# ประวัติศาสตร์การค้าโลกอิสลามยุคทอง ตั๋วเงินและสัญญาแบ่งกำไร

> ที่มา: https://phygital.co.th/insights/trade-history-islamic-golden-age · เผยแพร่ 15 มิถุนายน 2568 · อ่าน 11 นาที · โดย PARANATH PANARATANA

เอกสารการค้าจากฟุสตาทที่เก็บที่เคมบริดจ์เล่าตั๋วเงินซุฟตะญะฮ์และหุ้นส่วนกิรอฎ ปี 1229 และ 1239 ที่ใช้ข้ามศาล และสิ่งที่ร้านฝากขายหรือร่วมทุนควรเขียนไว้ก่อนเริ่ม

## Key Takeaways

- **เอกสารการค้าจากห้องเก็บเอกสารของชุมชนที่ฟุสตาท (ไคโรเก่า) ถูกนำไปเก็บที่มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์เกือบ 200,000 ชิ้นในปี 1896-97** — ในนั้นมีจดหมายธุรกิจและบัญชีของพ่อค้าที่ค้าขายในโลกที่ใช้ภาษาอาหรับเป็นภาษาการค้า และฐานข้อมูล Princeton Geniza Project มีเอกสารที่เอ่ยถึงตั๋วเงินซุฟตะญะฮ์ (suftaja) 72 รายการเมื่อค้นในวันที่ 28 กันยายน 2569
- **ตั๋วเงินกับสัญญาแบ่งกำไรทำให้พ่อค้าส่งเงินและลงทุนข้ามระยะทางได้โดยไม่ต้องเดินทางเอง** — ใบรับเงินตามตั๋วซุฟตะญะฮ์ระบุยอดและออกใบรับชำระเต็มจำนวน ส่วนสัญญากิรอฎ (qirāḍ) ให้ฝ่ายหนึ่งลงทุน อีกฝ่ายออกเดินทางไปค้า แล้วแบ่งผลกัน
- **เอกสารเหล่านี้ใช้ข้ามศาลและข้ามชุมชน** — สัญญาปี ค.ศ. 1229 ที่ฟุสตาทใช้เอกสารจากศาลอิสลามหักหนี้ในศาลของชุมชนยิว และสัญญากิรอฎปี 1239 ที่เมืองบิลเบย์สถูกเปลี่ยนเป็นเงินกู้ดอกเบี้ยคงที่เมื่อฝ่ายที่ออกไปค้าทำไม่สำเร็จ ร้านที่ฝากขายหรือร่วมทุนวันนี้ควรเขียนเงื่อนไขทำนองเดียวกันไว้ก่อนเริ่ม

ร้านเสื้อผ้าในเชียงใหม่ที่ฝากของไปขายกับร้านเพื่อนในภูเก็ต ต้องตอบคำถามสามข้อก่อนส่งของล็อตแรก คือเงินค่าของจะกลับมาทางไหน ถ้าขายไม่ออกใครรับขาดทุน และถ้าวันหนึ่งเลิกกันจะปิดบัญชีอย่างไร พ่อค้าในอียิปต์เมื่อราวแปดร้อยถึงเก้าร้อยปีก่อนเจอคำถามชุดเดียวกัน ต่างกันที่ระยะทางคือทะเลเมดิเตอร์เรเนียนกับมหาสมุทรอินเดีย และคำตอบของพวกเขาเหลือเป็นเอกสารให้อ่านได้จนถึงวันนี้ บทนี้อ่านเอกสารการค้าจากฟุสตาทที่นักวิชาการเผยแพร่ทางออนไลน์ และเล่าในฐานะเครื่องมือทางการค้า ไม่ได้เทียบหรือประเมินความเชื่อของชุมชนใด

