ทันที​คือ​การ​วัด​เสียง การ​อบรม​พนักงาน และ​การเต​รี​ยม​ที่​อุด​หู​พร้อม​คำ​แนะนำ ส่วน​การ​ปรับ​ห้อง​และ​ระบบ​เสียง​มัก​ต้อง​ใช้​งบ​และ​เวลา​มากกว่า

สรุป

แนว​เพลง Rock คือ​เพลง​ที่​ใช้​กลอง​ชุด​และ​กีตาร์​ไฟฟ้า​ผ่าน​เครื่อง​ขยาย​เสียง​เป็น​แกน ระดับ​เสียง​สูง​เป็น​ส่วน​หนึ่ง​ของ​แนว​นี้ มาตรฐาน​สถาน​ที่​และ​งาน​ฟัง​เพลง​อย่าง​ปลอดภัย​ของ WHO ปี 2022 ให้​เครื่อง​มือ​หก​ข้อ​แก่​ร้าน​และ​ผู้​จัด​งาน ได้แก่​เพดาน​เฉลี่ย 100 dB ใน​ทุก 15 นาที การ​วัด​เสียง​สด การ​ปรับ​ห้อง​และ​ระบบ​เสียง ที่​อุด​หู​พร้อม​คำ​แนะนำ พื้นที่​พัก​หู และ​การ​อบรม​พนักงาน​กับ​การ​บอก​ผู้​ชม ร้าน​เล็ก​เจอ​ปัญหา​มาก​ที่สุด เพราะ​กลอง​อย่าง​เดียว​ก็​ดัง​เกือบ​ถึง​เพดาน การ​เริ่ม​จาก​วัด​เสียง​และ​อบรม​พนักงาน​จึง​ช่วย​ให้​ร้าน​รักษา​พลัง​ของ​ดนตรี​และ​การ​ได้ยิน​ของ​คนใน​ร้าน​ไป​พร้อม​กัน

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

มาตรฐาน​ของ WHO เป็น​แนวทาง​ระดับ​สากล ไม่ใช่​กฎหมาย​ของ​ไทย เอกสาร​ระบุ​ว่า​รัฐบาล​นำ​ไป​ใช้ได้​ผ่าน​การ​ออก​กฎหมาย​หรือ​ระเบียบ ส่วน​เจ้าของ​สถาน​ที่ ผู้​จัด​งาน วิศวกร​เสียง และ​นัก​ดนตรี​นำ​ไป​ใช้ได้​เอง​โดย​สมัคร​ใจ ร้าน​ใน​ไทย​จึง​ควร​ตรวจ​กฎหมาย​และ​ข้อ​กำหนด​ท้อง​ถิ่น​เรื่อง​เสียง​แยก​ต่าง​หาก

WHO ประเมิน​ว่า​คน​หนุ่ม​สาว​มากกว่า 1 พัน​ล้าน​คน​ทั่ว​โลก​เสี่ยง​สูญ​เสีย​การ​ได้ยิน​จาก​เสียง​ใน​กิจกรรม​นันทนาการ และ​ใน​ประเทศ​ราย​ได้​ปาน​กลาง​ถึง​สูง คน​อายุ 12-35 ปี​เกือบ 40% ได้​รับ​เสียง​ระดับ​ที่​อาจ​เป็น​อันตราย​ใน​สถาน​ที่​อย่าง​ไนต์คลับ ดิส​โก้ และ​บาร์ ตัวเลข​นี้​อยู่​ใน​กล่อง​ข้อมูล​ของ​มาตรฐาน

เพดาน 100 dB เป็น​ค่า​เฉลี่ย 15 นาที เสียง​ชั่ว​ขณะ​ที่​แรง​มาก​จาก​พลุ ปืน​ใหญ่ หรือ​ระบบ​เสียง​กำลัง​สูง เป็น​อีก​เรื่อง​หนึ่ง มาตรฐาน​ระบุ​ว่า​เสียง​แบบ​นี้​ทำให้​หู​เสีย​หาย​ทันที​และ​ถาวร​ได้ และ​แยก​วิธี​คุม​เสียง​สูงสุด​ชั่ว​ขณะ​ไว้​ใน​ภาค​ผนวก

