ข้ามไปเนื้อหาหลัก

AI Compliance Officer ต้อง​มี​ไหม EU AI Act มาตรา 4 ไม่​บังคับ

อัปเดตล่าสุด 29 กันยายน 2569
เวลาอ่านประมาณ 12 นาที
AI Compliance Officer ต้อง​มี​ไหม EU AI Act มาตรา 4 ไม่​บังคับ

KEY TAKEAWAYS

3 ประเด็น

มาตรา 4 ของ EU AI Act ให้​ผู้​พัฒนา​และ​ผู้​ใช้​ระบบ AI ทำให้​พนักงาน​ที่​ใช้​ระบบ​มี​ความ​รู้​ด้าน AI

หน้าที่​นี้​เริ่ม​ใช้​ตั้งแต่ 2 กุมภาพันธ์ 2568 และ​ใช้​กับ​บริษัท​นอก​ยุโรป​ด้วย​ถ้า​ระบบ​ถูก​นำ​ออก​ขาย​หรือ​ใช้​ใน​สหภาพ​ยุโรป หรือ​มี​ผล​ต่อ​คนใน​สหภาพ​ยุโรป

คำถาม​คำ​ตอบ​ของ​คณะ​กรรมาธิการ​ยุโรป​ระบุ​ว่า​ไม่​ต้อง​มี​ใบรับ​รอง ไม่​ต้อง​ตั้ง AI officer และ​ไม่​ต้อง​ตั้ง​คณะ​กรรมการ​ธร​รมาภิ​บาล AI

องค์กร​เก็บ​บันทึก​การ​ฝึก​อบรม​ภายใน​ไว้​เป็น​หลัก​ฐาน​ได้

ตำแหน่ง AI Compliance Officer จึง​เป็นการ​ตัดสิน​ใจ​ของ​องค์กร ไม่ใช่​ข้อ​บังคับ​ของ​มาตรา 4

การ​แก้ไข​ตาม​ชุด Digital Omnibus ที่​มี​ผลก​ลาง​เดือน​กรกฎาคม 2569 ยัง​ตัด​การ​กำหนด​ระดับ​ความ​รู้​ที่ "เพียง​พอ" ออก​ด้วย

EU AI Act มาตรา 4 ให้​บริษัท​ที่​ใช้ AI ส่ง​เสริม​ความ​รู้​ด้าน AI ของ​พนักงาน​ตั้งแต่ ก.พ. 2568 แต่ EU ตอบ​ไว้​ว่า​ไม่​ต้อง​ตั้ง AI officer และ​ไม่​ต้อง​มี​ใบรับ​รอง

ตำแหน่ง​งาน​สาย AI ที่​โผล่​ใน​ประกาศ​รับ​สมัคร​ช่วง​หลัง มี​ที่มา​ทั้ง​จาก​เทคโนโลยี​และ​จาก​กฎหมาย บท​นี้​เขียน​ให้​บริษัท​ไทย​ที่​ใช้​หรือ​ขาย​ระบบ AI ให้​ลูกค้า​ใน​ยุโรป และ​กำลัง​คิด​ว่า​ต้อง​จ้าง​คน​มา​ดูแล​เรื่อง​นี้​โดย​เฉพาะ​หรือ​ไม่ โดย​อ่าน​จาก​ตัว​บท​และ​เอกสาร​คำถาม​คำ​ตอบ​ของ​หน่วย​งาน​ยุโรป​โดยตรง

ประกาศ​รับ​สมัคร AI Compliance Officer ของ​บริษัท​ซอฟต์แวร์​ที่​มี​ลูกค้า​ใน​ยุโรป​เขียน​คุณสมบัติ​ไว้​ยาว​หนึ่ง​หน้า ต้อง​รู้​กฎหมาย รู้​เทคนิค และ​จัด​อบรม​พนักงาน​ได้ ผู้​บริหาร​ที่​อ่าน​ประกาศ​แบบ​นี้​จาก​บริษัท​อื่น​มัก​ถาม​ต่อว่า​บริษัท​ตัว​เอง​ต้อง​มี​ตำแหน่ง​นี้​ตาม​กฎหมาย​หรือ​เปล่า

