ข้ามไปเนื้อหาหลัก
BACK TO INSIGHTS
HomeInsightsLOCATION INTELLIGENCE

ทำเล​แม่แจ่ม ผ้า​จก​จะ​ได้​ตรา มผช. ต้อง​ผ่าน​เกณฑ์​ข้อ​ไหน​บ้าง

อัปเดตล่าสุด 27 กันยายน 2569
เวลาอ่านประมาณ 17 นาที
ทำเล​แม่แจ่ม ผ้า​จก​จะ​ได้​ตรา มผช. ต้อง​ผ่าน​เกณฑ์​ข้อ​ไหน​บ้าง

KEY TAKEAWAYS

3 ประเด็น

ไฟล์​ราย​ชื่อ​ผู้​ได้​รับ​การ​รับรอง​มาตรฐาน​ผลิตภัณฑ์​ชุมชน​ของ สมอ. ณ 13 กันยายน 2568 มี​ใบรับ​รอง​ผ้า​จก 61 ใบใน 13 จังหวัด

แพร่​มาก​ที่สุด 17 ใบ รอง​ลง​มา​คือ​อุทัยธานี 14 ใบ และ​อุตรดิตถ์ 12 ใบ ส่วน​เชียงใหม่​ไม่มี​เลย ทั้ง​ที่​ทั้ง​จังหวัด​มี​ใบรับ​รอง มผช. ทุก​ประเภท​รวม 279 ใบ

มผช. 48/2557 ใช้​กับ​ผ้า​จก​ที่​ทอ​ด้วย​กี่​พื้น​บ้าน​หรือ​กี่​กระตุก

เกณฑ์​มี​ทั้ง​การ​ตรวจ​ด้วย​ตา​โดย​ผู้​เชี่ยวชาญ​อย่าง​น้อย 3 คน และ​ค่า​ทดสอบ​ใน​ห้อง​ปฏิบัติ​การ 5 ข้อ ได้แก่ ความ​เป็นก​รด-ด่าง สี​เอ​โซ การ​หด​ตัว​หลัง​ซัก และ​ความ​คงทน​ของ​สี​ต่อ​การ​ซัก​กับ​ต่อ​เหงื่อ

การ​ยื่น​ขอรับ​รอง​ไม่มี​ค่า​ธรรมเนียม และ​รับคำ​ขอ​เฉพาะ 1 ตุลาคม​ถึง 30 มิถุนายน​ของ​ปีงบประมาณ

คู่มือ​ของ​สำนักงาน​อุตสาหกรรม​จังหวัด​กำหนด​เวลา​ทำงาน​รวม 49 วัน​โดย​ไม่​นับ​เวลา​ทดสอบ​ใน​ห้อง​ปฏิบัติ​การ และ​ใบรับ​รอง 3,493 จาก 3,596 ใบ​ที่​ออก​ตั้งแต่​ธันวาคม 2567 ใน​ไฟล์​ของ สมอ. มีอายุ 5 ปี

ผ้า​จก​ได้​ใบรับ​รอง มผช. 61 ใบ​ทั่ว​ประเทศ แต่​ไม่มี​ใบ​ไหน​อยู่​ใน​เชียงใหม่ อ่าน​เกณฑ์ มผช. 48/2557 ฉลาก​สิบ​รายการ ค่า​ทดสอบ​ห้า​ข้อ และ​ขั้น​ตอน​ยื่น​ขอ สำหรับ​กลุ่ม​ทอ​ผ้า​แม่แจ่ม

กลุ่ม​ทอ​ผ้า​จก​ใน​แม่แจ่ม​ที่​อยาก​ขาย​ผ้า​ออนไลน์ มัก​ถาม​ว่า​ควร​มี​ตรา​รับรอง​แบบ​ไหน อำเภอ​แม่แจ่ม​อยู่​ทาง​ตะวัน​ตก​ของ​ดอย​อิน​ทน​นท์ มี 7 ตำบล คือ ช่าง​เคิ่ง ท่า​ผา บ้าน​ทับ แม่​ศึก แม่​นา​จร ปาง​หิน​ฝน และ​กอง​แขก ประชากร​ตาม​ทะเบียน ณ ธันวาคม 2568 มี 58,026 คน ตามสถิติ​ประชากร​ราย​ปี​ของ​สำนัก​ทะเบียน​กลาง กรม​การ​ปกครอง ชื่อ​ของ​อำเภอ​ผูก​กับ​ผ้า​ซิ่น​ตีนจก ซึ่งเอกสาร​องค์​ความ​รู้​ของ​ศูนย์​ส่ง​เส​ริม​ศิลป​า​ชีพ​ระหว่าง​ประเทศ (SACIT) ระบุ​ว่า​ได้​ขึ้น​ทะเบียน​เป็น​สิ่ง​บ่ง​ชี้​ทาง​ภูมิศาสตร์​เมื่อ​ปี 2555

บท​นี้​เจาะ​อีก​ตรา​หนึ่ง​ที่​ผู้​ผลิต​ผ้า​จก​ยื่น​ขอ​ได้ คือ​มาตรฐาน​ผลิตภัณฑ์​ชุมชน (มผช.) ของ​สำนักงาน​มาตรฐาน​ผลิตภัณฑ์​อุตสาหกรรม (สมอ.) บริษัท ฟิจิ⁠ทัล เอ​เจน​ซี จำกัด (PHYGITAL AGENCY) อ่านตัว​มาตรฐาน มผช. 48/2557 ผ้า​จก ทั้ง 9 ข้อ นับ​ราย​ชื่อ​ผู้​ได้​ใบรับ​รอง​จาก​ไฟล์​ของ สมอ. บน​ศูนย์​ข้อมูล​เปิด​ภาค​รัฐ แล้ว​เรียง​ตาม​ลำดับ​ที่​กลุ่ม​ทอ​ผ้า​จะ​เจอ​จริง

ใบรับ​รอง​ผ้า​จก 61 ใบ ไม่มี​ใบ​ไหน​อยู่​ใน​เชียงใหม่

ไฟล์ "ราย​ชื่อ​ผู้​ได้​รับ มผช. ทั้งหมด ณ เดือน​สิงหาคม 2568" ซึ่ง สมอ. อัป​โหลด​ขึ้นชุด​ข้อมูล​ราย​ชื่อ​ผู้​ได้​รับ​การ​รับรอง​มาตรฐาน​ผลิตภัณฑ์​ชุมชน เมื่อ 13 กันยายน 2568 มี​ใบรับ​รอง​รวม 11,222 ใบ ใน​จำนวน​นี้​เป็น​ผ้า​จก 61 ใบ ถือ​โดย​ผู้​ผลิต 60 ราย กระจาย​อยู่ 13 จังหวัด และ​ไม่มี​ผู้​ผลิต​ใน​เชียงใหม่​อยู่​ใน​ราย​ชื่อ

