ข้ามไปเนื้อหาหลัก

Skeuomorphism ของ​เลียน​แบบ​ที่​ช่วย​ลูกค้า หรือ​พา​ให้​เข้าใจ​ผิด

อัปเดตล่าสุด 28 กันยายน 2569
เวลาอ่านประมาณ 11 นาที
Skeuomorphism ของ​เลียน​แบบ​ที่​ช่วย​ลูกค้า หรือ​พา​ให้​เข้าใจ​ผิด

KEY TAKEAWAYS

3 ประเด็น

Skeuomorph คือ​สำเนา​ของ​ของ​เดิม​ที่​ทำ​ขึ้น​ใน​วัสดุ​ใหม่

คำ​นี้​ตั้ง​โดย H. Colley March ในปี 1889 ตาม​บทความ​วิจัย​ของ John H. Blitz ใน​วารสาร American Anthropologist ปี 2015 เช่น กระถาง​ดิน​เผา​ที่​ทำลาย​ให้​เหมือน​ตะกร้า​สาน

Blitz เสนอ​ว่าการ​เลียน​แบบ​ช่วย​ให้​คน​ยอมรับ​ของ​ใหม่​ได้​สาม​ทาง

คือ​ย้าย​ความ​คุ้น​เคย​จาก​ของ​เดิม ปลุก​ความ​ทรง​จำ​ที่​คนใน​กลุ่ม​มี​ร่วม​กัน และ​สร้าง​ลำดับ​คุณค่า​ระหว่าง​ของ​หน้าตา​เดียวกัน​ที่​ทำ​จาก​วัสดุ​ต่าง​กัน

บทความ​เดียวกัน​ระบุ​ว่า​ใน​ตลาด​ยุค​ปัจจุบัน การ​เลียน​แบบ​ถูก​ใช้​โดย​ตั้งใจ​เพื่อ​กำกับ​อารมณ์​ผู้​ซื้อ

และ​ยก​ลายไม้​ปลอม​ใน​รถยนต์​เป็น​ตัวอย่าง​ของ​การ​อ้าง​ถึง​งาน​ช่าง​เพื่อ​กลบ​ว่า​เป็น​ของ​ผลิต​จำนวน​มาก เส้น​แบ่ง​ของ​แบรนด์​จึง​อยู่​ที่​ว่า​ลูกค้า​รู้​วัสดุ​และ​วิธี​ผลิต​จริง​หรือ​ไม่

Skeuomorphism คือ​การ​เลียน​รูป​ของ​เดิม​ใน​วัสดุ​ใหม่ อ่าน​บทความ​วิจัย​ของ John Blitz ว่าการ​เลียน​แบบ​ช่วย​ให้​คน​ยอมรับ​ของ​ใหม่​อย่างไร และ​เมื่อ​ไหร่​ที่​มัน​กลาย​เป็นการ​ปิดบัง​ลูกค้า

เจ้าของ​แบรนด์​ที่​สั่ง​ทำ​กล่อง​พิมพ์​ลายไม้​หรือ​กระเป๋า​หนัง​เทียม​ลาย​หนัง​แท้ มัก​ถาม​ว่า​ควร​เลียน​แบบ​ให้​เหมือน​ที่สุด​หรือ​ไม่ คำ​ตอบ​ที่​ใช้ได้​จริง​แยก​เป็น​สอง​ส่วน คือ​การ​เลียน​แบบ​จุด​ไหน​ช่วย​ให้​ลูกค้า​เข้าใจ​สินค้า และ​จุด​ไหน​ทำให้​ลูกค้า​เข้าใจ​ผิด บท​นี้​ตอบ​เรื่อง​นี้​จาก​งาน​วิจัย​ด้าน​มานุษยวิทยา​เรื่อง​การ​เลียน​แบบ​ใน​งาน​ช่าง

ไอคอน​รูป​รถ​เข็น​ใน​ร้าน​ออนไลน์ กล่อง​กระดาษ​ที่​พิมพ์​ลายไม้ และ​กระเป๋า​หนัง​เทียม​ที่​ปั๊ม​ลาย​เหมือน​หนัง​แท้ เป็น​งาน​ออกแบบ​ประเภท​เดียวกัน คือ​เลียน​หน้าตา​ของ​ของ​อย่าง​หนึ่ง​ลง​บน​วัสดุ​อีก​อย่าง นัก​ออกแบบ​เรียก​หน้าตา​แบบ​นี้​ว่า Skeuomorphism และ​คน​ทั่วไป​มัก​นึกถึง​ไอคอน​แอป​รุ่น​เก่า​ที่​มี​เงา​และ​ผิว​สมจริง

