บุรีรัมย์-สุรินทร์ ผ้า​ไหม​ขอ​ตรา​นก​ยูง 24,914 เมตร​จาก 82 กลุ่ม

ร้าน​ผ้า​ไหม นัก​ออกแบบ และ​องค์กร​ที่​สั่ง​ผ้า​ไหม​สุรินทร์​เป็น​ของ​ที่​ระลึก ต้อง​คัด​กลุ่ม​ทอ​ให้​ได้​ทั้ง​ชนิด​ผ้า​ที่​ต้องการ​และ​ปริมาณ​ที่​พอ โดย​เฉพาะ​ผู้​ที่​ต้องการ​ผ้า​ตรา​นก​ยูง​สี​ทอง​จำนวน​มาก ไฟล์​ผ้า​ไหม​ที่​ขอรับ​รอง​ของ​สุรินทร์​แยก​ตรา​และ​ความ​ยาว​ผ้า​ของ​แต่ละ​กลุ่ม​ไว้ เนื้อหา​ต่อ​จาก​นี้​อธิบาย​ความ​ต่าง​ของ​ตรา​นก​ยูง​สี่​ชนิด แล้ว​จบ​ที่​การ​สั่ง​ผ้า​โดย​ดู​ตรา​และ​จำนวน​เมตร

นก​ยูง​สี​ทอง​ซึ่ง​เป็น​ตรา​ของ​ผ้า​ไหม​ที่​ใช้​กรรมวิธี​พื้น​บ้าน​ทุก​ขั้น​ตอน มี​ผ้า​ที่​กลุ่ม​ทอ​ใน​สุรินทร์​ขอรับ​รอง​เพียง 838.15 เมตร​ใน​ปี 2568 กระจาย​อยู่​ใน 29 กลุ่ม ขณะ​ที่​ผ้า​ที่​ขอ​นก​ยูง​สีน้ำเงิน​มี 23,783.4 เมตร จาก​ความ​ยาว​รวม 24,914.15 เมตร ผู้​สั่ง​ผ้า​สี​ทอง​จำนวน​มาก​จึง​ต้อง​วางแผน​กับ​หลาย​กลุ่ม​พร้อม​กัน

ศูนย์​หม่อน​ไหม​เฉลิม​พระ​เกีย​รติฯ สุรินทร์ เปิดข้อมูล​กลุ่ม​ที่​ขอ​การ​รับรอง​มาตรฐาน​ผลิตภัณฑ์​ผ้า​ไหม​ไทย ไว้​ใน​ระบบ​บัญชี​ข้อมูล​ของ​จังหวัด หนึ่ง​แถว​คือ​กลุ่ม​ทอ​หนึ่ง​กลุ่ม บอก​อำเภอ จำนวน​สมาชิก และ​ความ​ยาว​ผ้า​เป็น​เมตร​ที่​ขอรับ​รอง​นก​ยูง​สี​ทอง สี​เงิน และ​สีน้ำเงิน ไฟล์​มี​เฉพาะ​ปี 2568 และ​ปรับปรุง​เมื่อ 26 มีนาคม 2569

ไฟล์​มี 82 กลุ่ม ชื่อ​กลุ่ม​ไม่​ซ้ำ​กัน กลุ่ม​หนึ่ง​มี​สมาชิก​เฉลี่ย 18.5 ราย ไฟล์​ไม่มี​คอลัมน์​นก​ยูง​สี​เขียว และ​ไม่​ได้​บอก​ว่า​ผ้า​ทุก​เมตร​ที่​ขอ​ผ่าน​การ​รับรอง​หรือ​ไม่

ไฟล์​นับ​ผ้า​ที่​ขอรับ​รอง​หรือ​ผ้า​ที่​ได้​รับรอง​แล้ว

ชื่อ​ชุด​ข้อมูล​ใช้​คำ​ว่า​กลุ่ม​ที่​ขอ​การ​รับรอง ตัวเลข​เป็น​เมตร​จึง​เป็น​ผ้า​ที่​กลุ่ม​ยื่น​ขอ ไม่​ได้​ยืนยัน​ว่า​ผ่าน​ทั้งหมด 14 กลุ่ม​ใน​ไฟล์​มี​ช่อง​ความ​ยาว​ว่าง​ทั้ง​สาม​สี แปล​ว่า​กลุ่ม​เหล่า​นี้​อยู่​ใน​ราย​ชื่อ​แต่​ไม่มี​เมตร​ที่​ขอรับ​รอง​ใน​ปี​นั้น ผู้​ซื้อ​ที่​จะ​ใช้​ตรา​นก​ยูง​เป็น​เงื่อนไข​การ​สั่ง​ซื้อ​ควร​ขอ​ดู​ใบรับ​รอง​หรือ​ป้าย​ตรา​ที่​ติด​กับ​ผ้า​จริง​จาก​กลุ่ม​ทอ ส่วน​ไฟล์​นี้​ใช้​บอก​ได้​ว่า​กลุ่ม​ไหน​เคย​ผลิต​ผ้า​ชนิด​ใด​ใน​ปี 2568

