ออกแบบ UX UI แอป หน้า​ลบ​บัญชี​ที่ App Store และ Play บังคับ

งบ​ทำ​แอป​หมด​ไป​กับ​หน้า​จอ​ที่​ต้อง​กลับ​มา​แก้​หลัง​ส่ง​ตรวจ​กับ​ร้าน​ค้า​แอป เป็น​เรื่อง​ที่​เจ้าของ​ธุรกิจ​หลาย​ราย​กังวล​เมื่อ​จ้าง​ทำ​แอป​สมาชิก​หรือ​แอป​สะสม​แต้ม เพราะ​ทุกร​อบ​ที่​ถูก​ตี​กลับ​หมาย​ถึง​ค่า​แก้​แบบ ค่า​แก้​โค้ด และ​วัน​เปิด​ตัว​ที่​เลื่อน​ออก​ไป บท​นี้​ไล่​หน้า​จอ​ที่ App Store และ Google Play กำหนด​ไว้​ใน​เอกสาร​สาธารณะ เพื่อ​ให้​ผู้​ตรวจ​แบบ​ร่าง​รู้​ว่า​ต้อง​เห็น​อะไร​ใน​งาน UX/UI ก่อน​อนุมัติ​ให้​เขียน​โค้ด

ผู้​เขียน​เทียบ​เอกสาร​สอง​ชุด คือแนวทาง​การ​ตรวจ​แอป​ของ App Store และหน้า​อธิบาย​ข้อ​กำหนดการ​ลบ​บัญชี​ของ Google Play โดย​เปิด​อ่าน​ฉบับ​ที่​เผย​แพร่​ใน​เดือน​กันยายน 2569 UX/UI เป็น​ขั้น​แรก​ของ​บริการ​เว็บไซต์​และ​แอป​ของ บริษัท ฟิจิ⁠ทัล เอ​เจน​ซี จำกัด (PHYGITAL AGENCY) บริษัท​ไม่​ได้​แยก​ขาย​งาน​ออกแบบ​ผลิตภัณฑ์​เป็น​บริการ​เดี่ยว และ​ไม่​ได้​ทำการ​ทดสอบ​ผู้​ใช้​ใน​ห้อง​ทดลอง

เจ้าของ​ธุรกิจ​มัก​เริ่ม​คุย​เรื่อง​แอป​จาก​หน้าที่​อยาก​ให้​ลูกค้า​เห็น เช่น หน้า​แต้ม​สะสม หน้า​คูปอง หรือ​หน้า​โปรโมชัน หน้า​เหล่า​นี้​สำคัญ​ต่อย​อด​ขาย แต่​หน้าที่​ร้าน​ค้า​แอป​ตรวจ​ก่อน​อนุมัติ​มัก​เป็น​อีก​กลุ่ม​หนึ่ง คือ​หน้าที่​ผู้​ใช้​ควบคุม​บัญชี​และ​ข้อมูล​ของ​ตัว​เอง

แอป​ที่​ใช้​ดู​สินค้า​ได้​โดย​ไม่​สมัคร ต้อง​บังคับ​ให้​ล็อกอิน​ไหม

ไม่​ควร ข้อ 5.1.1(v) ของ App Store เขียน​ว่า​ถ้า​แอป​ไม่มี​ฟีเจอร์​สำคัญ​ที่​ต้อง​ใช้​บัญชี ให้​ผู้​ใช้​ใช้​งาน​ได้​โดย​ไม่​ต้อง​ล็อกอิน แอป​สะสม​แต้ม​ยัง​ต้อง​มี​บัญชี​เพราะ​แต้ม​ผูก​กับ​ตัว​คน แต่​หน้า​ดู​เมนู​หรือ​ดู​สาขา​เปิด​ให้​ใช้​ก่อน​สมัคร​ได้

App Store ใช้​ประโยค​เดียว​ใน​ข้อ 5.1.1(v) ว่า​ถ้า​แอป​รองรับ​การ​สร้าง​บัญชี ต้อง​มี​การ​ลบ​บัญชี​ภายใน​แอป​ด้วย Google Play เขียน​ราย​ละเอียด​ไว้​มากกว่า ตาม​หน้า​คำ​อธิบาย​ของ Play แอป​ที่​ให้​สร้าง​บัญชี​ต้อง​มี​สอง​ทาง

