ข้ามไปเนื้อหาหลัก

การ​ตลาด​ร้าน​ขาย​ยา โฆษณา​ยา​ออนไลน์​ต้อง​ได้​เลข ฆท. จาก อย. ก่อน

อัปเดตล่าสุด 27 กันยายน 2569
เวลาอ่านประมาณ 14 นาที
การ​ตลาด​ร้าน​ขาย​ยา โฆษณา​ยา​ออนไลน์​ต้อง​ได้​เลข ฆท. จาก อย. ก่อน

KEY TAKEAWAYS

3 ประเด็น

พระ​ราช​บัญญัติ​ยา พ.ศ. 2510 มาตรา 88 วางข้อ​ห้าม​การ​โฆษณา​ขาย​ยา​ไว้​แปด​ข้อ

รวม​ถึง​ห้าม​แสดง​สรรพคุณ​ของ​ยา​อันตราย​หรือ​ยา​ควบคุม​พิเศษ และ​ห้าม​ให้​บุคคล​อื่น​รับรอง​หรือ​ยกย่อง​สรรพคุณ​ยา ผู้​ฝ่าฝืน​เสี่ยง​โทษ​ปรับ​สูงสุด​หนึ่ง​แสน​บาท​ตาม​มาตรา 124

กอง​ยา​จัด​สื่อ​อินเทอร์เน็ต​ไว้​ใน​กลุ่ม​สื่อ​ทั่วไป​ที่​ต้อง​ขอ​อนุญาต​โฆษณา​ก่อน

แผ่น​พับ​เรื่อง​การ​โฆษณา​ขาย​ยา​ทาง​อินเทอร์เน็ต (กันยายน 2554) ให้​ยื่น​หนึ่ง​คำขอ​ต่อ​หนึ่ง​ผลิตภัณฑ์ และ​แสดง​เลข​ใบ​อนุญาต​แบบ ฆท. ใน​โฆษณา

คำขอ​โฆษณา​ขาย​ยา​ทาง​สื่อ​ทั่วไป​ใช้​เวลา​พิจารณา 15 วัน​ทำการ​เมื่อ​เอกสาร​ครบ

ร้าน​ที่​จะ​โฆษณา​ยา​หลาย​ตัว​ใน​เดือน​เดียว​จึง​ต้อง​นับ​จำนวน​คำขอ​และ​วัน​ยื่น​ย้อน​จาก​วัน​โพสต์

การ​ตลาด​ร้าน​ขาย​ยา​ตาม พ.ร.บ.ยา มาตรา 88-90 กอง​ยา​นับ​โฆษณา​ออนไลน์​เป็น​สื่อ​ทั่วไป ต้อง​ยื่น​หนึ่ง​คำขอ​ต่อ​หนึ่ง​ผลิตภัณฑ์ รอ 15 วัน​ทำการ ฝ่าฝืน​ปรับ​ไม่​เกิน​แสน​บาท

เจ้าของ​ร้าน​ขาย​ยา​ที่​อยาก​ใช้​เพจ ไลน์ หรือ​โฆษณา​ออนไลน์​ดึง​ลูกค้า​เข้า​ร้าน ต้อง​ตอบ​คำถาม​เดียวกัน​ก่อน​กด​โพสต์​ทุก​ครั้ง ว่า​โพสต์​นี้​ลง​ได้​ทันที หรือ​ต้อง​รอ​ให้ อย. อนุญาต​ข้อความ​ก่อน คำ​ตอบ​ผิด​ทาง​หนึ่ง​ทำให้​โพสต์​ที่​ลง​ไป​แล้ว​ต้อง​ถูก​ถอด อีก​ทาง​ทำให้​ร้าน​ไม่​กล้า​ลง​อะไร​เลย บท​นี้​จะ​ไล่​ตัว​บท​กฎหมาย​ยา​หมวด​การ​โฆษณา บอก​ว่า​ข้อความ​แบบ​ไหน​ห้าม​ใช้ ยาก​ลุ่ม​ไหน​ห้าม​โฆษณา​สรรพคุณ​ต่อ​คน​ทั่วไป และ​การ​ขอ​เลข​อนุญาต​ต้อง​เผื่อ​เวลา​เท่าไร เพื่อ​ให้​วางแผน​การ​ตลาด​ของ​ร้าน​ได้​จาก​ข้อ​เท็จ​จริง

ตัว​บท​ใน​บท​นี้​ยก​จากพระ​ราช​บัญญัติ​ยา พ.ศ. 2510 ฉบับ​ที่​กอง​ยา​เผย​แพร่ หมวด 11 การ​โฆษณา ส่วน​ขั้น​ตอน​ขอ​อนุญาต​มา​จากแผ่น​พับ​การ​โฆษณา​ขาย​ยา​ทาง​อินเทอร์เน็ต​ของกอง​ยา ที่​ลง​วัน​ที่​กันยายน 2554 PHYGITAL AGENCY (บริษัท ฟิจิ⁠ทัล เอ​เจน​ซี จำกัด) แยก​โพสต์​ของ​ร้าน​ยา​เป็นก​ลุ่ม​ด้วย​เอกสาร​สอง​ฉบับ​นี้​ก่อน​วางแผน​การ​ตลาด​ทุก​ครั้ง บท​นี้​ไม่ใช่​คำ​ปรึกษา​กฎหมาย กรณี​ที่​ไม่​แน่ใจ​ควร​ถาม​กอง​ยา​โดยตรง