แต่​คำ​นี้​เกิด​ก่อน​หน้า​จอ​เป็น​ร้อย​ปี บทความ​วิจัย Skeuomorphs, Pottery, and Technological Change ของ John H. Blitz นัก​มานุษยวิทยา​จาก University of Alabama ตี​พิมพ์​ใน American Anthropologist เล่ม 117 ฉบับ​ที่ 4 เดือน​ธันวาคม 2015 ใช้​เครื่องปั้นดินเผา​โบราณ​อธิบาย​ว่าการ​เลียน​แบบ​ทำงาน​กับ​ความ​รู้สึก​ของ​คน​อย่างไร บท​นี้​อ่าน​งาน​ชิ้น​นั้น​ที​ละกล​ไก

ที่มา​ของ​คำ Skeuomorph ในปี 1889

Blitz เล่า​ว่า​คำ skeuomorph มา​จาก​ภาษา​กรีก​สอง​คำ คือ skeuos ที่​แปล​ว่า​เครื่อง​ใช้ และ morphē ที่​แปล​ว่า​รูป​ทรง ผู้​ตั้ง​คำ​คือ H. Colley March ในปี 1889 ซึ่ง​ต้องการ​ชื่อ​เรียก​ลวดลาย​ที่​เกิด​จาก​โครงสร้าง​ของ​สิ่งของ แบบ​เดียว​กับ​ที่​มี​คำ​เรียก​ลวดลาย​ที่มา​จาก​สัตว์​และ​พืช​อยู่​แล้ว

บทความ​แยก​ความ​หมาย​ไว้​สอง​แบบ แบบ​แรก​คือ​ส่วน​ที่​เคย​มีหน้า​ที่​ใน​ของ​ต้นแบบ แต่​เมื่อ​ถูก​ลอก​ไป​อยู่​ใน​ของ​ชิ้น​ใหม่​ก็​เหลือ​เป็น​เพียง​ลวดลาย แบบ​ที่​สอง​กว้าง​กว่า คือ​สำเนา​ของ​ของ​ต้นแบบ​ที่​ทำ​ขึ้น​ใน​วัสดุ​อื่น

ตัวอย่าง​ที่ Blitz ยก ของ​ต้นแบบ สิ่ง​ที่​เหลือ​อยู่​ใน​ของ​ชิ้น​ใหม่
กระดุม​ที่​ปลาย​แขน​เสื้อ​สูท กระดุม​ที่​ใช้​ติด​แขน​เสื้อ​ได้​จริง กระดุม​ที่​ติด​ไว้​เฉย ๆ
ลายไม้​ก๊อก​บน​จุก​พลาสติก จุก​ไม้​ก๊อก ผิว​ลายไม้​ก๊อก
เสา ระเบียง และ​บานเกล็ด​บน​บ้าน​บาง​หลัง​ใน​สหรัฐฯ ส่วน​ของ​อาคาร​ที่​รับ​น้ำ​หนัก​หรือ​เปิด​ปิด​ได้ ส่วน​ประดับ​ที่​ไม่​ได้​ใช้​งาน
กระถาง​ดิน​เผา​ลาย​ตะกร้า ตะกร้า​สาน ลาย​สาน​บน​ผิว​ดิน​เผา

ที่มา: Blitz (2015) American Anthropologist 117(4) หน้า 665-678

Skeuomorphism คือ​อะไร อธิบาย​แบบ​สั้น​ที่สุด

Skeuomorphism คือ​การ​ออกแบบ​ที่​เลียน​หน้าตา​ของ​ของ​เดิม​ลง​บน​วัสดุ​หรือ​สื่อ​ใหม่ เช่น ดิน​เผา​ที่​ทำลาย​ตะกร้า พลาสติก​ที่​ทำลาย​ไม้​ก๊อก หรือ​ไอคอน​บน​จอ​ที่​วาด​เป็น​รูป​สมุด​กระดาษ Blitz จัด​ให้การ​เลียน​แบบ​แบบ​นี้​เป็น​สัญญะ​ชนิด​หนึ่ง เพราะ​มัน​สื่อ​ความ​หมาย​ด้วย​ความ​เหมือน คน​เห็น​แล้ว​นึกถึง​ของ​ต้นแบบ​ได้​ทันที​โดย​ไม่​ต้อง​มี​ใคร​อธิบาย