## เอกสารที่เก็บไว้เพราะไม่มีใครกล้าทิ้ง

[หน้าคอลเลกชัน Taylor-Schechter Genizah ของหอสมุดมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์](https://www.lib.cam.ac.uk/collections/departments/taylor-schechter-genizah-research-unit/taylor-schechter-genizah-priceless) อธิบายว่าตลอดราวพันปี ชุมชนชาวยิวในฟุสตาทนำหนังสือและเอกสารที่ใช้แล้วไปเก็บในห้องเก็บเอกสาร (genizah) ของโบสถ์เบนเอซรา เริ่มตั้งแต่ต้นศตวรรษที่ 11 สิ่งที่ถูกเก็บไม่ได้มีแต่ตำราศาสนา ยังมีรายการจ่ายของ สัญญา จดหมายธุรกิจ และบัญชี ปี 1896-97 นักวิชาการชื่อโซโลมอน เชคเตอร์ (Solomon Schechter) ได้รับอนุญาตให้นำเอกสารเกือบ 200,000 ชิ้นไปเก็บที่เคมบริดจ์

| แหล่ง                                                                            | สิ่งที่ให้                                                        | ใช้ในบทนี้อย่างไร                                            |
| -------------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------- | ---------------------------------------------------------------- |
| หอสมุดมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์                                                | ประวัติของคอลเลกชัน จำนวนเอกสาร ประเภทเอกสาร                  | ที่มาของเอกสารและขนาดของคลัง                               |
| [Princeton Geniza Project](https://geniza.princeton.edu/en/documents/?q=suftaja) | คำอธิบายเอกสารรายชิ้น มีเลขทะเบียน วันที่ และผู้เกี่ยวข้อง | เปิดอ่านเอกสารห้าชิ้นที่เกี่ยวกับตั๋วเงินและหุ้นส่วน |

เอกสารหลายชิ้นที่บทนี้เปิดอ่านเขียนเป็นภาษาอาหรับด้วยอักษรฮีบรู (Judaeo-Arabic) และบางชิ้นในคลังเขียนด้วยอักษรอาหรับ คำศัพท์การค้าอย่าง suftaja และ qirāḍ เป็นคำภาษาอาหรับ ที่ปรากฏทั้งในเอกสารของศาลอิสลามและเอกสารของชุมชนยิวในคลังนี้

### **ทำไมจดหมายธุรกิจจึงเหลือรอดมากขนาดนี้**

หน้าของเคมบริดจ์ใช้คำว่าชุมชนนำเอกสารเก่ามาวางเก็บอย่างเคารพ (reverently) แทนการทิ้ง และเก็บในห้องเดียวต่อเนื่องหลายศตวรรษ เอกสารธุรกิจที่ปกติจะถูกทิ้งเมื่อปิดบัญชีจึงอยู่รวมกับตำรา ผลคือเรารู้เรื่องการค้าประจำวันของพ่อค้าฟุสตาทละเอียดกว่าการค้าของเมืองอื่นในยุคเดียวกันที่ไม่มีคลังแบบนี้

## ตั๋วซุฟตะญะฮ์ ส่งเงินโดยไม่ต้องขนเหรียญ

ฐานข้อมูลอธิบายซุฟตะญะฮ์ว่าเป็นตั๋วแลกเงิน (bill of exchange) หรือเอกสารที่ใช้ให้เงินเปลี่ยนมือข้ามเมืองโดยไม่ต้องขนเหรียญไปกับกองคาราวานหรือเรือ ฐานข้อมูล Princeton Geniza Project มีผลค้นคำนี้ 72 รายการเมื่อค้นวันที่ 28 กันยายน 2569 ตัวเลขนี้นับเอกสารที่คำอธิบายหรือคำถอดความเอ่ยถึงคำนี้ ไม่ได้แปลว่ามีตั๋ว 72 ใบ

| เอกสาร (เลขทะเบียน)                                              | ประเภทและช่วงเวลา               | สิ่งที่คำอธิบายในฐานข้อมูลบอก                                                                                                                             |
| ----------------------------------------------------------------- | ---------------------------------- | ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| [ENA 2805.4](https://geniza.princeton.edu/en/documents/715/)      | จดหมาย                             | ยูเซฟ บิน ดาวิด รายงานว่าได้รับเงินตามตั๋วซุฟตะญะฮ์จากนะห์รัย บิน นิสซิม ยอดครึ่งหนึ่งเท่ากับ 25 ดีนาร์ และออกใบรับชำระเต็มจำนวนให้แล้ว |
| [T-S AS 201.85](https://geniza.princeton.edu/en/documents/22646/) | บัญชี น่าจะศตวรรษที่ 11 หรือ 12 | บัญชีที่เอ่ยถึงตั๋วซุฟตะญะฮ์รวมอยู่กับรายการอื่น                                                                                                      |

