# UGC Marketing ขอสิทธิ์ใช้โพสต์ลูกค้าก่อนเอาไปยิงโฆษณา

> ที่มา: https://phygital.co.th/insights/ugc-marketing-explained-thailand · เผยแพร่ 18 เมษายน 2568 · อ่าน 11 นาที · โดย PARANATH PANARATANA

รูปและคลิปที่ลูกค้าโพสต์ถึงแบรนด์ ลิขสิทธิ์เป็นของลูกค้าตาม พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ อ่านวิธีขออนุญาต รหัสอนุญาตของ Meta และ TikTok และการชวนลูกค้าโพสต์โดยไม่ผูกกับคำชม

## Key Takeaways

- **รูปและคลิปที่ลูกค้าถ่ายเอง ลิขสิทธิ์เป็นของลูกค้า** — พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ มาตรา 8 ให้ผู้สร้างสรรค์เป็นผู้มีลิขสิทธิ์ และมาตรา 15 ให้เจ้าของลิขสิทธิ์มีสิทธิทำซ้ำ ดัดแปลง เผยแพร่ และอนุญาตให้คนอื่นใช้ แบรนด์ที่ดาวน์โหลดไปลงเพจหรือโฆษณาจึงต้องได้รับอนุญาตก่อน
- **Meta และ TikTok มีรหัสอนุญาตที่เจ้าของโพสต์สร้างให้แบรนด์ได้** — รหัส partnership ad ของ Meta สร้างได้จากบัญชีมืออาชีพเท่านั้น ส่วนรหัส Spark Ads ของ TikTok ให้เจ้าของคลิปเลือกอายุสิทธิ์ 7, 30, 60 หรือ 365 วัน
- **การชวนลูกค้าโพสต์ต้องไม่ผูกของตอบแทนกับคำชม** — โพสต์ที่ติก็เป็น UGC เหมือนกัน และเป็นสัญญาณให้แบรนด์เข้าไปตอบ

UGC หรือ User-Generated Content คือรูป คลิป และข้อความที่ลูกค้าโพสต์ถึงแบรนด์เอง โดยไม่ได้รับจ้าง เจ้าของแบรนด์มักอยากเอาโพสต์ที่ดีที่สุดไปลงเพจหรือยิงเป็นโฆษณา เพราะคนที่เห็นรู้ว่ามาจากคนใช้จริง แต่การกดบันทึกรูปแล้วอัปโหลดใหม่เป็นการใช้งานของคนอื่น บทนี้เริ่มจากคำถามว่าใครเป็นเจ้าของรูป แล้วไล่ไปถึงข้อความที่ใช้ขออนุญาต ปุ่มอนุญาตที่ Meta กับ TikTok เตรียมไว้ให้เจ้าของโพสต์กด และวิธีชวนให้ลูกค้าโพสต์ตั้งแต่แรก

บทนี้พูดถึงลูกค้าทั่วไปที่โพสต์เอง ครีเอเตอร์ที่แบรนด์จ้างให้ทำคอนเทนต์อยู่ใต้กติกาอีกชุด อ่านได้ใน[จ้าง Influencer และ KOL บน Meta ตามนโยบาย Branded Content](https://phygital.co.th/insights/influencer-kol-marketing-explained) ข้อกฎหมายในบทนี้อ่านจาก[พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 และที่แก้ไขเพิ่มเติม](https://law.prd.go.th/th/content/article/detail/id/2475/iid/234627) ฉบับที่เผยแพร่บนเว็บไซต์กองกฎหมายและระเบียบ กรมประชาสัมพันธ์ ส่วนขั้นตอนของแพลตฟอร์มอ่านจากศูนย์ช่วยเหลือของ Meta และ TikTok

## รูปและคลิปของลูกค้าเป็นลิขสิทธิ์ของลูกค้า

พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์นิยามงานภาพถ่ายว่าเป็นงานสร้างสรรค์ภาพที่เกิดจากการใช้เครื่องมือบันทึกภาพ รูปที่ลูกค้าถ่ายด้วยโทรศัพท์จึงเข้านิยามนี้ มาตรา 8 ให้ผู้สร้างสรรค์เป็นผู้มีลิขสิทธิ์ในงานที่ตนสร้าง และมาตรา 15 ให้เจ้าของลิขสิทธิ์มีสิทธิแต่ผู้เดียวในหลายเรื่อง ที่เกี่ยวกับแบรนด์มีสามข้อ