ตำแหน่ง​งาน AI เกิด​จาก​เทคโนโลยี​และ​กฎหมาย

ชื่อ​บท​เดิม​รวม​สาม​ตำแหน่ง​ไว้​ด้วย​กัน แต่​ที่มา​ของ​แต่ละ​ตำแหน่ง​ต่าง​กัน

ตำแหน่ง ที่มา​หลัก หลัก​ฐาน​ที่​เปิด​ต้นทาง​ได้
AI Engineer ความ​ต้องการ​สร้าง​และ​ดูแล​ระบบ AI แผนภาพ​งาน​ที่​โต​เร็ว​ที่สุด​ใน​รายงาน​ของ WEF ปี 2025 มี AI and Machine Learning Specialists อยู่​อันดับ 3
AI Compliance Officer หน้าที่​ตาม​กฎหมาย​และ​นโยบาย​ของ​ลูกค้า มาตรา 4 ของ EU AI Act และ​คำถาม​คำ​ตอบ​ของ​คณะ​กรรมาธิการ​ยุโรป
AI Orchestrator การ​จัด​ให้​เครื่อง​มือ AI หลาย​ตัว​ทำงาน​ต่อ​กัน ยัง​ไม่​พบ​เอกสาร​ทางการ​ที่​นิยาม​ตำแหน่ง​นี้

ตำแหน่ง​แรก​มี​ตัวเลข​ความ​ต้องการ​จาก​การ​สำรวจ​นายจ้าง ตำแหน่ง​ที่​สอง​มี​ตัว​บท​รองรับ​บาง​ส่วน ส่วน​ตำแหน่ง​ที่​สาม​ยัง​เป็น​ชื่อ​เรียก​ที่​แต่ละ​บริษัท​ใช้​ต่าง​กัน บท​นี้​จึง​ลง​ราย​ละเอียด​ตำแหน่ง​ที่​สอง เพราะ​เป็น​ตำแหน่ง​เดียว​ที่​ถาม​ได้​ว่า​กฎหมาย​บังคับ​หรือ​ไม่

Prompt Engineer หาย​ไป​แล้ว​จริง​ไหม

บท​เดิม​เขียน​ว่า Prompt Engineer ถูก​ดูด​ซับ​เข้าไป​ใน​งาน AI Engineer แต่​ไม่​ได้​ใส่​แหล่ง​ที่มา บท​นี้​ยัง​ไม่​พบ​รายงาน​ที่​เปิด​ต้นทาง​ได้​และ​นับ​จำนวน​ประกาศ​รับ​สมัคร​ตำแหน่ง​นี้​ตาม​ปี จึง​ไม่​ยืนยัน​ข้อความ​นั้น สิ่ง​ที่​พูด​ได้​คือ​ทักษะ​เขียน​คำ​สั่ง​ให้​เครื่อง​มือ AI กลาย​เป็น​ส่วน​หนึ่ง​ของ​งาน​หลาย​ตำแหน่ง ตั้งแต่​นักการ​ตลาด​ไป​จนถึง​นัก​พัฒนา ซึ่ง​ตรง​กับ​ที่​รายงาน​ของ WEF จัด AI and big data เป็น​ทักษะ​ที่​โต​เร็ว​ที่สุด

มาตรา 4 ของ EU AI Act เขียน​ว่า​อะไร

หน้าที่​เรื่อง​ความ​รู้​ด้าน AI มา​จากมาตรา 4 ของ​กฎหมาย AI ของ​สหภาพ​ยุโรป หรือ Regulation (EU) 2024/1689 ตัว​บท​ฉบับ​ที่​เว็บไซต์​บริการ​ของ​สหภาพ​ยุโรป​แสดง​ไว้ กำหนด​ให้​ผู้​ให้​บริการ​ระบบ AI (provider) และ​ผู้นำ​ระบบ AI ไป​ใช้ (deployer) ดำเนิน​มาตรการ​เพื่อ​ให้​พนักงาน​และ​บุคคล​อื่น​ที่​ใช้​หรือ​ดูแล​ระบบ​ใน​นาม​ของ​ตน มี​ความ​รู้​ด้าน AI ใน​ระดับ​เพียง​พอ​เท่า​ที่​ทำได้ โดย​คำนึง​ถึง​ความ​รู้​ทาง​เทคนิค ประสบการณ์ การ​ศึกษา บริบท​ของ​การ​ใช้​ระบบ และ​กลุ่ม​คน​ที่​ระบบ​จะ​ถูก​ใช้​กับ​เขา

