ข้ามไปเนื้อหาหลัก

ประวัติศาสตร์​การ​ค้า​โรมัน ประกาศ​เพดาน​ราคา​กับ​ป้าย​บน​ไห​น้ำมัน

อัปเดตล่าสุด 29 กันยายน 2569
เวลาอ่านประมาณ 12 นาที
ประวัติศาสตร์​การ​ค้า​โรมัน ประกาศ​เพดาน​ราคา​กับ​ป้าย​บน​ไห​น้ำมัน

KEY TAKEAWAYS

3 ประเด็น

ประกาศ​ราคา​สูงสุด​ของ​จักรพรรดิ​ได​โอ​คลี​เชีย​น​ปี ค.ศ. 301 ตั้ง​เพดาน​ราคา​ให้​สินค้า ค่าแรง และ​ค่า​ขนส่ง​กว่า 1,200 รายการ

ข้าว​สาลี​ไม่​เกิน 100 เดน​า​ริ​อุ​ส​ต่อ​ถัง​ทหาร​ราว 17.5 ลิตร ลูกจ้าง​ทำ​ไร่​ไม่​เกิน​วัน​ละ 25 เดน​า​ริ​อุ​ส​พร้อม​อาหาร และ​คน​ขาย​เกิน​เพดาน คน​ซื้อ​ที่​สมรู้ กับ​คน​กักตุน​สินค้า ต้อง​โทษ​ประหาร​เท่า​กัน

แลค​แทน​เทียส นัก​เขียน​ร่วม​สมัย บันทึก​ว่า​หลัง​ประกาศ คน​ไม่​กล้า​วาง​ของ​ขาย สินค้า​ขาดแคลน​หนัก​กว่า​เดิม จน​ต้อง​ยกเลิก​ไป

แต่​ผู้​แปล​ฉบับ​ภาษา​อังกฤษ​เตือน​ว่า​แลค​แทน​เทียส​เป็น​ปรปักษ์​กับ​จักรพรรดิ ข้อความ​นี้​จึง​เป็น​คำ​บอก​เล่า​จาก​ฝ่าย​เดียว

ข้อมูล​ราคา​ที่​เชื่อ​ได้​กว่า​คำ​ประกาศ​มา​จาก​ของ​ที่​ใช้​งาน​จริง

ป้ายสี​บน​ไห​น้ำมัน​มะกอก​ที่​กอง​อยู่​ใน​เนิน Monte Testaccio กรุง​โรม บอก​น้ำ​หนัก​น้ำมัน การ​ขนส่ง และ​ปี​ที่​ส่ง ส่วน​ไทย​ปี 2569 คณะ​รัฐมนตรี​เห็น​ชอบ​สินค้า​และ​บริการ​ควบคุม 66 รายการ ร้าน​ที่​ขาย​ของ​ใน​บัญชี​จึง​ควร​เก็บ​หลัก​ฐาน​ต้นทุน​ไว้​อธิบาย​ราคา​ของ​ตัว​เอง

ประกาศ​ราคา​สูงสุด​ของ​ได​โอ​คลี​เชีย​น​ปี ค.ศ. 301 คุม​ราคา​กว่า 1,200 รายการ​ด้วย​โทษ​ประหาร ป้ายสี​บน​ไห​น้ำมัน​ที่ Monte Testaccio และ​บัญชี​สินค้า​ควบคุม 66 รายการ​ของ​ไทย​ปี 2569

น้ำปลา​กับ​ซีอิ๊ว​เพิ่ง​ถูก​แยก​ออก​มา​เป็น​รายการ​ของ​ตัว​เอง​ใน​บัญชี​สินค้า​ควบคุม​ของ​ไทย​ปี 2569 ร้าน​อาหาร​ตาม​สั่ง​ที่​ต้นทุน​เครื่อง​ปรุง​ขยับ​ทุก​เดือน​จึง​เจอ​คำถาม​ที่​รัฐ​กับ​พ่อค้า​เจอ​กัน​มา​ตั้งแต่​สมัย​โรมัน คือ​รัฐ​กำหนด​ราคา​ได้​แค่​ไหน และ​ร้าน​ต้อง​พิสูจน์​อะไร​เมื่อ​ขึ้น​ราคา บท​นี้​ย้อน​ไป​ดู​ความ​พยายาม​คุม​ราคา​ที่​ใหญ่​ที่สุด​ชิ้น​หนึ่ง​ที่​เหลือ​หลัก​ฐาน​ถึง​วัน​นี้ คือ​ประกาศ​ราคา​สูงสุด​ของ​จักรวรรดิ​โรมัน​ปี ค.ศ. 301 วาง​คู่​กับ​หลัก​ฐาน​อีก​แบบ​จาก​ไห​น้ำมัน​มะกอก​ที่​ชาว​โรมัน​ทิ้ง​กอง​ไว้​จน​เป็น​เนิน แล้วก​ลับ​มา​ที่​สิ่ง​ที่​เจ้าของ​ร้าน​ไทย​ควร​จด​เก็บ​ไว้​วัน​นี้