โพสต์​แบบ​ไหน​ของ​ร้าน​ยา​ที่​นับ​เป็น​โฆษณา​ขาย​ยา

แผ่น​พับ​ของกอง​ยา​แบ่ง​การ​โฆษณา​ขาย​ยา​เป็น​สอง​ประเภท​ตาม​กลุ่ม​เป้า​หมาย คือ​การ​โฆษณา​ทาง​สื่อ​ทั่วไป กับ​โฆษณา​ที่​ส่ง​ถึง​ผู้​ประกอบ​โรค​ศิลปะ ผู้​ประกอบ​วิชาชีพ​เวชกรรม และ​สัตวแพทย์​โดยตรง ทั้ง​สอง​ประเภท​ต้อง​ขอ​อนุญาต​จาก อย. ก่อน และ​ต้อง​โฆษณา​ให้​ตรง​กับ​ที่​ได้​รับ​อนุญาต

สื่อ​ทั่วไป​ตาม​แผ่น​พับ​รวม​วิทยุ เครื่อง​ขยาย​เสียง โทรทัศน์ ภาพยนตร์ สิ่ง​พิมพ์​อย่าง​แผ่น​พับ ใบปลิว หนังสือพิมพ์ นิตยสาร ป้าย​โฆษณา และ​สื่อ​อินเทอร์เน็ต ส่วน​ตัว​บท​มาตรา 88 ทวิ เขียน​ราย​ชื่อ​สื่อ​ไว้​เฉพาะ​วิทยุ​กระจาย​เสียง เครื่อง​ขยาย​เสียง วิทยุ​โทรทัศน์ ทาง​ฉาย​ภาพ​หรือ​ภาพยนตร์ และ​สิ่ง​พิมพ์ แผ่น​พับ​ของกอง​ยา​จึง​เป็น​เอกสาร​ที่​บอก​ว่า​หน่วย​งาน​ผู้​อนุญาต​นับ​เพจ เว็บไซต์ และ​โฆษณา​ออนไลน์​อยู่​ใน​กลุ่ม​เดียว​กับ​สื่อ​เหล่า​นี้

แผ่น​พับ​ยัง​ยก​นิยาม​คำ​ว่า​โฆษณา​จาก​กฎหมาย​คุ้มครอง​ผู้​บริโภค​มา​ไว้​ด้วย หมาย​ถึง​การ​ทำ​ด้วย​วิธี​ใด​ก็ได้​ที่​ทำให้​คน​ทั่วไป​ได้​เห็น​หรือ​รู้​ข้อความ โดย​มุ่ง​ประโยชน์​ใน​การ​ค้า และ​นิยาม​ยา​ไว้​สี่​กลุ่ม

  1. วัตถุ​ที่​รับรอง​ไว้​ใน​ตำรา​ยา ที่​รัฐมนตรี​ประกาศ
  2. วัตถุ​สำหรับ​วินิจฉัย บำบัด บรรเทา รักษา หรือ​ป้องกัน​โรค หรือ​ความ​เจ็บ​ป่วย​ของ​มนุษย์​หรือ​สัตว์
  3. เภสัชเคมี​ภัณฑ์ หรือ​เภสัชเคมี​ภัณฑ์​กึ่ง​สำเร็จรูป
  4. วัตถุ​ที่​มุ่ง​ให้​เกิด​ผล​แก่​สุขภาพ โครงสร้าง หรือ​การ​ทำ​หน้าที่​ของ​ร่างกาย

โพสต์​บอก​เวลา​เปิด​ร้าน​หรือ​แนะนำ​เภสัชกร​ต้อง​ขอ​อนุญาต​ไหม

หมวด​การ​โฆษณา​ใน​พระ​ราช​บัญญัติ​ยา​ใช้​คำ​ว่าการ​โฆษณา​ขาย​ยา โพสต์​ที่​มี​แค่​เวลา​เปิด​ปิด ที่​ตั้ง หรือ​ชื่อ​เภสัชกร​ประจำ​ร้าน โดย​ไม่มี​ชื่อ​ยา สรรพคุณ หรือ​ข้อความ​ชวน​ซื้อ​ยา จึง​ไม่​ได้​อยู่​ใน​ถ้อยคำ​ของ​มาตรา 88 ตาม​ตัว​อักษร เมื่อ​โพสต์​เดียวกัน​เริ่ม​พูด​ถึง​ยา​ตัว​ใด​ตัว​หนึ่ง​ว่า​ช่วย​อาการ​อะไร ควร​แยก​ไป​ตรวจ​ตาม​หมวด​การ​โฆษณา​ก่อน​ลง

ข้อ​ห้าม​แปด​ข้อ​ใน​มาตรา 88

มาตรา 88 กำหนด​ว่าการ​โฆษณา​ขาย​ยา​ต้อง​ไม่มี​ลักษณะ​แปด​ข้อ​นี้ ร้าน​ยา​ที่​ทำ​คอน​เทนต์​เอง​ควร​ใช้​รายการ​นี้​ตรวจ​ข้อความ​ทุก​ชิ้น​ก่อน​ยื่น​ขอ​อนุญาต