สองชิ้นนี้บอกสิ่งที่ตั๋วเงินต้องมีเพื่อให้ใช้ได้จริง คือยอดเงินที่ระบุชัด ผู้รับที่ยืนยันว่าได้รับครบ และบัญชีที่บันทึกตั๋วไว้ร่วมกับธุรกรรมอื่น ถ้าขาดใบรับ คนที่ออกตั๋วก็ไม่มีทางรู้ว่าเงินถึงมือผู้รับแล้ว

### **ตั๋วเงินต่างจากการส่งเงินสดตรงไหน**

ความเสี่ยงย้ายที่ การส่งเงินสดเสี่ยงที่เหรียญจะหายระหว่างทาง ตั๋วเงินเสี่ยงที่คนปลายทางจะไม่ยอมจ่าย ตั๋วจึงใช้ได้เฉพาะในเครือข่ายที่คนรู้จักกันและมีบัญชีค้างต่อกัน เอกสาร ENA 2805.4 ปิดท้ายด้วยการออกใบรับ ซึ่งเป็นหลักฐานว่าวงจรนี้ปิดครบ

## สัญญากิรอฎ แบ่งกำไรระหว่างคนลงทุนกับคนออกไปค้า

กิรอฎเป็นหุ้นส่วนแบบที่ฝ่ายหนึ่งให้ทุน อีกฝ่ายนำทุนไปค้าขาย คำอธิบายในฐานข้อมูลเรียกฝ่ายหลังว่าหุ้นส่วนฝ่ายลงแรง (active partner) เอกสารสามชิ้นด้านล่างแสดงสัญญาแบบนี้ในสามจังหวะ คือตอนยังค้าอยู่ ตอนที่ต้องเปลี่ยนเงื่อนไข และตอนเลิกกัน

| เอกสาร                                                              | วันที่และสถานที่             | เกิดอะไรขึ้น                                                                                                                                                                                                                                                                |
| ------------------------------------------------------------------- | -------------------------------- | ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| [T-S 13J4.4](https://geniza.princeton.edu/en/documents/40402/)      | 20 มีนาคม ค.ศ. 1229 ฟุสตาท     | ลูกหนี้ที่ค้างหนี้ 260 ดีนาร์นำเอกสารจากศาลอิสลามมาแสดงว่าพ่อค้าอีกคนค้างเงินตนอยู่ 100 ดีนาร์ในฐานะกิรอฎ แล้วมอบเอกสารให้เจ้าหนี้ไปเรียกเก็บเมื่อพ่อค้าคนนั้นกลับจากการเดินทาง เพื่อหักจากหนี้ 260 ดีนาร์ เจ้าหนี้ตกลง       |
| [BL OR 10126(1).6](https://geniza.princeton.edu/en/documents/2367/) | กันยายน ค.ศ. 1239 เมืองบิลเบย์ส | สัญญาที่เริ่มเป็นกิรอฎ ทุน 36 ดีนาร์ ถูกเปลี่ยนเป็นเงินกู้ดอกเบี้ยคงที่ 20 ดิรฮัม เพราะฝ่ายลงแรงทำการค้าไม่สำเร็จ ฝ่ายลงแรงโอนบ้านให้ฝ่ายลงทุนในมูลค่า 36 ดีนาร์ โดยไถ่คืนได้ภายใน 12 ปี เรื่องนี้ผ่านทั้งศาลอิสลามและศาลของชุมชนยิว |
| [ENA 2738.35](https://geniza.princeton.edu/en/documents/6683/)      | ค.ศ. 1168/69 ฟุสตาท            | หุ้นส่วนสองคนปลดภาระต่อกัน มีการอ้างถึง "คำสาบานของหุ้นส่วน" ว่าไม่ได้ทุจริตหรือประมาทกับทรัพย์ของหุ้นส่วน                                                                                                                                            |