ประกาศ​ปี 301 ตั้ง​ราคา​อะไร​ไว้​บ้าง

คำ​แปล​ภาษา​อังกฤษ​ของ​ประกาศ​ราคา​สูงสุด โดย Antony Kropff (ฉบับ 2.1 เผย​แพร่​ปี 2016) ระบุ​ว่า​ประกาศ​ออก​ระหว่าง​วัน​ที่ 20 พฤศจิกายน​ถึง 10 ธันวาคม ค.ศ. 301 ใน​นาม​จักรพรรดิ​สี่​พระองค์​ที่​ปกครอง​ร่วม​กัน และ​ตั้ง​ราคา​สูงสุด​ให้​สินค้า วัตถุดิบ ค่าแรง ค่า​บริการ ค่า​ขนส่ง สัตว์ และ​ทาส รวม​กว่า 1,200 รายการ ราคา​ต่ำ​สุด​ใน​บัญชี​คือ​หญ้า​สด​เลี้ยง​สัตว์ 1 เดน​า​ริ​อุส สูงสุด​คือ​สิงโต​ตัวผู้​หรือ​ผ้า​ไหม​ย้อม​สี​ม่วง 150,000 เดน​า​ริ​อุส

รายการ​ใน​ประกาศ หน่วย ราคา​สูงสุด (เดน​า​ริ​อุส)
ข้าว​สาลี 1 ถัง​ทหาร (kastrensis modius ราว 17.5 ลิตร) 100
ข้าว​บาร์เลย์ 1 ถัง​ทหาร 60
เกลือ 1 ถัง​ทหาร 100
น้ำมัน​มะกอก​บริสุทธิ์​คั้น​แรก 1 เซ​ก​ทา​ริ​อุส (ราว 0.55 ลิตร) 40
น้ำมัน​มะกอก​เกรด​ธรรมดา 1 เซ​ก​ทา​ริ​อุส 12
เบียร์​ข้าว​บาร์เลย์ 1 เซ​ก​ทา​ริ​อุส 2
ลูกจ้าง​ทำ​ไร่ พร้อม​อาหาร ต่อ​วัน 25
ช่าง​หิน​หรือ​ช่างไม้ พร้อม​อาหาร ต่อ​วัน 50
ค่า​เรือ​ขน​สิน​ค้า​อ​เล็ก​ซาน​เด​รีย ถึง​โรม 1 ถัง​ทหาร 16

อ่าน​ตาราง​นี้​แบบ​คน​ทำ​ร้าน​จะ​เห็น​ว่า​ผู้​ร่าง​แยก​เกรด​สินค้า​ไว้​ละเอียด น้ำมัน​มะกอก​มี​สาม​เกรด เกรด​บน​แพง​กว่า​เกรด​ธรรมดา​มากกว่า​สาม​เท่า ค่า​เรือ​ขน​ข้าว​สาลี​จา​กอ​เล็ก​ซาน​เด​รีย​ไป​โรม​ถูก​กำหนด​แยก​จาก​ราคา​ข้าว เท่ากับ​ว่า​กฎหมาย​ยอมรับ​ว่า​ต้นทุน​ขนส่ง​เป็น​ส่วน​หนึ่ง​ของ​ราคา​ปลาย​ทาง คำนำ​ของ​ประกาศ​ก็​เขียน​ไว้​ว่า​พ่อค้า​ที่​เดิน​ทาง​ข้าม​จังหวัด​ต้อง​คิด​สถาน​ที่ การ​เดิน​ทาง และ​บัญชี​ของ​ธุรกรรม​ทั้งหมด​เข้าไป​ใน​ราคา​ขาย​ด้วย

ใคร​ต้อง​รับ​โทษ​ตาม​ประกาศ​นี้​บ้าง

คำนำ​ของ​ประกาศ​เขียน​โทษ​ไว้​กว้าง​กว่า​ที่​หลาย​คน​คิด คน​ที่​ขาย​เกิน​ราคา​ใน​บัญชี​ต้อง​โทษ​ประหาร คน​ซื้อ​ที่​อยาก​ได้​ของ​จน​ร่วม​มือ​กับ​คน​ขาย​ให้​ราคา​เกิน​เพดาน​ก็​ต้อง​โทษ​เดียวกัน และ​คน​ที่​มี​อาหาร​หรือ​บริการ​อยู่​ใน​มือ​แต่​ไม่​ยอม​ขาย​หลัง​ประกาศ​มี​ผล ก็​ต้อง​โทษ​นี้​ด้วย ประกาศ​ให้​เหตุผล​ว่า​คน​ที่​ทำให้​ของ​ขาดแคลน​ควร​ถูก​ลงโทษ​หนัก​กว่า​คน​ที่​ขาย​แพง​เสีย​อีก

