เมกะ​โปร​เจ​กต์​ตาก ถนน​ข้าม​เขา​ไป​แม่สอด รถ​วัน​ละ 5,791 คัน

เมกะ​โปร​เจ​กต์​ตาก​ที่​ถูก​พูด​ถึง​ต่อ​เนื่อง​มี​ทั้ง​รถไฟ​ทาง​คู่​สาย​ใหม่​แม่สอด-ตาก-กำแพงเพชร-นครสวรรค์ ทางหลวง​พิเศษ​ระหว่าง​เมือง​ตาก-แม่สอด และ​ด่าน​พรมแดน​แห่ง​ที่ 2 ที่​แม่สอด ทุก​โครงการ​เกี่ยว​กับ​การ​ขน​คน​และ​สินค้า​ข้าม​แนว​เขา​ระหว่าง​ตัว​จังหวัด​กับ​ชายแดน ข่าว​แต่ละ​ชิ้น​รายงาน​วงเงิน​และ​ปี​เปิด​ใช้​ต่าง​กัน​ไป ธุรกิจ​ที่​จะ​วางแผน​ตาม​ข่าว​จึง​ต้อง​มี​ตัวเลข​ฐาน​ที่​วัด​ได้​จริง​ก่อน

ตัวเลข​ฐาน​ที่​ใคร​ก็​ดาวน์โหลด​ได้​ฟรี​คือ​ปริมาณ​จราจร​เฉลี่ย​ราย​วัน​ที่​กรม​ทางหลวง​สำรวจ​ทุก​ปี​บน​ทางหลวง​ทุก​สาย​ใน​ความ​รับ​ผิด​ชอบ บท​นี้​เทียบ​ไฟล์​ปี 2561 กับ​ปี 2567 และ 2568 ของ​ถนน​สาย​หลัก​ใน​จังหวัด​ตาก แล้ว​แปลง​เป็น​เกณฑ์​ที่​ธุรกิจ​ตาม​แนว​ถนน​ใช้​ตัดสิน​ใจ​ก่อน​โครงการ​ใหญ่​จะ​เกิด​จริง

ตัวเลข​ใน​บท​นี้​เป็น​ปริมาณ​รถ​เฉลี่ย​ต่อ​วัน​ตลอด​ปี ณ จุด​สำรวจ​หนึ่ง​จุด​ของ​แต่ละ​ช่วง​ถนน ยอด​รวม​ไม่​นับ​รถ​จักรยานยนต์ และ​บอก​จำนวน​คัน​เท่านั้น ไม่​ได้​บอก​จำนวน​ผู้​โดยสาร น้ำ​หนัก หรือ​มูลค่า​สินค้า​บน​รถ

ชุด​ข้อมูล​ปริมาณ​การ​จราจร​บน​ทางหลวง​ของ​กรม​ทางหลวง บน​บัญชี​ข้อมูล​กระทรวง​คมนาคม แยก​ตัวเลข​ราย​จุด​สำรวจ เมื่อ​ดึง​เฉพาะ​จุด​ใน​จังหวัด​ตาก​ที่​เกี่ยว​กับ​แนว​แม่สอด​จะ​ได้​ดังนี้

หน่วย​เป็น​คัน​ต่อ​วัน ช่วง​ที่​รถ​หนา​แน่น​ที่สุด​ใน​ตาราง​คือ​ทางหลวง​หมายเลข 1 ช่วง​วัง​เจ้า-ตาก ซึ่ง​เป็น​แนว​เหนือ-ใต้​ผ่าน​ตัว​จังหวัด มี​รถ​มากกว่า​ช่วง​ข้าม​เขา​ไป​แม่สอด​ราว​สาม​เท่า