เอกสารชิ้นแรกน่าสนใจสำหรับคนทำธุรกิจเป็นพิเศษ สิทธิ์เรียกเงินตามสัญญากิรอฎถูกใช้เหมือนสินทรัพย์ชิ้นหนึ่ง คือส่งต่อให้คนอื่นไปเก็บแทนได้ และเอกสารที่ออกโดยศาลหนึ่งถูกยอมรับในธุรกรรมที่บันทึกโดยอีกระบบหนึ่ง

### **ถ้าหุ้นส่วนฝ่ายลงแรงขาดทุน ใครรับ**

เอกสารปี 1239 ตอบกรณีหนึ่งไว้ ฝ่ายลงทุนกดดันผ่านศาลจนสัญญาเปลี่ยนจากแบ่งผลเป็นหนี้ที่มีดอกเบี้ยคงที่ และมีบ้านของฝ่ายลงแรงเป็นหลักประกัน คำอธิบายในฐานข้อมูลยังบอกว่าก่อนหน้านั้นเคยมีคำประกาศลงโทษผู้ที่รู้เรื่องหุ้นส่วนนี้แล้วไม่มาให้การ ซึ่งถูกยกเลิกหลังตกลงเงื่อนไขใหม่ได้ เรื่องนี้บอกว่าสัญญาแบ่งผลที่ไม่ได้เขียนทางออกไว้ล่วงหน้า จะจบที่ศาลเมื่อผลไม่เป็นไปตามคาด

### **เอกสารเป็นลายลักษณ์อักษรช่วยใครในวันที่ลูกหนี้เสียชีวิต**

[จดหมายธุรกิจภาษาอาหรับเลขทะเบียน T-S Ar.41.140](https://geniza.princeton.edu/en/documents/8289/) ตอบคำถามนี้ด้วยเหตุการณ์จริง ผู้เขียนรายงานเพื่อนที่อยู่อีกเมืองว่าชายชื่อคาลีลซึ่งค้างเงินเพื่อนอยู่ป่วยจนเสียชีวิต แล้วมีคนสองคนมาทวงหนี้ของผู้ตาย คนแรกถือเอกสารยืนยันว่าผู้ตายค้างเงิน 700 ดิรฮัมจากหุ้นส่วนกิรอฎ คนที่สองถือเอกสารหนี้ทั่วไป 200 ดิรฮัม เมื่อขึ้นศาล ผู้พิพากษาตัดสินให้เฉพาะผู้ถือเอกสารหุ้นส่วนเป็นผู้รับชำระ ร้านถูกขายได้ 150 ดิรฮัม ผู้ถือเอกสารหุ้นส่วนยังได้เงินคืนเพียงครึ่งหนึ่งของยอด ส่วนเพื่อนของผู้เขียนซึ่งไม่มีเอกสารในมือไม่ได้อะไรเลย

เรื่องเดียวกันนี้ในร้านยุคนี้คือคู่ค้าที่ปิดกิจการกะทันหัน ฝ่ายที่มีข้อตกลงเป็นลายลักษณ์อักษรอยู่ในฐานะดีกว่าฝ่ายที่มีแค่ข้อความในแชท

## เอกสารจากฟุสตาทครอบคลุมแค่ไหน

เอกสารจากห้องเก็บเอกสารแห่งเดียวสะท้อนชีวิตของชุมชนเดียวในเมืองเดียวเป็นหลัก แม้จะมีเอกสารภาษาอาหรับและเอกสารที่ผ่านศาลอิสลามปนอยู่ บทนี้ใช้คำว่าโลกอิสลามยุคทองตามชุดบทความ แต่หลักฐานที่เปิดอ่านได้จริงมาจากพ่อค้าในฟุสตาทช่วงศตวรรษที่ 11-13 เท่านั้น จึงไม่ได้สรุปแทนการค้าทั้งโลกที่ใช้ภาษาอาหรับ