เดน​า​ริ​อุส​ใน​ประกาศ​เป็น​เหรียญ​จริง​หรือ​หน่วย​นับ

Kropff อธิบาย​ใน​บทนำ​ว่า​ราคา​ทั้งหมด​เขียน​เป็น​เดน​า​ริ​อุ​ส​สามัญ (denarius communis) แต่​ถึง​ปี 301 เดน​า​ริ​อุ​สก​ลาย​เป็น​หน่วย​บัญชี​ไป​แล้ว การ​จ่าย​เงิน​จริง​ใช้​เหรียญ​อื่น เหรียญ​หลัก​ที่​ใช้​กัน​ทั่ว​จักรวรรดิ​คือ​นุ​ม​มุส มี​ค่า 25 เดน​า​ริ​อุส ส่วน​เหรียญ​เงิน​อาร์​เจน​เท​อุ​สมี​ค่า 100 เดน​า​ริ​อุ​ส​แต่​หา​ยากจน​แทบ​ไม่​พบ​ใน​ไห​เก็บ​เหรียญ ร้าน​ค้า​ที่​อ่าน​ราคา​ใน​ประกาศ​จึง​ต้อง​แปลง​หน่วย​ใน​หัว​ทุก​ครั้ง แบบ​เดียว​กับ​ร้าน​ที่​วัน​นี้​ตั้ง​ราคา​เป็น​บาท​แต่​รับ​เงิน​ผ่าน​หลาย​ช่อง​ทาง

ทำไม​พ่อค้า​เลิก​วาง​ของ​ขาย

หลัก​ฐาน​เรื่อง​ผล​ของ​ประกาศ​มา​จาก​แหล่ง​เดียว​ที่​ละเอียด คือ​หนังสือ De Mortibus Persecutorum บท​ที่ 7 ของ​แลค​แทน​เทียส ฉบับ​แปล​ภาษา​อังกฤษ​ใน​คลัง New Advent เล่า​ว่า​เมื่อ​จักรพรรดิ​ทำให้​ของ​ทุก​อย่าง​แพง​ขึ้น​ด้วย​การ​รีด​ภาษี แล้ว​พยายาม​จำกัด​ราคา​ด้วย​กฎหมาย เลือด​ตก​ยาง​ออก​เพราะ​เรื่อง​เล็ก​น้อย คน​ไม่​กล้า​นำ​สินค้า​ออก​มา​ขาย ความ​ขาดแคลน​หนัก​กว่า​เดิม จน​สุดท้าย​ต้อง​ยกเลิก​กฎหมาย​เพราะ​ความ​จำเป็น หลัง​จาก​ที่​มัน​ทำลาย​คน​ไป​มาก

คำถาม สิ่ง​ที่​หลัก​ฐาน​ตอบ​ได้ สิ่ง​ที่​ยัง​ตอบ​ไม่​ได้
ประกาศ​ใช้​ที่ไหน คำนำ​เขียน​ว่า​ใช้​ทั่ว​อาณาจักร และ​บท​ค่า​เรือ​มี​ท่าเรือ​ฝั่ง​ตะวัน​ตก​ด้วย Kropff ชี้​ว่า​ศิลา​จารึก​ที่​พบ​เกือบ​ทั้งหมด​อยู่​ฝั่ง​ตะวัน​ออก ไม่รู้​ว่า​ฝั่ง​ตะวัน​ตก​บังคับ​ใช้​จริง​หรือ​ไม่
ของ​หาย​จาก​ตลาด​จริง​ไหม แลค​แทน​เทีย​สบ​อก​ว่า​คน​ไม่​กล้า​วาง​ขาย Kropff ตั้ง​คำถาม​ว่า​เชื่อ​คำ​บอก​เล่า​ของ​ผู้​เขียน​ที่​เป็น​ปรปักษ์​ได้​แค่​ไหน
ใช้​อยู่​นาน​เท่าไร แลค​แทน​เทีย​สบ​อก​ว่า​ถูก​ยกเลิก ไม่มี​วัน​ที่​ยกเลิก​ใน​แหล่ง​ที่​บท​นี้​เปิด​อ่าน