มาตรฐาน​เสนอ​ให้​มี​การ​อบรม​และ​รับรอง​วิศวกร​เสียง​คอนเสิร์ต​ระดับ​สากล ซึ่ง​รวม​ทักษะ​การ​เจรจา​กับ​นัก​แสดง​ให้​ลด​เสียง​บน​เวที และ​การ​มิกซ์​ให้​เสียง​คุณภาพ​สูง​โดย​อยู่​ใต้​เพดาน การ​พูด​เรื่อง​นี้​กับ​วง​ก่อน​เล่น​โดย​ใช้​ตัวเลข​ที่​วัด​ได้​จริง​ช่วย​ให้​คุย​กัน​ง่าย​กว่า​การ​ขอ​ให้​เบา​ลง​ระหว่าง​การ​แสดง

เอกสาร WHO global standard for safe listening venues and events เปิด​ให้​ดาวน์โหลด​ได้ที่​หน้า​สิ่ง​พิมพ์​บน​เว็บไซต์​ของ​องค์การ​อนามัย​โลก ฉบับ​อิเล็กทรอนิกส์​มี​เลข ISBN 978-92-4-004311-4 และ​มี​ภาค​ผนวก 11 ภาค ตั้งแต่​การ​ปรับ​เทียบ​เครื่อง​วัด​ไป​จนถึง​วิธี​ลด​เสียง​บน​เวที

PHYGITAL INSIGHT

ฟิจิ⁠ทัล​จัด​ข้อ​หก​ของ​มาตรฐาน WHO ไว้​เป็น​ขั้น​แรก​ของ​งาน​ร้าน​ดนตรี​สด เพราะ​อีก​ห้า​ข้อ​ต้อง​มี​คน​ทำ เครื่อง​วัด​เสียง​ไม่มี​ประโยชน์​ถ้า​ไม่มี​ใคร​อ่าน​ค่า​เฉลี่ย 15 นาที​เป็น ที่​อุด​หู​ไม่​ได้​ผล​ถ้า​พนักงาน​บอก​วิธี​ใส่​ไม่​ได้ และ​ป้าย​บอก​พื้นที่​พัก​หู​ต้อง​มี​พนักงาน​ที่​ชี้​ทาง​ได้ เรื่อง​นี้​เป็น​ทั้ง​สุขภาพ​ของ​ลูกค้า​และ​ของ​พนักงาน​ที่​ยืน​หน้า​เวที​ทุก​คืน บริการ​อบรม​พนักงาน​ร้าน​ของ​ฟิจิ⁠ทัล​ทำ​หลักสูตร​สอง​ระดับ​ตาม​มาตรฐาน ระดับ​พื้น​ฐาน​สำหรับ​พนักงาน​หน้า​ร้าน​ทุก​คน และ​ระดับ​ลึก​สำหรับ​คน​คุม​เสียง

ให้ PHYGITAL AGENCY ช่วยต่อยอดเรื่องนี้สู่ผลลัพธ์จริง

พนักงาน​ที่​ยืน​หน้า​เวที​ทุก​คืน​ได้ยิน​วง​ของ​คุณ​มากกว่า​ลูกค้า​ทุก​คน

ให้ PHYGITAL AGENCY ช่วย​วาง​หลักสูตร​อบรม​และ​ขั้น​ตอน​คุม​เสียง​ของ​ร้าน​ตาม​มาตรฐาน WHO

PARANATH PANARATANA

WRITTEN BY

PARANATH PANARATANA

CHAIRMAN OF PHYGITAL AGENCY

ประธานกรรมการบริษัท ฟิจิทัล เอเจนซี จำกัด มีประสบการณ์ดูแลการตลาดที่ผสานโลกจริงและโลกออนไลน์เข้าด้วยกัน ตลอดจนเป็นที่ปรึกษาในการวินิจฉัยธุรกิจ อีกทั้งยังเคยทำงานในสายวิดีโอโปรดักชั่นและภาพยนตร์ไทยอีกด้วย