เว็บไซต์​เดียวกัน​เขียน​กำกับ​ไว้​ว่า​มาตรา​นี้​ถูก​แก้ไข​โดย​ชุด Digital Omnibus แล้ว แต่​ข้อความ​บน​หน้า​ยัง​ไม่​ได้​ปรับ​ตาม ราย​ละเอียด​การ​แก้ไข​อยู่​ในคำถาม​คำ​ตอบ​เรื่อง​ความ​รู้​ด้าน AI ของ​คณะ​กรรมาธิการ​ยุโรป

วัน​ที่ เหตุการณ์​ตาม​คำถาม​คำ​ตอบ​ของ​คณะ​กรรมาธิการ​ยุโรป
2 กุมภาพันธ์ 2568 มาตรา 4 เริ่ม​ใช้ หน้าที่​ส่ง​เสริม​ความ​รู้​ด้าน AI ของ​พนักงาน​มี​ผล​แล้ว
2 สิงหาคม 2568 กำหนด​ให้​ประเทศ​สมาชิก​ออก​กฎหมาย​ภายใน​เรื่อง​บท​ลงโทษ
19 พฤศจิกายน 2568 คณะ​กรรมาธิการ​เสนอ​ชุด​แก้ไข Digital Omnibus
กลาง​เดือน​กรกฎาคม 2569 การ​แก้ไข​มาตรา 4 มีผล หน้าที่​ยัง​อยู่ แต่​ไม่​กำหนด​ระดับ​ความ​รู้​ที่ "เพียง​พอ"
สิงหาคม 2569 หน่วย​งาน​กำกับ​ตลาด​ของ​แต่ละ​ประเทศ​เริ่ม​กำกับ​และ​บังคับ​ใช้

คำ​ว่า AI literacy ใน​กฎหมาย​หมาย​ถึง​อะไร

คำถาม​คำ​ตอบ​ของ​คณะ​กรรมาธิการ​ยุโรป​อธิบาย​ว่า​เป็นการ​ให้​คน​ที่​ทำงาน​กับ​ระบบ AI โดยตรง​มี​ทักษะ ความ​รู้ และ​ความ​เข้าใจ​ที่​ถูก​ต้อง​เกี่ยว​กับ​ระบบ​ที่​องค์กร​ให้​บริการ​หรือ​ใช้​อยู่ คำ​ว่า​บุคคล​อื่น​ที่​ใช้​ระบบ​ใน​นาม​องค์กร​ไม่​ได้​หมาย​ถึง​พนักงาน​อย่าง​เดียว แต่​รวม​คน​ที่​อยู่​ใน​ความ​ดูแล​ของ​องค์กร เช่น ผู้รับ​เหมา​และ​ผู้​ให้​บริการ เอกสาร​เดียวกัน​ของ​คณะ​กรรมาธิการ​ยุโรป​แนะนำ​ให้​เริ่ม​จาก​สี่​คำถาม คือ AI คือ​อะไร​และ​องค์กร​ใช้ AI ตัว​ไหน องค์กร​เป็น​ผู้​พัฒนา​หรือ​ผู้​ใช้ ระบบ​มี​ความ​เสี่ยง​แค่​ไหน และ​พนักงาน​แต่ละ​กลุ่ม​รู้​อะไร​อยู่​แล้ว

สิ่ง​ที่มา​ตรา 4 ไม่​ได้​บังคับ

คำถาม​คำ​ตอบ​ของ​คณะ​กรรมาธิการ​ยุโรป​ตอบ​คำถาม​ที่​ผู้​บริหาร​ถาม​บ่อย​ไว้​ตรง ๆ

  1. ใบรับ​รอง ไม่​จำเป็น องค์กร​เก็บ​บันทึก​การ​ฝึก​อบรม​หรือ​กิจกรรม​ให้​ความ​รู้​ไว้​ภายใน​ได้
  2. AI officer แบบ​เดียว​กับ DPO ตาม​กฎหมาย GDPR ไม่​บังคับ และ​ไม่​บังคับ​ให้​ตั้ง​คณะ​กรรมการ​ธร​รมาภิ​บาล AI
  3. การ​วัด​ระดับ​ความ​รู้​ของ​พนักงาน มาตรา 4 ไม่​ได้​บังคับ​ให้​วัด และ​ไม่​ได้​บังคับ​ให้​รับ​ประกัน​ระดับ​ความ​รู้​ของ​พนักงาน​ราย​คน
  4. บท​ลงโทษ​เฉพาะ​ของ​มาตรา 4 อยู่​ใน​กฎหมาย​ภายใน​ของ​แต่ละ​ประเทศ​สมาชิก และ​ต้อง​ได้​สัดส่วน​กับ​ความ​ร้าย​แรง เอกสาร​ระบุ​ว่า​มี​โอกาส​ถูก​ลงโทษ​มาก​ขึ้น​เมื่อ​มี​หลัก​ฐาน​ว่า​เหตุ​เกิด​เพราะ​พนักงาน​ไม่​ได้​รับ​การ​ฝึก​และ​คำ​แนะนำ​ที่​เหมาะ​สม

