ข้ามไปเนื้อหาหลัก

Deconstructivist Architecture คือ​อะไร บิด​จาก​โครงสร้าง​ข้าง​ใน

อัปเดตล่าสุด 28 กันยายน 2569
เวลาอ่านประมาณ 12 นาที
Deconstructivist Architecture คือ​อะไร บิด​จาก​โครงสร้าง​ข้าง​ใน

KEY TAKEAWAYS

3 ประเด็น

Deconstructivist Architecture คือ​ชื่อ​ที่​นิทรรศการ​ของ​พิพิธภัณฑ์​ศิลปะ​สมัย​ใหม่​นิวยอร์ก (MoMA) ปี 1988 ใช้​เรียก​งาน​ของ​สถาปนิก​เจ็ด​ทีม​ที่​บิด เอียง และ​ซ้อน​รูป​ทรง​จน​ดู​ไม่​มั่นคง

Philip Johnson ภัณฑ​า​รักษ์​รับ​เชิญ​เขียน​ใน​คำ​นำ​แค​ต​ตา​ล็อก​ว่า แนว​นี้ "ไม่ใช่​สไตล์​ใหม่" ไม่ใช่​ขบวนการ และ​ไม่มี​กฎ​สาม​ข้อ​ให้​ทำ​ตาม

Mark Wigley ภัณฑ​า​รักษ์​ร่วม​อธิบาย​ว่าการ​หัก เฉือน หรือ​เจาะ​อาคาร​จาก​ภายนอก​ให้​ได้​แค่ "ผล​แบบ​ตกแต่ง"

งาน​ใน​นิทรรศการ​ต่าง​ออก​ไป​เพราะ​ความ​บิด​ถูก​สร้าง​ไว้​ใน​โครงสร้าง​ของ​อาคาร​เอง อาคาร​จึง​แข็ง​แรง​มาก แต่​ทำให้​คน​มอง​รู้สึก​ไม่​มั่นใจ

แค​ต​ตา​ล็อก​ช่วย​เจ้าของ​ธุรกิจ​วินิจฉัย​โจทย์​ของ​ตัว​เอง​ได้

ถ้า​ต้องการ​ให้​พื้นที่​ทำงาน​ต่าง​ไป​จริง ต้อง​ลงทุน​ที่​โครงสร้าง ถ้า​ต้องการ​แค่​ให้​คน​หยุด​มอง​ใน​ช่วง​แคมเปญ เอฟเฟกต์​จาก​ภายนอก​อาจ​พอ

Deconstructivist Architecture มา​จาก​นิทรรศการ MoMA ปี 1988 ที่​ภัณฑ​า​รักษ์​บอก​เอง​ว่า​ไม่ใช่​สไตล์​ใหม่ แค​ต​ตา​ล็อก​อธิบาย​ว่า​ความ​บิด​ของ​แนว​นี้​ต้อง​อยู่​ใน​โครงสร้าง​ของ​อาคาร

เจ้าของ​ธุรกิจ​ที่​อยาก​ได้​ร้าน​หรือ​โชว์รูม​ที่​ดู​แตก​หรือ​บิด​จน​คน​เดิน​ผ่าน​ต้อง​หัน​มอง ควร​รู้​ก่อน​ว่า​แนวทาง​นี้​มา​จาก​ไหน และ​ผู้​ริเริ่ม​ตั้งใจ​ให้​มัน​ทำ​อะไร อาคาร​ที่​ผนัง​เอียง หลังคา​แยก และ​รูป​ทรง​ดู​เหมือน​กำลัง​หลุด​ออก​จาก​กัน​ถูก​เรียก​รวม​กัน​ว่า Deconstructivist Architecture ชื่อ​นี้​เป็น​ที่​รู้จัก​จาก​นิทรรศการ​เดียว​ที่​พิพิธภัณฑ์​ศิลปะ​สมัย​ใหม่​ใน​นิวยอร์ก (The Museum of Modern Art หรือ MoMA) จัด​ระหว่าง​วัน​ที่ 23 มิถุนายน ถึง 30 สิงหาคม 1988 นิทรรศการ​นี้​เป็น​ลำดับ​ที่​สาม​จาก​ห้า​นิทรรศการ​ใน​โครงการ​สถาปัตยกรรม​ที่​บริษัท Gerald D. Hines Interests สนับสนุน

