ถ้าถามว่า Viber ฮิตที่ไหนมากที่สุด คำตอบที่คนไทยจำนวนไม่น้อยนึกถึงคือเมียนมา เพราะเคยได้ยินว่าคนเมียนมาใช้ Viber คุยกันเป็นหลัก แต่ความจริงแล้วตลาดหลักของ Viber อยู่ไกลจากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ไปมาก นั่นคือยุโรปตะวันออกและกลุ่มประเทศบอลข่าน ความเข้าใจผิดนี้อาจทำให้ธุรกิจไทยที่วางแผนส่งออกไปยุโรปมองข้ามช่องทางสื่อสารที่เข้าถึงผู้บริโภคในภูมิภาคนั้นได้ดีที่สุด
BUSINESS STRATEGY
Viber คืออะไร ทำไมยุโรปตะวันออกถึงติดแอปนี้ และธุรกิจไทยที่อยากส่งออกไปยุโรปควรรู้จัก
KEY TAKEAWAYS
3 ประเด็นตลาดหลักที่แท้จริงของ Viber คือยุโรปตะวันออกและบอลข่าน ไม่ใช่เมียนมาอย่างที่หลายคนเข้าใจ
เมียนมาเป็นเพียงตลาดรองอันดับ 5 ขณะที่ Viber เป็นแอปอันดับหนึ่งในเบลารุส บัลแกเรีย กรีซ และเซอร์เบีย
Viber เข้าถึงคนได้ราว 110 ล้านคนต่อวันในยุโรปกลาง-ตะวันออก-ใต้
จากผู้ใช้ลงทะเบียนทั่วโลกกว่า 1 พันล้านคน และมีอัตราการเข้าถึง (penetration) สูงถึง 70% ในโซนยุโรปตะวันออกและกลุ่มประเทศ CIS
ธุรกิจไทยที่วางแผนส่งออกไปยุโรปตะวันออกควรพิจารณา Viber เป็นช่องทางสื่อสารหลัก
แทนการใช้ WhatsApp หรือ Facebook Messenger ที่คนไทยคุ้นเคยมากกว่า เพราะพฤติกรรมผู้บริโภคในภูมิภาคนี้ผูกกับ Viber มากกว่าแพลตฟอร์มสากลอื่น
Viber คืออะไร และทำไมความเข้าใจที่ว่าฮิตเฉพาะเมียนมาถึงไม่ตรง ตลาดหลักจริงอยู่ยุโรปตะวันออกและบอลข่านที่เข้าถึงคนกว่า 110 ล้านคนต่อวัน พร้อมแนวทางใช้ส่งออกไปยุโรป
ทำไมคนไทยส่วนใหญ่เข้าใจผิดว่า Viber ฮิตแค่ในเมียนมา
ความเข้าใจผิดนี้มักเกิดจากการที่ธุรกิจไทยส่วนใหญ่รู้จัก Viber ผ่านบริบทของแรงงานเมียนมาในไทยหรือการค้าชายแดน ทำให้มองข้ามภาพรวมตลาดที่แท้จริงของแอปนี้
เมียนมาอยู่ตรงไหนในภาพรวมตลาดของ Viber จริง ๆ
ข้อมูลล่าสุดระบุว่าเมียนมาเป็นเพียงตลาดรองอันดับ 5 ของ Viber เท่านั้น ไม่ใช่ตลาดหลักอย่างที่เข้าใจกันทั่วไป ความเข้าใจผิดนี้เกิดขึ้นเพราะในบริบทของไทย ธุรกิจส่วนใหญ่ที่รู้จัก Viber มักมาจากการสื่อสารกับแรงงานเมียนมาในประเทศไทยหรือการค้าชายแดนไทย-เมียนมา ทำให้มองว่า Viber ผูกกับเมียนมาเป็นหลัก ทั้งที่ในความเป็นจริง Viber มีฐานผู้ใช้หลักอยู่ในภูมิภาคที่ห่างไกลจากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้อย่างสิ้นเชิง