หม้อ​ดิน​ที่​ทำลาย​ตะกร้า ความ​คุ้น​เคย​ที่​ย้าย​ข้าม​วัสดุ

เครื่องปั้นดินเผา​เป็น​เทคโนโลยี​ใหม่​ของ​คน​ยุค​หนึ่ง Blitz รวบรวม​หลัก​ฐาน​ว่า​ภาชนะ​ดิน​เผา​ยุค​แรก​มัก​ลอก​รูป​ทรง​ของ​ภาชนะ​ที่​คนใช้​อยู่​ก่อน ได้แก่ ลูกน้ำ​เต้า ชาม​ไม้ ชาม​หิน เปลือก​หอย ตะกร้า และ​ถุง​เส้นใย บาง​ชิ้น​มี​ลาย​กด​ที่​เลียน​การ​สาน​ตะกร้า บาง​ชิ้น​เป็น​ดิน​เผา​ที่​ลอก​ภาชนะ​โลหะ และ​ติด​เม็ด​ดิน​เล็ก ๆ ไว้​ใน​ตำแหน่ง​ที่​ของ​ต้นแบบ​เป็น​หมุด​ย้ำ ทั้ง​ที่ดิน​เผา​ไม่​ต้อง​ใช้​หมุด​เลย

Blitz ยก​บันทึก​ของ Frank Hamilton Cushing จาก​ปี 1886 ที่​เสนอ​ว่า​เครื่องปั้นดินเผา​แบบ​ขด​ของ​ชาว​ซู​นิ​พัฒนา​มา​จาก​งาน​สาน และ​ช่าง​ปั้น​บาง​กลุ่ม​ใช้​ตะกร้า​เป็น​แม่​พิมพ์​ขึ้น​รูป​หม้อ ลาย​สาน​จึง​ติด​มา​กับ​ผิว​ดิน​จาก​ขั้น​ตอน​การ​ผลิต​เอง

ทำไม​ของ​ใหม่​ต้อง​ทำ​หน้าตา​ให้​เหมือน​ของ​เก่า

เพราะ​หน้าตา​ที่​คุ้น​ช่วย​ลด​ความ​รู้สึก​เสี่ยง​ของ​คน​ที่​ยัง​ไม่​เคย​ใช้ Blitz อธิบาย​ว่า​เมื่อ​ของ​ใหม่​มี​ลักษณะ​ของ​ของ​เดิม คน​จะ​จัด​มัน​เข้า​กลุ่ม​ของ​ที่​รู้จัก​อยู่​แล้ว และ​ความ​รู้สึก​ดี​ที่​มี​ต่อ​ของ​เดิม​ก็​ติด​มา​ด้วย เขา​โยง​เรื่อง​นี้​กับ​งาน​ของ Daniel Kahneman ว่าการ​ตัดสิน​ใจ​ครั้ง​แรก​มัก​เกิด​จาก​การ​เทียบ​กับ​สิ่ง​ที่​คุ้น​เคย ก่อน​ที่​คน​จะ​คิด​เรื่อง​ประโยชน์​ใช้สอย​อย่าง​ละเอียด

สำหรับ​หน้า​จอ บทความ​ยก​ตัวอย่าง​ภาพ​สมุด​กระดาษ​และ​หน้า​ปัด​โทรศัพท์​แบบ​หมุน​ที่​ปรากฏ​บน​อุปกรณ์​ดิจิทัล และ​เครื่อง​คอมพิวเตอร์​พก​พา​รุ่น​แรก​ที่​ทำ​รูป​ร่าง​ให้​เหมือน​เครื่อง​คิด​เลข ทั้งหมด​เป็นการ​เลียน​ของ​ที่​คน​รู้จัก​เพื่อ​พา​เข้า​สู่​ของ​ที่​ยัง​ไม่รู้​จัก