* **ทำซ้ำหรือดัดแปลง** ดาวน์โหลดรูปมาเก็บ ครอป ใส่ข้อความ หรือตัดคลิปใหม่
* **เผยแพร่ต่อสาธารณชน** นำขึ้นเพจ เว็บไซต์ ป้ายหน้าร้าน หรือโฆษณา
* **อนุญาตให้ผู้อื่นใช้สิทธิข้างต้น** โดยกำหนดเงื่อนไขหรือไม่ก็ได้

เมื่อทั้งสามข้อเป็นสิทธิของลูกค้า แบรนด์ที่อยากใช้รูปก็ต้องได้รับอนุญาตจากลูกค้าก่อน ความเป็นลูกค้าที่ซื้อสินค้าไปไม่ได้ทำให้ร้านได้สิทธิในรูปที่ลูกค้าถ่าย เหมือนกับที่การจ่ายค่าจ้างก็ไม่ได้ทำให้ผู้ว่าจ้างได้ลิขสิทธิ์เสมอไป ตามที่เล่าไว้ใน[Art Director คืออะไร หน้าที่ผู้กำกับศิลป์ในงานโฆษณา](https://phygital.co.th/insights/what-is-art-director-advertising-brand-vision)

### กดแชร์โพสต์ของลูกค้าผ่านปุ่มของแพลตฟอร์ม ต่างจากดาวน์โหลดมาลงใหม่อย่างไร

ต่างที่ว่าโพสต์ยังอยู่ในบัญชีของลูกค้าหรือไม่ ปุ่มแชร์ในแอปพาคนไปดูโพสต์ต้นฉบับที่ยังแสดงชื่อเจ้าของ และถ้าเจ้าของลบ โพสต์ที่แชร์ก็หายตาม ส่วนการดาวน์โหลดแล้วอัปโหลดใหม่ แบรนด์สร้างสำเนาของตัวเองขึ้นมา ซึ่งตรงกับการทำซ้ำในมาตรา 15 และสำเนานั้นยังอยู่แม้เจ้าของลบโพสต์ไปแล้ว ถ้าแบรนด์จะใช้รูปนอกแอปเดิม หรือจะนำไปทำโฆษณา ควรขออนุญาตเป็นข้อความทุกครั้ง แม้ลูกค้าแท็กแบรนด์มาเองก็ตาม

### รูปที่มีคนอื่นอยู่ในภาพด้วยใช้ได้ไหม

ลูกค้าที่โพสต์อนุญาตได้เฉพาะในส่วนที่เป็นสิทธิของตัวเอง คนอื่นที่อยู่ในภาพ เช่นเพื่อนหรือเด็กในครอบครัว ไม่ได้เป็นคนตอบข้อความขออนุญาตของแบรนด์ แบรนด์ที่อยากเลี่ยงปัญหาควรเลือกรูปที่เห็นแค่เจ้าของโพสต์หรือเห็นแค่สินค้า ถ้าจำเป็นต้องใช้รูปที่มีคนอื่น ให้ขอให้เจ้าของโพสต์ช่วยถามคนในภาพ แล้วเก็บคำตอบไว้ด้วย

## ข้อความขออนุญาตต้องบอกอะไร

มาตรา 15 เปิดให้เจ้าของลิขสิทธิ์อนุญาตโดยกำหนดเงื่อนไขได้ ข้อความขออนุญาตที่ดีจึงต้องบอกเงื่อนไขชัดพอที่ลูกค้าจะตอบได้ว่ายอมหรือไม่ยอมในเรื่องไหน ข้อความที่เขียนแค่ว่า "ขอนำรูปไปใช้นะคะ" ทำให้ลูกค้าเข้าใจว่าแบรนด์จะแชร์ในเพจ แต่แบรนด์อาจนำไปยิงโฆษณาต่อหลายเดือน ซึ่งลูกค้าไม่ได้คิดไว้ตอนตอบ