ตลาดหลักจริงของ Viber อยู่ที่ไหน มีขนาดใหญ่แค่ไหน
ตลาดที่แท้จริงของ Viber คือยุโรปตะวันออกและกลุ่มประเทศบอลข่าน ซึ่งเป็นภูมิภาคที่ Viber ครองความนิยมมาอย่างต่อเนื่องยาวนาน
Viber มีขนาดตลาดและส่วนแบ่งการใช้งานในยุโรปตะวันออกมากแค่ไหน
Viber เข้าถึงคนได้ราว 110 ล้านคนต่อวันในยุโรปกลาง ตะวันออก และใต้ จากจำนวนผู้ใช้ลงทะเบียนทั่วโลกกว่า 1 พันล้านคน และผู้ใช้งานต่อเดือน (MAU) ราว 209 ล้านคน Viber เป็นแอปสื่อสารอันดับหนึ่งในเบลารุส บัลแกเรีย กรีซ และเซอร์เบีย โดยยูเครนเป็นประเทศที่สร้างปริมาณการใช้งานสูงสุดถึง 29.4% ของทั้งหมด ตามด้วยรัสเซีย 12.4% และเบลารุส 6.5% อัตราการเข้าถึง (penetration) ในโซนยุโรปตะวันออกและกลุ่มประเทศ CIS สูงถึง 70% และในบางตลาดมีอัตราการเข้าถึงสมาร์ตโฟนเกิน 90%
ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนว่า Viber ไม่ใช่แอปสื่อสารระดับรองในภูมิภาคนี้ แต่เป็นโครงสร้างพื้นฐานการสื่อสารหลักที่ธุรกิจต้องมีตัวตนอยู่ หากต้องการเข้าถึงผู้บริโภคยุโรปตะวันออกอย่างจริงจัง
ธุรกิจไทยที่ส่งออกไปยุโรปตะวันออกควรใช้ Viber อย่างไร
การเลือกช่องทางสื่อสารที่ผู้บริโภคในพื้นที่เป้าหมายใช้งานจริง สำคัญกว่าการใช้ช่องทางที่ธุรกิจคุ้นเคยจากตลาดอื่น
ธุรกิจไทยควรใช้ Viber แทนหรือควบคู่กับ WhatsApp และ Facebook Messenger
ควรใช้ควบคู่กันโดยให้น้ำหนักกับ Viber เป็นพิเศษเมื่อตลาดเป้าหมายอยู่ในยุโรปตะวันออกหรือบอลข่าน เนื่องจากพฤติกรรมผู้บริโภคในภูมิภาคนี้ผูกกับ Viber มากกว่าแพลตฟอร์มสากลอื่นที่ธุรกิจไทยคุ้นเคย Viber เปิดให้ธุรกิจใช้ Viber Business Messages สำหรับสื่อสารกับลูกค้าโดยตรง คล้ายกับ LINE OA ในไทย ทำให้สามารถส่งข้อมูลสินค้า อัปเดตสถานะการจัดส่ง หรือให้บริการหลังการขายผ่านช่องทางที่ผู้บริโภคในพื้นที่นั้นใช้งานอยู่แล้วเป็นประจำ
ธุรกิจที่ต้องการวางกลยุทธ์สื่อสารกับตลาดต่างประเทศเฉพาะทาง ลองดูบริการประชาสัมพันธ์ดิจิทัลของฟิจิทัล เอเจนซี ที่ช่วยออกแบบช่องทางสื่อสารให้เหมาะกับพฤติกรรมผู้บริโภคแต่ละภูมิภาค
Viber เหมาะกับสินค้าหรือธุรกิจแบบไหนมากที่สุด
ไม่ใช่ทุกธุรกิจที่ต้องลงทุนใน Viber แต่ธุรกิจที่มีตลาดเป้าหมายชัดเจนในยุโรปตะวันออกควรพิจารณาเป็นช่องทางหลัก