  1. โอ้อวด​ว่า​รักษา​ได้​อย่าง​ศักดิ์สิทธิ์​หรือ​หายขาด หรือ​ใช้​ถ้อยคำ​อื่น​ที่​มี​ความ​หมาย​เดียวกัน
  2. แสดง​สรรพคุณ​ยา​เป็น​เท็จ​หรือ​เกิน​ความ​จริง
  3. ทำให้​เข้าใจ​ว่า​มี​ตัว​ยา​ที่​ไม่มี​อยู่​จริง หรือ​มี​แต่​ไม่​เท่า​ที่​ทำให้​เข้าใจ
  4. ทำให้​เข้าใจ​ว่า​เป็น​ยา​ทำให้​แท้ง​ลูก​หรือ​ยา​ขับ​ระดู​อย่าง​แรง
  5. ทำให้​เข้าใจ​ว่า​เป็น​ยา​บำรุง​กาม​หรือ​ยา​คุม​กำเนิด
  6. แสดง​สรรพคุณ​ยา​อันตราย​หรือ​ยา​ควบคุม​พิเศษ
  7. มี​การ​รับรอง​หรือ​ยกย่อง​สรรพคุณ​ยา​โดย​บุคคล​อื่น
  8. แสดง​ว่า​ยา​บำบัด บรรเทา รักษา หรือ​ป้องกัน​โรค​ที่​รัฐมนตรี​ประกาศ กอง​ยา​เผย​แพร่ราย​ชื่อ​โรค​ที่​ห้าม​โฆษณา​ยา​ต่อ​ประชาชน​ทั่วไป​ตาม​ประกาศ​กระทรวง​สาธารณสุข ไว้​แยก​หน้า

ตาราง​นี้​วางข้อ​ห้าม​คู่​กับ​รูป​แบบ​โพสต์​ที่​ร้าน​ยา​มัก​ทำ เพื่อ​ให้​เห็น​ว่า​ข้อ​ไหน​ต้อง​ตรวจ​ก่อน

รูป​แบบ​โพสต์ ข้อ​ที่​ต้อง​ตรวจ จุด​ที่​ชน​ได้
รีวิว​จาก​ลูกค้า​ที่​ใช้​ยา​แล้ว​อาการ​ดี​ขึ้น 88 (7) และ 88 (1) บุคคล​อื่น​รับรอง​สรรพคุณ​ยา และ​คำ​ว่า​หายขาด
คลิป​เภสัชกร​แนะนำ​ยา​แก้​ปวด​ตัว​ใหม่ 88 (2) และ 88 (6) สรรพคุณ​เกิน​ฉลาก หรือ​ยา​นั้น​เป็น​ยา​อันตราย
อิน​โฟ​กราฟิก​เปรียบ​เทียบ​ยา​สอง​ตัว 88 (2) และ 88 (3) ตัวเลข​ประสิทธิภาพ​หรือ​ส่วน​ประกอบ​ที่​ไม่​ตรง​ทะเบียน
โปร​ซื้อ​ยา​แถม​ของ​รางวัล มาตรา 90 ห้าม​โฆษณา​ขาย​ยา​โดย​แถมพก​หรือ​ออก​สลาก​รางวัล
คลิป​ตลก​หรือ​เพลง​ประกอบ​ขาย​ยา มาตรา 89 ห้าม​โฆษณา​โดย​ไม่​สุภาพ ร้อง​รำ​ทำ​เพลง หรือ​แสดง​ความ​ทุกข์​ทรมาน​ของ​ผู้​ป่วย

ร้าน​ยา​โพสต์​รีวิว​ลูกค้า​ที่​หาย​ป่วย​ได้​ไหม

เสี่ยง​ชน​สอง​ข้อ​พร้อม​กัน มาตรา 88 (7) ห้าม​ให้​บุคคล​อื่น​รับรอง​หรือ​ยกย่อง​สรรพคุณ​ยา และ​มาตรา 88 (1) ห้าม​ข้อความ​ทำนอง​ว่า​หายขาด รีวิว​ที่​ลูกค้า​เล่า​ว่า​ใช้​ยา​ของ​ร้าน​แล้ว​อาการ​หาย​จึง​เป็น​ทั้ง​การ​รับรอง​โดย​บุคคล​อื่น​และ​อาจ​เป็น​คำ​โอ้อวด​ใน​โพสต์​เดียว ร้าน​ยา​ควร​เลือก​รีวิว​เรื่อง​บริการ เช่น การ​ให้​คำ​แนะนำ​หรือ​ความ​สะอาด​ของ​ร้าน​แทน

ยา​อันตราย​กับ​ยา​ควบคุม​พิเศษ โฆษณา​ต่อ​ใคร​ได้​บ้าง

มาตรา 88 (6) ห้าม​แสดง​สรรพคุณ​ยา​อันตราย​หรือ​ยา​ควบคุม​พิเศษ​ใน​การ​โฆษณา​ขาย​ยา แต่​วรรค​ท้าย​ของ​มาตรา​เดียวกัน​ยกเว้น​ไว้​สอง​กรณี

  1. ข้อความ​ใน​ฉลาก​หรือ​เอกสาร​กำกับ​ยา ไม่​อยู่​ใต้​ข้อ (5) และ (6)
  2. โฆษณา​ที่​ส่ง​ตรง​ถึง​ผู้​ประกอบ​โรค​ศิลปะ ผู้​ประกอบ​วิชาชีพ​เวชกรรม หรือ​ผู้​ประกอบ​การ​บำบัด​โรค​สัตว์ ไม่​อยู่​ใต้​ข้อ (1) (4) (5) (6) (7) และ (8)

