ฝ่ายบุคคลและหัวหน้างานที่เคยรับสายจากคนอ้างตัวเป็นเจ้าหนี้ของลูกน้อง มักไม่รู้ว่าควรตอบอะไร และไม่รู้ว่าผู้โทรมีสิทธิ์พูดเรื่องหนี้กับที่ทำงานหรือไม่ คำตอบอยู่ในพระราชบัญญัติการทวงถามหนี้ พ.ศ. 2558 ซึ่งประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 6 มีนาคม 2558 และเขียนข้อห้ามไว้ละเอียดกว่าที่คนทั่วไปคาด อีกด้านของเรื่องเดียวกันคือการเลือกผู้ให้กู้ตั้งแต่ต้น ทั้งธนาคารแห่งประเทศไทยและสำนักงานเศรษฐกิจการคลังเปิดรายชื่อผู้ได้รับอนุญาตให้ค้นได้ บทความนี้วางสองเรื่องไว้คู่กัน เพื่อให้เจ้าของกิจการใช้ทั้งตอนพนักงานถามว่ากู้ที่ไหนได้ และตอนที่สายทวงหนี้โทรเข้าบริษัท
แอปเงินกู้ผิดกฎหมาย เช็กชื่อผู้ให้กู้และการทวงหนี้ที่ห้ามทำ

KEY TAKEAWAYS
3 ประเด็นผู้ให้สินเชื่อส่วนบุคคลและนาโนไฟแนนซ์ที่ได้รับอนุญาตค้นชื่อได้ในระบบ BOT License Check ของธนาคารแห่งประเทศไทย
ส่วนพิโกไฟแนนซ์มีรายชื่อบนเว็บของสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง ซึ่งอัปเดตล่าสุดเมื่อ 24 กันยายน 2569 มีผู้ประกอบการที่เปิดดำเนินการ 1,201 ราย
พระราชบัญญัติการทวงถามหนี้ พ.ศ. 2558 ใช้กับหนี้ทุกประเภท ไม่ว่าหนี้นั้นจะชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ก็ตาม
ผู้ให้กู้นอกระบบจึงอยู่ใต้ข้อห้ามเดียวกับผู้ให้กู้ที่ได้รับอนุญาต
ผู้ทวงหนี้ติดต่อคนอื่นที่ไม่ใช่ลูกหนี้ได้เพียงเพื่อถามที่อยู่หรือช่องทางติดต่อลูกหนี้
และห้ามบอกเรื่องหนี้กับคนเหล่านั้น เว้นแต่เป็นคู่สมรส บุพการี หรือผู้สืบสันดานที่ถามถึงเหตุผลของการติดต่อ
ก่อนกู้ผ่านแอป เช็กชื่อผู้ให้กู้ใน BOT License Check และรายชื่อพิโกไฟแนนซ์ของ สศค. ส่วน พ.ร.บ.ทวงถามหนี้ 2558 ห้ามโทรแจ้งหนี้กับที่ทำงาน แม้หนี้นั้นไม่ชอบด้วยกฎหมาย
หมวดหลอกให้กู้เงินในสถิติคดีออนไลน์
ตำรวจจัดเรื่องร้องทุกข์ออนไลน์ประเภทหนึ่งไว้ในชื่อ "หลอกลวงให้กู้เงินอันมีลักษณะฉ้อโกง กรรโชก หรือรีดเอาทรัพย์" ชื่อหมวดครอบคลุมทั้งกรณีที่ผู้กู้ถูกหลอกให้จ่ายเงินก่อนแล้วไม่ได้เงินกู้ และกรณีที่ถูกข่มขู่เอาเงิน ไฟล์จำนวนคดีรายประเภทบนพอร์ทัลข้อมูลเปิดของตำรวจ นับหมวดนี้ได้ดังนี้
| ช่วงข้อมูล | คดีหมวดหลอกให้กู้เงิน | สัดส่วนต่อคดีออนไลน์ทั้งหมด |
|---|---|---|