แหล่ง​หลัก​ของ​บท​นี้​คือแค​ต​ตา​ล็อก​นิทรรศการ Deconstructivist Architecture ที่ MoMA เปิด​ให้​อ่าน​ใน​คลัง​ประวัติ​นิทรรศการ ผู้​เขียน​คือ Philip Johnson ภัณฑ​า​รักษ์​รับ​เชิญ และ Mark Wigley จาก​มหา​วิทยา​ลัย​พรินซ์​ตัน​ซึ่ง​เป็น​ภัณฑ​า​รักษ์​ร่วม แค​ต​ตา​ล็อก​มี​คำนำ เรียง​ความ และ​คำ​บรรยาย​โครงการ​ทั้ง​เจ็ด เนื้อหา​คือ​มุม​มอง​ของ​ผู้​จัด​นิทรรศการ​ใน​เวลา​นั้น บท​นี้​ใช้​มัน​เป็น​เครื่อง​มือ​วินิจฉัย​ก่อน​ตัดสิน​ใจ​ทำ​พื้นที่​แบบ​นั้น

Deconstructivist Architecture คือ​อะไร

Deconstructivist Architecture คือ​ชื่อ​เรียก​งาน​สถาปัตยกรรม​ช่วง​หลัง​ปี 1980 ที่​นำ​รูป​ทรง​เรขาคณิต​พื้น​ฐาน​มา​บิด เอียง ซ้อน และ​ชน​กัน จน​โครงสร้าง​ดู​ไม่​มั่นคง แม้​ตัว​อาคาร​จะ​แข็ง​แรง นิทรรศการ​ครั้ง​นั้น​รวบรวม​งาน​ของ​สถาปนิก​เจ็ด​ทีม ได้แก่ Frank O. Gehry, Daniel Libeskind, Rem Koolhaas, Peter Eisenman, Zaha M. Hadid, Coop Himmelblau และ Bernard Tschumi Johnson ระบุ​ว่า​ทั้ง​เจ็ด​เกิด​ใน​เจ็ด​ประเทศ และ​ทำงาน​อยู่​ใน​ห้า​ประเทศ

ชื่อ​นี้​มี​สอง​ราก Wigley อธิบาย​ว่า​ราก​แรก​คือ Russian Constructivism ของ​รัสเซีย​ช่วง​ต้น​ศตวรรษ​ที่ 20 ซึ่ง​เคย​ทดลอง​รูป​ทรง​ที่​ขัด​แย้ง​กัน​ก่อน​จะ​ถูก​เกลา​ให้​เรียบร้อย ส่วน​คำนำ​หน้า "de" หมาย​ถึง​การ​บิด​แนวทาง​นั้น​ออก​ไป งาน​ใน​นิทรรศการ​จึง​ใช้​คำ​ศัพท์​ของ Constructivism แต่​เบี่ยง​ออก​จาก​มัน​อย่าง​ชัดเจน

ทำไม​ภัณฑ​า​รักษ์​จึง​บอก​ว่า​ไม่ใช่​สไตล์​ใหม่

เพราะ Johnson ต้องการ​แยก​นิทรรศการ​นี้​ออก​จาก​นิทรรศการ​ที่​เขา​เคย​จัด​ใน​ปี 1932 ซึ่ง​ประกาศ International Style เป็น​สไตล์​ใหม่​ของ​โลก เขา​เขียน​ว่า​ครั้ง​นี้​ไม่มี​เป้า​หมาย​แบบ​นั้น แนว​นี้​ไม่ใช่​ขบวนการ ไม่ใช่​ความ​เชื่อ ไม่มี "กฎ​สาม​ข้อ" ให้​ทำ​ตาม และ "ไม่ใช่​แม้แต่ 'สถาปนิก​เจ็ด​คน'" เขา​เรียก​มัน​ว่า​จุด​บรรจบ​ของ​งาน​สถาปนิก​ไม่​กี่​คน​ตั้งแต่​ปี 1980 ที่​มี​วิธี​คิด​คล้าย​กัน​จน​ได้​รูป​ทรง​คล้าย​กัน