เพจ​ของ​ร้าน​ยา​ที่​ใคร​ก็​กด​ติดตาม​ได้​เป็น​สื่อ​ทั่วไป ร้าน​จึง​แสดง​สรรพคุณ​ของ​ยา​อันตราย​หรือ​ยา​ควบคุม​พิเศษ​บน​เพจ​ไม่​ได้ แผ่น​พับ​ของกอง​ยา​ระบุ​ว่าการ​โฆษณา​ต่อ​ผู้​ประกอบ​วิชาชีพ​ทาง​อินเทอร์เน็ต​ต้อง​แนบ​หนังสือ​ชี้แจง​ขั้น​ตอน​คัด​กรอง​ผู้​เข้า​ชม และ​ให้​รหัส​ผ่าน​แก่​เจ้า​หน้าที่​เพื่อ​ตรวจ​สอบ ร้าน​ยา​ที่​จะ​ทำ​หน้า​ข้อมูล​ยา​สำหรับ​แพทย์​จึง​ต้องเต​รี​ยม​ระบบ​คัด​กรอง​ผู้​เข้า​ชม​และ​รหัส​ผ่าน​สำหรับ​เจ้า​หน้าที่​ไว้​ตั้งแต่​วัน​ยื่น​คำขอ

ร้าน​ยา​จะ​รู้​ได้​อย่างไร​ว่า​ยา​ตัว​ไหน​เป็น​ยา​อันตราย

ดู​จาก​ทะเบียน​ตำรับ​ยา​ของ​ยา​ตัว​นั้น เอกสาร​ที่​ใช้​ยื่น​ขอ​โฆษณา​ตาม​แผ่น​พับ​ของกอง​ยา​ก็​รวม​สำเนา​ใบ​สำคัญ​การ​ขึ้น​ทะเบียน​ตำรับ​ยา​และ​สำเนา​ฉลาก​กับ​เอกสาร​กำกับ​ยา​อยู่​แล้ว ร้าน​ที่​เตรียม​เอกสาร​ชุด​นี้​ก่อน​วางแผน​คอน​เทนต์​จะ​แยก​ได้​ตั้งแต่​ต้น​ว่า​ตัว​ไหน​พูด​สรรพคุณ​กับ​คน​ทั่วไป​ไม่​ได้​เลย และ​ตัว​ไหน​ยื่น​ขอ​อนุญาต​ได้

ขั้น​ตอน​ขอ​เลข ฆท. นับ​เป็น​คำขอ​และ​วัน​ทำการ

แผ่น​พับ​ของกอง​ยา​ให้​ใช้​แบบ​ฟอร์ม​คำขอ​อนุญาต​โฆษณา​ขาย​ยา F-D2-14 และ​ระบุ​ชื่อ​เว็บไซต์​ที่​จะ​โฆษณา​ไว้​ใน​คำขอ ชุด​เอกสาร​ที่​ต้องเต​รี​ยม​มี​หก​รายการ

  1. แบบ​ฟอร์ม F-D2-14 ที่​กรอก​ครบ​และ​ผู้​ยื่น​ลง​ลายมือ​ชื่อ​จริง
  2. ข้อความ​โฆษณา​หรือ​หน้า​โฆษณา
  3. สำเนา​ใบ​สำคัญ​การ​ขึ้น​ทะเบียน​ตำรับ​ยา
  4. สำเนา​เอกสาร​กำกับ​ยา ฉลาก กล่อง และ​ซอง​ยา
  5. สำเนา​หนังสือ​แต่ง​ตั้ง​ผู้​ดำเนิน​กิจการ​โฆษณา​หรือ​หนังสือ​มอบ​อำนาจ
  6. สำเนา​เอกสาร​อ้างอิง ถ้า​มี

หนึ่ง​คำขอ​ใช้​เอกสาร​ข้อ 1-6 สอง​ชุด และ​ข้อความ​โฆษณา​เพิ่ม​อีก 10 ชุด ข้อ​แนะนำ​สำหรับ​อินเทอร์เน็ต​กำหนด​ให้​แยก​หนึ่ง​คำขอ​ต่อ​หนึ่ง​ผลิตภัณฑ์ และ​ลิงก์​ที่​พา​ออก​ไป​หน้า​อื่น​เป็น​ความ​รับ​ผิด​ชอบ​ของ​ผู้​ขอ​ที่​จะ​ตรวจ​ว่า​หน้า​นั้น​ไม่​ผิด​กฎหมาย เมื่อ​ได้​รับ​อนุญาต​แล้ว โฆษณา​ต้อง​แสดง​เลข​ใบ​อนุญาต​รูป​แบบ ฆท. ตาม​ด้วย​เลข​ที่​และ​ปี และ​แก้ไข​ข้อความ​ใด​ก็​ต้อง​ขอ​อนุญาต​ใหม่

ระยะ​เวลา​พิจารณา​เมื่อ​เอกสาร​ครบ​คือ 15 วัน​ทำการ​สำหรับ​สื่อ​ทั่วไป และ 30 วัน​ทำการ​สำหรับ​โฆษณา​ต่อ​ผู้​ประกอบ​โรค​ศิลปะ ตาราง​นี้​คำนวณ​จาก​ตัวเลข​ใน​แผ่น​พับ​สำหรับ​ร้าน​ที่​จะ​โฆษณา​ยา​สาม​ตัว​ใน​เดือน​เดียว