เอกสาร​เดียวกัน​เน้น​ว่า​ผู้​ใช้​ระบบ AI ความ​เสี่ยง​สูง​ยัง​ต้อง​ฝึก​พนักงาน​ให้​กำกับ​ดูแล​ระบบ​ได้ ซึ่ง​เป็น​หน้าที่​ที่​ไม่​ได้​ถูก​ผ่อน​ลง​ไป​พร้อม​การ​แก้ไข​มาตรา 4

ถ้า​ไม่​บังคับ ทำไม​บริษัท​ยัง​รับ​สมัคร AI Compliance Officer

เพราะ​งาน​ที่​ตำแหน่ง​นี้​ทำ​มี​มากกว่า​มาตรา 4 บริษัท​ที่​ขาย​ระบบ AI ความ​เสี่ยง​สูง​มีหน้า​ที่​อื่น​ใน​กฎหมาย​เดียวกัน​อีก​หลาย​ข้อ ลูกค้า​องค์กร​ใน​ยุโรป​ก็​มัก​ใส่​เงื่อนไข​เรื่อง​การ​ใช้ AI ไว้​ใน​สัญญา​ซื้อ​ขาย บริษัท​ที่​ถูก​ถาม​เรื่อง​นี้​บ่อย​จึง​ตั้ง​คน​ดูแล​เป็นการ​เฉพาะ การ​ตั้ง​ตำแหน่ง​จึง​เป็นการ​ตัดสิน​ใจ​ตาม​ขนาด​ความ​เสี่ยง​ของ​แต่ละ​บริษัท

บริษัท​ไทย​เกี่ยวข้อง​เมื่อไร

คำถาม​คำ​ตอบ​ของ​คณะ​กรรมาธิการ​ยุโรป​ระบุ​ว่า​กรอบ​กฎหมาย​นี้​ใช้​กับ​ผู้​ที่​อยู่​นอก​สหภาพ​ยุโรป​ด้วย ตราบ​ใด​ที่​ระบบ AI ถูก​นำ​ออก​สู่​ตลาด​สหภาพ​ยุโรป ถูก​ใช้​ใน​สหภาพ​ยุโรป หรือ​การ​ใช้​ระบบ​มี​ผล​ต่อ​คน​ที่​อยู่​ใน​สหภาพ​ยุโรป และ​ใช้​กับ​มาตรา 4 ด้วย

สถานการณ์​ของ​บริษัท​ไทย มาตรา 4 เกี่ยวข้อง​ไหม
ขาย​ซอฟต์แวร์​ที่​มี AI ให้​ลูกค้า​ใน​ยุโรป เกี่ยวข้อง ใน​ฐานะ​ผู้​ให้​บริการ​ระบบ
ใช้​แช​ตบ​อต​ตอบ​ลูกค้า​ที่​อยู่​ใน​ยุโรป อาจ​เกี่ยวข้อง ใน​ฐานะ​ผู้​ใช้​ระบบ​ที่​มี​ผล​ต่อ​คนใน​สหภาพ​ยุโรป
ใช้​เครื่อง​มือ AI ช่วย​งาน​ภายใน​กับ​ลูกค้า​ใน​ไทย​เท่านั้น ไม่​เข้า​เงื่อนไข​พื้นที่​ที่​คำถาม​คำ​ตอบ​ระบุ

ฝั่ง​ไทย สพธอ. (ETDA) ร่วม​กับ​กระ​ทร​วง​ดิจิทัลฯ เปิดรับ​ฟัง​ความ​เห็น​ต่อ (ร่าง) หลัก​การ​ของ​กฎหมาย​ว่า​ด้วย​ปัญญา​ประดิษฐ์ ถึง 24 มิถุนายน 2568 โดย​เน้น​การ​กำกับ​การ​ใช้ AI ที่​มี​ความ​เสี่ยง​สูง เอกสาร​นี้​เป็น​ร่าง​หลัก​การ ไม่ใช่​กฎหมาย​ที่​มี​ผล​บังคับ