| ไฟล์ปี 2566 เฉพาะเดือนที่แยกประเภทครบ (เม.ย.-ธ.ค.) | 15,924 | 9.1% |
| ไฟล์รายเดือนปี 2567 (ม.ค.-ส.ค.) | 21,747 | 8.9% |
จำนวนต่อเดือนในปี 2567 อยู่ระหว่าง 2,340 ถึง 2,929 คดี ค่อนข้างคงที่ทั้งแปดเดือน หมวดนี้จึงเป็นเรื่องที่เกิดต่อเนื่อง ไม่ได้ขึ้นเฉพาะช่วงเปิดเทอมหรือปลายปี
หมวดหลอกให้กู้เงินมีคดีที่ไม่เสียเงินเลยมากแค่ไหน
ไฟล์ช่วงมูลค่าความเสียหาย ของเดือนเมษายนถึงธันวาคม 2566 บันทึกคดีในหมวดนี้ที่มูลค่าเสียหายเป็นศูนย์บาทไว้ 4,195 คดี หรือราวหนึ่งในสี่ของหมวด ส่วนคดีที่เสียเงินหลักล้านขึ้นไปมีเพียง 51 คดี ไฟล์ไม่ได้อธิบายว่าคดีที่ไม่มีมูลค่าเสียหายเป็นเรื่องแบบใด ข้อที่บอกได้คือหมวดนี้มีผู้แจ้งความจำนวนมากที่ความเดือดร้อนไม่ได้วัดเป็นยอดเงินที่สูญไป
ตรวจชื่อผู้ให้กู้ก่อนกดยืนยันในแอป
ธนาคารแห่งประเทศไทยเปิดระบบ BOT License Check ให้ค้นด้วยชื่อ-นามสกุล ชื่อบริษัท หรือเลขที่อ้างอิงหนังสือแสดงผล ระบบนี้ตรวจการได้รับอนุญาต การขึ้นทะเบียน หรือการแสดงตัวตนของผู้ประกอบธุรกิจที่ ธปท. กำกับ เช่น สินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกำกับ หรือ P-Loan สินเชื่อรายย่อยเพื่อการประกอบอาชีพ หรือนาโนไฟแนนซ์ ผู้ให้บริการ e-Money และธุรกิจเช่าซื้อรถยนต์และรถจักรยานยนต์ หน้าเดียวกันมีเมนูรายชื่อใบอนุญาตและอัตราดอกเบี้ยให้เปิดดู
สินเชื่ออีกประเภทที่มักเป็นทางเลือกของคนต้องการเงินก้อนเล็กคือพิโกไฟแนนซ์ ซึ่งอยู่ใต้การกำกับของกระทรวงการคลัง ไม่ใช่ ธปท. รายชื่อผู้ประกอบธุรกิจพิโกไฟแนนซ์ที่เปิดดำเนินการ บนเว็บ 1359.go.th อัปเดตล่าสุดวันที่ 24 กันยายน 2569 มี 1,201 ราย แยกเป็นพิโกไฟแนนซ์ 943 ราย และพิโกพลัส 258 ราย ในจังหวัดเชียงใหม่มี 20 ราย แต่ละรายมีที่อยู่ เบอร์โทร และเลขที่ใบอนุญาตกำกับไว้
เงื่อนไขของพิโกไฟแนนซ์ที่ผู้กู้ตรวจเองได้มีอะไรบ้าง
แผ่นพับของสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง ฉบับปรับปรุงกุมภาพันธ์ 2566 ระบุว่าผู้กู้ต้องมีทะเบียนบ้าน ที่พัก หรือที่ทำงานในจังหวัดเดียวกับผู้ประกอบธุรกิจ พิโกไฟแนนซ์ให้กู้ไม่เกิน 50,000 บาท คิดดอกเบี้ยรวมค่าปรับ ค่าบริการ และค่าธรรมเนียมอื่นไม่เกิน 33% ต่อปีถ้ามีหลักประกัน และไม่เกิน 36% ต่อปีถ้าไม่มี ส่วนพิโกพลัสให้กู้ได้ถึง 100,000 บาท และค่าใช้จ่ายในการทวงหนี้เรียกได้ตามจริงไม่เกิน 50 บาทต่อรายต่อเดือน เงื่อนไขเรื่องจังหวัดทำให้ผู้ให้กู้ที่อ้างว่าเป็นพิโกไฟแนนซ์แต่ปล่อยกู้ผ่านแอปให้คนทั่วประเทศ ต้องถูกถามต่อทันที