จังหวัด ใบรับ​รอง​ผ้า​จก อำเภอ​ที่​พบ
แพร่ 17 ลอง 15 · วัง​ชิ้น 2
อุทัยธานี 14 บ้านไร่ 14
อุตรดิตถ์ 12 ฟากท่า 6 · ตรอน 5 · น้ำปาด 1
ราชบุรี 5 —
สุโขทัย 3 —
ลำปาง · ชัยนาท จังหวัด​ละ 2 —
พะเยา · น่าน · บึงกาฬ · เชียงราย · สุพรรณบุรี · ศรีสะเกษ จังหวัด​ละ 1 —
เชียงใหม่ 0 —

ที่มา: นับ​จาก​ไฟล์ XLSX ของ สมอ. บน data.go.th (ข้อมูล ณ 13 กันยายน 2568) คอลัมน์ "ชื่อ มผช. ภาษา​ไทย" เท่ากับ "ผ้า​จก"

เชียงใหม่​มี​ใบรับ​รอง มผช. ทุก​ประเภท​รวม 279 ใบ แบ่ง​เป็นก​ลุ่ม​ของใช้-ของ​ตกแต่ง-ของ​ที่​ระลึก 122 ใบ กลุ่ม​ผ้า​และ​เครื่อง​แต่ง​กาย 111 ใบ สมุนไพร​ที่​ไม่ใช่​อาหาร 30 ใบ อาหาร 9 ใบ และ​เครื่อง​ดื่ม 7 ใบ ส่วน​อำเภอ​แม่แจ่ม​มี​ใบรับ​รอง​อยู่ 1 ใบ เป็น​เครื่อง​เรือน​ไม้​ประเภท​โต๊ะ​ของ​ผู้​ผลิต​ใน​ตำบล​กอง​แขก

ตัวเลข​ศูนย์​ใบ​ของ​เชียงใหม่​บอก​อะไร​ได้​บ้าง

ตัวเลข​นี้​บอก​ได้​เพียง​ว่า ณ วัน​ที่ สมอ. ทำ​ไฟล์ ไม่มี​ผู้​ผลิต​ผ้า​จก​ที่​มี​ที่​อยู่​ใน​เชียงใหม่​ถือ​ใบรับ​รอง มผช. 48/2557 ที่​ยัง​ไม่​หมด​อายุ ตัวเลข​ไม่​ได้​วัด​จำนวน​ช่าง​ทอ​หรือ​คุณภาพ​ของ​ผ้า​ใน​พื้นที่ เพราะ​ไฟล์​นี้​บันทึก​เฉพาะ​ผู้​ที่​ยื่น​ขอ​และ​ผ่าน​การ​รับรอง​แล้ว กลุ่ม​ทอ​ผ้า​ที่​ไม่​เคย​ยื่น​จึง​ไม่​ปรากฏ​ใน​ไฟล์​ไม่​ว่า​จะ​ผลิต​มาก​เพียง​ใด

มผช. 48/2557 ครอบคลุม​ผ้า​จก​แบบ​ไหน

มาตรฐาน​ฉบับ​นี้​ใช้​กับ​ผ้า​จก​ที่​ทอ​ด้วย​กี่​พื้น​บ้าน​หรือ​กี่​กระตุก โดย​ใช้​เส้น​ด้าย​จาก​เส้นใย​ธรรมชาติ เส้นใย​ประดิษฐ์ หรือ​เส้นใย​ผสม ตาม​ข้อ 1.1 ของ​มาตรฐาน ผ้า​ที่​ทอ​ด้วย​เครื่องจักร​แบบ​อื่น​จึง​อยู่​นอก​ขอบข่าย​ตั้งแต่​ข้อ​แรก

มาตรฐาน​ออก​โดย​ประกาศ สมอ. ฉบับ​ที่ 1901 (พ.ศ. 2557) ลง​วัน​ที่ 13 สิงหาคม 2557 ยกเลิก​ฉบับ​เดิม มผช. 48/2552 และ​มี​ผล​ตั้งแต่​วัน​ประกาศ ใน​ทะเบียน​ราย​ชื่อ​มาตรฐาน​ผลิตภัณฑ์​ชุมชน​ที่ สมอ. เผย​แพร่ ณ กรกฎาคม 2568 ซึ่ง​มี​มาตรฐาน​รวม 1,499 เรื่อง ผ้า​จก​ยัง​อ้าง​เลข​ฉบับ 48/2557 อยู่

ข้อ 3 แบ่ง​ผ้า​จก​เป็น 2 แบบ

แบบ นิยาม​ตาม​ข้อ 2 ตัวอย่าง​ใน​มาตรฐาน
แบบ​ดั้งเดิม ผ้า​ทอ​ที่​ลวดลาย​เกิด​จาก​การ​เพิ่ม​เส้น​ด้าย​พุ่ง​พิเศษ​หลาย​สี​เป็น​ช่วง ๆ บน​ลาย​พื้น อาจ​จก​บาง​ส่วน​หรือ​ทั่ว​ผืน ซิ่น​ตีนจก · ผ้า​จก​ทอ​ผสม​ลาย​ขิด​หรือ​ลายน้ำ​ไหล
แบบ​สมัย​นิยม (ร่วม​สมัย) ผ้า​จก​แบบ​ดั้งเดิม​ที่​ประยุกต์​ลาย หรือ​คั่น​ด้วย​ลาย​อื่น​อย่าง​น้อยห​นึ่ง​ลาย คั่น​ด้วย​มัด​หมี่ ขิด หรือ​หาง​กระรอก