ข้อความควรส่งทางข้อความส่วนตัว ใช้ภาษาเดียวกับที่ลูกค้าโพสต์ และจบด้วยคำถามที่ตอบได้สั้น เช่น "ถ้ายินดี ช่วยตอบคำว่า อนุญาต ได้เลยค่ะ" แล้วแคปหน้าจอคำตอบเก็บไว้ในโฟลเดอร์เดียวกับไฟล์รูป ตั้งชื่อไฟล์ตามวันที่และชื่อบัญชีของลูกค้า เวลาทีมเปลี่ยนคน คนใหม่จะหาได้ว่ารูปไหนได้รับอนุญาตให้ใช้ที่ไหนและถึงเมื่อไร

### ถ้าลูกค้าเคยอนุญาตแบรนด์หนึ่ง แบรนด์อื่นใช้รูปเดียวกันได้ไหม

ไม่ได้ ถ้าไม่ได้รับอนุญาตแยก มาตรา 16 เขียนว่าการที่เจ้าของลิขสิทธิ์อนุญาตให้คนหนึ่งใช้ ไม่ตัดสิทธิเจ้าของที่จะอนุญาตให้คนอื่นใช้ด้วย เว้นแต่หนังสืออนุญาตห้ามไว้ ผลกลับกันคือแบรนด์ที่ได้รับอนุญาตก็ไม่ได้สิทธิใช้แต่เพียงผู้เดียว ถ้าแบรนด์ต้องการให้รูปนั้นใช้กับแบรนด์เดียว ต้องเขียนเงื่อนไขนี้ไว้ในข้อความขออนุญาต และเงื่อนไขแบบนี้มักต้องมีค่าตอบแทน

### ให้ส่วนลดแลกกับการอนุญาตใช้รูปได้ไหม

ได้ ถ้าส่วนลดนั้นแลกกับสิทธิใช้รูป ไม่ได้แลกกับคำชม ข้อความควรบอกว่าให้ส่วนลดเพราะลูกค้าอนุญาตให้ใช้รูปตามเงื่อนไขที่ระบุ และลูกค้าได้ส่วนลดเท่ากันไม่ว่ารูปหรือข้อความจะเป็นอย่างไร ถ้าแบรนด์จะนำคำพูดของลูกค้าไปใช้คู่กับรูปในโฆษณา ควรบอกไว้ด้วยว่าลูกค้าได้ส่วนลด เพราะคนที่เห็นโฆษณาจะเข้าใจว่าเป็นคำพูดที่ไม่มีอะไรตอบแทน กรณีที่แบรนด์ให้ของแลกกับคำชมโดยตรง ซึ่งกฎของ FTC สหรัฐฯ ห้ามไว้ อ่านต่อได้ใน[Authentic Marketing ไม่ซื้อรีวิว ไม่ซื้อยอดติดตาม ตามกฎ FTC](https://phygital.co.th/insights/authentic-marketing)

## รหัสอนุญาตของ Meta และ TikTok

สองแพลตฟอร์มนี้มีปุ่มให้เจ้าของโพสต์สร้างรหัส แล้วส่งให้แบรนด์นำโพสต์ต้นฉบับไปยิงโฆษณาได้ โดยโฆษณายังแสดงชื่อบัญชีของเจ้าของโพสต์ ข้อดีคือการอนุญาตมีหลักฐานอยู่ในระบบของแพลตฟอร์ม แต่ลูกค้าต้องกดเองในแอป แบรนด์จึงควรส่งขั้นตอนให้ลูกค้าพร้อมข้อความขออนุญาต

| เรื่อง                  | partnership ad code ของ Meta                                                 | รหัส Spark Ads ของ TikTok                                    |
| ----------------------- | ---------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------ |
| ใครสร้างได้           | บัญชีมืออาชีพบน Instagram หรือเพจและโปรไฟล์โหมดมืออาชีพบน Facebook | เจ้าของคลิป จากเมนูสามจุด แล้วเลือก Ad settings         |
| อายุสิทธิ์             | หน้าช่วยเหลือไม่ได้ระบุจำนวนวัน เจ้าของหยุดได้ด้วยการปิดสวิตช์  | เลือกได้ 7, 30, 60 หรือ 365 วัน                             |
| หลังเจ้าของถอนสิทธิ์ | สร้างโฆษณาใหม่ไม่ได้ แต่โฆษณาที่วิ่งอยู่วิ่งต่อ                    | ต้องยกเลิกการอนุญาตก่อน เจ้าของจึงลบคลิปได้          |
| ข้อจำกัดที่ต้องรู้  | ใช้ได้พร้อมกันสูงสุดสองผู้ลงโฆษณา                                     | คลิปส่วนตัวจะกลายเป็นสาธารณะเมื่อนำไปใช้ในแคมเปญ |