ศิลา​จารึก​พบ​แต่​ฝั่ง​ตะวัน​ออก หมายความ​ว่า​อะไร

ประกาศ​ฉบับ​นี้​ตกทอด​มา​ถึง​วัน​นี้​เพราะ​ถูก​สลัก​บน​แผ่น​หิน​ตั้ง​ไว้​ใน​เมือง ชิ้น​ส่วน​ที่​พบ​เกือบ​ทั้งหมด​มา​จาก​ฝั่ง​ตะวัน​ออก​ของ​จักรวรรดิ​ซึ่ง​เป็น​ที่​ประทับ​ของ​ได​โอ​คลี​เชีย​น Kropff จึง​ถาม​ว่า​ทำไม​ฝั่ง​ตะวัน​ตก​ที่​อยู่​ใต้​จักรพรรดิ​อีก​พระองค์​ไม่มี​ศิลา​จารึก​เหลือ คำถาม​นี้​สำคัญ​กับ​คน​ที่​อยาก​เอา​เรื่อง​นี้​ไป​สรุป​ว่า​กฎหมาย​คุม​ราคา​ล้ม​เหลว​ทุก​ครั้ง เพราะ​เรา​รู้​แน่​เพียง​ว่า​กฎหมาย​ถูก​ประกาศ ส่วน​เรื่อง​ที่​ว่า​คน​ทำ​ตาม​แค่​ไหน​และ​นาน​แค่​ไหน หลัก​ฐาน​ที่​เหลือ​ยัง​บอก​ได้​ไม่​ชัด

ป้ายสี​บน​ไห​น้ำมัน​ที่ Monte Testaccio

ใน​กรุง​โรม​มี​เนิน​ดิน​ชื่อ Monte Testaccio ซึ่ง​เกิด​จาก​เศษ​ไห​ดิน​เผา​ที่​คน​โรมัน​นำ​มา​ทิ้ง เพราะ​ที่​นี่​เคย​เป็น​ที่​ทิ้ง​ไห​ของ​เมือง งาน​ของ Ruth Ayllón-Martín, Jordi Pérez González และ José Remesal Rodríguez จาก​บาร์​เซ​โลน​า (PDF) เขียน​ว่า​มี​การ​ประเมิน​ว่า​เนิน​นี้​เป็น​ไห​จาก​แคว้น​เบ​ติ​กา (ทาง​ใต้​ของ​สเปน​ปัจจุบัน) ถึง 85% ไห​รุ่น​ที่​นัก​โบราณคดี​เรียก​ว่า Dressel 20 ผลิต​ใน​โรงงาน​ริม​แม่​น้ำ​กวาดั​ลกิบีร์​และ​สาขา ใช้​บรรจุ​น้ำมัน​มะกอก​ส่ง​ออก ผลิต​ตั้งแต่​ราชวงศ์​จู​เลีย​ส-คลอดิ​อุ​ส​จนถึง​ศตวรรษ​ที่ 3 และ​พบ​ไกล​ถึง​อินเดีย

เครื่องหมาย​บน​ไห ทำ​เมื่อไร บอก​อะไร
ตรา​ประทับ ก่อน​เผา​ไห ที่​โรงงาน โรงงาน​ที่​ผลิต​ไห ใช้​ตาม​รอย​ว่า​น้ำ​มัน​จาก​เบ​ติ​กา​ไป​ถึงที่​ไหน
ป้ายสี (tituli picti) ทาสี​บน​ผิว​ไห การ​ขนส่ง ปี​ที่​ส่ง​ตาม​ชื่อ​กงสุล น้ำ​หนัก​และ​ปริมาตร​ของ​น้ำมัน และ​ชื่อ​คน​ที่​เกี่ยว​กับ​การ​ค้า

งาน​ชิ้น​เดียวกัน​ศึกษา​ตรา​ประทับ 325 ดวง​ที่​พบ​ตาม​แนว​กำ​แพง​เฮ​เด​รี​ย​นทาง​เหนือ​ของ​อังกฤษ เพื่อ​ดู​ว่า​น้ำมัน​จาก​โรงงาน​ไหน​ส่ง​ไป​ถึง​ชายแดน​จักรวรรดิ ส่วนบทคัดย่อ​ใน​วารสาร Journal of Ancient History and Archaeology อธิบาย​ว่า​ป้ายสี​ชุด​ที่​เรียก​ว่า beta ทา​บน​ไห Dressel 20 อย่าง​เป็น​ระบบ และ​ให้​ข้อมูล​เกี่ยว​กับ​พ่อค้า​น้ำมัน​มะ​กอก​จาก​เบ​ติ​กา