ทำไม​ช่วง​แม่​ละ​เมา-ตาก​มี​รถ​น้อย​กว่า​ช่วง​ใกล้​ด่าน

ไฟล์​ของ​กรม​ทางหลวง​ไม่​ได้​ระบุ​เหตุผล สิ่ง​ที่​อ่าน​ได้​คือ​ช่วง​ใกล้​สะพาน​มิตรภาพ​รวม​รถ​ที่​วิ่ง​ไป​มา​ใน​เมือง​แม่สอด​ด้วย จุด​สำรวจ​ที่ กม. 10+015 มี​รถยนต์​นั่ง​ไม่​เกิน​เจ็ด​คน 5,667 คัน​ต่อ​วัน​ใน​ปี 2568 ขณะ​ที่​ช่วง​ข้าม​เขา​มี​เพียง 1,788 คัน ธุรกิจ​ที่​ใช้​ตัวเลข​ช่วง​ใกล้​ด่าน​ไป​คาด​จำนวน​รถ​ผ่าน​หน้า​ร้าน​ริม​ทาง​ช่วง​กลาง​เขา​จะ​ได้​ตัวเลข​สูง​เกิน​จริง​เกือบ​เท่า​ตัว

ยอด​รวม​ของ​ช่วง​แม่​ละ​เมา-ตาก​ลด​ลง​ราว 5% ใน​เจ็ด​ปี แต่​ประเภท​รถ​ข้าง​ใน​เปลี่ยน​มากกว่า​นั้น จุด​สำรวจ​เดียวกัน​ที่ กม. 56+405 แยก​รถ​ไว้​ดังนี้

รถ​บรรทุก​ตั้งแต่​หก​ล้อ​ขึ้น​ไป​รวม​กัน​ได้ 1,208 คัน​ใน​ปี 2561 และ 1,211 คัน​ใน​ปี 2568 เกือบ​เท่า​เดิม แต่​รถ​กึ่ง​พ่วง​ซึ่ง​เป็น​รถ​หัว​ลาก​ตู้​สินค้า​เพิ่ม​ขึ้น​ราว 28% ส่วน​รถ​กระบะ​และ​รถ​บรรทุก​สี่​ล้อ​ลด​ลง​ราว 30%

รถ​กึ่ง​พ่วง​ที่​เพิ่ม​ขึ้น​บอก​อะไร​กับ​ธุรกิจ​ขนส่ง​ใน​ตาก

บอก​ว่า​สินค้า​ที่​ข้าม​เขา​มี​แนว​โน้ม​ไป​อยู่​บน​รถ​คัน​ใหญ่​ขึ้น​และ​เที่ยว​น้อย​ลง ตัวเลข​นี้​เป็น​ค่า​เฉลี่ย​ราย​วัน​ของ​จุด​สำรวจ​เดียว จึง​ยัง​ไม่​พอ​สรุป​ว่า​เกิด​กับ​ทั้ง​เส้น​ทาง แต่​พอ​ให้​ผู้​ประกอบ​การ​ขนส่ง​ราย​เล็ก​ตั้ง​คำถาม​กับ​ตัว​เอง​ได้​ว่า​รถ​สี่​ล้อ​ที่​มี​อยู่​ยัง​เหมาะ​กับ​งาน​ข้าม​เขา​หรือ​ไม่ และ​ควร​หัน​ไป​รับ​งาน​กระจาย​สินค้า​ใน​อำเภอ​แทน​หรือ​เปล่า

ถนน​ที่​รถ​เพิ่ม​มาก​ที่สุด​ใน​กลุ่ม​ที่​เกี่ยว​กับ​แม่สอด​คือ​ทางหลวง 1090 ซึ่ง​ออก​จาก​แม่สอด​ไป​ทาง​อำเภอ​อุ้มผาง จุด​ที่ กม. 17+000 เพิ่ม​จาก 6,837 คัน​ต่อ​วัน​ใน​ปี 2561 เป็น 10,130 คัน​ใน​ปี 2568 หรือ​ราว 48% ช่วง​ปลาย​ทาง​อุ้มผาง-กะ​แง่​คี​ที่ กม. 167+799 เพิ่ม​จาก 904 เป็น 2,110 คัน และ​มี​รถ​จักรยานยนต์​อีก 2,014 คัน​ต่อ​วัน