ไม่เจอชื่อผู้ให้กู้ในรายชื่อทั้งสองแห่ง แปลว่าอะไร
แปลว่าต้องถามต่อก่อนกู้ ผู้ให้กู้ที่ถูกกฎหมายยังมีประเภทอื่น เช่น ธนาคารพาณิชย์และสถาบันการเงินเฉพาะกิจ จึงไม่ควรสรุปว่าผิดกฎหมายทันที แต่ผู้ให้กู้ที่อ้างตัวว่าได้รับอนุญาตต้องบอกได้ว่าได้รับจากหน่วยงานใดและเลขที่ใบอนุญาตคืออะไร ถ้าบอกไม่ได้ หรือชื่อบริษัทในแอปไม่ตรงกับชื่อในใบอนุญาต ให้ถือเป็นสัญญาณหยุด
การทวงหนี้ที่กฎหมายห้าม
มาตรา 3 ของพระราชบัญญัติการทวงถามหนี้ให้นิยามผู้ทวงถามหนี้ครอบคลุมเจ้าหนี้ที่ให้สินเชื่อ ผู้ประกอบธุรกิจตามกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภค และเจ้าหนี้อื่นที่รับชำระหนี้เป็นปกติธุระ ไม่ว่าหนี้นั้นจะชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ก็ตาม และรวมถึงผู้ที่รับมอบอำนาจหรือรับจ้างทวงหนี้แทน ข้อความ "ไม่ว่าหนี้นั้นจะชอบด้วยกฎหมายหรือไม่" ทำให้ผู้ปล่อยกู้ผ่านแอปที่ไม่มีใบอนุญาตต้องทำตามข้อห้ามทั้งหมดในกฎหมายฉบับนี้เช่นกัน
ข้อห้ามแบ่งได้สามกลุ่ม กลุ่มแรกตามมาตรา 11 คือห้ามข่มขู่ ใช้ความรุนแรง หรือทำให้ร่างกาย ชื่อเสียง หรือทรัพย์สินของลูกหนี้หรือคนอื่นเสียหาย ห้ามใช้วาจาดูหมิ่น และห้ามเปิดเผยความเป็นหนี้ให้คนที่ไม่เกี่ยวข้องรู้ กลุ่มที่สองตามมาตรา 12 คือห้ามแสดงตัวให้เข้าใจผิดว่าเป็นศาล เจ้าหน้าที่รัฐ หรือสำนักงานกฎหมาย และห้ามทำให้เชื่อว่าจะถูกดำเนินคดีหรือถูกยึดทรัพย์หรือเงินเดือน กลุ่มที่สามตามมาตรา 13 คือห้ามเรียกค่าธรรมเนียมเกินอัตราที่คณะกรรมการประกาศ
ช่วงเวลาไหนที่ผู้ทวงหนี้โทรหาได้
มาตรา 9 กำหนดให้ติดต่อทางโทรศัพท์ สื่ออิเล็กทรอนิกส์ หรือพบตัว ได้ระหว่าง 08.00 ถึง 20.00 น. ในวันจันทร์ถึงศุกร์ และ 08.00 ถึง 18.00 น. ในวันหยุดราชการ ถ้าติดต่อในช่วงนี้ไม่ได้หรือช่วงนี้ไม่เหมาะสม ให้ใช้เวลาอื่นตามที่คณะกรรมการประกาศ มาตราเดียวกันยังให้ผู้ทวงหนี้แจ้งชื่อตัว ชื่อสกุล หรือชื่อหน่วยงานของตนและของเจ้าหนี้ พร้อมจำนวนหนี้ ส่วนผู้ที่ทวงหนี้แทนเจ้าหนี้ต้องแสดงหลักฐานการมอบอำนาจเมื่อทวงต่อหน้า