ตรา​นก​ยูง​แบ่ง​ผ้า​ไหม​เป็น​สี่​ชนิด​ตาม​วัตถุดิบ​และ​วิธี​ผลิต ข้อมูล​ของ​กรม​หม่อน​ไหม​ที่สถาบัน​พัฒนา​อุตสาหกรรม​สิ่ง​ทอ​เผย​แพร่​ไว้ อธิบาย​แต่ละ​ชนิด​ดังนี้

ทั้ง​สี่​ชนิด​ต้อง​ย้อม​ด้วย​สี​ธรรมชาติ​หรือ​สี​เคมี​ที่​ปลอดภัย​ต่อ​สิ่ง​แวดล้อม และ​ผลิต​ใน​ประเทศไทย​เท่านั้น

ผ้า​ไหม​นก​ยูง​สี​ทอง​ต่าง​จาก​สีน้ำเงิน​ตรง​ไหน

ต่าง​กัน​ที่​เส้น​ไหม​และ​เครื่อง​มือ นก​ยูง​สี​ทอง​ต้อง​ใช้​เส้น​ไหม​พันธุ์​ไทย​พื้น​บ้าน​ที่​สาว​ด้วย​มือ และ​ทอ​ด้วย​กี่​ทอ​มือ​แบบ​พื้น​บ้าน ส่วน​นก​ยูง​สีน้ำเงิน​ใช้​เส้น​ไหม​แท้​ได้​ทุก​พันธุ์​และ​ใช้​เทคโนโลยี​การ​ผลิต​ได้ ผ้า​สี​ทอง​หนึ่ง​เมตร​จึง​ผูก​กับ​การ​เลี้ยง​ไหม​พันธุ์​พื้น​บ้าน​และ​แรงงาน​สาว​ไหม​ของ​กลุ่ม​เอง ใน​ไฟล์​ปี 2568 ผ้า​สีน้ำเงิน​จึง​มี​ให้​เลือก​มากกว่า​สี​ทอง​กว่า 28 เท่า

นก​ยูง​สีน้ำเงิน​คิด​เป็น​ร้อย​ละ 95.5 ของ​ความ​ยาว​ผ้า​ที่​ขอรับ​รอง​ทั้ง​จังหวัด​ใน​ปี 2568 นก​ยูง​สี​ทอง​คิด​เป็น​ร้อย​ละ 3.4 และ​นก​ยูง​สี​เงิน​ร้อย​ละ 1.2 ใน​จำนวน 82 กลุ่ม มี 68 กลุ่ม​ที่​ขอ​สีน้ำเงิน 29 กลุ่ม​ที่​ขอ​สี​ทอง และ 12 กลุ่ม​ที่​ขอ​สี​เงิน

อำเภอ​เมือง​สุรินทร์​มี 27 กลุ่ม ขอ​สีน้ำเงิน​รวม 12,891.9 เมตร มากกว่า​ครึ่ง​ของ​ทั้ง​จังหวัด รัตนบุรี​มี​เพียง 3 กลุ่ม แต่​ขอ​สีน้ำเงิน​รวม 3,069.5 เมตร ท่าตูม 8 กลุ่ม​ขอ 3,044 เมตร และ​ชุมพลบุรี 5 กลุ่ม​ขอ 2,305.25 เมตร

กลุ่ม​ทอ​ที่​ขอ​ผ้า​มาก​ที่สุด​ขอ​กี่​เมตร

กลุ่ม​ที่​ขอ​ผ้า​มาก​ที่สุด​ใน​ไฟล์​อยู่​ใน​อำเภอ​เมือง​สุรินทร์ มี​สมาชิก 17 ราย ขอ​นก​ยูง​สีน้ำเงิน 3,083.10 เมตร รอง​ลง​มา​คือ​กลุ่ม​ใน​รัตนบุรี​ที่​มี​สมาชิก 32 ราย ขอ 2,770.6 เมตร และ​กลุ่ม​ใน​ท่าตูม​ที่​มี​สมาชิก 29 ราย ขอ 2,285.4 เมตร ทั้ง​สาม​กลุ่ม​ขอ​เฉพาะ​สีน้ำเงิน จำนวน​สมาชิก​ไม่​ได้​บอก​ปริมาณ​ผ้า​เสมอ​ไป กลุ่ม​ใน​อำเภอ​เมือง​ที่​มี​สมาชิก 17 ราย​ขอ​ผ้า​ได้​มากกว่า​กลุ่ม​ที่​มี​สมาชิก 32 ราย ผู้​ซื้อ​ต้อง​ถาม​กำลัง​ผลิต​ต่อ​เดือน​จาก​กลุ่ม​โดยตรง