ทางหลวง​หมายเลข 1 ช่วง​วัง​เจ้า-ตาก​เพิ่ม​จาก 16,398 เป็น 18,455 คัน รถ​บรรทุก​สี่​ล้อ​บน​ช่วง​นี้​เพิ่ม​จาก 3,284 เป็น 6,818 คัน​ต่อ​วัน ส่วน​ทางหลวง​หมายเลข 12 ช่วง​ตาก-หนองเสือ​ซึ่ง​ออก​ไป​ทาง​ตะวัน​ออก​ลด​จาก 6,350 เหลือ 5,082 คัน

ถนน​สาย​รอง​ใน​อำเภอ​ชายแดน​ให้​ภาพ​ต่าง​กัน​ไป ทางหลวง 1175 ช่วง​แม่ระมาด-ห้วย​ส้มป่อย​เพิ่ม​จาก 2,028 เป็น 2,385 คัน​ต่อ​วัน ขณะ​ที่ทาง​หลวง 1206 ช่วง​ซอ​โอ-วะ​เล่ย์​ใน​อำเภอ​พบพระ​ลด​จาก 6,721 เหลือ 5,587 คัน ทั้ง​ที่​ทะเบียน​ราษฎร​ของ​พบพระ​เพิ่ม​เร็ว ตัวเลข​คน​กับ​ตัวเลข​รถ​จึง​ควร​ดู​คู่​กัน ไม่​ควร​ใช้​ชุด​ใด​ชุด​หนึ่ง​แทน​อีก​ชุด

รถ​จักรยานยนต์​บน​ถนน​สาย​ชายแดน​บอก​อะไร​กับ​ร้าน​ริม​ทาง

บอก​ว่า​มี​คนใน​พื้นที่​ใช้​ถนน​เส้น​นั้น​เดิน​ทาง​ระยะ​สั้น​มาก​ขึ้น ยอด​รวม​ของ​กรม​ทางหลวง​ไม่​นับ​รถ​จักรยานยนต์ แต่​ไฟล์​แยก​ไว้​อีก​คอลัมน์ ช่วง​แม่​ละ​เมา-ตาก​เพิ่ม​จาก 123 เป็น 556 คัน​ต่อ​วัน​ระหว่าง​ปี 2561 ถึง 2568 ช่วง​ใกล้​สะพาน​มิตรภาพ​เพิ่ม​จาก 2,236 เป็น 3,110 คัน และ​ช่วง​อุ้มผาง-กะ​แง่​คี​เพิ่ม​จาก 605 เป็น 2,014 คัน ร้าน​ค้า​ริม​ทาง​ที่​ขาย​ของใช้​ประจำ​วัน​ควร​นับ​คอลัมน์​นี้​ด้วย เพราะ​ลูกค้า​ที่​ขี่​รถ​จักรยานยนต์​มัก​แวะ​ซื้อ​ใกล้​บ้าน​มากกว่า​คน​ขับ​รถ​ผ่าน​ทาง

ถนน​ทาง​เข้า​สะพาน​ข้าม​แม่น้ำ​เมย​แห่ง​ที่ 2 มี​รถ​แบบ​ไหน​มาก​ที่สุด

รถ​บรรทุก​ตั้งแต่​หก​ล้อ​ขึ้น​ไป​มาก​ที่สุด ในปี 2568 จุด​สำรวจ​บน​ทางหลวง 130 มี​รถ​เฉลี่ย 2,417 คัน​ต่อ​วัน เป็น​รถ​บรรทุก​หก​ล้อ สิบ​ล้อ รถ​พ่วง และ​รถ​กึ่ง​พ่วง​รวม 1,405 คัน หรือ​ราว 58% และ​มี​รถ​กึ่ง​พ่วง​อย่าง​เดียว 517 คัน ถนน​เส้น​นี้​จึง​เป็น​ถนน​ของ​รถ​ขน​สินค้า​เป็น​หลัก ธุรกิจ​ที่​เหมาะ​กับ​แนว​นี้​คือ​งาน​บริการ​รถ​และ​คน​ขับ เช่น​อู่ ยาง ร้าน​อาหาร​สำหรับ​คน​ขับ และ​ลาน​จอด มากกว่า​ร้าน​ค้า​ปลีก​ทั่วไป