ไอคอน​ที่​เลียน​ของ​จริง​ควร​เลิก​ใช้​เมื่อ​ไหร่

ไม่มี​เส้น​ตาย​ตายตัว Blitz ตั้ง​ข้อ​สังเกต​ว่า​ลักษณะ​ที่​เลียน​แบบ​ใน​เครื่องปั้นดินเผา​อยู่​ต่อ​ได้​อีก​หลาย​ชั่วคน แม้​หม้อ​ดิน​จะ​ไม่ใช่​ของ​ใหม่​แล้ว เพราะ​การ​ลอก​ต่อ​กัน​มา​เรื่อย ๆ กลาย​เป็น​ธรรมเนียม บาง​ครั้ง​คน​ทำ​ก็​ไม่รู้​แล้ว​ว่า​เหตุผล​เดิม​คือ​อะไร ไอคอน​บน​จอ​ก็​เป็น​แบบ​เดียวกัน ถ้า​ลูกค้า​ยัง​เข้าใจ​ความ​หมาย ไอคอน​นั้น​ใช้​ต่อ​ได้​แม้​ของ​ต้นแบบ​จะ​หาย​ไป​จาก​ชีวิต​ประจำ​วัน วิธี​ตัดสิน​จึง​เป็นการ​ถาม​ลูกค้า​จริง​ว่า​เข้าใจ​หรือ​ไม่ ไม่ใช่​ดู​ว่า​ของ​ต้นแบบ​ยัง​มี​ขาย​อยู่​หรือ​เปล่า

โอ่ง​น้ำ​พลาสติก​ของ​กัวเตมาลา ความ​ทรง​จำ​ที่​คนใน​กลุ่ม​มี​ร่วม​กัน

ตัวอย่าง​ร่วม​สมัย​ที่ Blitz เลือก​คือ tinaja โอ่ง​น้ำ​ดิน​เผา​แบบ​ดั้งเดิม​ของ​กัวเตมาลา ใน​ช่วง​หลาย​สิบ​ปี​ที่​ผ่าน​มา​มี​โอ่ง​พลาสติก​ที่​ทำ​ขนาด รูป​ทรง และ​หน้าที่​เหมือน​โอ่ง​ดิน​เผา​ทุก​อย่าง ข้อดี​ทาง​กายภาพ​ชัดเจน คือ​เบา​กว่า ถูก​กว่า ไม่​แตก และ​มี​หลาย​สี​ให้​เลือก

คำถาม​คือ ถ้า​พลาสติก​ดี​กว่า​ทุก​ด้าน ทำไม​ต้อง​ทำ​รูป​ทรง​ให้​เหมือน​ดิน​เผา คำ​ตอบ​ใน​บทความ​คือ​รูป​ทรง​เดิม​ยัง​บอก​ตัว​ตน​ร่วม​ของ​คน​ที่​ใช้ และ​ยัง​ผูก​กับ​ความ​ทรง​จำ​เรื่อง​น้ำ อาหาร และ​บ้าน Blitz ตั้ง​ข้อ​สังเกต​เพิ่ม​ว่า​สำหรับ​บาง​คน โอ่ง​พลาสติก​อาจ​มี​เสน่ห์​อีก​แบบ คือ​เป็น​ของ​ที่​ดู​ทัน​สมัย​กว่า​และ​ทำให้​เจ้าของ​ดู​พิเศษ

ความ​ทรง​จำ​ร่วม​เกี่ยว​อะไร​กับ​การ​ออกแบบ​สินค้า

Blitz เรียก​สิ่ง​นี้​ว่า social memory คือ​ภาพ​อดีต​ที่​คนใน​กลุ่ม​มี​ร่วม​กัน ของ​ใหม่​ที่​หยิบ​รูป​ทรง​จาก​ความ​ทรง​จำ​นั้น​จะ​ถูก​ยอมรับ​เร็ว​กว่า เพราะ​คน​รู้สึก​ว่า​ยัง​รักษา​สิ่ง​ที่​ตัว​เอง​ผูกพัน​ไว้​ได้ แม้​วัสดุ​จะ​เปลี่ยน​ไป​แล้ว สำหรับ​แบรนด์ แปล​ว่า​รูป​ทรง​ที่​คนใน​พื้นที่​คุ้น​เคย เช่น ภาชนะ​หรือ​เครื่อง​จักสาน​ของ​ท้อง​ถิ่น เป็น​ทรัพย์สิน​ทาง​ความ​รู้สึก​ที่​ควร​ใช้​อย่าง​เคารพ​ที่มา และ​ควร​บอก​ลูกค้า​ว่า​ของ​ชิ้น​นี้​ทำ​จาก​อะไร