ลูกปืน​กับ​โรง​น้ำพุ​ใน​คำนำ​ของ Philip Johnson

Johnson อธิบาย​ความ​เปลี่ยนแปลง​ด้วย​ภาพ​สอง​ภาพ​ที่​เขา​ชอบ ภาพ​แรก​คือ​ลูกปืน​แบบ​ปรับ​แนว​ได้​เอง​จาก​ปี 1929 ซึ่ง​เคย​เป็น​ภาพ​ปก​แค​ต​ตา​ล็อก​นิทรรศการ Machine Art ของ MoMA ในปี 1934 ภาพ​ที่​สอง​คือ​ภาพถ่าย​โรง​น้ำพุ​จาก​ทศวรรษ 1860 บน​ที่ดิน​ของ​ศิลปิน Michael Heizer ใน​ทะเล​ทราย​เนวาดา ทั้ง​สอง​อย่าง​ออกแบบ​โดย​คน​นิรนาม​เพื่อ​ใช้​งาน ไม่​ได้​ตั้งใจ​ทำให้​สวย แต่​แต่ละ​อย่าง​ดู​งาม​ใน​ยุค​ของ​ตัว​เอง

ภาพ​ใน​คำนำ Johnson บรรยาย​ว่า ยุค​ที่​มอง​ว่า​งาม
ลูกปืน​ปรับ​แนว​ได้​เอง ชัดเจน สมบูรณ์ เดี่ยว เรียบ และ​เคร่งครัด อุดมคติ​ความ​งาม​ของ​เครื่องจักร​ใน​ทศวรรษ 1930
โรง​น้ำพุ​ไม้​เก่า ชวน​กังวล หลุด​ที่ เป็น​ปริศนา แผ่น​ไม้​หยัก​สร้าง​พื้นที่​ผิด​รูป สายตา​ของ​คน​ดู​ใน​ยุค​ที่​จัด​นิทรรศการ

Johnson สรุป​ความ​ต่าง​ของ​สอง​ภาพ​ว่า​เป็น​คู่​ระหว่าง "ความ​สมบูรณ์​แบบ​กับ​ความ​สมบูรณ์​แบบ​ที่​ถูก​ละเมิด" และ​เขียน​ว่า "ตา​ของ​ผม​เอง​ที่​เปลี่ยน​ไป" เขา​เล่า​ใน​ส่วน​กิตติกรรมประกาศ​ว่าว​ลี "ความ​สมบูรณ์​แบบ​ที่​ถูก​ละเมิด" (violated perfection) มา​จาก​ชื่อ​นิทรรศการ​ที่ Paul Florian และ Stephen Wierzbowski เคย​เสนอ​ให้​มหาวิทยาลัย​อิลลินอยส์ ชิคาโก โดย Aaron Betsky เป็น​คน​ชี้​ให้​เขา​เห็น

Deconstructivist Architecture ต่าง​จาก International Style อย่างไร

ต่าง​กัน​ที่​ภาพ​อุดมคติ​ของ​รูป​ทรง International Style ที่ Johnson ร่วม​ประกาศ​ใช้​รูป​ทรง​บริสุทธิ์ เรียบ และ​มั่นคง ส่วน​งาน​ใน​นิทรรศการ​ครั้ง​หลัง​ใช้​รูป​ทรง​ที่​ถูก​บิด​จน​ดู​เสีย​สมดุล Wigley เขียน​ว่า​งาน​เหล่า​นี้​ใช้ "ผิว​ที่​เย็น​เรียบ​ของ International Style" ห่อ​รูป​ทรง​ที่​ขัด​แย้ง​กัน​แบบ​งาน​แนว​หน้า​ของ​รัสเซีย ทั้ง​สอง​แนว​จึง​ใช้​วัสดุ​และ​คำ​ศัพท์​หลาย​อย่าง​ร่วม​กัน แต่​วาง​เป้า​หมาย​เรื่อง​ความ​มั่นคง​ไว้​คนละ​ขั้ว

ความ​บิด​ที่​อยู่​ข้าง​ใน​ตาม​เรียง​ความ​ของ Mark Wigley

Wigley แยก​งาน​ใน​นิทรรศการ​ออก​จาก​งาน​ที่​แค่​ทำให้​อาคาร​ดู​พัง เขา​เขียน​ว่า​คำ​ว่า deconstruction มัก​ถูก​เข้าใจ​ผิด​ว่า​คือ​การ​รื้อ​สิ่ง​ก่อสร้าง ทำให้​งาน​ออกแบบ​ที่​ดู​เหมือน​แยก​โครงสร้าง​ออก​จาก​กัน​ถูก​เรียก​ว่า deconstructive ไป​หมด สำหรับ​งาน​ใน​นิทรรศการ Wigley ระบุ​ว่า​เกิด​จาก​ขนบ​ของ​สถาปัตยกรรม​เอง และ​บังเอิญ​มี​คุณสมบัติ​บาง​อย่าง​ที่​คล้าย​ปรัชญา​นั้น