ทั้ง​สอง​แบบ​อาจ​สอด​แทรก​เส้น​ไหม​แท้ เส้น​ด้าย หรือ​ดิ้น​เงิน​ดิ้น​ทอง​ได้

ผ้า​จก​ที่​ใช้​เส้นใย​ประดิษฐ์​ขอ มผช. ได้​หรือ​ไม่

ขอ​ได้ ข้อ 1.1 ของ มผช. 48/2557 รวม​เส้นใย​ประดิษฐ์​ไว้​ใน​ขอบข่าย​ตั้งแต่​ต้น และ​ข้อ 2 นิยาม​เส้นใย​ประดิษฐ์​ว่า​ครอบคลุม​เส้นใย​สังเคราะห์​อย่าง​พอ​ลิ​เอ​ส​เตอร์ ไนลอน อะค​ริ​ลิก กับ​เส้นใย​กึ่ง​สังเคราะห์​อย่าง​เร​ยอน เงื่อนไข​ที่​ผูก​ไว้​คือ​ชนิด​เส้นใย​ต้อง​ตรง​กับ​ที่​แจ้ง​บน​ฉลาก​ตาม​ข้อ 5.3 ผ้า​ที่​ทอ​ด้วย​เส้นใย​ผสม​แต่​ติด​ฉลาก​ว่า​ฝ้าย​ล้วน​จึง​ไม่​ผ่าน แม้​ลวดลาย​จะ​สมบูรณ์​ทุก​ช่วง

ผู้​เชี่ยวชาญ​สาม​คน​ตัดสิน​ลักษณะ​ทั่วไป​และ​เอกลักษณ์

ข้อ 9.1 ให้​แต่ง​ตั้ง​คณะ​ผู้​ตรวจ​สอบ​ที่​มี​ความ​เชี่ยวชาญ​ด้าน​ผ้า​จก​อย่าง​น้อย 3 คน แต่ละ​คน​ตรวจ​แยก​กัน​โดย​อิสระ และ​ตัดสิน​ได้​เพียง​ว่า​ผ่าน​หรือ​ไม่​ผ่าน วิธี​ตรวจ​คือ​คลี่​ผ้า​ออก​จาก​พับ ขึง​ใน​ที่​มี​แสง​สว่าง​เพียง​พอ ให้​เส้น​ด้าย​พุ่ง​อยู่​แนว​นอน​ระดับ​สายตา แล้ว​ตรวจ​พินิจ

สิ่ง​ที่​ผู้​ตรวจ​สอบ​ดู​มา​จาก​ข้อ 5.1 และ 5.2

  • ลักษณะ​ทั่วไป (ข้อ 5.1) ผ้า​ต้อง​สะอาด เรียบร้อย​ตลอด​ผืน ลวดลาย​และ​เนื้อ​ผ้า​สม่ำเสมอ​ตาม​แนว​ด้าย​ยืน​และ​ด้าย​พุ่ง
  • ข้อ​บกพร่อง​ที่​ระบุ​ไว้ สี​และ​เนื้อ​ผ้า​ไม่​สม่ำเสมอ ลาย​ผิด​หรือ​ลาย​ไม่​ต่อ​เนื่อง ผ้า​เป็น​ร่อง รู แยก เส้น​ด้าย​ขาด เส้น​ด้าย​ตึง​หรือ​หย่อน รอย​เส้น​ยืน​ผิด และ​ริม​ผ้า​เสีย เมื่อ​เห็น​ได้​ชัด​และ​มี​ผล​ต่อ​การ​ใช้​งาน
  • เอกลักษณ์ (ข้อ 5.2) ต้อง​เห็น​ลักษณะ​ของ​ผ้า​จก​ตาม​แบบ​ที่​แจ้ง คือ​ลาย​เกิด​จาก​ด้าย​พุ่ง​พิเศษ​หลาย​สี​เป็น​ช่วง​บน​ลาย​พื้น

เกณฑ์​ผ่าน​เขียน​ไว้​ใต้​ข้อ 5.2 ว่า​ผล​ตรวจ​ของ​ผู้​ตรวจ​สอบ​แต่ละ​คน​ต้อง​ไม่มี​ลักษณะ​ใด​ไม่​ผ่าน

ถ้า​ผู้​ตรวจ​สอบ​หนึ่ง​ใน​สาม​คน​ให้​ไม่​ผ่าน ผล​เป็น​อย่างไร

ถือว่า​ไม่​ผ่าน ถ้อยคำ​ใต้​ข้อ 5.2 ของ​มาตรฐาน​กำหนด​ว่า​ผล​การ​ตรวจ​สอบ​ลักษณะ​ทั่วไป​และ​เอกลักษณ์​ของ​ผู้​ตรวจ​สอบ​แต่ละ​คน​ต้อง​ไม่มี​ลักษณะ​ใด​ลักษณะ​หนึ่ง​ไม่​ผ่าน เกณฑ์​นี้​จึง​ไม่​ได้​ใช้​เสียง​ข้าง​มาก ผ้า​ที่​มี​ริม​เสีย​หนึ่ง​ช่วง​ซึ่ง​ผู้​ตรวจ​คน​เดียว​เห็น​ก็​ทำให้​ทั้ง​รุ่น​ตก กลุ่ม​ทอ​ผ้า​จึง​ควร​เลือก​ผืน​ที่​ตรวจ​เอง​แล้ว​ไม่​พบ​ข้อ​บกพร่อง​ตาม​รายการ​ใน​ข้อ 5.1 ไว้​สำหรับ​รุ่น​ที่​จะ​ยื่น

ตัวอย่าง​หนึ่ง​ผืน​ตัดสิน​ทั้ง​รุ่น​ได้​อย่างไร

ข้อ 8.1 นิยาม "รุ่น" ว่า​เป็น​ผ้า​จก​แบบ​เดียวกัน ทำ​ด้วย​กรรมวิธี​เดียวกัน และ​ทำ​หรือ​ส่ง​มอบ​หรือ​ซื้อ​ขาย​ใน​ระยะ​เวลา​เดียวกัน ข้อ 8.2.1 ให้​สุ่ม​ตัวอย่าง​จาก​รุ่น​เดียวกัน 1 ผืน ใช้​ตรวจ​ขนาด ลักษณะ​ทั่วไป เอกลักษณ์ การ​บรรจุ และ​ฉลาก จาก​นั้น​ข้อ 8.2.2 ใช้​ตัวอย่าง​ชุด​เดียวกัน​ส่ง​ทดสอบ​ค่า​ทาง​ห้อง​ปฏิบัติ​การ ข้อ 8.3 กำหนด​ว่า​ต้อง​ผ่าน​ทุก​ข้อ รุ่น​นั้น​จึง​เป็น​ไป​ตาม​มาตรฐาน กลุ่ม​ที่​ทอ​หลาย​ลาย​หลาย​เส้นใย​จึง​ต้อง​แยก​รุ่น​ให้​ชัด​ตั้งแต่​ก่อน​ยื่น