รายการ ตัวเลข​จาก​แผ่น​พับ ร้าน​ที่​โฆษณา​ยา 3 ตัว
จำนวน​คำขอ 1 คำขอ​ต่อ 1 ผลิตภัณฑ์ 3 คำขอ
ชุด​เอกสาร​ข้อ 1-6 2 ชุด​ต่อ​คำขอ 6 ชุด
ข้อความ​โฆษณา​เพิ่ม 10 ชุด​ต่อ​คำขอ 30 ชุด
เวลา​พิจารณา​สื่อ​ทั่วไป 15 วัน​ทำการ ยื่น​ก่อน​วัน​โพสต์​อย่าง​น้อย 15 วัน​ทำการ

เปลี่ยน​รูป​หรือ​คำ​ใน​โฆษณา​ที่​ได้​เลข​แล้ว​ต้อง​ขอ​ใหม่​ไหม

ต้อง​ขอ​ใหม่ แผ่น​พับ​ของกอง​ยา​ระบุ​ว่า​เมื่อ​ได้​รับ​อนุญาต​แล้ว ต้อง​โฆษณา​ด้วย​ข้อความ ภาพ เสียง และ​ตัว​อักษร​ตรง​ตาม​ที่​ได้​รับ​อนุญาต ห้าม​ใช้​ส่วน​ที่​ถูก​ขีด​ฆ่า โฆษณา​ใน​สื่อ​ที่​ตรง​กับ​ใบ​อนุญาต และ​โฆษณา​ภายใน​อายุ​ใบ​อนุญาต การ​แก้ไข​ข้อความ​ใด​จะ​ต้อง​ขอ​อนุญาต​โฆษณา​ใหม่​ก่อน

บท​ลงโทษ​และ​คำ​สั่ง​ระงับ​โฆษณา

พระ​ราช​บัญญัติ​ยา​แยก​โทษ​เกี่ยว​กับ​การ​โฆษณา​ไว้​สอง​ระดับ ระดับ​แรก​คือ​การ​โฆษณา​ที่​ฝ่าฝืน​ข้อ​ห้าม ระดับ​ที่​สอง​คือ​การ​ไม่​ทำ​ตาม​คำ​สั่ง​ระงับ

  1. มาตรา 124 ผู้​ใด​โฆษณา​ขาย​ยา​โดย​ฝ่าฝืน​มาตรา 88 มาตรา 88 ทวิ มาตรา 89 หรือ​มาตรา 90 ต้อง​ระวาง​โทษ​ปรับ​ไม่​เกิน​หนึ่ง​แสน​บาท
  2. มาตรา 90 ทวิ เลขาธิการ​คณะ​กรรมการ​อาหาร​และ​ยาสั่ง​ระงับ​การ​โฆษณา​ขาย​ยา​ที่​เห็น​ว่า​ฝ่าฝืน​ได้ โดย​ทำ​คำ​สั่ง​เป็น​หนังสือ
  3. มาตรา 124 ทวิ ผู้​ใด​ฝ่าฝืน​คำ​สั่ง​ระงับ​ตาม​มาตรา 90 ทวิ เสี่ยง​โทษจำ​คุก​สูงสุด​สาม​เดือน ปรับ​สูงสุด​ห้า​พัน​บาท หรือ​ทั้ง​สอง​อย่าง บวก​ค่า​ปรับ​ราย​วัน​วัน​ละ​ห้า​ร้อย​บาท​ไป​จนกว่า​จะ​ทำ​ตาม​คำ​สั่ง

แผ่น​พับ​ของกอง​ยา​เขียน​สรุป​เรื่อง​เดียวกัน​ว่าการ​โฆษณา​โดย​ไม่​ได้​รับ​อนุญาต หรือ​ไม่​ตรง​ตาม​ที่​ได้​รับ​อนุญาต มี​โทษ​ปรับ​ถึง 100,000 บาท และ​ประชาชน​ที่​สงสัย​ว่า​เป็นการ​โฆษณา​โอ้อวด​เกิน​จริง​แจ้ง​ร้อง​เรียน​ได้ที่​สำนักงาน​สาธารณสุข​จังหวัด​ทุก​แห่ง หรือ​สาย​ด่วน อย. 1556

ถ้า​เอ​เจน​ซี​เป็น​คน​โพสต์ ใคร​ต้อง​รับ​ผิด

มาตรา 124 ใช้​คำ​ว่า​ผู้​ใด​โฆษณา​ขาย​ยา ตัว​บท​จึง​ไม่​ได้​จำกัด​ไว้​ที่​เจ้าของ​ร้าน​หรือ​ผู้รับ​อนุญาต​ขาย​ยา​เท่านั้น ส่วน​การ​ชี้​ว่า​ใคร​เป็น​ผู้​โฆษณา​ใน​แต่ละ​กรณี​เป็น​เรื่อง​ที่​เจ้า​หน้าที่​และ​ศาล​พิจารณา​จาก​ข้อ​เท็จ​จริง ร้าน​ยา​ที่​จ้าง​คน​ดูแล​เพจ​ควร​เขียน​ใน​สัญญา​ว่า​ข้อความ​ที่​พูด​ถึง​ยา​ต้อง​ผ่าน​เภสัชกร​ของ​ร้าน​และ​มี​เลข ฆท. ก่อน​โพสต์​ทุก​ชิ้น