ประโยค​ที่​ใช้​วินิจฉัย​ได้​ดี​ที่สุด​ใน​เรียง​ความ​คือ "สถาปนิก​แนว deconstructive ไม่ใช่​คน​รื้อ​อาคาร แต่​เป็น​คน​ที่​หา​ปม​ที่​ซ่อน​อยู่​ใน​อาคาร" Wigley เปรียบ​ว่า​สถาปนิก​พา​รูป​ทรง​บริสุทธิ์​ขึ้น​เตียง​ของ​จิตแพทย์ แล้ว​หา​อาการ​ของ​ความ​ไม่​บริสุทธิ์​ที่​ถูก​กด​ไว้​ข้าง​ใน

สิ่ง​ที่ Wigley แยก​ไว้ วิธี​ทำ ผล​ตาม​เรียง​ความ
รบกวน​จาก​ภายนอก หัก เฉือน แยก​ชิ้น หรือ​เจาะ​อาคาร ได้ "ผล​แบบ​ตกแต่ง" และ​ภาพ​ของ​อันตราย​ที่​ไม่ใช่​อันตราย​จริง
รบกวน​จาก​ภายใน ใส่​ความ​บิด​ไว้​ใน​โครงสร้าง​และ​การ​ก่อสร้าง รูป​ทรง​ยัง​อยู่​ครบ และ​ดู​แข็ง​แรง​ขึ้น​จาก​การ​ถูก​บิด

การ​บิด​จาก​ภายนอก​กับ​จาก​ภายใน​ต่าง​กัน​อย่างไร

ต่าง​กัน​ที่​ว่า​ความ​บิด​เป็น​ส่วน​หนึ่ง​ของ​โครงสร้าง​หรือ​ไม่ Wigley เขียน​ว่าการ​หัก เฉือน หรือ​เจาะ​รูป​ทรง​จาก​ภายนอก​เป็น​แค่​การ​ทำให้​เสีย​หาย ผล​ที่​ได้​คือ​ความ​สวยงาม​ของ​อันตราย​ที่​ไม่​ได้​คุกคาม​รูป​ทรง​จริง ส่วน​งาน​ใน​นิทรรศการ​ใส่​ความ​บิด​ไว้​ใน​โครงสร้าง เขา​เปรียบ​ว่าการ​ตัด​ส่วน​ที่​บิด​ออก​เท่ากับ​ทำลาย​ตัว​อาคาร​ไป​ด้วย เขา​ย้ำ​ว่า​อาคาร​เหล่า​นี้ "แข็ง​แรง​มาก" เพียง​แต่​จัด​ความ​แข็ง​แรง​ใน​แบบ​ที่​คน​ไม่​คุ้น จึง "น่า​หวาดเสียว​ใน​เชิง​โครงสร้าง" แม้​จะ​มั่นคง​ดี

Wigley ยัง​พลิก​หลัก​คิด​เรื่อง​หน้าที่​ใช้สอย สถาปนิก​สมัย​ใหม่​ถือว่า​รูป​ทรง​ต้อง​ตาม​หน้าที่ ส่วน​งาน​ใน​นิทรรศการ​บิด​รูป​ทรง​ก่อน แล้ว​จึง​วาง​การ​ใช้​งาน​ลง​ไป เขา​เรียก​ลำดับ​นี้​ว่า "หน้าที่​ตาม​การ​บิด​รูป" (function follows deformation) และ​เห็น​ว่า​มุม​ที่​เกิด​จาก​การ​บิด​ให้​เงื่อนไข​เฉพาะ​จุด​ที่​ซับ​ซ้อน ซึ่ง​เข้า​กับ​ความ​ซับ​ซ้อน​ของ​การ​ใช้​งาน​จริง​มากกว่า​รูป​ทรง​เรียบ