ค่า​ทดสอบ​ใน​ห้อง​ปฏิบัติ​การ​ห้า​ข้อ

นอกจาก​การ​ตรวจ​ด้วย​ตา ผ้า​จก​ต้อง​ผ่าน​ค่า​ทดสอบ 5 ข้อ​ใน​ข้อ 5.4-5.8 และ​ต้อง​มี​ชนิด​เส้นใย​ตรง​กับ​ฉลาก​ตาม​ข้อ 5.3 ค่าที่​ใช้​ตัดสิน​มี​ดังนี้

ข้อ รายการ เกณฑ์​ทั่วไป กรณี​สี​ธรรมชาติ
5.4 ความ​เป็นก​รด-ด่าง 5.0-8.0 ย้อม​ห้อม​หรือ​คราม 5.0-8.5
5.5 สี​เอ​โซ​ที่​ให้​แอ​โร​แม​ติก​แอ​มีน 24 ตัว แต่ละ​ตัว​ไม่​เกิน 30 มิลลิกรัม​ต่อ​กิโลกรัม ยกเว้น​ไม่​ต้อง​ทดสอบ
5.6 การ​เปลี่ยนแปลง​ขนาด​หลัง​ซัก​และ​ทำให้​แห้ง ไม่​เกิน​ร้อย​ละ 10 เกณฑ์​เดียวกัน
5.7 ความ​คงทน​ของ​สี​ต่อ​การ​ซัก ไม่​น้อย​กว่า​เก​รย์​สเกล​ระดับ 3 ไม่​น้อย​กว่า​ระดับ 2-3
5.8 ความ​คงทน​ของ​สี​ต่อ​เหงื่อ ทั้ง​สภาพ​กรด​และ​ด่าง ไม่​น้อย​กว่า​เก​รย์​สเกล​ระดับ 3 ไม่​น้อย​กว่า​ระดับ 2-3

ผ้า​ย้อม​สี​ธรรมชาติ​ได้​เกณฑ์​ผ่อน​ใน​ข้อ​ใด​บ้าง

ได้​ผ่อน 3 ข้อ​ตาม​ตัว​บท ข้อ​แรก​คือ​ข้อ 5.5 ยกเว้น​การ​ทดสอบ​สี​เอ​โซ​ทั้ง 24 ตัว​สำหรับ​สี​ย้อม​ธรรมชาติ ข้อ​ที่​สอง​คือ​ข้อ 5.7 และ 5.8 ลด​เกณฑ์​ความ​คงทน​ของ​สี​ต่อ​การ​ซัก​และ​ต่อ​เหงื่อ​จาก​ระดับ 3 เหลือ​ระดับ 2-3 ข้อ​ที่​สาม​คือ​ข้อ 5.4 ขยาย​ช่วง​ความ​เป็นก​รด-ด่าง​เป็น 5.0-8.5 เฉพาะ​ผ้า​ย้อม​ห้อม​หรือ​คราม ส่วน​การ​หด​ตัว​ไม่​เกิน​ร้อย​ละ 10 ใช้​เกณฑ์​เดียวกัน​ทุก​กรณี ผ้า​สี​ธรรมชาติ​จึง​ต้อง​แจ้ง​บน​ฉลาก​ให้​ตรง​กับ​ที่​ใช้​จริง​ด้วย

ฉลาก​ผ้า​จก​ต้อง​แจ้ง​สิบ​รายการ

ข้อ 7.1 กำหนด​ว่าที่​ฉลาก​หรือ​บรรจุ​ภัณฑ์​ผ้า​จก​ทุก​หน่วย​ต้อง​มี​ข้อความ​ที่​เห็น​ได้​ง่าย​และ​ชัดเจน ตัว​บท​พิมพ์​เลขลำดับ (2) ซ้ำ​สอง​บรรทัด รายการ​จริง​จึง​มี 10 รายการ

ลำดับ​ใน​ตัว​บท รายการ​บน​ฉลาก
(1) ชื่อ​ผลิตภัณฑ์​ตาม​ชื่อ มผช.
(2) แบบ เช่น ผ้า​จก​แบบ​ดั้งเดิม หรือ​แบบ​สมัย​นิยม
(2) เอกลักษณ์
(3) ชนิด​เส้นใย​ที่​ใช้ เช่น ฝ้าย ไหม​แท้
(4) ความ​กว้าง​และ​ความ​ยาว เป็น​นิ้ว​หรือ​เซนติเมตร
(5) กรณี​ใช้​สี​ธรรมชาติ ให้​ระบุ​พร้อม​ส่วน​ของ​พืช​ที่​ใช้
(6) ข้อ​แนะนำ​ใน​การ​ใช้​และ​การ​ดูแล​รักษา
(7) ประวัติ​ผลิตภัณฑ์ (ถ้า​มี)
(8) เดือน​และ​ปี​ที่​ทำ
(9) ชื่อ​ผู้​ทำ​หรือ​สถาน​ที่​ทำ พร้อม​ที่​ตั้ง หรือ​เครื่องหมายการค้า​ที่​จด​ทะเบียน

ตัวอย่าง​ฉลาก​ท้าย​ข้อ 7.1 เขียน​สี​ธรรมชาติ​ว่า "สี​น้ำตาล​จาก​เปลือก​สะเดา" ข้อ 4.1 ยัง​ผูก​ขนาด​จริง​กับ​ฉลาก คือ​ความ​กว้าง​และ​ความ​ยาว​ต้อง​ไม่​น้อย​กว่า​ที่​ระบุ​ไว้ วัด​ด้วย​อุปกรณ์​ที่​ละเอียด​ไม่​น้อย​กว่า 1 มิลลิเมตร​หรือ 1 ส่วน 8 นิ้ว