ผู้​ให้​บริการ​กับ​ผู้​ใช้​ระบบ AI ต่าง​กัน​อย่างไร

ผู้​ให้​บริการ (provider) คือ​ผู้​ที่​พัฒนา​ระบบ AI หรือ​สั่ง​ให้​พัฒนา แล้ว​นำ​ออก​ขาย​หรือ​เปิด​ให้​ใช้​ใน​ชื่อ​ของ​ตัว​เอง ส่วน​ผู้​ใช้ (deployer) คือ​องค์กร​ที่​นำ​ระบบ​ของ​คน​อื่น​มา​ใช้​ใน​งาน​ของ​ตัว​เอง บริษัท​ไทย​ส่วน​ใหญ่​อยู่​ฝั่ง​ผู้​ใช้ เช่น ซื้อ​บริการ​แช​ตบ​อต​หรือ​เครื่อง​มือ​เขียน​ข้อความ​มา​ใช้​กับ​ลูกค้า มาตรา 4 ใช้​กับ​ทั้ง​สอง​ฝั่ง แต่​หน้าที่​อื่น​ใน​กฎหมาย​ฉบับ​เดียวกัน โดย​เฉพาะ​เรื่อง​ระบบ​ความ​เสี่ยง​สูง ตก​กับ​ผู้​ให้​บริการ​มากกว่า คำถาม​ข้อ b ใน​สี่​คำถาม​ที่​คณะ​กรรมาธิการ​แนะนำ จึง​ให้​องค์กร​ตอบ​ก่อน​ว่า​ตัว​เอง​อยู่​ฝั่ง​ไหน

ธุรกิจ​ที่​ใช้ AI ตอบ​ลูกค้า​ควร​เริ่ม​เตรียม​อะไร

เริ่ม​จาก​แจ้ง​ลูกค้า​ตั้งแต่​ข้อความ​แรก​ว่า​ผู้​ตอบ​เป็น​เครื่อง พร้อม​บอก​วิธี​ขอ​คุย​กับ​พนักงาน เหตุผล​จาก​ฝั่ง​ลูกค้า​อยู่​ในCall Center กับ AI ลูกค้า 64% ไม่​อยาก​ให้​บริษัท​ใช้ AI ตอบ ธุรกิจ​การ​เงิน​และ​ประกัน​ภัย​ที่​อยู่​ใต้​หน่วย​งาน​กำกับ​ของ​ไทย ควร​ตรวจ​แนว​ปฏิบัติ​เรื่อง AI ของ​หน่วย​งาน​ตัว​เอง​ประกอบ​ด้วย

ข้อ​จำกัด​ของ​บท​นี้

กฎหมาย​ไทย​เรื่อง AI ยัง​ไม่​ออก​เป็น​พระ​ราช​บัญญัติ ขอบเขต​ของ​บท​นี้​จึง​แคบ​กว่า​ที่​ชื่อ​บท​ชวน​ให้​คิด

  1. ข้อความ​ของ​มาตรา 4 บน​เว็บไซต์​บริการ​ยัง​เป็น​ฉบับ​ก่อน​แก้ไข เว็บไซต์​เขียน​กำกับ​ไว้​เอง บท​นี้​อธิบาย​การ​แก้ไข​จาก​คำถาม​คำ​ตอบ ไม่​ได้​อ่าน​ตัว​บท​ฉบับ​แก้ไข​ใน​ราช​กิจ​จา​นุ​เบกษา​ของ​สหภาพ​ยุโรป
  2. คำถาม​คำ​ตอบ​เขียน​วัน​เริ่ม​กำกับ​ไว้​สอง​วัน คือ 2 สิงหาคม 2569 และ 3 สิงหาคม 2569 ใน​คนละ​ย่อหน้า บท​นี้​จึง​เขียน​ว่า​เริ่ม​ใน​เดือน​สิงหาคม 2569
  3. บท​นี้​ไม่​ได้​ครอบคลุม​หน้าที่​ของ​ระบบ AI ความ​เสี่ยง​สูง ซึ่ง​มี​มาตรา​แยก​และ​หน้าที่​มากกว่า​มาตรา 4
  4. AI Orchestrator ยัง​ไม่มี​นิยาม​ทางการ ข้อความ​เดิม​ที่​เรียก​ตำแหน่ง​นี้​ว่า "งาน​แห่ง​ปี" ไม่มี​แหล่ง​ที่มา​จึง​ไม่​ได้​ใช้​ต่อ
  5. ความ​คืบ​หน้า​ของ​ร่าง​กฎหมาย AI ไทย​ไม่​ได้​ตรวจ​ต่อ หลัง​วัน​ปิด​รับ​ฟัง​ความ​เห็น​ที่ ETDA ประกาศ​ไว้