ความ​บิด​ตาม​เรียง​ความ​ยัง​ไป​ถึง​เส้น​แบ่ง​ระหว่าง​ข้าง​ใน​กับ​ข้าง​นอก Wigley เขียน​ว่า​แต่ละ​โครงการ​หยิบ​บาง​ส่วน​ของ​บริบท​รอบ​ตัว​มาร​บก​วน​ส่วน​ที่​เหลือ ใน​โครงการ​หนึ่ง​ตึก​สูง​ถูก​วาง​นอน​ตะแคง ใน​อีก​โครงการ​หนึ่ง​สะพาน​ถูก​ยก​ขึ้น​เป็น​หอคอย ผนัง​ของ​อาคาร​เหล่า​นี้​ไม่มี​หน้าต่าง​ธรรมดา​ที่​เจาะ​เป็น​ช่อง​สม่ำเสมอ ผนัง​ถูก​แยก​และ​พับ​จน​ความ​รู้สึก​ว่า​อยู่​ใน​ห้อง​ที่​ปิด​ล้อม​เริ่ม​สั่น​คลอน เขา​เขียน​ว่า​ผล​ที่​ได้​คือ​แรง​ตึง​ที่​เพิ่ม​ขึ้น ซึ่ง​ต่าง​จาก​ความ​โปร่ง​โล่ง​ของ​ผัง​เปิด​ใน​งาน​สมัย​ใหม่

เจ็ด​โครงการ​ใน​นิทรรศการ

นิทรรศการ​จัด​แสดง​แบบ แบบ​จำลอง และ​ภาพ​ร่าง​ของ​โครงการ​เจ็ด​ชุด บาง​ชุด​สร้าง​แล้ว บาง​ชุด​เป็น​โครงการ​ที่​ชนะ​การ​ประกวด ตาราง​ด้าน​ล่าง​สรุป​จาก​คำ​บรรยาย​โครงการ​ที่ Wigley เขียน​ใน​แค​ต​ตา​ล็อก

สถาปนิก โครงการ​ใน​นิทรรศการ สิ่ง​ที่​แค​ต​ตา​ล็อก​บรรยาย
Frank O. Gehry บ้าน Gehry ใน​ซาน​ตา​โม​นิ​กา สาม​ระยะ 1978 1979 และ 1988 ต่อ​เติม​บ้าน​ชานเมือง​เดิม​จน​รูป​ทรง​ใหม่​ดู​เหมือน​งอก​ออก​มา​จาก​ข้าง​ใน​บ้าน
Daniel Libeskind City Edge เบอร์ลิน ชนะ​การ​ประกวด IBA ปี 1987 แท่ง​อาคาร​สำนักงาน​และ​ที่พัก​อาศัย​ยก​ปลาย​ขึ้น​สูง​สิบ​ชั้น มอง​ข้าม​กำแพง​เบอร์ลิน
Rem Koolhaas อาคาร​พัก​อาศัย​และ​หอ​ชม​วิว รอต​เท​อร์​ดาม 1982 ฐาน​เป็น​โรงเรียน​อนุบาล​และ​โรงเรียน ชั้น​บน​เป็น​ถนน​ลอยฟ้า​มี​โรงแรม
Peter Eisenman Biocenter มหา​วิ​ทยา​ลัย​แฟ​รงก์เฟิร์ต 1987 ใช้​รูป​ทรง​สี่​แบบ​ที่​นัก​ชีววิทยา​ใช้​เป็น​รหัส​มา​เป็น​ผัง​อาคาร
Zaha M. Hadid The Peak ฮ่องกง ชนะ​การ​ประกวด​ปี 1983 คาน​สี่​ชิ้น​วาง​นอน​เหมือน​ตึกระฟ้า​แนว​นอน​สอด​เข้าไป​ใน​เนิน​เขา
Coop Himmelblau ปรับปรุง​ห้อง​ใต้​หลังคา​ใน​เวียนนา 1985 โครง​โลหะ​รูป​ปีก​เฉือน​มุม​อาคาร​เก่า พื้นที่ 4,300 ตาราง​ฟุต
Bernard Tschumi Parc de La Villette ปารีส ชนะ​การ​ประกวด​ปี 1983 สวน​สาธารณะ 125 เอเคอร์ ซ้อน​ระบบ​จุด เส้น และ​พื้น​ผิว​เข้า​ด้วย​กัน