ศีขรภูมิ​มี​ผ้า​ที่​ขอ​นก​ยูง​สี​ทอง 270.2 เมตร และ​สี​เงิน 231.55 เมตร รวม 501.75 เมตร มาก​ที่สุด​ใน​จังหวัด​เมื่อ​รวม​สอง​สี​นี้ อำเภอ​เมือง​สุรินทร์​มี​สี​ทอง​มาก​ที่สุด 351.1 เมตร แต่​มี​สี​เงิน​เพียง 4 เมตร

ตาราง​เลือก​เจ็ด​อำเภอ​จาก​สิบ​สี่​อำเภอ​ใน​ไฟล์ เรียง​ตาม​ความ​ยาว​ผ้า​รวม

อำเภอ​อื่น​ที่​มี​ผ้า​สี​ทอง ได้แก่ สังขะ 61.7 เมตร ท่าตูม 46.8 เมตร รัตนบุรี 38 เมตร และ​ปราสาท 34.15 เมตร เข​วาสิน​ริ​นทร์ จอมพระ ศรี​ณรงค์ และ​กาบเชิง​ไม่มี​ผ้า​ที่​ขอ​สี​ทอง​หรือ​สี​เงิน​เลย​ใน​ปี 2568

ศีขรภูมิ​มี​เกษตรกร​หม่อน​ไหม​มาก​แค่​ไหน

มาก​ที่สุด​ใน​จังหวัด ไฟล์เกษตรกร​ผู้​ปลูก​หม่อน​เลี้ยง​ไหม​และ​ทอ​ผ้า​ไหม ของ​ศูนย์​หม่อน​ไหมฯ นับ​ได้ 2,197 ราย​ใน​ศีขรภูมิ จาก​ทั้ง​จังหวัด 8,250 ราย และ​ศีขรภูมิ​ยัง​มี​ผู้​ขอรับ​ไข่​ไหม​พันธุ์​ดี​มาก​ที่สุด 470 ราย 3,716 แผ่น ตัวเลข​เกษตรกร​กับ​ผ้า​สี​ทอง​และ​สี​เงิน​อยู่​ใน​อำเภอ​เดียวกัน แต่​ไฟล์​ไม่​ได้​เชื่อม​ราย​ชื่อ​เกษตรกร​เข้า​กับ​กลุ่ม​ทอ จึง​บอก​ไม่​ได้​ว่า​เส้น​ไหม​ของ​ผ้า​สอง​ชนิด​นี้​มา​จาก​เกษตรกร​ใน​ศีขรภูมิ​เอง

ผ้า​ที่​ขอรับ​รอง​ต่อ​สมาชิก​หนึ่ง​ราย​มี​กี่​เมตร

ทั้ง​จังหวัด​เฉลี่ย 16.5 เมตร​ต่อ​สมาชิก​หนึ่ง​ราย​ใน​ปี 2568 แต่​ต่าง​กัน​มาก​ระหว่าง​อำเภอ รัตนบุรี​สูง​ที่สุด 54.6 เมตร​ต่อ​ราย อำเภอ​เมือง​สุรินทร์ 24.9 เมตร ชุมพลบุรี 23.1 เมตร ส่วน​สังขะ​มี​เพียง 1.8 เมตร และ​ปราสาท 0.7 เมตร ทั้ง​ที่​ปราสาท​มี​สมาชิก 143 ราย ตัวเลข​นี้​คำนวณ​จาก​ความ​ยาว​ผ้า​รวม​หาร​ด้วย​จำนวน​สมาชิก ไม่​ได้​บอก​ว่า​สมาชิก​แต่ละ​คน​ทอ​ผ้า​กี่​เมตร และ​ไม่​ได้​นับ​ผ้า​ที่​กลุ่ม​ทอ​ขาย​โดย​ไม่​ยื่น​ขอ​ตรา

ไฟล์เกษตรกร​ผู้​ผลิต​เส้น​ไหม​มาตรฐาน GI และ มกษ. 5900-2565 มี​กลุ่ม​ผู้​ผลิต​เส้น​ไหม 8 กลุ่ม​ใน​ปี 2568 ส่ง​เส้น​ไหม​ตรวจ​รวม 273.3 กิโลกรัม ผ่าน 107.3 กิโลกรัม ไม่​ผ่าน 166 กิโลกรัม อัตรา​ผ่าน​รวม​ร้อย​ละ 39.3