ฉลาก​ภาษา​อังกฤษ​สำหรับ​ลูกค้า​ต่าง​ชาติ​ใช้​แทน​ภาษา​ไทย​ได้​หรือ​ไม่

ใช้​เพิ่ม​ได้ แต่​ต้อง​มี​ความ​หมาย​ตรง​กับ​รายการ​ภาษา​ไทย​ที่​กำหนด​ไว้ ท้าย​ข้อ 7.1 ของ มผช. 48/2557 เขียน​ว่า​กรณี​ใช้​ภาษา​ต่าง​ประเทศ ต้อง​มี​ความ​หมาย​ตรง​กับ​ภาษา​ไทย​ที่​กำหนด​ไว้​ข้าง​ต้น ร้าน​ที่​ขาย​ให้​นัก​ท่อง​เที่ยว​จึง​ทำ​ฉลาก​สอง​ภาษา​ได้ โดย​ข้อความ​ภาษา​อังกฤษ​ต้อง​แปล​รายการ​เดียวกัน​ครบ เช่น ชนิด​เส้นใย ขนาด และ​ชื่อ​พืช​ที่​ให้​สี ข้อความ​ขาย​ที่​ไม่มี​ใน​รายการ​ภาษา​ไทย​ควร​แยก​ไป​ไว้​ใน​เอกสาร​แนบ

ยื่น​คำขอ​ได้ 1 ตุลาคม​ถึง 30 มิถุนายน ไม่มี​ค่า​ธรรมเนียม

คู่มือ​การ​รับรอง​มาตรฐาน​ผลิตภัณฑ์​ชุมชน​ของ​สำนักงาน​อุตสาหกรรม​จังหวัด​เพชรบุรี (ไฟล์​ลง​วัน​ที่​มิถุนายน 2567) ระบุ​ว่า​ไม่มี​ค่า​ธรรมเนียม รับคำ​ขอ​ตั้งแต่ 1 ตุลาคม​ถึง 30 มิถุนายน​ของ​ปีงบประมาณ และ​รับ​ไม่​เกิน 5 ราย​ต่อ​วัน กฎหมาย​ที่​อ้าง​คือ​ประกาศ​คณะ​กรรมการ​มาตรฐาน​ผลิตภัณฑ์​ชุมชน ฉบับ​ที่ 1/2564 เรื่อง​หลัก​เกณฑ์​และ​เงื่อนไข​ใน​การ​รับรอง คู่มือ​ระบุ​ผู้รับ​คำขอ​ว่า สมอ. หรือ​สำนักงาน​อุตสาหกรรม​จังหวัด (สอจ.) ผู้​ผลิต​ใน​แม่แจ่ม​จึง​ติดต่อ​สำนักงาน​อุตสาหกรรม​จังหวัด​เชียงใหม่

ผู้​ยื่น​ต้อง​เป็น​ผู้​ผลิต​เอง ไม่ใช่​ผู้​แอบ​อ้าง​หรือ​ผลิต​แอบแฝง และ​ต้อง​เข้า​ข่าย​อย่าง​ใด​อย่าง​หนึ่ง​ใน 3 แบบ

  • บุคคล​ทั่วไป
  • กลุ่ม​ผู้​ผลิต​ชุมชน​ที่​ขึ้น​ทะเบียน​ไว้​กับ​หน่วย​งาน​ราชการ หรือ​กลุ่ม​ตาม​กฎหมาย​วิสาหกิจ​ชุมชน
  • นิติบุคคล​ที่​ขึ้น​ทะเบียน​เป็น​ผู้​ประกอบ​การ​หนึ่ง​ตำบล​หนึ่ง​ผลิตภัณฑ์
ขั้น​ตอน​ใน​คู่มือ เวลา​ที่​กำหนด
รับคำ​ขอ (แบบ มช.1) และ​ตรวจ​เอกสาร 1 วัน
นัด​หมาย ตรวจ​สถาน​ที่​ผลิต เก็บ​ตัวอย่าง และ​ส่งตัว​อย่าง​ให้​หน่วย​ตรวจ​สอบ 34 วัน
ลง​นาม คณะ​กรรมการ​มี​มติ และ​ออก​ใบรับ​รอง 14 วัน
รวม 49 วัน ไม่​นับ​เวลา​ที่​หน่วย​ตรวจ​สอบ​ทดสอบ​ตัวอย่าง

กลุ่ม​ทอ​ผ้า​ที่​ยัง​ไม่​ได้​จด​ทะเบียน​วิสาหกิจ​ชุมชน​ยื่น​ขอ​ได้​หรือ​ไม่

ยื่น​ได้​ใน​นาม​บุคคล​ทั่วไป ซึ่ง​เป็น​คุณสมบัติ​แบบ​แรก​ใน​คู่มือ​ของ​สำนักงาน​อุตสาหกรรม​จังหวัด โดย​สมาชิก​คน​หนึ่ง​ยื่น​ใน​ฐานะ​ผู้​ผลิต ถ้า​กลุ่ม​ต้องการ​ให้​ชื่อ​กลุ่ม​ปรากฏ​บน​ใบรับ​รอง ต้อง​เป็นก​ลุ่ม​ที่​ขึ้น​ทะเบียน​กับ​หน่วย​งาน​ราชการ​หรือ​จด​ทะเบียน​ตาม​กฎหมาย​วิสาหกิจ​ชุมชน​ก่อน ขั้น​ตอน​จด​ทะเบียน​ที่​เกษตร​อำเภอ​อธิบาย​ไว้​ใน​บททำเล​สันกำแพง​สาย​ใหม่ กลุ่ม​งาน​ฝีมือ​จด​ทะเบียน​วิสาหกิจ​ชุมชน ใน​ไฟล์​ของ สมอ. ใบรับ​รอง​ผ้า​จก 31 ใบ​จาก 61 ใบ​ออก​ใน​ชื่อ​บุคคล​ที่​ขึ้น​ต้น​ด้วย​นาย​หรือ​นาง

ใบรับ​รอง​ที่​ออก​หลัง​ธันวาคม 2567 มีอายุ 5 ปี

ใน​ไฟล์​ของ สมอ. ณ 13 กันยายน 2568 ใบรับ​รอง​ที่​ออก​ตั้งแต่​ธันวาคม 2567 มี 3,596 ใบ ใน​จำนวน​นี้ 3,493 ใบ​มี​วัน​หมด​อายุ​ห่าง​จาก​วัน​ออก 5 ปี และ​ไม่มี​ใบ​ใด​มีอายุ 3 ปี ส่วน​ใบ​ที่​ออก​ระหว่าง​เมษายน 2565 ถึง​กันยายน 2567 มี 7,626 ใบ ใน​จำนวน​นี้ 7,115 ใบ​มีอายุ 3 ปี ตัวเลข​ทั้งหมด​คำนวณ​จาก​คอลัมน์​วัน​ที่​ออก​ใบรับ​รอง​กับ​วัน​หมด​อายุ​ของ​ทั้ง 11,222 ใบ บท​นี้​ยัง​ไม่​พบ​ประกาศ​ที่​เปิด​อ่าน​ได้​ซึ่ง​ระบุ​การ​เปลี่ยน​อายุ​ใบรับ​รอง จึง​รายงาน​เป็น​สิ่ง​ที่​เห็น​ใน​ข้อมูล ผู้​ยื่น​ควร​ดู​วัน​หมด​อายุ​บน​ใบรับ​รอง​ของ​ตน​เป็น​หลัก