ร้าน​ยา​ใน​ไทย​กับ​นโยบาย​ยา​ของ Google Ads

นโยบาย Healthcare and medicines ของ Google Ads จำกัด​การ​โฆษณา​บริการ​ที่​เกี่ยว​กับ​การ​สั่ง​จ่าย จำหน่าย และ​ขาย​ยา​ที่​ต้อง​ใช้ใบ​สั่ง​แพทย์​ทาง​ออนไลน์ รวม​ถึง​ร้าน​ยา​ออนไลน์ ผู้​ลง​โฆษณา​ต้อง​สมัคร​ขอ​สิทธิ์​ก่อน และ​ต้อง​ตรวจ​เงื่อนไข​ของ​แต่ละ​ประเทศ​ที่​จะ​โฆษณา นโยบาย​เดียวกัน​ห้าม​เสนอ​ขาย​ยา​ที่​ต้อง​ใช้ใบ​สั่ง​แพทย์​โดย​ไม่มี​ใบสั่ง

ใน​ส่วน​เงื่อนไข​ราย​ประเทศ ณ วัน​ที่​เปิด​อ่าน 27 กันยายน 2569 หัวข้อ​ประเทศไทย​มี​แถว​เดียว คือ​ผู้​ผลิต​ยา​โฆษณา​ยา​ที่​ไม่​ต้อง​ใช้ใบ​สั่ง​แพทย์​ได้​ตาม​กฎหมาย​ไทย และ​ต้อง​ได้​รับ​การ​รับรอง​จาก Google ร้าน​ขาย​ยา​ที่​จะ​ยิง​โฆษณา​บน Google จึง​ต้อง​ผ่าน​สอง​ด่าน​พร้อม​กัน คือ​เลข ฆท. จาก อย. และ​เงื่อนไข​ของ​แพลตฟอร์ม หน้า​นโยบาย​ของ Google ใช้​ข้อความ​ภาษา​อังกฤษ​เป็น​หลัก​ใน​การ​บังคับ​ใช้

ธุรกิจ​สุขภาพ​อีก​กลุ่ม​ที่​เจอ​ข้อ​จำกัด​ของ​สอง​แพลตฟอร์ม​ใน​อีก​มุม คือ​เรื่อง​กลุ่ม​เป้า​หมาย​ที่​ตั้ง​ไม่​ได้ ซึ่ง​อธิบาย​ไว้​ในโฆษณา​คลินิก​บน Google และ Meta กลุ่ม​เป้า​หมาย​ที่​ใช้​ไม่​ได้

ขอบเขต​ของ​เอกสาร​ที่​ใช้​ใน​บท​นี้

เอกสาร​สอง​ชุด​ใน​บท​นี้​มี​ขอบเขต​สี่​ข้อ

  1. แผ่น​พับ​ของกอง​ยา​ลง​วัน​ที่​กันยายน 2554 เป็น​เอกสาร​แนะนำ​ของ​หน่วย​งาน ไม่ใช่​ตัว​บท​กฎหมาย แบบ​ฟอร์ม ช่อง​ทาง​ยื่น และ​เวลา​พิจารณา​อาจ​เปลี่ยน​แล้ว ควร​ตรวจ​กับ​กอง​ยา​ก่อน​ยื่น​จริง
  2. ตัว​บท​ใช้​ฉบับ​ที่​กอง​ยา​เผย​แพร่​บน​เว็บไซต์ ซึ่ง​รวม​การ​แก้ไข​เพิ่ม​เติม​ไว้ ถ้า​ต้อง​อ้าง​ใน​เอกสาร​ทางการ​ควร​เทียบ​กับ​ราช​กิจ​จา​นุ​เบกษา
  3. บท​นี้​ไม่​ครอบคลุม​การ​ขาย​ยา​หรือ​จ่าย​ยา​ผ่าน​ช่อง​ทาง​ออนไลน์ ซึ่ง​เป็น​เรื่อง​ใบ​อนุญาต​ขาย​ยา​และ​การ​ประกอบ​วิชาชีพ คนละ​หมวด​กับ​การ​โฆษณา
  4. ราย​ชื่อ​โรค​ที่​ห้าม​โฆษณา​ตาม​มาตรา 88 (8) ต้อง​เปิด​ประกาศ​ของ​กระทรวง​ที่​ใช้​อยู่​ปัจจุบัน​ประกอบ บท​นี้​ไม่​ได้​ยก​ราย​ชื่อ​มา​ทั้งหมด

วาง​ปฏิทิน​โพสต์​ร้าน​ยา​ให้​ทัน​เลข​อนุญาต

ร้าน​ยา​ที่​วางแผน​โพสต์​ราย​เดือน​ใช้​ตัวเลข​จาก​แผ่น​พับ​ของกอง​ยา​เป็น​เส้น​ตาย​ได้​ทันที ขั้น​ตอน​นี้​เรียง​จาก​งาน​ที่​ใช้​เวลา​นาน​ที่สุด​ก่อน