กลุ่ม​ที่​ส่ง​ตรวจ​ตาม​มาตรฐาน GI มี​กลุ่ม​เดียว​ใน​ปราสาท ส่ง​ตรวจ 29.9 กิโลกรัม ผ่าน 9.9 กิโลกรัม อีก 7 กลุ่ม​ส่ง​ตรวจ​ตาม มกษ. 5900-2565 อัตรา​ผ่าน​สูงสุด​ร้อย​ละ 54.8 และ​มี​กลุ่ม​หนึ่ง​ใน​ท่าตูม​ที่​ส่ง​ตรวจ 8.3 กิโลกรัม​แต่​ไม่​ผ่าน​เลย

อัตรา​ผ่าน​ร้อย​ละ 39.3 บอก​อะไร​กับ​ผู้​ซื้อ​ผ้า

บอก​ว่า​เส้น​ไหม​ที่​ผ่าน​มาตรฐาน​มี​น้อย​กว่า​ที่​ส่ง​ตรวจ​มาก ลำดวน​มี​สาม​กลุ่ม​ส่ง​ตรวจ​รวม 127.8 กิโลกรัม ผ่าน 48.9 กิโลกรัม ผู้​ซื้อ​ที่​ต้องการ​ผ้า​ที่​ทอ​จาก​เส้น​ไหม​ผ่าน​มาตรฐาน​ต้อง​ถาม​กลุ่ม​ทอ​ว่า​ใช้​เส้น​ไหม​จาก​แหล่ง​ใด ไฟล์​ไม่​ได้​บอก​เหตุผล​ที่​เส้น​ไหม​ไม่​ผ่าน และ​ไม่​ได้​บอก​ว่า​เส้น​ไหม​ที่​ไม่​ผ่าน​ถูก​นำ​ไป​ทอ​ผ้า​ชนิด​ใด ตัวเลข​นี้​มา​จาก​แปด​กลุ่ม​เท่านั้น จึง​ใช้​แทน​เส้น​ไหม​ทั้ง​จังหวัด​ไม่​ได้

สุรินทร์​มี​เกษตรกร​ผู้​ปลูก​หม่อน​เลี้ยง​ไหม​และ​ทอ​ผ้า​ไหม 8,250 ราย​ใน 17 อำเภอ พื้นที่​ปลูก​หม่อน 2,380 ไร่ บัว​เชด​มี​พื้นที่​ปลูก​มาก​ที่สุด 450 ไร่ ทั้ง​ที่​มี​เกษตรกร​เพียง 87 ราย ผู้​ขอรับ​ไข่​ไหม​พันธุ์​ดี​มี 3,026 ราย ขอ​รวม 21,107 แผ่น

การ​ผลิต​รัง​ไหม​อุตสาหกรรม เป็น​อีก​สาย​หนึ่ง​ที่​เลี้ยง​ไหม​ส่ง​โรง​สาว​ไหม ปี 2564 มี​รัง​ไหม 37,000.53 กิโลกรัม ราย​ได้ 6,451,405 บาท ปี 2566 ลด​เหลือ 7,484.52 กิโลกรัม และ​ปี 2568 เพิ่ม​เป็น 15,255.60 กิโลกรัม ราย​ได้ 3,820,041.15 บาท ไฟล์​โรงงาน​อุตสาหกรรม​ด้าน​หม่อน​ไหม​มี​โรง​สาว​ไหม​อุตสาหกรรม​แห่ง​เดียว​ใน​กาบเชิง

ราย​ได้​ต่อ​กิโลกรัม​ของ​รัง​ไหม​เปลี่ยน​ไป​อย่างไร

เพิ่ม​ขึ้น ปี 2564 รัง​ไหม​อุตสาหกรรม​ได้​เฉลี่ย​ราว 174 บาท​ต่อ​กิโลกรัม ปี 2566 ราว 239 บาท และ​ปี 2568 ราว 250 บาท คำนวณ​จาก​ราย​ได้​หาร​ด้วย​น้ำ​หนัก​รัง​ไหม แม้​ปริมาณ​ยัง​ไม่​กลับ​ไป​เท่า​ปี 2564 ไฟล์​มี​ข้อ​ควร​ระวัง​คือ​จำนวน​เกษตรกร​และ​พื้นที่​แปลง​หม่อน​ของ​ปี 2564 กับ 2565 เท่า​กัน​ทุก​ช่อง คือ 69 ราย 429 ไร่ และ​ของ​ปี 2566 กับ 2567 ก็​เท่า​กัน คือ 32 ราย 212 ไร่ ตัวเลข​สอง​ช่อง​นี้​จึง​อาจ​ไม่​ได้​ปรับ​ทุก​ปี