1. ทางใน​แอป ที่​ผู้​ใช้​หา​เจอ​ง่าย เช่น อยู่​ใน​หน้า​ตั้ง​ค่า​บัญชี ถ้า​ยัง​ทำการ​ลบ​แบบ​จบ​ใน​แอป​ไม่​ได้ Play อนุญาต​ให้​ใส่​ลิงก์​ใน​แอป​ที่​พา​ไป​หน้า​ขอ​ลบ​บน​เว็บ​แทน
2. ลิงก์​เว็บ ที่​โหลด​ได้​ไม่​ผิด​พลาด แสดง​ชื่อ​แอป​หรือ​ชื่อ​ผู้​พัฒนา​ตาม​ที่​อยู่​ใน​หน้า​ร้าน และ​ให้​ผู้​ใช้​ส่ง​คำขอ​ลบ​ได้​โดย​ไม่​ต้อง​กลับ​ไป​ติด​ตั้ง​แอป จะ​เป็น​ปุ่ม ฟอร์ม หรือ​อีเมล​ฝ่าย​บริการ​ลูกค้า​ก็ได้

Play ยัง​ระบุ​ว่า​เงื่อนไข​นี้​ใช้​แม้​บาง​ฟีเจอร์​ใช้ได้​โดย​ไม่มี​บัญชี และ​แอป​ที่​พา​ผู้​ใช้​ไป​สร้าง​บัญชี​นอก​แอป​ก็​นับ​ว่า​รองรับ​การ​สร้าง​บัญชี ข้อ​ยกเว้น​มี​เพียง​แอป​ส่วน​ตัว​ถาวร​และ​แอป​จัดการ​อุปกรณ์​ของ​องค์กร

ลบ​บัญชี​แล้ว​ต้อง​ลบ​ข้อมูล​การ​ซื้อ​ทั้งหมด​ไหม

ต้อง​ลบ​ข้อมูล​ที่​ผูก​กับ​บัญชี แต่​เก็บ​บาง​ส่วน​ได้​ถ้า​มี​เหตุผล​ที่​ชอบ​ธรรม Google Play ยก​ตัวอย่าง​เหตุผล​ด้าน​ความ​ปลอดภัย การ​ป้องกัน​การ​ฉ้อโกง และ​การ​ปฏิบัติ​ตาม​กฎหมาย และ​ให้​บอก​ผู้​ใช้​เรื่อง​การ​เก็บ​ข้อมูล​ไว้​ใน​นโยบาย​ความ​เป็น​ส่วน​ตัว ธุรกิจ​ที่​ต้อง​เก็บ​หลัก​ฐาน​การ​ขาย​ตาม​กฎหมาย​ภาษี​จึง​ควร​เขียน​ข้อความ​นี้​ไว้​ตั้งแต่​ขั้น​แบบ​ร่าง

ข้อความ​ใน​หน้า​ยืนยัน​การ​ลบ​ควร​บอก​อะไร

บอก​สาม​เรื่อง​ให้​ผู้​ใช้​ตัดสิน​ใจ​ได้​ใน​หน้า​เดียว คือ​แต้ม​หรือ​คูปอง​ที่​เหลือ​จะ​หาย​ไป​หรือ​ไม่ ข้อมูล​ใด​จะ​ถูก​ลบ และ​ข้อมูล​ใด​ยัง​เก็บ​ไว้​พร้อม​เหตุผล เช่น ใบ​กำกับ​ภาษี​ที่​ต้อง​เก็บ​ตาม​กฎหมาย ปุ่ม​ยืนยัน​ควร​เขียน​ผล​ของ​การ​กด​ตรง ๆ อย่าง "ลบ​บัญชี​และ​แต้ม​ทั้งหมด" แทน​คำ​กลาง ๆ อย่าง "ตกลง" ผู้​ใช้​ที่​เปลี่ยน​ใจ​จะ​ได้​หยุด​ก่อน​กด และ​ผู้​ใช้​ที่​ตั้งใจ​ลบ​ก็​ไม่​ต้อง​เดา​ว่า​กด​แล้ว​เกิด​อะไร