ปี​ที่​ออก​ใบรับ​รอง​ผ้า​จก จำนวน อายุ​ใบรับ​รอง​ใน​ไฟล์ ปี​ที่​ครบ​กำหนด
2566 11 3 ปี 2569
2567 29 3 ปี 2570
2568 (ถึง​กันยายน) 21 5 ปี 2573

ใบรับ​รอง​หมด​อายุ​แล้ว​ยัง​ใช้​เครื่องหมาย มผช. ต่อ​ได้​หรือ​ไม่

ใบรับ​รอง​ใน​ไฟล์​ของ สมอ. ทุก​ใบ​มี​ทั้ง​วัน​ที่​ออก​และ​วัน​หมด​อายุ​กำกับ ความ​หมาย​ตรง​ตัว​คือ​สิทธิ์​ใช้​เครื่องหมาย​ผูก​กับ​ช่วง​เวลา​ระหว่าง​สอง​วัน​นั้น ผ้า​ที่​ทอ​หลัง​ใบรับ​รอง​หมด​อายุ​จึง​ไม่​ควร​ติด​เครื่องหมาย จนกว่า​จะ​ได้​ใบรับ​รอง​ใหม่ ผู้​ผลิต​ที่​ใบรับ​รอง​จะ​หมด​อายุ​ควร​นับ​เวลา​ย้อน​กลับ​จาก​วัน​หมด​อายุ เพราะ​คู่มือ​กำหนด​เวลา​ทำงาน 49 วัน​และ​รับคำ​ขอ​เฉพาะ​เดือน​ตุลาคม​ถึง​มิถุนายน ใบ​ที่​หมด​อายุ​ช่วง​กรกฎาคม​ถึง​กันยายน​จึง​ต้อง​ยื่น​ล่วง​หน้า​ตั้งแต่​ก่อน​สิ้น​เดือน​มิถุนายน

สิ่ง​บ่ง​ชี้​ทาง​ภูมิศาสตร์​กับ มผช. รับรอง​คนละ​เรื่อง

สิ่ง​บ่ง​ชี้​ทาง​ภูมิศาสตร์​รับรอง​ว่า​สินค้า​มา​จาก​แหล่ง​ผลิต​ที่​ขึ้น​ทะเบียน​และ​มี​ลักษณะ​ที่​ผูก​กับ​พื้นที่​นั้น ส่วน มผช. รับรอง​ว่า​ผ้า​ผืน​หนึ่ง​ผ่าน​เกณฑ์​คุณลักษณะ ค่า​ทดสอบ และ​ฉลาก​ตาม​มาตรฐาน ผู้​กำกับ​ดูแล​ก็​ต่าง​กัน สิ่ง​บ่ง​ชี้​ทาง​ภูมิศาสตร์​อยู่​กับ​กรม​ทรัพย์สิน​ทาง​ปัญญา ส่วน มผช. อยู่​กับ สมอ.

เอกสาร​ของ SACIT อธิบาย​ว่า​ผ้า​ซิ่น​ตีนจก​แม่แจ่ม​มี 3 ส่วน คือ​เอว​ซิ่น​หรือ​หัว​ซิ่น​อยู่​บน​สุด ตัว​ซิ่น​อยู่​ตรง​กลาง​และ​กว้าง​ที่สุด และ​ตีน​ซิ่น​ซึ่ง​เป็น​ส่วน​ตีนจก​ที่​ทอ​แยก​แล้ว​นำ​มา​ต่อ​กับ​ตัว​ซิ่น
ผ้า​ผืน​เดียว​อาจ​มี​ทั้ง​สอง​ตรา​ได้​ถ้า​ผ่าน​เงื่อนไข​ของ​ทั้ง​สอง​หน่วย​งาน วิธี​ขอ​ตรา GI ไทย​ไป​ติด​บน​สินค้า​อธิบาย​ไว้​ใน​บททำเล​ฝาง-แม่อาย ขาย​ส้ม​สายน้ำผึ้ง​ด้วย​ตรา GI ให้​ถูก​ขั้น​ตอน

ผ้า​จก​จาก​แม่แจ่ม​ที่​ได้ มผช. แล้ว​เรียก​ตัว​เอง​ว่า​สินค้า GI ได้​ทันที​หรือ​ไม่

ไม่​ได้ เพราะ​ใบรับ​รอง มผช. ไม่​ได้​ให้​สิทธิ์​ใช้​ชื่อ​หรือ​ตรา​สิ่ง​บ่ง​ชี้​ทาง​ภูมิศาสตร์ สิทธิ์​นั้น​มา​จาก​ทะเบียน​ของ​กรม​ทรัพย์สิน​ทาง​ปัญญา​และ​การ​ขอ​อนุญาต​ใช้​ตรา​แยก​ต่าง​หาก ใน​ทาง​กลับ​กัน ผ้า​ที่​ใช้​ตรา GI ก็​ยัง​ไม่​ได้​ผ่าน​ค่า​ทดสอบ​ห้า​ข้อ​ของ มผช. โดย​อัตโนมัติ ผู้​ขาย​จึง​ควร​เขียน​บน​ฉลาก​และ​หน้า​ขาย​เฉพาะ​ตรา​ที่​ได้​รับ​จริง พร้อม​เลข​ที่​ใบรับ​รอง​ของ​แต่ละ​ตรา