โครงการ​ใน​นิทรรศการ​ได้​สร้าง​จริง​หรือ​ไม่

แค​ต​ตา​ล็อก​ไม่​ได้​สัญญา​ว่า​ทุก​ชุด​จะ​สร้าง Wigley เขียน​ว่า​บาง​โครงการ​สร้าง​แล้ว บาง​โครงการ​จะ​ได้​สร้าง และ​บาง​โครงการ​จะ​ไม่มี​วัน​ได้​สร้าง แต่​ทุก​โครงการ "สร้าง​ได้" และ​มุ่ง​ไป​ที่​การ​ก่อสร้าง​จริง เขา​ถือว่า​ข้อ​นี้​คือ​สิ่ง​ที่​แยก​นิทรรศการ​ออก​จาก​ภาพ​วาด​เชิง​แนวคิด​ที่​ดู​สุด​โต่ง​กว่า แต่​ไม่​เคย​แตะ​งาน​ก่อสร้าง บท​นี้​จึง​เล่า​เฉพาะ​สิ่ง​ที่​แค​ต​ตา​ล็อก​บรรยาย​ไว้ และ​ไม่​ระบุ​สถานะ​การ​ก่อสร้าง​หลัง​จาก​นั้น

วินิจฉัย​ก่อน​สั่ง​ให้​พื้นที่​ดู​แตก

ผู้​ประกอบ​การ​ที่​เห็น​อาคาร​บิด​เอียง​แล้ว​อยาก​ได้​หน้า​ร้าน​หรือ​บูธ​แบบ​นั้น ใช้​การ​แยก​ของ Wigley เป็น​คำถาม​วินิจฉัย​ได้ ข้อ​ตรวจ​ด้าน​ล่าง​เรียง​จาก​คำถาม​แรก​ที่​ควร​ตอบ​ก่อน​เรียก​ผู้​ออกแบบ

  1. ระบุ​ว่า​อยาก​ให้​คน​รู้สึก​อะไร ตื่น​ตา สงสัย หรือ​จำ​ได้ ความ​รู้สึก​แต่ละ​แบบ​ใช้​เครื่อง​มือ​ต่าง​กัน
  2. แยก​โจทย์​ถาวร​ออก​จาก​โจทย์​ชั่วคราว งาน​เปิด​ตัว​หรือ​แคมเปญ​สาม​เดือน​ไม่​จำเป็น​ต้อง​แตะ​โครงสร้าง
  3. ถ้า​จะ​เปลี่ยน​โครงสร้าง ให้​วิศวกร​เข้า​ร่วม​ตั้งแต่​แบบ​ร่าง งาน​ใน​แค​ต​ตา​ล็อก​ดู​น่า​หวาดเสียว​แต่​แข็ง​แรง​เพราะ​คำนวณ​มา​แล้ว
  4. ถ้า​ต้องการ​แค่​เอฟเฟกต์ เลือก​วิธี​ที่​ถอด​ออก​ได้ เช่น แสง การ​ฉาย​ภาพ หรือ​โครง​ชั่วคราว
  5. ดู​ว่า​รูป​ทรง​เอียง​กระทบ​การ​ใช้​งาน​ตรง​ไหน มุม​แหลม​และ​ผนัง​เอียง​กิน​พื้นที่​วาง​ของ​และ​ทำความ​สะอาด​ยาก
  6. ถาม​ว่า​อีก​ห้า​ปี​ยัง​อยาก​ได้​หน้าตา​นี้​หรือ​ไม่ ภัณฑ​า​รักษ์​เอง​ยัง​คาด​ว่าการ​บรรจบ​ของ​แนวทาง​นี้​จะ​อยู่​ไม่​นาน

นิทรรศการ​ครั้ง​แรก​ที่ Johnson ใช้​เป็น​จุด​เทียบ และ​อาคาร​จริง​ที่​ร่วม​นิทรรศการ​นั้น อยู่​ในInternational Style แนวทาง​ก่อน​หน้าที่​ตอบโต้​งาน​สมัย​ใหม่​ด้วย​ป้าย​และ​สัญลักษณ์​อยู่​ในPostmodern Architecture ส่วน​อาคาร​ที่​ใช้​คอนกรีต​ให้​เห็น​โครงสร้าง​ตรง ๆ อยู่​ในBrutalist Architecture