ข้อมูล​บน​ไห​ต่าง​จาก​ราคา​ใน​ประกาศ​ตรง​ไหน

ราคา​ใน​ประกาศ​คือ​ตัวเลข​ที่​รัฐ​อยาก​ให้​เป็น ข้อมูล​บน​ไห​คือ​สิ่ง​ที่​เกิด​ขึ้น​จริง​กับ​สินค้า​ชิ้น​หนึ่ง ไห​น้ำมัน​ใบ​หนึ่ง​บอก​ว่า​หนัก​เท่าไร ใคร​ส่ง และ​ส่ง​ปี​ไหน นัก​วิชาการ​ยุค​นี้​ใช้​ป้ายสี​ที่​เรียง​เป็น​ชุด​และ​ระบุ​ปี​ได้ ตาม​หา​ตัว​คน​ที่​เกี่ยว​กับ​การ​ค้า​น้ำมัน​ได้ ร้าน​ค้า​ก็​ใช้​หลัก​เดียวกัน​ได้ ข้อมูล​ที่​ติด​ไป​กับ​สินค้า​จริง​ทุ​กล็อต เช่น ใบ​ส่ง​ของ​ที่​มี​น้ำ​หนัก​และ​ราคา​ต่อ​หน่วย มี​น้ำ​หนัก​กว่า​คำ​อธิบาย​ราคา​ที่​เขียน​ย้อน​หลัง

บัญชี​สินค้า​ควบคุม​ของ​ไทย​ปี 2569

ข่าว​กรม​ประชาสัมพันธ์​วัน​ที่ 23 มิถุนายน 2569 รายงาน​ว่า​คณะ​รัฐมนตรี​เห็น​ชอบ​สินค้า​และ​บริการ​ควบคุม 66 รายการ​ตาม​มติ​ของ กกร. (คณะ​กรรมการ​กลาง​ที่​ดูแล​ราคา​สินค้า​และ​บริการ) แบ่ง​เป็น​สินค้า 61 รายการ บริการ 5 รายการ รายการ​ใหม่​ห้า​รายการ​คือ​กาก​ถั่ว​เหลือง ปลา​กะพง​ขาว มะพร้าว​ผล​อ่อน​และ​ผลิตภัณฑ์ ซีอิ๊ว และ​น้ำปลา โดย​ซีอิ๊ว​กับ​น้ำปลา​แยก​ออก​มา​จาก​รายการ​ซอส​ปรุง​รส​เดิม รัฐ​ทำ​เรื่อง​นี้​ตาม​กฎหมาย​ราคา​สินค้า​และ​บริการ​ปี 2542 และ​ต้อง​ทบทวน​บัญชี​อย่าง​น้อย​ปี​ละ​ครั้ง

ประเด็น ประกาศ​โรมัน​ปี ค.ศ. 301 บัญชี​สินค้า​ควบคุม​ไทย​ปี 2569
จำนวน​รายการ กว่า 1,200 รายการ รวม​ค่าแรง​และ​ค่า​ขนส่ง 66 รายการ สินค้า 61 บริการ 5
สิ่ง​ที่​รัฐ​กำหนด ราคา​สูงสุด​ทุก​รายการ​ใน​บัญชี ราย​ชื่อ​สินค้า​ที่ กกร. มี​อำนาจ​กำกับ
ขอบเขต​และ​การ​ทบทวน คำนำ​ให้​ถือ​ปฏิบัติ​ทั่ว​อาณาจักร ทบทวน​อย่าง​น้อย​ปี​ละ​ครั้ง
โทษ ประหาร​ทั้งคน​ขาย คน​ซื้อ​ที่​สมรู้ และ​คน​กักตุน ตาม​กฎหมาย​ราคา​สินค้า​และ​บริการ

การ​ที่​สินค้า​อยู่​ใน​บัญชี​ควบคุม​ไม่​ได้​แปล​ว่า​มี​เพดาน​ราคา​ทันที บัญชี​นี้​บอก​ว่า​สินค้า​ตัว​ไหน​ที่ กกร. ใช้​เครื่อง​มือ​ตาม​กฎหมาย​กำกับ​ได้ ส่วน​มาตรการ​ของ​สินค้า​แต่ละ​ตัว​ต้อง​ดู​ประกาศ​เฉพาะ​เรื่อง​นั้น ร้าน​ที่​ขาย​หลาย​ช่อง​ทาง​ยัง​มีหน้า​ที่​แสดง​ราคา​ให้​ตรง​กัน​ทุก​ช่อง​ทาง ตาม​ที่​อธิบาย​ไว้​ในบท​ว่า​ด้วย​การ​แสดง​ราคา​ขาย​ออนไลน์​และ​หน้า​ร้าน