ฉลาก​สิบ​บรรทัด​บน​หน้า​ขาย​ออนไลน์

ข้อมูล​บน​ฉลาก​ตาม​ข้อ 7.1 ใช้​เป็น​โครง​ของ​หน้า​ขาย​ออนไลน์​ได้​เกือบ​ทั้ง​ชุด

รายการ​ตาม​ข้อ 7.1 ตำแหน่ง​บน​หน้า​ขาย​ออนไลน์
ชื่อ​ผลิตภัณฑ์ แบบ และ​เอกลักษณ์ ชื่อ​สินค้า​และ​ย่อหน้า​แรก
ชนิด​เส้นใย ความ​กว้าง ความ​ยาว ตาราง​สเปก​สินค้า
สี​ธรรมชาติ​และ​พืช​ที่​ใช้ หัวข้อ​วัตถุดิบ พร้อม​ภาพ​ใกล้​ของ​เนื้อ​ผ้า
ข้อ​แนะนำ​การ​ใช้​และ​ดูแล​รักษา หัวข้อ​วิธี​ดูแล ใกล้​ปุ่ม​สั่ง​ซื้อ
ประวัติ​ผลิตภัณฑ์ หัวข้อ​ที่มา​ของ​ลาย
เดือน​ปี​ที่​ทำ ชื่อ​ผู้​ทำ ที่​ตั้ง ส่วน​ข้อมูล​ผู้​ผลิต คู่​กับ​เลข​ที่​ใบรับ​รอง

ร้าน​ที่​รับ​ผ้า​จก​จาก​หลาย​กลุ่ม​มา​ขาย​ควร​แสดง​ข้อมูล​ผู้​ผลิต​อย่างไร

ควร​แยก​หน้า​สินค้า​ตาม​ผู้​ผลิต​แต่ละ​ราย และ​แสดง​ชื่อ​ผู้​ทำ​หรือ​สถาน​ที่​ทำ​ตาม​ที่​ปรากฏ​บน​ฉลาก​ของ​ผืน​นั้น ข้อ 7.1 (9) ผูก​ชื่อ​ผู้​ทำ​กับ​ตัว​ผ้า ไม่​ได้​ผูก​กับ​ร้าน​ที่​ขาย ถ้า​ผู้​ผลิต​ราย​ใด​ถือ​ใบรับ​รอง มผช. ให้​แสดง​เลข​ที่​ใบรับ​รอง​เฉพาะ​หน้า​สินค้า​ของ​ราย​นั้น และ​ไม่​นำ​เครื่องหมาย​ไป​ใช้​กับ​ผ้า​ของ​ราย​อื่น​ที่​ยัง​ไม่​ได้​รับรอง ผู้​ซื้อ​จึง​ตรวจ​ชื่อ​กับ​ไฟล์​ราย​ชื่อ​ของ สมอ. เอง​ได้

เริ่ม​จาก​ผืน​ที่​ขาย​ได้​บ่อย​ที่สุด​หนึ่ง​รุ่น

กลุ่ม​ทอ​ผ้า​ที่​ยัง​ไม่​เคย​ยื่น​ขอ มผช. เริ่ม​ได้​จาก​ผ้า​หนึ่ง​รุ่น​ที่​ทอ​ซ้ำ​บ่อย​ที่สุด เพราะ​เกณฑ์​ทั้งหมด​ตัดสิน​จาก​ตัวอย่าง 1 ผืน​ของ​รุ่น​นั้น ลำดับ​งาน​ที่​ตรง​กับ​ตัว​บท​คือ

  1. กำหนด​รุ่น​ให้​ชัด​ตาม​ข้อ 8.1 ว่า​เป็น​แบบ​ดั้งเดิม​หรือ​สมัย​นิยม และ​ใช้​เส้นใย​ชนิด​ใด
  2. ตรวจ​ผืน​ตัวอย่าง​ด้วย​ตา​เอง​ตาม​รายการ​ข้อ​บกพร่อง​ใน​ข้อ 5.1 ก่อน​ส่ง​ให้​ผู้​ตรวจ​สอบ​สาม​คน
  3. ทำ​ฉลาก​ครบ 10 รายการ​ตาม​ข้อ 7.1 รวม​ชื่อ​พืช​ที่​ให้​สี​ถ้า​ใช้​สี​ธรรมชาติ
  4. เตรียม​เอกสาร​ตาม​ประเภท​ผู้​ยื่น แล้ว​ยื่น​แบบ มช.1 ระหว่าง​เดือน​ตุลาคม​ถึง​มิถุนายน
  5. เมื่อ​ได้​ใบรับ​รอง จด​วัน​หมด​อายุ​ไว้ และ​นับ​ย้อน​เวลา​ต่อ​อายุ​ตาม​รอบ​รับคำ​ขอ

ดู​ภาพ​รวม​ของ​งาน​หัตถกรรม​เชียงใหม่​ใน​ตลาด​ต่าง​ประเทศ​ได้​ในหัตถกรรม​เชียงใหม่​สู่​ตลาด​โลก อ่าน​ตัวเลข​ส่ง​ออก​ราย​พิกัด และ​เส้น​ทาง​ฝั่ง​ดอย​อิน​ทน​นท์​ที่​ต่อ​เข้า​แม่แจ่ม​ได้​ในทำเล​จอมทอง-อิน​ทน​นท์ ขาย​ตาม​ฤดู​ที่​คน​ขึ้น​ดอย​ต่าง​กัน 7 เท่า

สรุป

ไฟล์​ของ สมอ. ณ 13 กันยายน 2568 มี​ใบรับ​รอง มผช. ผ้า​จก 61 ใบใน 13 จังหวัด แต่​ไม่มี​ใบ​ใด​อยู่​ใน​เชียงใหม่ แม้​ผ้า​ตีนจก​แม่แจ่ม​จะ​ได้​รับ​การ​คุ้มครอง​เป็น​สิ่ง​บ่ง​ชี้​ทาง​ภูมิศาสตร์​มา​ตั้งแต่​ปี 2555 มผช. 48/2557 ตัดสิน​จาก​ตัวอย่าง​หนึ่ง​ผืน​ต่อ​รุ่น ผ่าน​การ​ตรวจ​ด้วย​ตา​ของ​ผู้​เชี่ยวชาญ​สาม​คน ค่า​ทดสอบ​ห้า​ข้อ​ที่​ผ่อน​ให้​ผ้า​สี​ธรรมชาติ และ​ฉลาก​สิบ​รายการ การ​ยื่น​ไม่มี​ค่า​ธรรมเนียม รับคำ​ขอ​เฉพาะ​ตุลาคม​ถึง​มิถุนายน และ​ใบรับ​รอง​ส่วน​ใหญ่​ที่​ออก​ตั้งแต่​ธันวาคม 2567 มีอายุ​ห้า​ปี