ของ​หน้าตา​เดียวกัน​ที่​ราคา​ไม่​เท่า​กัน ลำดับ​คุณค่า​จาก​วัสดุ

กลไก​ที่​สาม​ใน​บทความ​ของ Blitz คือ​การ​สร้าง​ลำดับ​คุณค่า เมื่อ​ของ​รูป​ทรง​เดียวกัน​มี​หลาย​วัสดุ เช่น เส้นใย ไม้ ดิน หิน และ​โลหะ คน​จะ​เทียบ​และ​จัด​อันดับ​ว่า​ชิ้น​ไหน​น่า​มี​กว่า ความ​ต่าง​มา​จาก​ความ​ยาก​ใน​การ​หา​วัสดุ แรงงาน​และ​ฝีมือ​ที่​ใช้ และ​ประโยชน์​ใช้สอย

Blitz อ้าง​งาน​วิจัย​ใน​สังคม​ขนาด​เล็ก​ว่า คน​ที่​ยัง​ไม่มี​ประสบการณ์​กับ​ของ​ใหม่ มัก​ไม่​ได้​ตัดสิน​จาก​ความ​คุ้ม​ค่า แต่​ดู​ว่า​คน​ที่​ตน​นับถือ​หรือ​คน​รอบ​ตัว​เลือก​ใช้​อะไร เพราะ​ยัง​ไม่มี​ความ​รู้​พอ​จะ​ประเมิน​ของ​ใหม่​เอง ใน​บาง​สังคม หม้อ​ดิน​ที่​เลียน​น้ำ​เต้า​จึง​กลาย​เป็น "น้ำ​เต้า​พิเศษ" ที่​บอก​สถานะ​ของ​เจ้าของ

ทำไม​ของ​เลียน​แบบ​ถึง​ขาย​ใน​ราคา​สูง​ได้

เพราะ​คุณค่า​ของ​มัน​ไม่​ได้​อยู่​ที่​วัสดุ​อย่าง​เดียว Blitz เขียน​ว่า​คุณค่า​เกิด​จาก​บริบท​ทาง​สังคม ว่า​ใคร​ใช้ ใช้​ที่ไหน และ​ใช้​อย่างไร ของ​ที่​ทำ​จาก​วัสดุ​ใหม่​จึง​อาจ​ถูก​มอง​ว่า​น่า​มี​กว่า​ต้นแบบ​ได้ ถ้า​มัน​ถูก​วาง​เป็น​ของ​ใหม่​ที่​คน​อยาก​มี ใน​ทาง​กลับ​กัน ถ้า​ลูกค้า​จ่าย​เงิน​เพราะ​เข้าใจ​ว่า​ได้​วัสดุ​ต้นแบบ แต่​ได้​ของ​อีก​วัสดุ ราคา​ที่​สูง​นั้น​มา​จาก​ความ​เข้าใจ​ผิด ไม่​ได้​มา​จาก​คุณค่า​ที่​แบรนด์​สร้าง

ลายไม้​ใน​รถยนต์ เมื่อ​การ​เลียน​แบบ​กลบ​ข้อ​เท็จ​จริง

ย่อหน้า​ที่​ตรง​กับ​งานการ​ตลาด​มาก​ที่สุด​ใน​บทความ​ของ Blitz อยู่​ใน​ส่วน​ของ​วัฒนธรรม​วัตถุ​สมัย​ใหม่ เขา​เขียน​ว่า​ใน​ระบบ​ตลาด​ปัจจุบัน การ​เลียน​แบบ​ลักษณะ​ของ​ของ​ที่​คุ้น​เคย​เป็น​กลยุทธ์​ที่​ตั้งใจ​ใช้​เพื่อ​กำกับ​อารมณ์​ของ​ผู้​บริโภค ทั้ง​เพื่อ​ทำให้​ของ​ใหม่​ดู​ไม่​น่า​กลัว และ​เพื่อ​ให้​ของ​ดู​มี​ความ​หมาย​ที่​น่า​ดึงดูด