ข้อมูล​ที่​ส่ง​ให้​ผู้​ให้​บริการ​ภายนอก​ไป​แล้ว​ต้อง​ทำ​อย่างไร

Play ให้​ลบ​ข้อมูล​จาก​เซิร์ฟเวอร์​ของ​ตัว​เอง​และ​ขอ​ให้​ผู้​ให้​บริการ​ที่​ประมวล​ผล​ข้อมูล​แทน​ลบ​ด้วย แบรนด์​ที่​ใช้​ระบบ​ส่ง​ข้อความ​หรือ​ระบบ​สมาชิก​ของ​บริษัท​อื่น​ควร​ถาม​ผู้​ให้​บริการ​ก่อน​ว่า​รับคำ​ขอ​ลบ​แบบ​ใด

แบบ​ฟอร์ม Data safety ใน Play Console เกี่ยว​กับ​หน้า​จอ​อย่างไร

Google Play ให้​ผู้​พัฒนา​ทุก​ราย​ตอบ​คำถาม​เรื่อง​การ​ลบ​ข้อมูล​ใน​แบบ​ฟอร์ม Data safety และ​ใส่​ลิงก์​หน้า​ขอ​ลบ​บน​เว็บ คำ​ตอบ​บาง​ส่วน​แสดง​ใน​หน้า​ร้าน​ของ​แอป​เป็น​ป้าย​และ​พื้นที่ Data deletion ที่​ผู้​ใช้​กด​ไป​ขอ​ลบ​ได้ ตาม​ลำดับ​เวลา​ใน​หน้า​เดียวกัน กำหนด​ส่ง​คำ​ตอบ​คือ​วัน​ที่ 7 ธันวาคม 2566 และ​ขอ​ขยาย​ได้​ถึง​วัน​ที่ 31 พฤษภาคม 2567 ถ้า​คำ​ตอบ​ไม่​ครบ​หรือ​มี​ปัญหา แอป​ใหม่​และ​การ​อัปเดต​จะ​เผย​แพร่​ไม่​ได้ ลิงก์​ที่​ทีม​ออกแบบ​วาง​ไว้​จึง​ต้อง​เป็น​ลิงก์​เดียว​กับ​ที่​ทีม​พัฒนากร​อก​ใน​แบบ​ฟอร์ม

ข้อ 4.8 ของ App Store กำหนด​ว่า​แอป​ที่​ใช้​บริการ​ล็อกอิน​ของ​บุคคล​ที่​สาม เช่น Facebook Login หรือ Google Sign-In เป็น​บัญชี​หลัก ต้อง​มี​บริการ​ล็อกอิน​อีก​ทาง​ที่​เทียบ​เท่า​กัน และ​ทาง​นั้น​ต้อง​มี​คุณสมบัติ​สาม​ข้อ

1. เก็บ​ข้อมูล​แค่​ชื่อ​และ​อีเมล
2. ให้​ผู้​ใช้​ซ่อน​อีเมล​จริง​ได้ ตอน​สร้าง​บัญชี
3. ไม่​เก็บ​การ​ใช้​งาน​ใน​แอป​ไป​ใช้​โฆษณา โดย​ไม่​ได้​รับ​ความ​ยินยอม

ข้อ​นี้​ไม่​ใช้​กับ​แอป​ที่​ใช้​ระบบ​บัญชี​ของ​บริษัท​เอง​อย่าง​เดียว เช่น สมัคร​ด้วย​เบอร์​โทร​และ​รหัส OTP ของ​แบรนด์ แบบ​ร่าง​หน้า​ล็อกอิน​จึง​ต้อง​ตัดสิน​เรื่อง​นี้​ก่อน​วาด​ปุ่ม

ข้อ 5.1.1(i) กำหนด​ให้​นโยบาย​ความ​เป็น​ส่วน​ตัว​บอก​ว่า​แอป​เก็บ​ข้อมูล​อะไร เก็บ​อย่างไร ใช้​ทำ​อะไร ส่ง​ให้​ใคร​บ้าง เก็บ​นาน​เท่าไร และ​ผู้​ใช้​ขอ​ลบ​ข้อมูล​หรือ​เลิก​ให้​ความ​ยินยอม​ด้วย​วิธี​ใด ลิงก์​นโยบาย​ต้อง​อยู่​ทั้ง​ใน​ข้อมูล​ของ​แอป​ใน App Store Connect และ​ใน​แอป​ตรง​ที่​เปิด​ได้​ง่าย ข้อ 5.1.1(ii) เพิ่ม​ว่า​ฟีเจอร์​ที่​ผู้​ใช้​จ่าย​เงิน​ต้อง​ไม่​ขึ้น​กับ​การ​ยอม​ให้​เข้า​ถึง​ข้อมูล และ​ต้อง​มี​วิธี​ถอน​ความ​ยินยอม​ที่​เข้าใจ​ง่าย