ข่าว​โครงการ​ใหญ่​ของ​ตาก​ที่​เผย​แพร่​ต่อ​เนื่อง​มัก​ยก​วงเงิน​ลงทุน​และ​ปี​เปิด​ใช้ แต่​ตัวเลข​ชุด​นี้​เปลี่ยน​ได้​ทุก​ครั้ง​ที่​โครงการ​ผ่าน​ขั้น​ตอน​ใหม่ บท​นี้​จึง​ไม่​ยก​วงเงิน​หรือ​ปี​เปิด​ใช้​จาก​ข่าว และ​ใช้​ขั้น​ตอน​ของ​โครงการ​เป็น​ตัว​ตัดสิน​แทน

ข่าว​โครงการ​แบบ​ไหน​ที่​ธุรกิจ​ควร​เริ่ม​ขยับ

ควร​ขยับ​เมื่อ​ข่าว​มา​จาก​เอกสาร​ของ​หน่วย​งาน​เจ้าของ​โครงการ เช่น​ประกาศ​ประกวด​ราคา สัญญา​จ้าง หรือ​มติ​คณะ​รัฐมนตรี​ที่​ระบุ​วงเงิน ไม่ใช่​เมื่อ​ข่าว​อ้าง​แหล่ง​ข่าว​หรือ​ความ​เห็น​ใน​งาน​สัมมนา ระหว่าง​รอ ธุรกิจ​ใช้​ไฟล์​ปริมาณ​จราจร​ปี​ล่าสุด​วัด​ว่า​ถนน​ที่​สนใจ​มี​รถ​เพิ่ม​จริง​หรือ​ไม่ ถ้า​รถ​เพิ่ม​โดย​ยัง​ไม่มี​โครงการ​ใหม่ แปล​ว่า​ความ​ต้องการ​มี​อยู่​แล้ว​และ​ลงทุน​ขนาด​เล็ก​ได้​ก่อน

ข่าว​ที่​ยก​ตัวเลข​วงเงิน​ควร​ถูก​อ่าน​เป็น​ขนาด​ของ​งาน​ก่อสร้าง ไม่ใช่​เงิน​ที่​จะ​ไหล​เข้า​เศรษฐกิจ​ของ​อำเภอ​ทั้ง​ก้อน วงเงิน​ส่วน​หนึ่ง​เป็น​ค่า​เครื่องจักร​และ​วัสดุ​ที่​อาจ​มา​จาก​นอก​จังหวัด ส่วน​ที่​ธุรกิจ​ใน​ท้อง​ถิ่น​มี​โอกาส​ได้​โดยตรง​คือ​ค่า​ใช้​จ่าย​ของ​คน​งาน​และ​ผู้รับ​เหมา​ช่วง​ระหว่าง​ก่อสร้าง ร้าน​อาหาร ที่พัก และ​ร้าน​วัสดุ​ใกล้​แคม​ป์​คน​งาน​จึง​ได้​ประโยชน์​ก่อน​ธุรกิจ​อื่น แต่​ราย​ได้​ส่วน​นี้​จะ​หมด​ไป​เมื่อ​งาน​ก่อสร้าง​ช่วง​นั้น​เสร็จ

ธุรกิจ​ที่​อยาก​เตรียม​ตัว​รับ​โครงการ​ใหญ่​ทำได้​โดย​ไม่​ต้อง​เดา​ปี​เปิด​ใช้ ใช้​ลำดับ​นี้