สรุป

Deconstructivist Architecture คือ​ชื่อ​ที่​นิทรรศการ MoMA ปี 1988 ใช้​เรียก​งาน​ของ​สถาปนิก​เจ็ด​ทีม​ที่​บิด​และ​ซ้อน​รูป​ทรง​จน​ดู​ไม่​มั่นคง Philip Johnson เขียน​ว่า​แนว​นี้​ไม่ใช่​สไตล์​ใหม่​และ​ไม่มี​กฎ​ให้​ทำ​ตาม ส่วน Mark Wigley แยก​การ​หัก​หรือ​เจาะ​อาคาร​จาก​ภายนอก ซึ่ง​ให้​ผล​แค่​การ​ตกแต่ง ออก​จาก​งาน​ที่​ใส่​ความ​บิด​ไว้​ใน​โครงสร้าง ซึ่ง​แข็ง​แรง​แต่​ทำให้​คน​ดู​รู้สึก​ไม่​มั่นใจ เจ้าของ​ธุรกิจ​ที่​อยาก​ได้​พื้นที่​ดู​แตก​จึง​ควร​วินิจฉัย​ก่อน​ว่า​ต้องการ​เปลี่ยน​การ​ใช้​งาน​ถาวร หรือ​ต้อง​การ​เอฟเฟกต์​ชั่วคราว

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Wigley เขียน​ว่า​งาน​ใน​นิทรรศการ​ไม่​ได้​มา​จาก​ปรัชญา​ร่วม​สมัย​ที่​ชื่อ deconstruction และ​ไม่ใช่​การนำ​ทฤษฎี​นั้น​มา​ใช้ งาน​เหล่า​นี้​เกิด​จาก​ขนบ​ของ​สถาปัตยกรรม​เอง แล้ว​บังเอิญ​แสดง​คุณสมบัติ​บาง​อย่าง​ที่​คล้าย​กัน ชื่อ​นิทรรศการ​จึง​อิง​คำ​ว่า Constructivism เป็น​หลัก

หน้า​ลิขสิทธิ์​ของ​แค​ต​ตา​ล็อก​ระบุ​ว่า​ภาพ​ปก​เป็น​ราย​ละเอียด​จาก​ภาพ​ร่าง​โครงการ​ของ Coop Himmelblau ที่​ส่ง​มา​ทาง​เครื่อง​โทรสาร ภาพ​ลาย​เส้น​หยาบ​แบบ​นี้​เข้า​กับ​เนื้อหา​ของ​นิทรรศการ​ที่​ชวน​มอง​รูป​ทรง​ที่​ยัง​ไม่​นิ่ง

คำนำ​ของ​ผู้​อำนวย​การ​ฝ่าย​สถาปัตยกรรม​และ​การ​ออกแบบ Stuart Wrede ระบุ​ว่า Johnson ก่อ​ตั้ง​ฝ่าย​นี้​ใน​ปี 1932 จัด​นิทรรศการ​สำคัญ​หลาย​ครั้ง​ใน​ยุค​แรก และ​นิทรรศการ​ครั้ง​นี้​เป็น​งา​นภัณฑา​รักษ์​ครั้ง​แรก​ของ​เขา​นับ​จาก​ปี 1934 ที่​เขา​ลา​ออก​จาก​ตำแหน่ง​ผู้​อำนวย​การ​ฝ่าย

ควร​เริ่ม​จาก​ถาม​ว่า​ต้องการ​อะไร​จาก​รูป​ทรง​นั้น ถ้า​ต้องการ​ให้​คน​จำ​หน้า​ร้าน การ​แปะ​รอย​แตก​บน​ผนัง​อาจ​พอ​สำหรับ​ช่วง​สั้น แต่ Wigley เรียก​ผล​แบบ​นี้​ว่า​เป็น​แค่​การ​ตกแต่ง ถ้า​ต้องการ​ให้​พื้นที่​ใช้​งาน​ต่าง​ไป​จริง ต้อง​ให้​วิศวกร​โครงสร้าง​ร่วม​ออกแบบ​ตั้งแต่​ต้น เพราะ​งาน​ใน​แค​ต​ตา​ล็อก​ทุก​ชิ้น​แข็ง​แรง​จาก​การ​คำนวณ​โครงสร้าง