ข้อ 5.1.1(iv) ห้าม​หลอก​หรือ​บังคับ​ให้​ผู้​ใช้​ยอม​ให้​เข้า​ถึง​ข้อมูล​ที่​ไม่​จำเป็น และ​แนะนำ​ให้​มี​ทาง​เลือก​เมื่อ​ผู้​ใช้​ไม่​ยินยอม ตัวอย่าง​ใน​เอกสาร​คือ​ถ้า​ผู้​ใช้​ไม่​ให้​ตำแหน่ง ให้​พิมพ์​ที่​อยู่​เอง​ได้ สำหรับ​แอป​สาขา หน้า​ค้นหา​สาขา​จึง​ควร​มี​ช่อง​พิมพ์​ชื่อ​เขต​หรือ​จังหวัด​คู่​กับ​ปุ่ม​ใช้​ตำแหน่ง​ปัจจุบัน

ข้อ 4.2 ของ App Store ขอ​ให้​แอป​มี​ฟีเจอร์ เนื้อหา และ​หน้า​จอ​ที่​ยก​ระดับ​เกิน​กว่า​เว็บไซต์​ที่​นำ​มา​ห่อ​ใหม่ แอป​ที่​ไม่​ค่อย​มี​ประโยชน์ ไม่มี​เอกลักษณ์ หรือ​ไม่มี​ลักษณะ​ของ​แอป อาจ​ไม่​ได้​รับ​อนุมัติ ข้อ 4.2.2 เพิ่ม​ว่าน​อก​จาก​แอป​แค​ต​ตา​ล็อก แอป​ไม่​ควร​เป็น​สื่อ​การ​ตลาด โฆษณา ส่วน​ตัด​ของ​เว็บ หรือ​รวม​ลิงก์​เป็น​หลัก

ข้อ 4.2.6 เกี่ยว​กับ​ธุรกิจ​ที่​จ้าง​ผู้​ให้​บริการ​แอป​สำเร็จรูป แอป​ที่​สร้าง​จาก​เทมเพลต​เชิง​พาณิชย์​หรือ​บริการ​สร้าง​แอป​จะ​ถูก​ปฏิเสธ เว้น​แต่​เจ้าของ​เนื้อหา​เป็น​ผู้​ส่ง​ตรวจ​เอง ผู้​ให้​บริการ​แบบ​นี้​ไม่​ควร​ส่ง​แอป​แทน​ลูกค้า

ข้อ 4.2.3 ยัง​ขอ​ให้​แอป​ทำงาน​ได้​ด้วย​ตัว​เอง​โดย​ไม่​ต้อง​ติด​ตั้ง​แอป​อื่น​ก่อน และ​ถ้า​ต้อง​ดาวน์โหลด​ไฟล์​เพิ่ม​ตอน​เปิด​ครั้ง​แรก ต้อง​บอก​ขนาด​ไฟล์​และ​ถาม​ผู้​ใช้​ก่อน สำหรับ​แอป​สะสม​แต้ม​ที่​เก็บ​รูป​สินค้า​จำนวน​มาก หน้า​จอ​เปิด​ครั้ง​แรก​จึง​ต้อง​มี​ข้อความ​บอก​ขนาด​และ​ปุ่ม​ให้​ผู้​ใช้​เลือก