โทษของการข่มขู่หรือแอบอ้างเป็นเจ้าหน้าที่หนักแค่ไหน
มาตรา 41 กำหนดโทษผู้ที่ข่มขู่ ใช้ความรุนแรง หรือทำให้ลูกหนี้หรือคนอื่นเสียหายตามมาตรา 11 (1) และผู้ที่แสดงตัวให้เข้าใจว่าเป็นการกระทำของศาลหรือเจ้าหน้าที่รัฐตามมาตรา 12 (1) ไว้สูงสุดจำคุกห้าปีหรือปรับห้าแสนบาท หรือทั้งสองอย่าง ส่วนการเปิดเผยหนี้กับคนที่ไม่เกี่ยวข้องและการติดต่อคนอื่นนอกเงื่อนไขของมาตรา 8 มีโทษตามมาตรา 39 คือจำคุกสูงสุดหนึ่งปีหรือปรับสูงสุดหนึ่งแสนบาท หรือทั้งสองอย่าง
สายทวงหนี้ที่โทรถึงที่ทำงาน
มาตรา 8 ห้ามผู้ทวงหนี้ติดต่อคนอื่นที่ไม่ใช่ลูกหนี้เพื่อทวงหนี้ เว้นแต่คนที่ลูกหนี้ระบุไว้ให้ติดต่อ การติดต่อคนอื่นทำได้เพียงเพื่อสอบถามหรือยืนยันสถานที่ติดต่อของลูกหนี้ และต้องแจ้งชื่อ นามสกุล และบอกว่าต้องการถามข้อมูลเรื่องที่ติดต่อลูกหนี้ ห้ามบอกว่าลูกหนี้เป็นหนี้ เว้นแต่คนที่ถูกติดต่อเป็นคู่สมรส บุพการี หรือผู้สืบสันดานของลูกหนี้ และถามถึงเหตุผลของการติดต่อเอง
ในทางปฏิบัติ ถ้าผู้โทรเข้าบริษัทพูดถึงยอดหนี้ของพนักงานกับเพื่อนร่วมงานหรือหัวหน้างาน หรือขอให้บริษัทหักเงินเดือนพนักงานให้ คำขอเหล่านี้อยู่นอกสิ่งที่มาตรา 8 อนุญาต ผู้รับสายไม่มีหน้าที่ต้องยืนยันข้อมูลใดของพนักงาน และบันทึกวันเวลา เบอร์ที่โทรเข้า และสิ่งที่ผู้โทรพูด เพื่อส่งให้พนักงานใช้ร้องเรียนหรือแจ้งความต่อได้
บริษัทควรบอกพนักงานเจ้าของเรื่องอย่างไร
บอกเป็นการส่วนตัวและบอกเฉพาะข้อเท็จจริงที่บันทึกไว้ ไม่ต้องถามรายละเอียดของหนี้ เพราะเป็นเรื่องส่วนตัวของพนักงาน แล้วให้ข้อมูลสองอย่าง อย่างแรกคือสิ่งที่ผู้ทวงหนี้ทำไม่ได้ตามกฎหมาย อย่างที่สองคือช่องทางร้องเรียน เช่น สายด่วน 1359 ของสำนักงานเศรษฐกิจการคลังสำหรับเรื่องพิโกไฟแนนซ์ ส่วนกรณีที่พนักงานถูกหลอกจนเสียเงินไปแล้ว ลำดับการแจ้งธนาคารและแจ้งความอยู่ในมิจฉาชีพออนไลน์ 2569 สถิติ ACSC และขั้นตอนหลังโอนเงินไปแล้ว
ผู้ให้กู้นอกระบบบางรายเริ่มจากข้อความชวนกู้พร้อมลิงก์ให้ติดตั้งแอป ลักษณะของลิงก์ในข้อความและวิธีที่ธนาคารเปลี่ยนการส่งข้อความของตัวเองอยู่ในSMS ลิงก์ปลอมธนาคารและพัสดุตกค้าง เมื่อธนาคารเลิกส่งลิงก์ ส่วนสายโทรที่อ้างเป็นเจ้าหน้าที่รัฐเพื่อเร่งให้โอนเงินแยกไว้ในแก๊งคอลเซ็นเตอร์อ้างชื่อองค์กร ตรวจสายจริงจากช่องทางไหน และถ้าพนักงานได้รับข้อเสนอให้เปิดบัญชีเพื่อลดหนี้ ความผิดของเจ้าของบัญชีอยู่ในหลอกทำงานออนไลน์และบัญชีม้า โทษเจ้าของบัญชีตาม พ.ร.ก. 2566