ธุรกิจไทยประเภทไหนควรพิจารณาใช้ Viber เป็นช่องทางหลัก
ธุรกิจที่มีสินค้าหรือบริการเจาะจงตลาดยุโรปตะวันออกและบอลข่านโดยตรง เช่น สินค้าไลฟ์สไตล์ อาหารพร้อมส่งออก หรือบริการด้านการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม ควรพิจารณา Viber เป็นช่องทางสื่อสารหลัก เพราะอัตราการเข้าถึงที่สูงในภูมิภาคนี้ทำให้เข้าถึงกลุ่มเป้าหมายได้กว้างกว่าการพึ่งพา WhatsApp หรือ Facebook Messenger เพียงอย่างเดียว ขณะที่ธุรกิจที่ยังไม่มีตลาดเป้าหมายชัดเจนในภูมิภาคนี้อาจยังไม่จำเป็นต้องลงทุนในช่องทางนี้ก่อน
รายละเอียดเปรียบเทียบกับตลาดที่คนไทยเข้าใจผิดว่า Viber ผูกอยู่ด้วยอ่านเพิ่มเติมได้ในการค้าชายแดนไทย-เมียนมา เฟรมเวิร์กเลือกตลาดอาเซียนทั้งหมดอยู่ในกลยุทธ์แบรนด์ไทยบุกตลาดอาเซียน: ทำไม Red Ocean ในไทยผลักให้ต้องมองออกไปนอกประเทศ ซูเปอร์แอปเฉพาะทางอีกตัวที่ธุรกิจไทยควรรู้จักก่อนเข้าตลาดเวียดนามอยู่ในZalo แอปที่คนไทยไม่รู้จัก แต่ครองใจคนเวียดนาม 98%: ธุรกิจไทยพลาดอะไรถ้าไม่มีตัวตนที่นี่ และบทเรียนจากแพลตฟอร์มที่เคยเป็นเจ้าตลาดแต่ถูกแซงในเวียดนามอยู่ในTiki เวียดนาม จากเจ้าตลาดของแท้ส่งไว สู่ผู้เล่นชายขอบ บทเรียนก่อนเลือกช่องทางส่งออก
เข้าใจตลาดที่แท้จริงของ Viber คือจุดเริ่มต้นของการส่งออกไปยุโรปตะวันออกอย่างมีประสิทธิภาพ
Viber ไม่ใช่แอปที่ผูกกับเมียนมาอย่างที่หลายคนเข้าใจ แต่เป็นแพลตฟอร์มสื่อสารหลักของยุโรปตะวันออกและบอลข่านที่เข้าถึงคนกว่า 110 ล้านคนต่อวัน ธุรกิจไทยที่วางแผนส่งออกไปภูมิภาคนี้ควรแก้ความเข้าใจผิดนี้และพิจารณา Viber เป็นช่องทางสื่อสารหลัก แทนการใช้แพลตฟอร์มที่คุ้นเคยจากตลาดอื่นเพียงอย่างเดียว
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ส่วนหนึ่งเกิดจากปัจจัยทางประวัติศาสตร์และความคุ้นเคยที่สะสมมานานในภูมิภาคนี้ Viber เข้าไปทำตลาดในยุโรปตะวันออกตั้งแต่ช่วงแรกและสร้างฐานผู้ใช้ที่เหนียวแน่นก่อน WhatsApp จะขยายตลาดเข้ามาแข่งขัน ทำให้พฤติกรรมการใช้งานยังคงผูกกับ Viber เป็นหลักจนถึงปัจจุบัน
ควรเริ่มจากการศึกษาพฤติกรรมผู้บริโภคในประเทศเป้าหมายเฉพาะเจาะจงก่อน เพราะแม้ Viber จะฮิตในภาพรวมของภูมิภาค แต่แต่ละประเทศก็มีความแตกต่างด้านวัฒนธรรมและกำลังซื้อ จากนั้นค่อยเปิดช่องทาง Viber Business Messages เพื่อทดลองสื่อสารกับกลุ่มเป้าหมายเบื้องต้น