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

คู่มือ​ของ​สำนักงาน​อุตสาหกรรม​จังหวัด​เพชรบุรี​ระบุ​ไว้​เพียง​ว่าการ​ยื่น​ขอรับ​รอง​ไม่มี​ค่า​ธรรมเนียม และ​เวลา​ทดสอบ​ของ​หน่วย​ตรวจ​สอบ​ไม่​นับ​รวม​ใน 49 วัน คู่มือ​ไม่​ได้​เขียน​เรื่อง​ค่า​ทดสอบ​ตัวอย่าง​ไว้ ผู้​ยื่น​ใน​เชียงใหม่​ควร​สอบถาม​สำนักงาน​อุตสาหกรรม​จังหวัด​เชียงใหม่​ตอน​ยื่น​แบบ มช.1

ขอบข่าย​ของ มผช. 48/2557 คือ​ผ้า​จก​ที่​เป็น​ผืน​ผ้า สินค้า​แปรรูป​มี​มาตรฐาน​ผลิตภัณฑ์​ชุมชน​เรื่อง​อื่น​รองรับ เช่น​ใน​ไฟล์​ของ สมอ. เชียงใหม่​มี​ใบรับ​รอง​กระเป๋า​ผ้า 8 ใบ​และ​เสื้อผ้า​สำเร็จรูป​หญิง 65 ใบ ผู้​ผลิต​จึง​ต้อง​เลือก​มาตรฐาน​ตาม​สินค้า​ที่​ขาย​จริง

นับ ข้อ 2 ของ​มาตรฐาน​นิยาม​เส้นใย​ธรรมชาติ​ว่า​เป็น​เส้นใย​จาก​พืช เช่น ฝ้าย ลินิน ป่าน กัญ​ชง และ​เส้นใย​จาก​สัตว์ เช่น ขน​สัตว์ ไหม ผ้า​จก​ที่​ทอ​ด้วย​กัญ​ชง​จึง​แจ้ง​ชนิด​เส้นใย​บน​ฉลาก​เป็น​กัญ​ชง​ได้​ตรง​ตาม​ข้อ 5.3

ไม่ใช่​ฉบับ​เดียวกัน สมอ. แยก​ผ้า​จก​ไท​ลื้อ​ไว้​เป็น มผช. 1472/2557 ซึ่ง​ประกาศ​ใน​วัน​เดียวกัน​คือ 13 สิงหาคม 2557 ใน​ไฟล์ ณ 13 กันยายน 2568 มี​ใบรับ​รอง​ผ้า​จก​ไท​ลื้อ 2 ใบ ทั้ง​สอง​ใบ​อยู่​ใน​เชียงราย

ข้อ 1.1 ของ มผช. 48/2557 จำกัด​ขอบข่าย​ไว้​ที่​ผ้า​จก​ซึ่ง​ทอ​ด้วย​กี่​พื้น​บ้าน​หรือ​กี่​กระตุก ผ้า​ที่​ทอ​ด้วย​กี่​แบบ​อื่น​จึง​อยู่​นอก​ขอบข่าย​ของ​มาตรฐาน​ฉบับ​นี้ และ​คุณสมบัติ​ผู้​ยื่น​ใน​คู่มือ​ของ​สำนักงาน​อุตสาหกรรม​จังหวัด​ยัง​กำหนด​ให้​เป็น​ผู้​ผลิต​ผลิตภัณฑ์​ชุมชน​เอง

PHYGITAL INSIGHT

ฟิจิ⁠ทัล​นับ​รายการ​ที่​ข้อ 7.1 บังคับ​ได้ 10 บรรทัด ซึ่ง​มากกว่า​ที่​ป้าย​ห้อย​ผ้า​ทอ​ทั่วไป​จะ​วาง​ได้​โดย​ไม่​แน่น​เกิน​อ่าน โดย​เฉพาะ​ผ้า​สี​ธรรมชาติ​ที่​ต้อง​บอก​ชื่อ​พืช​และ​ส่วน​ที่​ใช้ งาน​ออกแบบ​บรรจุ​ภัณฑ์​ใน​บริการ​ออกแบบ​กราฟิก​ของ​ฟิจิ⁠ทัล​จัด​ข้อความ​ตาม​ลำดับ​ของ​ตัว​บท​ให้​อยู่​บน​ป้าย​และ​กล่อง​ชุด​เดียวกัน กลุ่ม​ทอ​ผ้า​ใน​แม่แจ่ม​จึง​ใช้​แบบ​เดิม​ได้​ทั้ง​ตอน​ยื่น​ขอรับ​รอง​และ​ตอน​วาง​ขาย​จริง

ให้ PHYGITAL AGENCY ช่วยต่อยอดเรื่องนี้สู่ผลลัพธ์จริง

ฉลาก​ผ้า​จก​ตาม​ข้อ 7.1 ต้อง​แจ้ง​สิบ​รายการ​ให้​เห็น​ได้​ง่าย​และ​ชัดเจน​บน​ผ้า​ทุก​หน่วย

ให้ PHYGITAL AGENCY ออกแบบ​ป้าย​ห้อย ฉลาก และ​กล่อง​บรรจุ​ผ้า​จก​ที่​วางข้อ​ความ​ตาม​ข้อ 7.1 ของ มผช. 48/2557 ครบ​ทุก​รายการ พร้อม​ชุด​ข้อมูล​เดียวกัน​สำหรับ​หน้า​ขาย​ออนไลน์ สำหรับ​กลุ่ม​ทอ​ผ้า​และ​ร้าน​ผ้า​ทอ​ใน​อำเภอ​แม่แจ่ม​และ​พื้นที่​เชียงใหม่​ตอน​ใต้

PARANATH PANARATANA

WRITTEN BY

PARANATH PANARATANA

CHAIRMAN OF PHYGITAL AGENCY

ประธานกรรมการบริษัท ฟิจิทัล เอเจนซี จำกัด มีประสบการณ์ดูแลการตลาดที่ผสานโลกจริงและโลกออนไลน์เข้าด้วยกัน ตลอดจนเป็นที่ปรึกษาในการวินิจฉัยธุรกิจ อีกทั้งยังเคยทำงานในสายวิดีโอโปรดักชั่นและภาพยนตร์ไทยอีกด้วย