เส้นแบ่งของผู้ทวงหนี้ตามมาตรา 8 ถึง 13
พระราชบัญญัติการทวงถามหนี้กำหนดทั้งสิ่งที่ผู้ทวงหนี้ต้องทำและสิ่งที่ห้ามทำไว้ในมาตรา 8 ถึง 13 ฝ่ายบุคคลใช้รายการด้านล่างเทียบกับสายหรือข้อความที่ได้รับได้ทันที
| เรื่อง | ทำได้ | ห้ามทำ |
|---|---|---|
| ติดต่อใคร | ลูกหนี้ หรือคนที่ลูกหนี้ระบุไว้ให้ติดต่อ | ทวงหนี้กับเพื่อนร่วมงานหรือหัวหน้างาน |
| ติดต่อคนอื่นเพื่ออะไร | ถามหรือยืนยันที่อยู่และช่องทางติดต่อลูกหนี้ | บอกว่าลูกหนี้เป็นหนี้ (ยกเว้นคู่สมรส บุพการี ผู้สืบสันดานที่ถามเอง) |
| เวลาโทร | 08.00-20.00 น. วันจันทร์-ศุกร์ และ 08.00-18.00 น. วันหยุดราชการ | โทรนอกช่วงเวลาที่กฎหมายและคณะกรรมการกำหนด |
| การแสดงตัว | แจ้งชื่อ หน่วยงาน ชื่อเจ้าหนี้ และจำนวนหนี้ | อ้างเป็นศาล เจ้าหน้าที่รัฐ หรือสำนักงานกฎหมาย |
| ถ้อยคำ | แจ้งยอดและขอรับชำระ | ข่มขู่ ดูหมิ่น หรือขู่ว่าจะยึดเงินเดือนโดยไม่เป็นความจริง |
ถ้าผู้โทรไม่ยอมบอกชื่อหรือหน่วยงาน บริษัทควรทำอะไร
วางสายได้โดยไม่ต้องให้ข้อมูลใด เพราะมาตรา 9 ให้ผู้ทวงหนี้แจ้งชื่อตัว ชื่อสกุล หรือชื่อหน่วยงานของตนและของเจ้าหนี้ ผู้โทรที่ไม่ยอมบอกข้อมูลเหล่านี้ไม่ได้ทวงหนี้ตามรูปแบบที่กฎหมายกำหนด บันทึกเบอร์และเวลาไว้ แล้วแจ้งพนักงานเจ้าของเรื่องตามขั้นตอนเดิม
สรุป
คดีหมวดหลอกลวงให้กู้เงินที่ตำรวจบันทึกไว้มี 15,924 คดีในเก้าเดือนที่แยกประเภทครบของปี 2566 และ 21,747 คดีในไฟล์รายเดือนปี 2567 ผู้กู้ลดความเสี่ยงได้ตั้งแต่ก่อนกู้ ด้วยการค้นชื่อผู้ให้กู้ในระบบ BOT License Check ของธนาคารแห่งประเทศไทยสำหรับ P-Loan และนาโนไฟแนนซ์ และในรายชื่อพิโกไฟแนนซ์ของสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง ซึ่งมีผู้ประกอบการ 1,201 รายเมื่ออัปเดต 24 กันยายน 2569 พิโกไฟแนนซ์ให้กู้เฉพาะคนในจังหวัดเดียวกัน วงเงินไม่เกิน 50,000 บาท ดอกเบี้ยรวมไม่เกิน 33 ถึง 36% ต่อปี เมื่อพนักงานถูกทวงหนี้ พระราชบัญญัติการทวงถามหนี้ พ.ศ. 2558 ใช้กับหนี้ทุกประเภทแม้ไม่ชอบด้วยกฎหมาย ผู้ทวงหนี้ติดต่อที่ทำงานได้เพียงเพื่อถามช่องทางติดต่อลูกหนี้ ห้ามบอกเรื่องหนี้ ห้ามข่มขู่หรืออ้างเป็นเจ้าหน้าที่รัฐ และโทรได้ในช่วงเวลาที่กฎหมายกำหนด ฝ่ายบุคคลจึงตอบสายเหล่านี้ได้ด้วยขั้นตอนที่เขียนไว้ล่วงหน้า