แหล่งของตารางนี้คือ[หน้าจัดการสิทธิ์รายโพสต์สำหรับ partnership ads](https://www.facebook.com/business/help/1176637123293001) และ[หน้าสร้าง partnership ad code](https://help.instagram.com/797201308253238) ของ Meta กับ[หน้าสร้าง Spark Ads สำหรับแคมเปญ Smart+](https://ads.tiktok.com/help/article/how-to-create-spark-ads-for-smart-campaigns-on-tiktok-ads-manager?lang=en) และ[คู่มือสร้าง Spark Ads](https://ads.tiktok.com/help/article/spark-ads-creation-guide) ของ TikTok ฉบับเดือนมิถุนายน 2569

### ลูกค้าที่ใช้บัญชีส่วนตัวธรรมดาทำอย่างไร

บน Instagram ลูกค้าต้องเปลี่ยนเป็นบัญชีมืออาชีพก่อนจึงสร้าง partnership ad code ได้ ลูกค้าส่วนใหญ่ไม่อยากเปลี่ยนบัญชีเพื่อแบรนด์ ทางที่เหลือคือขออนุญาตเป็นข้อความตามหัวข้อก่อนหน้า แล้วแบรนด์นำไฟล์ไปลงในบัญชีของแบรนด์เอง พร้อมให้เครดิตชื่อบัญชีลูกค้า วิธีนี้โฆษณาจะแสดงชื่อแบรนด์ ไม่ใช่ชื่อลูกค้า ความน่าเชื่อถือจึงมาจากตัวรูปและคำพูดของลูกค้าเท่านั้น

### ลูกค้าเปลี่ยนใจหลังโฆษณาวิ่งไปแล้ว แบรนด์ต้องทำอะไร

หยุดโฆษณาที่ใช้โพสต์นั้นเอง ไม่ต้องรอให้ระบบหยุด หน้าช่วยเหลือของ Meta ระบุว่าเมื่อเจ้าของปิดสวิตช์รหัส โฆษณาที่วิ่งอยู่ยังวิ่งต่อ การหยุดจึงเป็นหน้าที่ของแบรนด์ ส่วนบน TikTok เจ้าของคลิปจะลบคลิปไม่ได้จนกว่าจะยกเลิกการอนุญาต แบรนด์ควรบอกเรื่องนี้ไว้ในข้อความขออนุญาตตั้งแต่แรก ลูกค้าจะได้รู้ว่าถ้าอยากเลิก ต้องแจ้งแบรนด์ทางไหน และแบรนด์จะหยุดโฆษณาภายในกี่วัน

### ใครรับผิดชอบคำพูดในคลิปของลูกค้าที่นำไปยิงโฆษณา

เมื่อคลิปของลูกค้ากลายเป็นโฆษณาของแบรนด์ ข้อความในคลิปก็เป็นข้อความโฆษณาที่แบรนด์เลือกใช้ ถ้าลูกค้าพูดเกินจริงเรื่องผลของสินค้า แบรนด์ไม่ควรเลือกคลิปนั้นมาใช้ รายละเอียดเรื่องคลิปรีวิวบน TikTok ที่นับเป็นโฆษณาตามกฎหมายไทย และการรับผิดชอบข้อความเมื่อยิง Spark Ads อยู่ใน[รับทำโฆษณา TikTok Ads คลิปรีวิวแบบไหนนับเป็นโฆษณา](https://phygital.co.th/insights/tiktok-lemon8-ads-agency)

## ชวนลูกค้าโพสต์โดยไม่ผูกกับคำชม

แบรนด์ที่รอให้ลูกค้าโพสต์เองมักได้โพสต์น้อยและไม่สม่ำเสมอ วิธีที่ช่วยได้คือวางคำชวนไว้ตรงจุดที่ลูกค้าเพิ่งได้ใช้สินค้า และบอกชัดว่าแบรนด์อยากเห็นอะไร