1. ดาวน์โหลด​ไฟล์​ปริมาณ​จราจร​ปี​ล่าสุด​และ​ปี​ที่​ห่าง​ออก​ไป​อย่าง​น้อย​ห้า​ปี​จาก​บัญชี​ข้อมูล​กระทรวง​คมนาคม
2. เลือก​จุด​สำรวจ​ที่​ใกล้​ทำเล​ที่​สนใจ​ที่สุด และ​จด​รหัส​ทางหลวง​กับ​เลข​กิโลเมตร​ไว้​ใช้​ทุก​ปี
3. แยก​ดู​รถยนต์​นั่ง รถ​บรรทุก​เล็ก และ​รถ​บรรทุก​ใหญ่ เพราะ​ลูกค้า​ของ​แต่ละ​ธุรกิจ​เป็น​คนละ​กลุ่ม
4. จด​ขั้น​ล่าสุด​ของ​โครงการ​ใหญ่​ที่​ผ่าน​ทำเล​นั้น​จาก​เอกสาร​ของ​หน่วย​งาน​เจ้าของ​โครงการ
5. ลงทุน​ขั้น​แรก​เมื่อ​รถ​เพิ่ม​จริง และ​ขยาย​เมื่อ​โครงการ​ผ่าน​ขั้น​ลง​นาม​สัญญา​ก่อสร้าง

ตัวเลข​การ​ค้า​ที่​ด่าน​แม่สอด​ซึ่ง​ผูก​กับ​รถ​บรรทุก​บน​ถนน​สาย​นี้​อยู่​ในเศรษฐกิจ​แม่สอด ปี 2568 ส่ง​ออก​ลด 23% ขณะ​นำ​เข้า​โต​สาม​เท่า คน​ที่​อาศัย​ใน​อำเภอ​ต่าง ๆ ตาม​แนว​ถนน​อยู่​ในประชากร​แฝง​แม่สอด ทะเบียน​เพิ่ม 30,705 คน 81% มิใช่​สัญชาติ​ไทย การ​ตั้ง​ราคา​ของ​ร้าน​ใน​เมือง​ปลาย​ทาง​อยู่​ในการ​ตลาด​ใน​แม่สอด ครัว​เรือน​ตาก​ใช้​จ่าย​เดือน​ละ 18,797 บาท และ​โรงงาน​ที่​ใช้​ถนน​เส้น​นี้​ขน​สินค้า​อยู่​ในตาก-แม่สอด ทะเบียน​โรงงาน​ปี 2568 มี 287 แห่ง คน​งาน 32,428 คน จังหวัด​ภาค​เหนือ​ที่​โครงการ​ใหญ่​อยู่​ใน​ขั้น​ต่าง​กัน​อ่าน​เทียบ​ได้​จากเมกะ​โปร​เจ​กต์​เชียงราย สนาม​บิน​รับ​ได้ 3 ล้าน ใช้​จริง 1.95 ล้าน และเมกะ​โปร​เจ​กต์​ลำพูน ทาง​คู่​ผ่าน​แค่​หลัก​การ นิ​คมฯ 621 ไร่​ไป​ก่อน

ทางหลวง 12 ช่วง​แม่​ละ​เมา-ตาก ซึ่ง​เป็น​แนว​ที่​โครงการ​รถไฟ​และ​ทางหลวง​พิเศษ​จะ​มา​แทน มี​รถ​เฉลี่ย 5,791 คัน​ต่อ​วัน​ใน​ปี 2568 ใกล้​ระดับ​ปี 2561 รถ​บรรทุก​ใหญ่​เท่า​เดิม​แต่​เปลี่ยน​ไป​ใช้​รถ​กึ่ง​พ่วง​มาก​ขึ้น ส่วน​ถนน​สาย​อุ้มผาง​และ​ทาง​เข้า​สะพาน​ข้าม​แม่น้ำ​เมย​แห่ง​ที่ 2 รถ​เพิ่ม​ชัด​โดย​ไม่​ต้อง​รอ​โครงการ​ใหม่ ธุรกิจ​ตาม​แนว​ถนน​ควร​เลือก​ทำเล​จาก​ตัวเลข​ที่​วัด​ได้ แล้ว​ขยาย​ตาม​ขั้น​ของ​โครงการ​ที่​หน่วย​งาน​เจ้าของ​ประกาศ​จริง