Wigley เขียน​ใน​เรียง​ความ​ว่า​ช่วง​เวลา​ที่​สถาปนิก​เจ็ด​ทีม​นี้​มา​บรรจบ​กัน​จะ​สั้น และ​แต่ละ​คน​จะ​แยก​ไป​คนละ​ทิศ Johnson เขียน​ใน​คำนำ​เช่น​กัน​ว่าการ​บรรจบ​นี้​อาจ​เป็น​เรื่อง​ชั่วคราว แต่​ความ​จริง ความ​มี​ชีวิต และ​ความ​เป็นต้น​ฉบับ​ของ​มัน​ปฏิเสธ​ได้​ยาก

Wigley อธิบาย​ว่า​ช่วง​ราว​ปี 1918-1920 สถาปนิก​รัสเซีย​บาง​คน​ร่าง​แบบ​อาคาร​ที่​รูป​ทรง​บิด​และ​ขัด​กัน​จน​โครงสร้าง​ไม่​มั่นคง แต่​แบบ​เหล่า​นั้น​ไม่​เคย​ถูก​สร้าง เมื่อ​แนวทาง​นี้​เข้า​ใกล้​การ​ก่อสร้าง​จริง ความ​ขัด​แย้ง​ถูก​เกลา​จน​เรียบร้อย เขา​ยก​แบบ​ประกวด​วัง​แรงงาน​ของ​พี่​น้อง Vesnin ที่​ภาพ​ร่าง​แรก​มี​เส้น​ลวด​ตัด​กัน​ไป​มา แต่​แบบ​สุดท้าย​รวม​ทุก​เส้น​เข้าหา​แกน​เดียว งาน​ใน​นิทรรศการ​หยิบ​ช่วง​สั้น ๆ ที่​ถูก​ทิ้ง​ไป​นั้น​กลับ​มา​ทำให้​สร้าง​ได้

PHYGITAL INSIGHT

ฟิจิ⁠ทัล​ถาม​ผู้​ประกอบ​การ​ที่​ต้องการ​หน้า​ร้าน​ดู​แตก​หรือ​บิด​ก่อน​ว่า ต้องการ​ให้​พื้นที่​ใช้​งาน​ต่าง​ไป​ถาวร หรือ​ต้องการ​ให้​คน​หยุด​มอง​ใน​ช่วง​เปิด​ตัว​สินค้า​หรือ​แคมเปญ เพ​ราะ​แค​ต​ตา​ล็อก​ของ MoMA แยก​ความ​บิด​ที่​อยู่​ใน​โครงสร้าง​ออก​จาก​รอย​แตก​ที่​ทำ​จาก​ภายนอก​ไว้​ชัด และ​สอง​โจทย์​นี้​ใช้​งบ​คนละ​ระดับ สำหรับ​โจทย์​ชั่วคราว บริการ​ฉาย​ภาพ Projection Mapping บน​ผนัง​อาคาร​ของ​ฟิจิ⁠ทัล​ทำให้​ผนัง​เดิม​ดู​บิด​หรือ​แยก​ออก​ได้​ใน​คืน​งาน โดย​ไม่​ต้อง​แตะ​โครงสร้าง​จริง​เลย

ให้ PHYGITAL AGENCY ช่วยต่อยอดเรื่องนี้สู่ผลลัพธ์จริง

หน้า​ร้าน​ที่​แปะ​รอย​แตก​โดย​ไม่รู้​ว่า​ต้องการ​อะไร จะ​กลาย​เป็น​ค่า​ตกแต่ง​ที่​ต้อง​รื้อ​ใน​ปี​ถัด​ไป

ให้ PHYGITAL AGENCY วินิจฉัย​โจทย์​ของ​พื้นที่​คุณ​ก่อน แล้ว​เลือก​ว่า​จะ​ลงทุน​กับ​โครงสร้าง แสง หรือ​งาน​ชั่วคราว​ที่​ถอด​ออก​ได้

PARANATH PANARATANA

WRITTEN BY

PARANATH PANARATANA

CHAIRMAN OF PHYGITAL AGENCY

ประธานกรรมการบริษัท ฟิจิทัล เอเจนซี จำกัด มีประสบการณ์ดูแลการตลาดที่ผสานโลกจริงและโลกออนไลน์เข้าด้วยกัน ตลอดจนเป็นที่ปรึกษาในการวินิจฉัยธุรกิจ อีกทั้งยังเคยทำงานในสายวิดีโอโปรดักชั่นและภาพยนตร์ไทยอีกด้วย