ตัวอย่าง​ที่​เขา​ยก​คือ​บานเกล็ด​และ​ระเบียง​ปลอม​บน​บ้าน ลาย​ระแนง​ที่​ไม่​ได้​ใช้​งาน ส่วน​ผูก​ยึด​ปลอม​บน​เฟอร์นิเจอร์ และ​แผ่น​ลายไม้​ปลอม​ใน​รถยนต์ เขา​อธิบาย​ว่า​สิ่ง​เหล่า​นี้​ถูก​ใส่​เพื่อ​อ้าง​ถึง​อดีต​ของ​งาน​ช่าง​ฝีมือ​ที่​มี​ผู้​อุปถัมภ์​ร่ำรวย และ​เพื่อ​กลบ​ข้อ​เท็จ​จริง​ว่า​เป็น​ของ​ที่​ผลิต​จำนวน​มาก Blitz ยัง​ตั้ง​ข้อ​สังเกต​ว่า​ช่าง​ใน​สังคม​โบราณ​ที่​ไม่มี​การ​ผลิต​เพื่อ​ขาย​น่า​จะ​ไม่​ได้​ทำ skeuomorph เพื่อ​จูงใจ​คน​ซื้อ หลัก​ฐาน​ชี้​ว่า​มัน​เกิด​จาก​ขั้น​ตอน​การ​ผลิต​มากกว่า

Skeuomorphism เป็นการ​หลอก​ลูกค้า​ไหม

ไม่​จำเป็น ขึ้น​กับ​ว่า​ลูกค้า​รู้​ข้อ​เท็จ​จริง​หรือ​ไม่ กระถาง​ดิน​เผา​ลาย​ตะกร้า​ไม่​ได้​ทำให้​ใคร​เชื่อ​ว่า​มัน​เป็น​ตะกร้า เพราะ​คน​จับ​แล้ว​รู้ทัน​ที แต่​ผิว​ลายไม้​บน​พลาสติก​ใน​ห้อง​โดยสาร​รถ หรือ​ลาย​หนัง​บน​วัสดุ​สังเคราะห์​ใน​ภาพ​สินค้า​ออนไลน์ อาจ​ทำให้​ลูกค้า​เชื่อ​ว่า​ได้​วัสดุ​ต้นแบบ ถ้า​ไม่มี​ข้อความ​บอก​วัสดุ​จริง เส้น​แบ่ง​จึง​อยู่​ที่​ข้อมูล​ที่​ลูกค้า​ได้​รับ ไม่​ได้​อยู่​ที่​ลาย​บน​ผิว

ตรวจ​ของ​เลียน​แบบ​ใน​สินค้า​และ​หน้า​จอ​ก่อน​สั่ง​ผลิต

สาม​กลไก​ใน​บทความ​ของ Blitz ใช้​เป็น​รายการ​ตรวจ​ได้​ตรง ๆ ก่อน​ส่ง​แบบ​บรรจุ​ภัณฑ์ ไอคอน หรือ​ภาพ​สินค้า​ไป​ผลิต ถ้า​จะ​ออกแบบ​กล่อง​ใหม่​ทั้ง​ชุด เรื่อง​โครงสร้าง​กล่อง​ที่​ต้อง​คิด​ก่อน​ลวดลาย​อยู่​ใน​บทความ ออกแบบ​แพ็ก​เกจ​จิ้ง โครงสร้าง​กล่อง​ต้อง​มา​ก่อน​กราฟิก

  • เขียน​ชื่อ​ของ​ต้นแบบ​ที่​กำลัง​เลียน เช่น ไม้ หนัง กระดาษ​สา หรือ​เครื่อง​จักสาน แล้ว​ถาม​ว่า​ลูกค้า​รู้จัก​ของ​ต้นแบบ​นั้น​ใน​ความ​หมาย​อะไร
  • ถาม​ว่าการ​เลียน​แบบ​ทำงาน​ข้อ​ไหน​ใน​สาม​ข้อ คือ​ช่วย​ให้​เข้าใจ​ของ​ใหม่ ปลุก​ความ​ทรง​จำ​ร่วม หรือ​ยก​ระดับ​ราคา ถ้า​เป็น​ข้อ​สุดท้าย ให้​ตรวจ​ว่า​ราคา​สูง​ขึ้น​เพราะ​คุณค่า​ที่​แบรนด์​ให้​จริง หรือ​เพราะ​ลูกค้า​เข้าใจ​วัสดุ​ผิด
  • บอก​วัสดุ​จริง​ใน​ตำแหน่ง​ที่​อ่าน​ได้ ทั้ง​บน​กล่อง ใน​คำ​บรรยาย​สินค้า และ​ใน​ภาพ​ที่​ลูกค้า​เห็น​ก่อน​กด​สั่ง
  • อย่า​ใช้​คำ​ว่า​แท้​หรือ​ทำ​มือ​กับ​ส่วน​ที่​ผลิต​ด้วย​เครื่อง ส่วน​นี้​คือ​จุด​ที่ Blitz ชี้​ว่าการ​เลียน​แบบ​ถูก​ใช้​กลบ​การ​ผลิต​จำนวน​มาก
  • ลด​ราย​ละเอียด​ที่​เลียน​แบบ​เมื่อ​ลูกค้า​คุ้น​แล้ว เพราะ​หน้าที่​ของ​มัน​คือ​พา​ลูกค้า​ข้าม​จาก​ของ​เก่า​มา​ของ​ใหม่