ทำ​บัญชี​เครื่อง​มือ AI ก่อน​จ้าง​คน

บริษัท​ที่​ยัง​ไม่​แน่ใจ​ว่า​ต้อง​มี​ตำแหน่ง​ดูแล AI หรือ​ไม่ ควร​เริ่ม​จาก​ข้อมูล​ที่​มี​ใน​บริษัท​เอง​ก่อน

  1. รายการ​เครื่อง​มือ AI ที่​ใช้​อยู่ แยก​ตาม​ทีม ระบุ​ว่า​เป็น​บริการ​ภายนอก​หรือ​ระบบ​ที่​บริษัท​พัฒนา​เอง
  2. ข้อมูล​ที่​ป้อน​เข้า​เครื่อง​มือ มี​ข้อมูล​ลูกค้า​หรือ​ข้อมูล​ที่​ติด​สัญญา​ของ​ผู้​อื่น​หรือ​เปล่า
  3. ลูกค้า​หรือ​ผู้​ใช้​อยู่​ที่ไหน ถ้า​มี​กลุ่ม​ที่​อยู่​ใน​สหภาพ​ยุโรป ให้​ตรวจ​เงื่อนไข​พื้นที่​ของ​กฎหมาย
  4. บันทึก​การ​ให้​ความ​รู้​พนักงาน เก็บ​วัน​ที่ หัวข้อ และ​ผู้​เข้า​ร่วม ตาม​แนว​ที่​คำถาม​คำ​ตอบ​ของ​ยุโรป​รับ​เป็น​หลัก​ฐาน
  5. ทบทวน​ทุก​หก​เดือน เพราะ​เครื่อง​มือ​และ​กฎหมาย​เปลี่ยน​เร็ว

บริษัท​ที่​ยัง​ไม่รู้​ว่า​พนักงาน​คน​ไหน​ใช้ AI กับ​งาน​อะไร เริ่ม​นับ​รายการ​ได้​พร้อมที่​ปรึกษา​การ​ตลาด ของ​ฟิจิ⁠ทัล ตัวอย่าง​ของ​งาน​ที่ AI ช่วย​ได้​แต่​กฎหมาย​ไทย​ยัง​ให้​คน​รับ​ผิด​ชอบ​คือAI ทำ​บัญชี​ได้​แค่​ไหน ประกาศ​ผู้​ทำ​บัญชี 2568 ยัง​ต้อง​มี​คน​ลงชื่อ

เมื่อไร​ที่​ควร​จ้าง​คน​ดูแล AI โดย​เฉพาะ

เมื่อ​รายการ​ใน​ข้อ 1-3 ยาว​จน​คน​เดิม​ดูแล​ไม่​ไหว หรือ​เมื่อ​บริษัท​พัฒนา​ระบบ AI ขาย​เอง และ​มี​ลูกค้า​ใน​ตลาด​ที่​มี​กฎหมาย​กำกับ ตัวเลข​ที่​ช่วย​ตัดสิน​คือ​จำนวน​เครื่อง​มือ จำนวน​ทีม​ที่​ใช้ และ​จำนวน​คำถาม​เรื่อง AI จาก​ลูกค้า​ใน​สัญญา​แต่ละ​ไตรมาส ถ้า​ตัวเลข​เหล่า​นี้​เพิ่ม​ทุก​ไตรมาส การ​มี​คน​รับ​ผิด​ชอบ​คน​เดียว​ช่วย​ให้​คำ​ตอบ​ตรง​กัน​ทั้ง​บริษัท ภาพ​รวม​ว่า​งาน​แบบ​ไหน​เกิด​ใหม่​และ​หาย​ไป​ตาม​ยุค​อยู่​ในอาชีพ​ที่​หาย​ไป​ตาม​ยุค งาน​ราว 60% ในปี 2018 ไม่มี​ชื่อ​ใน​ปี 1940