  1. แยก​โพสต์​ทั้ง​เดือน​เป็น​สอง​กลุ่ม กลุ่ม​ที่​ไม่มี​ชื่อ​ยา​หรือ​สรรพคุณ กับ​กลุ่ม​ที่​พูด​ถึง​ยา​เป็น​ราย​ตัว
  2. ตรวจ​ทะเบียน​ยา​ใน​กลุ่ม​ที่​สอง ตัด​ยา​อันตราย​และ​ยา​ควบคุม​พิเศษ​ออก​จาก​โพสต์​ที่​แสดง​สรรพคุณ
  3. เขียน​ข้อความ​โดย​ใช้​แปด​ข้อ​ของ​มาตรา 88 เป็น​รายการ​ตรวจ และ​ให้​เภสัชกร​ของ​ร้าน​ตรวจ​ทาน​ก่อน​ยื่น
  4. นับ​คำขอ​เท่ากับ​จำนวน​ผลิตภัณฑ์ แล้ว​ยื่น​ก่อน​วัน​โพสต์​อย่าง​น้อย 15 วัน​ทำการ
  5. ใส่​เลข ฆท. ใน​โพสต์​ทุก​ชิ้น​ที่​ได้​รับ​อนุญาต และ​จด​วัน​หมด​อายุ​ของ​ใบ​อนุญาต​ไว้​ใน​ปฏิทิน

ร้าน​ยา​ที่​ขาย​วิตามิน​หรือ​อาหาร​เสริม​ควบคู่​กัน​ใช้​เกณฑ์​อีก​ชุด​ของ อย. ซึ่ง​แยก​ไว้​ในคอน​เทนต์​รีวิว​อาหาร​เสริม อย. 2569 ห้าม​บุคลากร​แพทย์​รับรอง ส่วน​คำ​โฆษณา​เกิน​จริง​ใน​สินค้า​ทั่วไป​ตาม​กฎหมาย​คุ้มครอง​ผู้​บริโภค​อยู่​ในโฆษณา​เกิน​จริง Google ตี​กลับ​คำ​ไหน และ สคบ. สั่ง​แก้​ได้​สี่​แบบ

หน้าบริการ Digital Marketing ของ​ฟิจิ⁠ทัล​ระบุ​ว่า​ไม่​รับ​งาน​ธุรกิจ​ผิด​กฎหมาย และ​ไม่​รับ​การ​ปั่น​ยอด​ปลอม งาน​ของ​ร้าน​ยา​จึง​เริ่ม​จาก​แยก​โพสต์​ตาม​ขั้น​ตอน​ข้าง​บน​ก่อน​วาง​แคมเปญ

ร้าน​ยา​ที่​ยัง​ไม่มี​งบ​ยิง​โฆษณา เริ่ม​ตรง​ไหน​ก่อน

เริ่ม​จาก​กลุ่ม​โพสต์​ที่​ไม่​ต้อง​ขอ​อนุญาต เช่น เวลา​เปิด​ปิด ที่​ตั้ง ช่อง​ทาง​ติดต่อ​เภสัชกร และ​ความ​รู้​สุขภาพ​ทั่วไป​ที่​ไม่​ผูก​กับ​ยา​ตัว​ใด แล้ว​ค่อย​เลือก​ยา​หนึ่ง​หรือ​สอง​ตัว​ที่​ขาย​ดี​และ​ไม่ใช่​ยา​อันตราย​มา​ยื่น​ขอ​เลข ฆท. เมื่อ​เห็น​ว่า​โพสต์​กลุ่ม​แรก​ดึง​คน​เข้า​ร้าน​ได้

สรุป

การ​โฆษณา​ขาย​ยา​อยู่​ใต้​หมวด 11 ของ​พระ​ราช​บัญญัติ​ยา พ.ศ. 2510 มาตรา 88 ห้าม​ข้อความ​แปด​ลักษณะ รวม​ถึง​การ​แสดง​สรรพคุณ​ยา​อันตราย​หรือ​ยา​ควบคุม​พิเศษ และ​การ​ให้​บุคคล​อื่น​รับรอง​สรรพคุณ มาตรา 89 และ 90 ห้าม​โฆษณา​ไม่​สุภาพ​และ​แถมพก ฝ่าฝืน​ปรับ​ไม่​เกิน​หนึ่ง​แสน​บาท แผ่น​พับ​ของกอง​ยา​จัด​สื่อ​อินเทอร์เน็ต​ไว้​ใน​สื่อ​ทั่วไป​ที่​ต้อง​ขอ​อนุญาต​ก่อน ให้​ยื่น​หนึ่ง​คำขอ​ต่อ​หนึ่ง​ผลิตภัณฑ์ ใช้​เวลา​พิจารณา 15 วัน​ทำการ และ​แสดง​เลข ฆท. ใน​โฆษณา ร้าน​ยา​จึง​ควร​แยก​โพสต์​ที่​พูด​ถึง​ยา​เป็น​ราย​ตัว​ออก​มา​นับ​คำขอ​และ​วัน​ยื่น​ก่อน​วางแผน​การ​ตลาด​ของ​เดือน

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

เมื่อ​รูป​กล่อง​ยา​ทำให้​คน​เห็น​ชื่อ​ยา​ใน​โพสต์​ที่​พูด​ถึง​อาการ โพสต์​นั้น​มี​โอกาส​ถูก​มอง​เป็นการ​โฆษณา​ขาย​ยา​ตัว​นั้น ทาง​ที่​เสี่ยง​น้อย​กว่า​คือ​ทำ​โพสต์​ความ​รู้​โดย​ไม่มี​ชื่อ​หรือ​ภาพ​ผลิตภัณฑ์ และ​แยก​โพสต์​ที่​ต้องการ​แสดง​ยา​ไป​ขอ​เลข ฆท. ตาม​ขั้น​ตอน