ร้าน​ที่​ขาย​สินค้า​ใน​บัญชี​ควบคุม​ขึ้น​ราคา​ได้​หรือ​ไม่

ข่าว​ของ​กรม​ประชาสัมพันธ์​ไม่​ได้​บอก​ว่า​ห้าม​ขึ้น​ราคา มัน​บอก​ว่า​รัฐ​ต้องการ​ป้องกัน​การ​กำหนด​ราคา​หรือ​เงื่อนไข​ที่​ไม่​เป็น​ธรรม และ​ป้องกัน​การ​ฉวย​โอกาส​เอา​เปรียบ​ผู้​บริโภค ร้าน​ที่​ต้นทุน​ขึ้น​จริง​จึง​อยู่​ใน​ฐานะ​ที่​ดี​กว่า​ถ้า​อธิบาย​ได้​ว่า​ต้นทุน​ขึ้น​เท่าไร​และ​ขึ้น​เมื่อไร ถ้า​ไม่​แน่ใจ​ว่า​สินค้า​ของ​ตัว​เอง​มี​มาตรการ​เฉพาะ​หรือ​ไม่ ให้​ถาม​กรม​การ​ค้า​ภายใน​หรือ​พาณิชย์​จังหวัด​ก่อน​ติด​ป้าย​ใหม่

ร้าน​ควร​เก็บ​หลัก​ฐาน​ต้นทุน​อะไร

ประกาศ​ปี 301 ไม่มี​ช่อง​ให้​พ่อค้า​อธิบาย​ต้นทุน เพดาน​เดียว​ใช้​ทั้ง​อาณาจักร ร้าน​ไทย​วัน​นี้​อยู่​ใน​ระบบ​ที่​รัฐ​ทบทวน​บัญชี​ทุก​ปี​และ​ฟัง​เหตุผล​ได้ หลัก​ฐาน​ที่​ร้าน​เก็บ​ไว้​จึง​มี​ประโยชน์​จริง​เมื่อ​ลูกค้า​หรือ​เจ้า​หน้าที่​ถาม​ว่า​ทำไม​ราคา​ขยับ

หลัก​ฐาน เทียบ​กับ​ของ​โรมัน เก็บ​อย่างไร
ใบ​ส่ง​ของ​วัตถุดิบ​ที่​มี​ราคา​ต่อ​หน่วย​และ​วัน​ที่ ป้ายสี​บน​ไห​ที่​บอก​น้ำ​หนัก​และ​ปี​ที่​ส่ง ถ่าย​รูป​เก็บ​เป็น​โฟลเดอร์​ราย​เดือน
ค่า​ขนส่ง​แยก​จาก​ราคา​ของ ค่า​เรือ​ที่​ประกาศ​แยก​จาก​ราคา​ข้าว จด​แยก​เป็น​บรรทัด​ของ​ตัว​เอง ไม่​รวม​กับ​ราคา​วัตถุดิบ
ราคา​ขาย​เดิม ราคา​ใหม่ และ​วัน​ที่​เปลี่ยน ไม่มี​ใน​หลัก​ฐาน​โรมัน บันทึก​ทุก​ครั้ง​ที่​เปลี่ยน​ป้าย​หรือ​เปลี่ยน​ราคา​บน​หน้า​ร้าน​ออนไลน์
ราคา​ของ​ตลาด​ใน​พื้นที่ ไม่มี​ใน​หลัก​ฐาน​โรมัน เก็บ​ราคา​ของ​สินค้า​เดียวกัน ขนาด​เดียวกัน จาก​หลาย​ร้าน

ไม่มี​โปรแกรม​บัญชี จด​อะไร​ก่อน

เริ่ม​จาก​สินค้า​ที่​อยู่​ใน​บัญชี​ควบคุม​และ​ร้าน​ซื้อ​เป็น​วัตถุดิบ​ประจำ เช่น​น้ำปลา ซีอิ๊ว หรือ​น้ำมัน​พืช จด​ราคา​ซื้อ​ทุก​ครั้ง​ลง​สมุด​เล่ม​เดียว แยก​คอลัมน์​ค่า​ขนส่ง เมื่อ​จะ​ขึ้น​ราคา​เมนู​ให้​เปิด​สมุด​ดู​ว่า​ต้นทุน​เปลี่ยน​ไป​เท่าไร​ตั้งแต่​ครั้ง​ก่อน ตัวเลข​ชุด​นี้​คือ​คำ​อธิบาย​ที่​ร้าน​ใช้ได้​ทั้ง​กับ​ลูกค้า​ประจำ​และ​กับ​เจ้า​หน้าที่

ก่อน​ยุค​โรมัน เอเธนส์​เลือก​คุม​ราคา​เฉพาะ​แป้ง​กับ​ขนมปัง​ผ่าน​เจ้า​หน้าที่​ดูแล​ธัญพืช แทน​การ​ตั้ง​เพดาน​ให้​ทุก​สินค้า อ่าน​ได้​ในประวัติศาสตร์​การ​ค้า​กรีก​โบราณ ผู้​ตรวจ​ตาชั่ง​และ​เหรียญ​ใน​อา​โก​ร่า ส่วน​เส้น​ทาง​ที่​ส่ง​สินค้า​ราคา​สูง​ข้าม​ทวีป​ผ่าน​พ่อค้า​หลาย​ทอด​ใน​ยุค​เดียว​กับ​โรมัน อยู่​ใน​บทเส้น​ทาง​สายไหม​ที่​เล่า​ผ่าน​จดหมาย​พ่อค้า​ซอก​เดีย​น ซึ่ง​เป็น​บท​ต่อ​ไป​ของ​ชุด​นี้