ผ้า​ทอ​ของ​อีก​จังหวัด​ที่​แยก​ราย​ได้​ตาม​ช่อง​ทาง​ขาย​ไว้ อ่าน​ได้​ในสุโขทัย ผ้า OTOP 440 รายการ อยู่​ศรีสัชนาลัย 295 รายการ ส่วน​เกณฑ์​ตรา มผช. ของ​ผ้า​จก​อยู่​ในทำเล​แม่แจ่ม ผ้า​จก​จะ​ได้​ตรา มผช. ต้อง​ผ่าน​เกณฑ์​ข้อ​ไหน​บ้าง และ​ผ้า​ย้อม​คราม​ของ​สกลนคร​ที่​บันทึก​ยอด​ขาย​หน้า​งาน​จาก​คณะ​ดู​งาน​ไว้​ราย​ครั้ง อ่าน​ได้​ในเลย-ชัยภูมิ-หนองบัวลำภู-สกลนคร ผ้า​คราม​ขาย​คณะ​ดู​งาน 1.46 ล้าน

เริ่ม​จาก​ตัดสิน​ว่า​ของ​ที่​ระลึก​หรือ​สินค้า​ต้อง​ใช้​ตรา​ชนิด​ใด ถ้า​ต้อง​เป็น​สี​ทอง ให้​เริ่ม​จาก​กลุ่ม​ใน​อำเภอ​เมือง ศีขรภูมิ และ​สังขะ แล้ว​แบ่ง​จำนวน​ให้​หลาย​กลุ่ม เพราะ​ผ้า​สี​ทอง​ทั้ง​จังหวัด​ใน​ปี 2568 มี​ไม่​ถึง 900 เมตร ถ้า​รับ​สีน้ำเงิน​ได้ อำเภอ​เมือง รัตนบุรี และ​ท่าตูม​มี​กลุ่ม​ที่​ขอ​ผ้า​สีน้ำเงิน​หลัก​พัน​เมตร​ใน​ปี​เดียว ส่วน​งาน​ที่​ต้องการ​สี​เงิน มี​เพียง​ศีขรภูมิ​กับ​ท่าตูม​ที่​ขอ​เกิน 40 เมตร คือ 231.55 และ 41.25 เมตร อำเภอ​อื่น​ขอ​ไม่​เกิน 8 เมตร

ก่อน​สั่ง ให้​ถาม​กลุ่ม​ทอ​สาม​เรื่อง คือ​กำลัง​ผลิต​ต่อ​เดือน เวลา​ที่​ต้อง​ใช้​ต่อ​คำ​สั่ง​ซื้อ และ​ใบรับ​รอง​หรือ​ป้าย​ตรา​ที่​ติด​กับ​ผ้า แล้ว​นัด​รับ​ผ้า​เป็น​งวด ผู้​ประกอบ​การ​ใน​อีสาน​ตอน​ใต้​ที่​ต้อง​วางแผน​ตาม​ฤดู​น้ำ​หลาก​อ่าน​ได้​ในอุบลราชธานี จุด​เสี่ยง​น้ำ​ท่วม​ใน​ตัว​เมือง​กับ​วารินชำราบ 147 แห่ง

กลุ่ม​ทอ​ผ้า​ไหม​ใน​สุรินทร์ 82 กลุ่ม​ขอรับ​รอง​ตรา​นก​ยูง​รวม 24,914.15 เมตร​ใน​ปี 2568 เกือบ​ทั้งหมด​เป็น​นก​ยูง​สีน้ำเงิน ผ้า​สี​ทอง​มี 838.15 เมตร​จาก 29 กลุ่ม และ​ศีขรภูมิ​มี​ผ้า​สี​ทอง​กับ​สี​เงิน​รวม​กัน​มาก​ที่สุด เส้น​ไหม​ที่​แปด​กลุ่ม​ส่ง​ตรวจ​ผ่าน​มาตรฐาน​ร้อย​ละ 39.3 ผู้​ซื้อ​ผ้า​ไหม​แบบ​องค์กร​หรือ​ร้าน​ค้า​จึง​ควร​เลือก​ตรา​ก่อน แบ่ง​คำ​สั่ง​ซื้อ​ให้​หลาย​กลุ่ม และ​ขอ​ดู​ป้าย​ตรา​ที่​ติด​กับ​ผ้า​จริง