หลักการทำงานคล้ายกัน คือใช้สำหรับสื่อสารกับลูกค้าโดยตรงผ่านบัญชีธุรกิจ แต่ธุรกิจไทยควรร่วมมือกับทีมหรือพันธมิตรที่เข้าใจภาษาและวัฒนธรรมของตลาดยุโรปตะวันออก เพราะการสื่อสารข้ามภูมิภาคที่ต่างวัฒนธรรมมากขนาดนี้ต้องอาศัยความเข้าใจบริบทท้องถิ่นมากกว่าการแปลภาษาตรงตัว
ไม่แนะนำให้ใช้แทนกัน แต่ควรใช้ควบคู่กัน Facebook และ Instagram ยังเหมาะกับการสร้างการรับรู้แบรนด์ในวงกว้าง ขณะที่ Viber เหมาะกับการสื่อสารเชิงลึกกับลูกค้าที่สนใจแล้ว เช่น การตอบคำถามสินค้าหรือแจ้งสถานะการสั่งซื้อ
สินค้าที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวและเล่าเรื่องราวได้ เช่น สินค้าไลฟ์สไตล์ อาหารและเครื่องดื่มพร้อมส่งออก หรือสินค้าหัตถกรรมมักได้รับความสนใจดี เพราะผู้บริโภคในภูมิภาคนี้มักให้ความสำคัญกับความแตกต่างและเรื่องราวเบื้องหลังสินค้ามากกว่าสินค้าทั่วไปที่หาซื้อได้ในท้องถิ่นอยู่แล้ว
PHYGITAL INSIGHT
ประเด็นที่ยังไม่ค่อยถูกพูดถึงคือ ความเข้าใจผิดเรื่อง Viber กับเมียนมาสะท้อนปัญหาที่กว้างกว่าแค่แอปนี้แอปเดียว ธุรกิจไทยจำนวนมากมักตัดสินใจเลือกช่องทางสื่อสารต่างประเทศจากประสบการณ์ที่ใกล้ตัวที่สุด เช่น สิ่งที่เคยเห็นจากแรงงานต่างชาติในประเทศหรือคู่ค้าที่คุ้นเคย แทนที่จะตรวจสอบข้อมูลตลาดจริงของภูมิภาคเป้าหมายก่อนตัดสินใจ
การส่งออกไปตลาดที่ไม่คุ้นเคยอย่างยุโรปตะวันออกจึงต้องเริ่มจากการทิ้งสมมติฐานเดิมและตรวจสอบพฤติกรรมผู้บริโภคจริงในแต่ละตลาดใหม่ทุกครั้ง เพราะสมมติฐานที่ผิดตั้งแต่ต้นอาจทำให้ธุรกิจลงทุนกับช่องทางที่ไม่มีใครในตลาดเป้าหมายใช้งานจริงเลยก็ได้
บริการที่เกี่ยวข้อง
ให้ PHYGITAL AGENCY ช่วยต่อยอดเรื่องนี้สู่ผลลัพธ์จริง
พร้อมวางกลยุทธ์สื่อสารกับตลาดยุโรปตะวันออกอย่างถูกช่องทางแล้วหรือยัง
ให้ PHYGITAL AGENCY ช่วยวิเคราะห์พฤติกรรมผู้บริโภคและออกแบบช่องทางสื่อสารที่เหมาะกับตลาดส่งออกเป้าหมายของคุณ
WRITTEN BY
PARANATH PANARATANA
CHAIRMAN OF PHYGITAL AGENCY
ประธานกรรมการบริษัท ฟิจิทัล เอเจนซี จำกัด มีประสบการณ์ดูแลการตลาดที่ผสานโลกจริงและโลกออนไลน์เข้าด้วยกัน ตลอดจนเป็นที่ปรึกษาในการวินิจฉัยธุรกิจ อีกทั้งยังเคยทำงานในสายวิดีโอโปรดักชั่นและภาพยนตร์ไทยอีกด้วย