* **บนกล่องหรือใบเสร็จ** พิมพ์ชื่อบัญชีของแบรนด์กับแฮชแท็กเดียวที่ใช้ตลอด ลูกค้าที่อยากโพสต์จะแท็กถูกบัญชี ทีมจึงค้นเจอง่าย
* **ในข้อความหลังส่งของ** ถามว่าสินค้าถึงแล้วเป็นอย่างไร แล้วบอกว่าถ้าลูกค้าโพสต์และแท็กแบรนด์ ทีมจะเข้าไปขอบคุณ
* **หน้าร้าน** ทำมุมที่ถ่ายรูปกับสินค้าได้สวย เช่นโต๊ะที่แสงดีหรือผนังเรียบ โดยไม่ต้องใส่โลโก้ใหญ่เกินไป

คำชวนเหล่านี้ต้องไม่บอกให้ลูกค้าชมหรือให้คะแนนเต็ม และถ้ามีของตอบแทน ของนั้นต้องได้เท่ากันไม่ว่าโพสต์จะชมหรือติ

### ลูกค้าโพสต์ติ แบรนด์ควรทำอะไรกับโพสต์นั้น

ตอบในโพสต์นั้นก่อน แล้วค่อยคุยต่อในข้อความส่วนตัว โพสต์ที่ติเป็น UGC เหมือนโพสต์ที่ชม และคนที่เห็นโพสต์จะดูว่าแบรนด์ตอบอย่างไร แบรนด์ไม่ควรนำโพสต์ติไปใช้ในโฆษณา แต่ควรเก็บเข้าไฟล์เดียวกับโพสต์อื่น เพื่อดูว่าลูกค้าบ่นเรื่องไหนซ้ำ ส่วนรีวิวติบนร้านค้าออนไลน์และบน Google มีกลไกรายงานและตอบของตัวเอง อยู่ใน[บริหารรีวิวออนไลน์ รีวิวลบแบบไหนขอลบได้บน Shopee กับ Google](https://phygital.co.th/insights/online-review-reputation-management-thailand)

### จัดประกวดรูปจากลูกค้าต้องเขียนกติกาเรื่องสิทธิ์อย่างไร

เขียนในกติกาว่าผู้ส่งรูปอนุญาตให้แบรนด์ใช้รูปในช่องทางไหน นานเท่าไร และจะให้เครดิตอย่างไร ทั้งรูปที่ได้รางวัลและรูปที่ไม่ได้ ถ้าแบรนด์จะใช้เฉพาะรูปที่ชนะ ให้เขียนแบบนั้นแทน ผู้ส่งจะได้รู้ก่อนส่งว่ารูปของตัวเองจะไปอยู่ที่ไหน กติกาที่ไม่พูดเรื่องสิทธิ์เลยทำให้แบรนด์ต้องกลับไปขออนุญาตทีละคนหลังประกาศผล

## ห้าช่องในข้อความขออนุญาต

ข้อความขออนุญาตใช้รูปของลูกค้าควรมีห้าช่องนี้ครบ ลูกค้าจะตอบได้โดยไม่ต้องถามกลับ

1. **โพสต์ไหน** แนบลิงก์หรือแคปหน้าจอของโพสต์ที่ขอใช้
2. **ใช้ที่ไหน** เพจ เว็บไซต์ หน้าร้าน หรือโฆษณาที่จ่ายเงิน แยกให้ลูกค้าเลือกได้
3. **นานเท่าไร** ระบุวันเริ่มกับวันสิ้นสุด หรืออายุรหัสที่ขอ
4. **แก้ไขอะไรบ้าง** ครอป ใส่ข้อความ ตัดคลิป หรือใช้ตามต้นฉบับ
5. **ถอนสิทธิ์อย่างไร** ช่องทางที่ลูกค้าแจ้งได้ และจำนวนวันที่แบรนด์จะหยุดใช้