แผ่น​พับ​ของกอง​ยา​ระบุ​สถาน​ที่​ยื่น​เป็น​ศูนย์ OSSC ของ อย. ที่​นนทบุรี และ​รับ​มอบ​อำนาจ​ให้​ผู้​อื่น​ยื่น​แทน​ได้ ช่อง​ทาง​ยื่น​ทาง​อิเล็กทรอนิกส์​หรือ​ผ่าน​สำนักงาน​สาธารณสุข​จังหวัด​ควร​สอบถาม อย. ก่อน เพราะ​แผ่น​พับ​ฉบับ​นี้​ลง​วัน​ที่​ปี 2554

เลข​อนุญาต​ผูก​กับ​ข้อความ สื่อ และ​ผู้​ได้​รับ​อนุญาต​ตาม​ที่​ยื่น​ไว้ แผ่น​พับ​ให้​โฆษณา​ใน​สื่อ​ที่​ตรง​กับ​ใบ​อนุญาต​เท่านั้น การ​แชร์​ไป​เพจ​ของ​ร้าน​จึง​ควร​ถาม​บริษัท​ยา​ก่อน​ว่า​ใบ​อนุญาต​ครอบคลุม​เพจ​ของ​ร้าน​ค้า​ปลีก​หรือ​ไม่

มาตรา 90 ห้าม​โฆษณา​ขาย​ยา​โดย​วิธี​แถมพก​หรือ​ออก​สลาก​รางวัล คูปอง​ที่​เป็น​ของ​แถม​หรือ​การ​จับ​รางวัล​จึง​เสี่ยง​โดยตรง ส่วนลด​ราคา​ที่​ไม่มี​ของ​แถม​ไม่​ได้​ถูก​เขียน​ไว้​ใน​มาตรา​นี้ แต่​โพสต์​ที่​แจ้ง​ส่วนลด​พร้อม​ชื่อ​และ​สรรพคุณ​ยา​ยัง​ต้อง​ผ่าน​มาตรา 88

ผลิตภัณฑ์​ที่​ขึ้น​ทะเบียน​เป็น​อาหาร​อยู่​ใต้​พระ​ราช​บัญญัติ​อาหาร​และ​ประกาศ​เรื่อง​การ​โฆษณา​อาหาร ซึ่ง​มี​ข้อ​ห้าม​คนละ​ชุด ร้าน​ต้อง​ดู​เลข​ทะเบียน​บน​ฉลาก​ก่อน​ว่า​ผลิตภัณฑ์​นั้น​เป็น​ยา​หรือ​อาหาร แล้ว​ใช้​หลัก​เกณฑ์​ของ​กฎหมาย​นั้น

PHYGITAL INSIGHT

ฟิจิ⁠ทัล​ทำตา​ราง​โพสต์​ของ​ร้าน​ยา​เป็น​สอง​กอง​ก่อน​เริ่ม​งาน​ทุก​ครั้ง กอง​แรก​เป็น​โพสต์​ที่​ไม่มี​ชื่อ​ยา​หรือ​สรรพคุณ ลง​ได้​ตาม​ปฏิทิน กอง​ที่​สอง​เป็น​โพสต์​ที่​พูด​ถึง​ยา​เป็น​ราย​ตัว แต่ละ​ตัว​ต้อง​มี​เลข ฆท. และ​วัน​ยื่น​ย้อน​จาก​วัน​โพสต์ 15 วัน​ทำการ บริการ​วาง​แคมเปญ​โซ​เชีย​ล​สำหรับ​ร้าน​ยา​ของ​ฟิจิ⁠ทัล​จึง​เริ่ม​จาก​นับ​จำนวน​ยา​ใน​กอง​ที่​สอง​ให้​ร้าน​เห็น​ว่า​เดือน​นั้น​ต้อง​ยื่น​กี่​คำขอ ก่อน​วาง​งบ​โฆษณา​ของ​เดือน

ให้ PHYGITAL AGENCY ช่วยต่อยอดเรื่องนี้สู่ผลลัพธ์จริง

โพสต์​ที่​พูด​ถึง​ยา​หนึ่ง​ตัว​ของ​ร้าน ใช้​หนึ่ง​คำขอ​และ​เวลา​พิจารณา 15 วัน​ทำการ

ให้ PHYGITAL AGENCY แยก​โพสต์​ของ​ร้าน​ยา​เป็นก​ลุ่ม​ที่​ลง​ได้​ทันที​กับ​กลุ่ม​ที่​ต้อง​มี​เลข ฆท. แล้ว​ส่ง​ปฏิทิน​วัน​ยื่น​คำขอ​ให้​เภสัชกร​ของ​ร้าน​ยืนยัน​ก่อน​เริ่ม​งาน

PARANATH PANARATANA

WRITTEN BY

PARANATH PANARATANA

CHAIRMAN OF PHYGITAL AGENCY

ประธานกรรมการบริษัท ฟิจิทัล เอเจนซี จำกัด มีประสบการณ์ดูแลการตลาดที่ผสานโลกจริงและโลกออนไลน์เข้าด้วยกัน ตลอดจนเป็นที่ปรึกษาในการวินิจฉัยธุรกิจ อีกทั้งยังเคยทำงานในสายวิดีโอโปรดักชั่นและภาพยนตร์ไทยอีกด้วย