จ้าง​ผู้​ให้​บริการ​แอป​สำเร็จรูป ต้อง​ถาม​อะไร​ก่อน​เซ็น

ถาม​ว่า​ใคร​เป็น​ผู้​ส่ง​แอป​เข้า​ตรวจ และ​ส่ง​ใน​ชื่อ​บัญชี​นัก​พัฒนา​ของ​ใคร ข้อ 4.2.6 ยอมรับ​สอง​แบบ แบบ​แรก​คือ​เจ้าของ​เนื้อหา​ส่ง​เอง​จาก​บัญชี​ของ​ตัว​เอง แบบ​ที่​สอง​คือ​ผู้​ให้​บริการ​ทำ​แอป​เดียว​ที่​รวม​ร้าน​ค้า​หลาย​ราย​ไว้​ข้าง​ใน เช่น แอป​ค้นหา​ร้าน​อาหาร​ที่​แต่ละ​ร้าน​มีหน้า​ของ​ตัว​เอง ถ้า​ข้อ​เสนอ​คือ​ผู้​ให้​บริการ​จะ​ส่ง​แอป​แยก​ใน​ชื่อ​แบรนด์​ให้​เอง แบบ​นั้น​ตรง​กับ​กรณี​ที่​ข้อ 4.2.6 บอก​ว่า​จะ​ถูก​ปฏิเสธ

ร้าน​ที่​มี​เว็บ​อยู่​แล้ว​ควร​ทำ​แอป​ไหม

ขึ้น​กับ​ว่า​แอป​จะ​มี​อะไร​ที่​เว็บ​ให้​ไม่​ได้ เช่น บัตร​สมาชิก​ที่​สแกน​หน้า​ร้าน การ​แจ้ง​เตือน​เมื่อ​แต้ม​ใกล้​หมด​อายุ หรือ​การ​สั่ง​ซ้ำ​จาก​ประวัติ ถ้า​คำ​ตอบ​คือ​แอป​จะ​แสดง​หน้า​เดียว​กับ​เว็บ การ​ปรับ​เว็บ​ให้​ใช้บน​มือ​ถือ​ได้​ดี​เป็น​ทาง​ที่​ตรง​กว่า

เอกสาร​ทั้ง​สอง​ชุด​แก้ไข​บ่อย​และ​ใช้​ถ้อยคำ​กว้าง​ใน​หลาย​จุด ห้า​เรื่อง​ต่อ​ไป​นี้​ยัง​ต้อง​ตัดสิน​จาก​การ​ตรวจ​จริง​หรือ​ถาม​ผู้​เชี่ยวชาญ

1. ความเร็ว​ใน​การ​ลบ Google Play ใช้​คำ​ว่า​ควร​ทำให้​เสร็จ​ใน​เวลา​อัน​สมควร ไม่​ได้​กำหนด​จำนวน​วัน และ​แนะนำ​ให้​ปรึกษา​ที่​ปรึกษา​กฎหมาย​เรื่อง​กฎ​ของ​แต่ละ​ประเทศ
2. คำ​ว่า​แอป​ที่​มี​ประโยชน์​ไม่​พอ ข้อ 4.2 ไม่มี​รายการ​ฟีเจอร์​ขั้น​ต่ำ ผู้​ตรวจ​ของ Apple เป็น​คน​ตัดสิน
3. เว็บ​แอป เอกสาร​ทั้ง​สอง​ใช้​กับ​แอป​ที่​ส่ง​เข้า​ร้าน​ค้า เว็บ​แอป​ที่​เปิด​ผ่าน​เบราว์เซอร์​ไม่​อยู่​ใน​ขอบเขต
4. กฎหมาย​ไทย สิทธิ​ของ​เจ้าของ​ข้อมูล​ตาม PDPA เป็น​อีก​ชั้น​หนึ่ง บท​นี้​ไม่​ได้​วิเคราะห์
5. การ​ตรวจ​จริง บท​นี้​ไม่​ได้​ส่ง​แอป​ตัวอย่าง​เข้า​ตรวจ จึง​ไม่มี​ข้อมูล​ว่า​ผู้​ตรวจ​ถาม​อะไร​เพิ่ม​ใน​ทาง​ปฏิบัติ

แบบ​ร่าง​ที่​พร้อม​ส่ง​ให้​ทีม​พัฒนา​มีหน้า​จอ​เกี่ยว​กับ​บัญชี​และ​ข้อมูล​อย่าง​น้อย​ห้า​หน้า นอก​เหนือ​จาก​หน้าที่​ใช้​ขาย​ของ