## สรุป

รูปและคลิปที่ลูกค้าโพสต์ถึงแบรนด์เป็นลิขสิทธิ์ของลูกค้าตาม พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ มาตรา 8 และมาตรา 15 แบรนด์ที่จะทำสำเนา ดัดแปลง หรือนำไปทำโฆษณาต้องได้รับอนุญาตก่อน โดยบอกโพสต์ ช่องทาง ระยะเวลา การแก้ไข และวิธีถอนสิทธิ์ในข้อความเดียว บน Instagram และ Facebook เจ้าของโพสต์ที่มีบัญชีมืออาชีพสร้าง partnership ad code ให้แบรนด์ได้ ส่วนบน TikTok เจ้าของคลิปสร้างรหัส Spark Ads และเลือกอายุสิทธิ์ 7, 30, 60 หรือ 365 วันได้ ส่วนการชวนลูกค้าโพสต์ต้องไม่ผูกของตอบแทนกับคำชม และโพสต์ที่ติควรได้รับคำตอบเท่ากับโพสต์ที่ชม

## คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

### ลูกค้าแท็กแบรนด์ในโพสต์ ถือว่าอนุญาตให้ใช้รูปแล้วไหม

ไม่ถือ การแท็กคือการบอกว่าพูดถึงแบรนด์ ไม่ได้บอกว่ายอมให้แบรนด์ทำสำเนาหรือนำไปทำโฆษณา แบรนด์ยังต้องส่งข้อความขออนุญาตที่ระบุช่องทางและระยะเวลา แล้วรอคำตอบก่อนใช้

### รหัส Spark Ads ควรขอให้ลูกค้าตั้งอายุกี่วัน

ตั้งให้ตรงกับแผนแคมเปญ ถ้าจะทดลองยิงสั้น ๆ ขอ 30 วันก็พอ ถ้าจะใช้เป็นโฆษณาหลักทั้งปีค่อยขอ 365 วัน และควรบอกลูกค้าตรง ๆ ว่าช่วงเวลานั้นคลิปจะถูกโปรโมตให้คนนอกผู้ติดตามเห็น

### รหัส partnership ad ของ Meta ใช้กับหลายแบรนด์พร้อมกันได้ไหม

ได้สูงสุดสองผู้ลงโฆษณาพร้อมกัน ถ้าแบรนด์ต้องการใช้โพสต์นั้นเพียงแบรนด์เดียว ต้องตกลงกับเจ้าของโพสต์เป็นข้อความแยก เพราะระบบของ Meta ไม่ได้ล็อกให้

### ภาพมีมที่ทำจากรูปลูกค้าต่างจากการใช้รูปตรง ๆ ไหม

การใส่ข้อความหรือตัดต่อรูปของลูกค้าก็เป็นการดัดแปลง ซึ่งเป็นสิทธิของเจ้าของรูปเช่นกัน ข้อยกเว้นที่คนมักอ้างเวลาโพสต์มีมอธิบายไว้ใน[Meme Marketing ภาพมีมมีเจ้าของ แบรนด์หยิบมาโพสต์ได้แค่ไหน](https://phygital.co.th/insights/meme-marketing) ซึ่งไม่ครอบคลุมการใช้ในโฆษณาเพื่อขายของ

### เก็บคำตอบอนุญาตของลูกค้าไว้นานแค่ไหน

เก็บไว้ตลอดช่วงที่ยังใช้รูปนั้นอยู่ และต่อไปอีกระยะหลังเลิกใช้ เพราะรูปที่เคยขึ้นโฆษณาอาจยังถูกคนอื่นแชร์ต่อหรือค้นเจอภายหลัง ถ้ามีคนถามว่าแบรนด์ได้รับอนุญาตหรือไม่ แคปหน้าจอพร้อมวันที่คือหลักฐานที่ตอบได้ทันที

## โพสต์ของลูกค้าที่แบรนด์อยากใช้ ได้รับอนุญาตครบทุกโพสต์หรือยัง

PHYGITAL AGENCY ช่วยแบรนด์คัดโพสต์จากลูกค้าจริง ติดต่อขออนุญาตพร้อมเก็บหลักฐาน และวางคำชวนลูกค้าโพสต์บนกล่องสินค้าและข้อความหลังการขาย

- [นัดประชุมผ่าน Google Meet](https://calendar.app.google/DotQdE7Ca8LZG6Us5)
- [เพิ่มเพื่อนใน LINE](https://lin.ee/J8Qq8Do)