สรุป

Skeuomorphism เป็น​คำ​ที่ H. Colley March ตั้ง​ใน​ปี 1889 และ John H. Blitz ใช้​อธิบาย​ว่า​เครื่องปั้นดินเผา​ยุค​แรก​ได้​รับ​การ​ยอมรับ​เพราะ​ลอก​รูป​ทรง​ของ​ตะกร้า น้ำ​เต้า และ​ภาชนะ​ที่​คน​คุ้น​เคย กลไก​เดียวกัน​ยัง​เห็น​ได้​ใน​โอ่ง​น้ำ​พลาสติก​ของ​กัวเตมาลา ภาพ​สมุด​กระดาษ​บน​จอ และ​ลายไม้​ใน​รถยนต์ Blitz ชี้​ว่า​ใน​ตลาด​ปัจจุบัน​การ​เลียน​แบบ​ถูก​ใช้​เพื่อ​กำกับ​อารมณ์​ผู้​ซื้อ​และ​กลบ​การ​ผลิต​จำนวน​มาก​ได้ แบรนด์​ที่​ใช้​หน้าตา​แบบ​นี้​จึง​ควร​เก็บ​ความ​คุ้น​ตา​ไว้ และ​บอก​วัสดุ​กับ​วิธี​ผลิต​จริง​ให้​ลูกค้า​รู้

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Skeuomorphism เลียน​ผิว เงา และ​ราย​ละเอียด​ของ​ของ​จริง​ลง​บน​จอ ส่วน Flat Design ตัด​ราย​ละเอียด​เหล่า​นั้น​ออก​และ​ใช้​สี​กับ​ตำแหน่ง​บอก​หน้าที่​ของ​ปุ่ม​แทน ตัวอย่าง​การ​เปลี่ยน​ผ่าน​จาก​แบบ​แรก​ไป​แบบ​หลัง​ใน​ระบบ​ปฏิบัติ​การ​มือ​ถือ​ปี 2013 อธิบาย​ไว้​ใน​บทความ Flat Design ปุ่ม​ไม่มี​ขอบ ลูกค้า​รู้​ได้​อย่างไร​ว่า​กด​ตรง​ไหน

นับ​ได้​ตาม​นิยาม​แบบ​ที่​สอง​ของ Blitz คือ​สำเนา​ของ​ของ​ต้นแบบ​ใน​สื่อ​อื่น รถ​เข็น​บน​จอ​ไม่มี​ล้อ​หรือ​ด้าม​จับ​ให้​ใช้ แต่​คน​เข้าใจ​ทันที​ว่า​เป็น​ที่​เก็บ​ของ​ที่​เลือก​ไว้ Blitz ยก​ตัวอย่าง​แนว​เดียวกัน คือ​ภาพ​สมุด​กระดาษ​และ​หน้า​ปัด​โทรศัพท์​แบบ​หมุน​บน​อุปกรณ์​ดิจิทัล

ได้ ใน​แง่​การ​ออกแบบ ลาย​เป็น​เครื่อง​มือ​สร้าง​ความ​คุ้น​ตา​ที่ Blitz อธิบาย​ไว้​ทั้ง​บทความ สิ่ง​ที่​ต้อง​ทำ​คู่​กัน​คือ​บอก​วัสดุ​จริง​ของ​ทั้ง​กล่อง​และ​สินค้า​ใน​ตำแหน่ง​ที่​ลูกค้า​อ่าน​ได้ และ​ไม่​ใช้​คำ​บรรยาย​ที่​ทำให้​เข้าใจ​ว่า​เป็น​ไม้​หรือ​หนัง​แท้ ข้อความ​ที่​กฎหมาย​บังคับ​ให้​อยู่​บน​ฉลาก​สรุป​ไว้​ใน​บทความ ออกแบบ​โลโก้​และ​สติ​ก​เกอร์ ข้อความ​บังคับ​บน​ฉลาก​ที่​ต้อง​รู้