ก่อน​ปรับ​ป้าย​ราคา​ครั้ง​ถัด​ไป

  1. เปิด​บัญชี​สินค้า​ควบคุม 66 รายการ แล้ว​ทำ​เครื่องหมาย​สินค้า​หรือ​วัตถุดิบ​ของ​ร้าน​ที่​อยู่​ใน​บัญชี
  2. รวม​ใบ​ส่ง​ของ​วัตถุดิบ​ตัว​นั้น​ย้อน​หลัง​สาม​เดือน แยก​ราคา​ของ​กับ​ค่า​ขนส่ง​ออก​จาก​กัน
  3. เก็บ​ราคา​ขาย​ของ​สินค้า​เดียวกัน ขนาด​เดียวกัน จาก​ร้าน​ใน​พื้นที่​และ​ร้าน​ออนไลน์​อย่าง​น้อย​ห้า​ร้าน
  4. เปลี่ยน​ป้าย​หน้า​ร้าน​และ​ราคา​ใน​ทุก​ช่อง​ทาง​ออนไลน์​วัน​เดียวกัน และ​จด​วัน​ที่​เปลี่ยน​ไว้

ลูกค้า​ประจำ​ถาม​ว่า​ทำไม​ขึ้น​ราคา ควร​ตอบ​ด้วย​อะไร

ตอบ​ด้วย​ตัวเลข​ที่​ร้าน​จด​ไว้ เช่น​น้ำปลา​ขวด​ใหญ่​ที่​ร้าน​ซื้อ​ขึ้น​จาก​เท่าไร​เป็น​เท่าไร​ใน​ช่วง​ไหน ร้าน​ไม่​จำเป็น​ต้อง​เปิด​ต้นทุน​ทั้งหมด แต่​การ​มี​ตัวเลข​หนึ่ง​หรือ​สอง​ตัว​ที่​ตรวจ​ได้​ช่วย​ให้​คำ​ตอบ​ฟัง​เป็น​เหตุผล​มากกว่า​คำขอ​โทษ

สรุป

ประกาศ​ราคา​สูงสุด​ของ​จักรพรรดิ​ได​โอ​คลี​เชีย​น ค.ศ. 301 ตั้ง​เพดาน​ให้​สินค้า ค่าแรง และ​ค่า​ขนส่ง​กว่า 1,200 รายการ เช่น​ข้าว​สาลี 100 เดน​า​ริ​อุ​ส​ต่อ​ถัง​ทหาร ลูกจ้าง​ทำ​ไร่ 25 เดน​า​ริ​อุ​ส​ต่อ​วัน และ​ขู่​ประหาร​ทั้งคน​ขาย คน​ซื้อ​ที่​สมรู้ และ​คน​กักตุน แลค​แทน​เทีย​สบัน​ทึก​ว่า​ของ​หาย​จาก​ตลาด​จน​ต้อง​ยกเลิก แต่​เขา​เป็น​ปรปักษ์​กับ​จักรพรรดิ และ​ศิลา​จารึก​ที่​พบ​เกือบ​ทั้งหมด​อยู่​ฝั่ง​ตะวัน​ออก หลัก​ฐาน​เรื่อง​ผล​ของ​ประกาศ​จึง​ยัง​ไม่​ครบ ข้อมูล​ที่​แม่น​กว่า​มา​จาก​ป้ายสี​บน​ไห​น้ำมัน​ที่ Monte Testaccio ซึ่ง​บอก​น้ำ​หนัก การ​ขนส่ง และ​ปี​ที่​ส่ง ส่วน​ไทย​ปี 2569 มี​สินค้า​และ​บริการ​ควบคุม 66 รายการ​ที่​ทบทวน​ทุก​ปี ร้าน​ที่​ขาย​ของ​ใน​บัญชี​ควร​เก็บ​ใบ​ส่ง​ของ ค่า​ขนส่ง ราคา​ตลาด และ​วัน​ที่​เปลี่ยน​ราคา ไว้​อธิบาย​ราคา​ของ​ตัว​เอง

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ปลาย​ปี ค.ศ. 301 ช่วง​ปลาย​เดือน​พฤศจิกายน​ต่อ​ต้น​เดือน​ธันวาคม ตาม​บทนำ​ของ​ผู้​แปล​ฉบับ​ภาษา​อังกฤษ