1. หน้า​เข้า​สู่​ระบบ ที่​มี​ทาง​ล็อกอิน​ตาม​ข้อ 4.8 ถ้า​ใช้​บัญชี​โซ​เชีย​ล
2. หน้า​ตั้ง​ค่า​บัญชี ที่​มี​ปุ่ม​ลบ​บัญชี​และ​ลิงก์​นโยบาย​ความ​เป็น​ส่วน​ตัว
3. หน้า​ยืนยัน​การ​ลบ ที่​บอก​ผู้​ใช้​ว่า​ข้อมูล​ใด​ถูก​ลบ ข้อมูล​ใด​เก็บ​ไว้​และ​เพราะ​อะไร
4. หน้า​ขอ​ลบ​บัญชี​บน​เว็บ ที่​แสดง​ชื่อ​แอป​ตรง​กับ​หน้า​ร้าน
5. หน้า​ขอ​สิทธิ์ พร้อม​ทาง​เลือก​เมื่อ​ผู้​ใช้​ไม่​ให้​สิทธิ์ เช่น พิมพ์​ที่​อยู่​เอง

เรื่อง​ใคร​ถือ​โดเมน ซอร์สโค้ด และ​บัญชี​นัก​พัฒนา​หลัง​ส่ง​มอบ อ่าน​ได้​ในรับ​ทำ​เว็บไซต์ เว็บ​แอป และ​โมบาย​แอป ใคร​ถือ​โดเมน​และ​ซอร์สโค้ด ขั้น​ตอน​เมื่อ​ลูกค้า​ขอ​ดู​หรือ​ขอ​ลบ​ข้อมูล​ตาม​กฎหมาย​ไทย​มี​ในPDPA กับ​การ​ตลาด ลูกค้า​ขอ​ดู ขอลบ ขอ​ระงับ​ข้อมูล​ต้อง​ทำ​อะไร หลุม​พราง​ด้าน​ข้อมูล​ใน​ระบบ​ที่​เชื่อม​หน้า​ร้าน​กับ​ออนไลน์​ดู​ต่อ​ได้ที่Data Privacy ใน Phygital: 3 หลุม​พราง​และ​วิธี​รับมือ PDPA ส่วน​ขอบเขต​งาน​ออกแบบ​และ​พัฒนา​อยู่​ที่​หน้าบริการ Website

หน้า​ลบ​บัญชี​ต้อง​ผ่าน​การ​อนุมัติ​ของ​ฝ่าย​ไหน

สอง​ฝ่าย ผู้​ดูแล​ข้อมูล​ลูกค้า​อนุมัติ​รายการ​ข้อมูล​ที่​ลบ​และ​ที่​เก็บ เพราะ​รู้​ว่า​ข้อมูล​ใด​ต้อง​เก็บ​ตาม​กฎหมาย ส่วน​ฝ่าย​การ​ตลาด​อนุมัติ​เฉพาะ​ถ้อยคำ​ที่​ผู้​ใช้​อ่าน​บน​หน้า​จอ

แอป​ที่​ให้​ผู้​ใช้​สร้าง​บัญชี​ต้อง​มี​ทาง​ลบ​บัญชี​ใน​แอป​ตาม App Store ข้อ 5.1.1(v) และ Google Play ขอ​เพิ่ม​ลิงก์​เว็บ​ที่​ขอ​ลบ​ได้​โดย​ไม่​ต้อง​ติด​ตั้ง​แอป​ใหม่ การ​ลบ​บัญชี​ต้อง​รวม​ข้อมูล​ที่​ผูก​กับ​บัญชี และ​เก็บ​บาง​ส่วน​ได้​เมื่อ​บอก​เหตุผล App Store ยัง​กำหนด​ทาง​ล็อกอิน​ทาง​เลือก​เมื่อ​ใช้​บัญชี​โซ​เชีย​ล​ตาม​ข้อ 4.8 ห้าม​ขอ​สิทธิ์​เกิน​จำเป็น และ​ต้องการ​ให้​แอป​มี​มากกว่า​หน้า​เว็บ​ที่​ห่อ​มา​ตาม​ข้อ 4.2 ธุรกิจ​ที่​เห็น​หน้า​จอ​เหล่า​นี้​ใน​แบบ​ร่าง​ตั้งแต่​ต้น ลด​โอกาส​จ่าย​ค่า​แก้​หลัง​ส่ง​ตรวจ