มาก​พอ​ให้​ลูกค้า​จัด​สินค้า​เข้า​กลุ่ม​ที่​รู้จัก​ได้ Blitz อธิบาย​ว่า​คน​ที่​ยัง​ไม่​เคย​ใช้​ของ​ใหม่​ยัง​ประเมิน​ประโยชน์​เอง​ไม่​ได้ จึง​อาศัย​ความ​คุ้น​เคย​และ​ดู​ว่า​คน​รอบ​ตัว​เลือก​อะไร เมื่อ​ลูกค้า​ใช้​เป็น​แล้ว ส่วน​ที่​เลียน​แบบ​ลด​ลง​ได้​โดย​ไม่​เสีย​ความ​เข้าใจ

มา​จาก​ภาษา​กรีก skeuos ที่​แปล​ว่า​เครื่อง​ใช้ รวม​กับ morphē ที่​แปล​ว่า​รูป​ทรง H. Colley March ตั้ง​คำ​นี้​ใน​ปี 1889 เพื่อ​เรียก​ลวดลาย​ที่มา​จาก​โครงสร้าง​ของ​สิ่งของ แยก​จาก​ลวดลาย​ที่มา​จาก​สัตว์​หรือ​พืช

บท​ต่อ​ไป​คือ Vaporwave กระแส​ดนตรี​และ​ภาพ​จาก​อินเทอร์เน็ต​ที่​หยิบ​เพลง​ประกอบ​โฆษณา​และ​ภาพ​สต็​อก​ของ​องค์กร​ยุค​ก่อน​มา​ดัดแปลง

PHYGITAL INSIGHT

ฟิจิ⁠ทัล​ใช้​ประโยค​เรื่อง​ลายไม้​ปลอม​ของ Blitz เป็น​คำถาม​ตรวจ​งาน​ก่อน​ส่ง​แบบ​เข้า​โรง​พิมพ์ ลาย​ที่​เลียน​วัสดุ​อื่น​บน​กล่อง​ช่วย​ให้​ลูกค้า​จำ​สินค้า​ได้​เร็ว หรือ​ทำให้​ลูกค้า​คิด​ว่า​กล่อง​หรือ​สินค้า​ข้าง​ใน​ทำ​จาก​สิ่ง​ที่​มัน​ไม่​ได้​ทำ บริการ​ออกแบบ​ฉลาก​และ​บรรจุ​ภัณฑ์​ของ​ฟิจิ⁠ทัล​วาง​ผิว​เลียน​วัสดุ​คู่​กับ​ข้อความ​บอก​วัสดุ​จริง​ไว้​บน​กล่อง​ตั้งแต่​แบบ​ร่าง​แรก ลูกค้า​จึง​ได้​ความ​คุ้น​ตา​จาก​ลาย​และ​รู้​ว่า​กำลัง​ซื้อ​อะไร

ให้ PHYGITAL AGENCY ช่วยต่อยอดเรื่องนี้สู่ผลลัพธ์จริง

ลูกค้า​ที่​เปิด​กล่อง​ลายไม้​แล้ว​เจอ​กระดาษ ควร​ได้​รู้​เรื่อง​นี้​ตั้งแต่​ก่อน​กด​สั่ง​ซื้อ

ทีม​ออกแบบ​ของ PHYGITAL AGENCY วาง​ลวดลาย ข้อความ​วัสดุ และ​ภาพ​สินค้า​ไป​พร้อม​กัน​ตั้งแต่​แบบ​ร่าง​แรก ให้​ความ​คุ้น​ตา​ของ​หน้า​กล่อง​กับ​ข้อ​เท็จ​จริง​ของ​สินค้า​พูด​เรื่อง​เดียวกัน

PARANATH PANARATANA

WRITTEN BY

PARANATH PANARATANA

CHAIRMAN OF PHYGITAL AGENCY

ประธานกรรมการบริษัท ฟิจิทัล เอเจนซี จำกัด มีประสบการณ์ดูแลการตลาดที่ผสานโลกจริงและโลกออนไลน์เข้าด้วยกัน ตลอดจนเป็นที่ปรึกษาในการวินิจฉัยธุรกิจ อีกทั้งยังเคยทำงานในสายวิดีโอโปรดักชั่นและภาพยนตร์ไทยอีกด้วย