ตาม​เพดาน​ใน​ประกาศ ค่าแรง​ลูกจ้าง​ทำ​ไร่​หนึ่ง​วัน​พร้อม​อาหาร​เท่ากับ​ข้าว​สาลี​ราว​หนึ่ง​ใน​สี่​ของ​ถัง​ทหาร หรือ​น้ำมัน​มะกอก​เกรด​ธรรมดา​ราว​สอง​เซ​ก​ทา​ริ​อุส ตัวเลข​นี้​เป็น​ราคา​สูงสุด​ตาม​กฎหมาย ไม่ใช่​ราคา​ที่​ซื้อ​ขาย​จริง​ใน​ตลาด

เนิน​เศษ​ไห​ดิน​เผา​ใน​กรุง​โรม นัก​วิชาการ​ใช้​ข้อความ​ที่​ทาสี​บน​เศษ​ไห​เหล่า​นี้​ศึกษา​ว่า​ใคร​ส่ง​น้ำมัน​มะกอก​จาก​สเปน​เข้า​โรม

66 รายการ​ตาม​ที่ ครม. เห็น​ชอบ​เมื่อ 23 มิถุนายน 2569 ใน​จำนวน​นี้​เป็น​บริการ​เพียง​ห้า​รายการ ที่​เหลือ​เป็น​สินค้า

ตัวเลข​บน​ป้าย​หรือ​หน้า​สินค้า​ต้อง​เท่ากับ​ยอด​ที่​ลูกค้า​จ่าย​จริง และ​ทุก​ช่อง​ทาง​ที่​ร้าน​ขาย​ควร​ใช้​ตัวเลข​เดียวกัน ราย​ละเอียด​ของ​ประกาศ​แสดง​ราคา​อยู่​ใน​บท​เรื่อง​การ​ขาย​หลาย​ช่อง​ทาง​ของ​คลัง​บทความ​นี้

PHYGITAL INSIGHT

ฟิจิ⁠ทัล​มอง​ว่า​ร้าน​ที่​ต้อง​ปรับ​ราคา​ใน​ช่วง​ต้นทุน​ขยับ​ควร​เริ่ม​จาก​ข้อมูล​ราคา​ของ​ตลาด​จริง แทน​การ​เดา​จาก​ร้าน​ข้าง​เคียง​หนึ่ง​หรือ​สอง​ร้าน ประกาศ​ปี 301 ตั้ง​เพดาน​จาก​โต๊ะ​ของ​รัฐ แล้ว​พ่อค้า​ตอบ​ด้วย​การ​เก็บ​ของ​เข้า​บ้าน ร้าน​ที่​รู้​ราคา​ตลาด​ใน​รัศมี​เดียวกัน​จะ​เห็น​ว่า​ราคา​ของ​ตัว​เอง​อยู่​ตรง​ไหน บริการ​สำรวจ​ราคา​ตลาด​ราย​สินค้า​ของ​ฟิจิ⁠ทัล​เก็บ​ราคา​ขาย​ของ​สินค้า​เดียวกัน​จาก​ร้าน​ใน​พื้นที่​และ​ช่อง​ทาง​ออนไลน์ แยก​ตาม​ขนาด​บรรจุ​และ​เกรด ให้​ร้าน​เห็น​ช่วง​ราคา​ก่อน​ตัดสิน​ใจ​ติด​ป้าย​ใหม่

ให้ PHYGITAL AGENCY ช่วยต่อยอดเรื่องนี้สู่ผลลัพธ์จริง

ราคา​ของ​ร้าน​คุณ​อยู่​ตรง​ไหน​เมื่อ​เทียบ​กับ​ร้าน​อื่น​ที่​ขาย​สินค้า​เดียวกัน​ใน​พื้นที่

ก่อน​ติด​ป้าย​ราคา​ใหม่ ให้​ทีม PHYGITAL AGENCY เก็บ​ราคา​ตลาด​ของ​สินค้า​หลัก​ของ​ร้าน แยก​ตาม​ขนาด​และ​เกรด แล้ว​ส่ง​ผล​ให้​ดู​เป็น​ตาราง​เดียว

PARANATH PANARATANA

WRITTEN BY

PARANATH PANARATANA

CHAIRMAN OF PHYGITAL AGENCY

ประธานกรรมการบริษัท ฟิจิทัล เอเจนซี จำกัด มีประสบการณ์ดูแลการตลาดที่ผสานโลกจริงและโลกออนไลน์เข้าด้วยกัน ตลอดจนเป็นที่ปรึกษาในการวินิจฉัยธุรกิจ อีกทั้งยังเคยทำงานในสายวิดีโอโปรดักชั่นและภาพยนตร์ไทยอีกด้วย