สรุป

มาตรา 4 ของ EU AI Act ให้​ผู้​พัฒนา​และ​ผู้​ใช้​ระบบ AI ส่ง​เสริม​ความ​รู้​ด้าน AI ของ​พนักงาน​ที่​ใช้​ระบบ หน้าที่​นี้​เริ่ม​ใช้​ตั้งแต่ 2 กุมภาพันธ์ 2568 และ​ใช้​กับ​บริษัท​นอก​ยุโรป​เมื่อ​ระบบ​ถูก​ขาย​หรือ​ใช้​ใน​สหภาพ​ยุโรป หรือ​มี​ผล​ต่อ​คนใน​สหภาพ​ยุโรป คำถาม​คำ​ตอบ​ของ​คณะ​กรรมาธิการ​ยุโรป​ระบุ​ว่า​ไม่​ต้อง​มี​ใบรับ​รอง ไม่​ต้อง​ตั้ง AI officer ไม่​ต้อง​วัด​ความ​รู้​พนักงาน​ราย​คน และ​การ​แก้ไข​ตาม​ชุด Digital Omnibus ที่​มี​ผลก​ลาง​ปี 2569 ตัด​การ​กำหนด​ระดับ "เพียง​พอ" ออก ตำแหน่ง AI Compliance Officer จึง​เป็นการ​ตัดสิน​ใจ​ตาม​ความ​เสี่ยง​ของ​แต่ละ​บริษัท ส่วน​ไทย​ยัง​อยู่​ใน​ขั้น​ร่าง​หลัก​การ​กฎหมาย AI ที่ สพธอ. เปิด​รับ​ฟัง​ความ​เห็น​เมื่อ​กลาง​ปี 2568

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ขึ้น​กับ​ว่า​ระบบ AI ของ​บริษัท​ถูก​นำ​ออก​ขาย​หรือ​ใช้​ใน​สหภาพ​ยุโรป หรือ​มี​ผล​ต่อ​คน​ที่​อยู่​ใน​สหภาพ​ยุโรป​หรือ​เปล่า การ​ไม่มี​สาขา​ไม่​ได้​ทำให้​พ้น​จาก​กฎหมาย ส่วน​บริษัท​ที่​ใช้ AI กับ​ลูกค้า​ใน​ไทย​เท่านั้น​ไม่​เข้า​เงื่อนไข​พื้นที่​นี้

ไม่​ต้อง คำถาม​คำ​ตอบ​ของ​คณะ​กรรมาธิการ​ยุโรป​ระบุ​ว่า​ไม่​จำเป็น​ต้อง​มี​ใบรับ​รอง องค์กร​เก็บ​บันทึก​การ​ฝึก​อบรม​และ​กิจกรรม​ให้​ความ​รู้​ไว้​ภายใน​เป็น​หลัก​ฐาน​ได้

มาตรา 4 ไม่​ได้​บังคับ​ให้​มี​ตำแหน่ง​ดูแล AI จึง​ไม่มี​ข้อ​ห้าม​เรื่อง​การ​ควบ​ตำแหน่ง องค์กร​จัด​คน​ตาม​ความ​เหมาะ​สม​ได้ แต่​ควร​ดู​ว่า​คน​คน​เดียว​มี​เวลา​และ​ความ​รู้​ทาง​เทคนิค​พอ​สำหรับ​ทั้ง​สอง​งาน​หรือ​ไม่ ถ้า DPO คน​นั้น​ได้​รับ​แต่ง​ตั้ง​ตาม PDPA ของ​ไทย มาตรา 42 วรรค​ท้าย​ให้​ทำงาน​อื่น​ได้ แต่​บริษัท​ต้อง​รับรอง​กับ สคส. ว่า​งาน​ด้าน AI ไม่​ขัด​หรือ​แย้ง​กับ​หน้าที่ DPO

คำถาม​คำ​ตอบ​ระบุ​ว่า​กฎหมาย​นี้​ไม่​ได้​สร้าง​ความ​ผิด​ทาง​อาญา​หรือ​สิทธิ​เรียก​ค่า​เสีย​หาย​ขึ้น​เอง ถ้า​มี​ความ​เสีย​หาย​เกิด​ขึ้น ผู้​เสีย​หาย​ฟ้อง​ผู้​ให้​บริการ​ระบบ​ได้​ตาม​กฎหมาย​ภายใน​ของ​แต่ละ​ประเทศ