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ไม่ได้ นิยามผู้ทวงถามหนี้ในมาตรา 3 ครอบคลุมหนี้ที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายด้วย ข้อห้ามเรื่องข่มขู่ ดูหมิ่น เปิดเผยหนี้ และแอบอ้างเป็นเจ้าหน้าที่จึงใช้กับผู้ให้กู้รายนั้นเช่นกัน
มาตรา 8 ให้ติดต่อคนอื่นได้เพียงเพื่อถามที่อยู่หรือช่องทางติดต่อลูกหนี้ และห้ามบอกเรื่องหนี้ ข้อความที่แจ้งยอดหนี้หรือประจานลูกหนี้กับคนในรายชื่อจึงอยู่นอกสิ่งที่กฎหมายอนุญาต
หน้าระบบระบุว่าตรวจผู้ประกอบธุรกิจที่แบงก์ชาติกำกับ เช่น P-Loan นาโนไฟแนนซ์ e-Money และธุรกิจเช่าซื้อรถยนต์กับรถจักรยานยนต์ โดยค้นจากชื่อบุคคล ชื่อบริษัท หรือเลขอ้างอิงหนังสือแสดงผล
ตามแผ่นพับของสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง วงเงินไม่เกิน 50,000 บาท คิดรวมค่าปรับและค่าธรรมเนียมได้ไม่เกิน 33% ต่อปีเมื่อมีหลักประกัน และ 36% ต่อปีเมื่อไม่มี ส่วนพิโกพลัสที่กู้เกิน 50,000 บาทถึง 100,000 บาท คิดได้ไม่เกิน 28% ต่อปี
มาตรา 12 ห้ามผู้ทวงหนี้ทำให้เชื่อว่าจะถูกดำเนินคดีหรือถูกยึดหรืออายัดทรัพย์หรือเงินเดือนในลักษณะที่เป็นเท็จหรือทำให้เข้าใจผิด ถ้าผู้โทรอ้างคำสั่งของหน่วยงานใด ให้ตรวจกับหน่วยงานนั้นด้วยเบอร์ที่หาเอง
PHYGITAL INSIGHT
บริการที่เกี่ยวข้อง
ให้ PHYGITAL AGENCY ช่วยต่อยอดเรื่องนี้สู่ผลลัพธ์จริง
คนที่รับสายทวงหนี้ของพนักงานในบริษัทคุณ รู้แล้วหรือยังว่าตอบอะไรได้และต้องปฏิเสธอะไร
ทีม PHYGITAL AGENCY ร่างขั้นตอนรับสายทวงหนี้เป็นเอกสารหน้าเดียวให้ฝ่ายบุคคลและหัวหน้างาน พร้อมประโยคตอบผู้โทร แบบบันทึกเหตุการณ์ และลิงก์ตรวจรายชื่อผู้ให้กู้ที่ได้รับอนุญาตสำหรับแจกพนักงาน

WRITTEN BY
PARANATH PANARATANA
CHAIRMAN OF PHYGITAL AGENCY
ประธานกรรมการบริษัท ฟิจิทัล เอเจนซี จำกัด มีประสบการณ์ดูแลการตลาดที่ผสานโลกจริงและโลกออนไลน์เข้าด้วยกัน ตลอดจนเป็นที่ปรึกษาในการวินิจฉัยธุรกิจ อีกทั้งยังเคยทำงานในสายวิดีโอโปรดักชั่นและภาพยนตร์ไทยอีกด้วย