ควร​รู้​ว่า​เครื่อง​มือ​ที่​ใช้​อยู่​ส่ง​ข้อมูล​ที่​ป้อน​เข้าไป​ไป​ที่ไหน ผลลัพธ์​ผิด​ได้​แบบ​ไหน และ​งาน​ชิ้น​ไหน​ต้อง​มี​คน​ตรวจ​ก่อน​เผย​แพร่ ตัวอย่าง​ข้อ​ห้าม​จาก​สัญญา​ภาพ​สต็​อก​อยู่​ในภาพ​สต็​อก​กับ AI สัญญา Getty ห้าม​นำ​ภาพ​เข้า​เครื่อง​มือ​ฝึก​โมเดล

คำถาม​คำ​ตอบ​ของ​คณะ​กรรมาธิการ​ยุโรป​อธิบาย​ว่า​บุคคล​อื่น​ที่​ใช้​ระบบ​ใน​นาม​องค์กร​รวม​ถึง​ผู้รับ​เหมา​และ​ผู้​ให้​บริการ​ที่​อยู่​ใน​ความ​ดูแล​ของ​องค์กร บริษัท​ที่​จ้าง​คนนอก​ใช้​เครื่อง​มือ AI กับ​งาน​ของ​ตัว​เอง จึง​ควร​บอก​เงื่อนไข​การ​ใช้ AI ไว้​ใน​ข้อ​ตกลง​จ้าง​งาน​ด้วย

บท​นี้​ไม่​พบ​มาตรฐาน​คุณวุฒิ​ทางการ​ของ​ตำแหน่ง​นี้​ใน​ไทย ประกาศ​รับ​สมัคร​ส่วน​ใหญ่​ต้องการ​พื้น​ฐาน​การ​เขียน​โปรแกรม​และ​ข้อมูล ซึ่ง​ตรง​กับ​กลุ่ม​งาน​ข้อมูล​และ​ซอฟต์แวร์​ที่​รายงาน​ของ WEF จัด​เป็น​งาน​โต​เร็ว

PHYGITAL INSIGHT

ฟิจิ⁠ทัล​ทวน​รายการ​เครื่อง​มือ AI ที่​แต่ละ​ทีม​ใช้​อยู่​จริง​ร่วม​กับ​ผู้​บริหาร​ก่อน​เริ่ม​เขียน​นโยบาย​ใด ๆ เพราะ​บริษัท​ส่วน​ใหญ่​ไม่รู้​ว่า​พนักงาน​ใช้​เครื่อง​มือ​กี่​ตัว​กับ​ข้อมูล​ลูกค้า​แบบ​ไหน บริการ​ที่​ปรึกษา​การ​ใช้ AI ใน​องค์กร​ของ​ฟิจิ⁠ทัล​เริ่ม​จาก​รายการ​นี้ แล้ว​แยก​งาน​ที่​ต้อง​มี​คน​ตรวจ​ก่อน​ส่ง​ลูกค้า ออก​จาก​งาน​ที่​ปล่อย​ให้​เครื่อง​มือ​ทำได้

ให้ PHYGITAL AGENCY ช่วยต่อยอดเรื่องนี้สู่ผลลัพธ์จริง

พนักงาน​ที่​ใช้ AI ใน​บริษัท​คุณ รู้​ความ​เสี่ยง​ของ​เครื่อง​มือ​นั้น​แล้ว​หรือ​ยัง

เริ่ม​ทำ​บัญชี​รายการ​เครื่อง​มือ AI ใน​ทีม​พร้อม PHYGITAL AGENCY

PARANATH PANARATANA

WRITTEN BY

PARANATH PANARATANA

CHAIRMAN OF PHYGITAL AGENCY

ประธานกรรมการบริษัท ฟิจิทัล เอเจนซี จำกัด มีประสบการณ์ดูแลการตลาดที่ผสานโลกจริงและโลกออนไลน์เข้าด้วยกัน ตลอดจนเป็นที่ปรึกษาในการวินิจฉัยธุรกิจ อีกทั้งยังเคยทำงานในสายวิดีโอโปรดักชั่นและภาพยนตร์ไทยอีกด้วย