### **คำอธิบายเอกสารในฐานข้อมูลเชื่อได้แค่ไหน**

คำอธิบายรายชิ้นเขียนโดยนักวิชาการที่ถอดความเอกสาร และบางชิ้นระบุว่าอ้างจากงานวิจัยเฉพาะ เช่นงานของ Lieberman เรื่องวัฒนธรรมหุ้นส่วน ผลค้น 72 รายการเป็นจำนวน ณ วันที่ค้น และจะเปลี่ยนเมื่อฐานข้อมูลเพิ่มเอกสาร บทนี้จึงเล่าเฉพาะสิ่งที่คำอธิบายเขียนไว้ และไม่ได้ขยายเป็นตัวเลขภาพรวมของการค้าในยุคนั้น

## ร้านที่ฝากขายหรือร่วมทุนควรเขียนอะไรไว้

เอกสารจากฟุสตาทแสดงว่าข้อตกลงที่ไปต่อได้มีส่วนประกอบคล้ายกัน คือระบุตัวเลข ระบุผู้รับ มีใบรับ และมีวิธีปิดบัญชีเมื่อเลิกกัน ร้านไทยที่ฝากสินค้าไปขายกับร้านอื่นหรือร่วมทุนกับเพื่อนก็ใช้โครงเดียวกันได้

| ส่วนของข้อตกลง           | ตัวอย่างจากฟุสตาท            | สิ่งที่ร้านควรเขียนวันนี้                                            |
| --------------------------- | -------------------------------- | -------------------------------------------------------------------------- |
| ยอดที่ชัด                 | ใบรับระบุยอดดีนาร์           | จำนวนและราคาต่อชิ้นของสินค้าที่ฝากแต่ละล็อต                     |
| การยืนยันว่าได้รับ      | ใบรับชำระเต็มจำนวน            | รายงานยอดขายและหลักฐานโอนเงินทุกรอบ                               |
| กรณีผลไม่เป็นไปตามคาด | กิรอฎที่เปลี่ยนเป็นเงินกู้ | สินค้าที่ขายไม่ออกภายในกี่วันต้องส่งคืน และใครจ่ายค่าส่งคืน |
| การเลิกกัน                | ใบปลดภาระของหุ้นส่วน        | วิธีนับสต๊อกและปิดยอดครั้งสุดท้าย                                   |

ร้านที่ขายตรงถึงลูกค้าที่อยู่ห่างไกล เช่นขายผ่านเพจหรือไลฟ์ มีกฎหมายไทยอีกฉบับที่ต้องดู อ่านได้ใน[พ.ร.บ.ขายตรงและตลาดแบบตรง ร้านออนไลน์กลุ่มไหนไม่ต้องจด สคบ.](https://phygital.co.th/insights/direct-marketing-registration-thailand)

### **ฝากขายกับร้านเพื่อน ต้องทำเอกสารด้วยหรือ**

ควรทำ แม้เป็นเพื่อนกัน เอกสารปี 1239 เริ่มจากความไว้ใจระหว่างสองคนก่อนจะจบที่ศาลสองแห่ง เอกสารฝากขายหนึ่งหน้าที่ระบุจำนวนสินค้า ราคา รอบโอนเงิน และเงื่อนไขส่งคืน ช่วยให้ทั้งสองร้านคุยกันด้วยตัวเลขเดียวกันเมื่อยอดไม่ตรง

ก่อนยุคนี้ พ่อค้าซอกเดียนแบ่งสินค้าและเงินฝากให้หุ้นส่วนผ่านจดหมายข้ามเอเชีย อ่านได้ใน[ประวัติศาสตร์การค้าเส้นทางสายไหม ส่งของผ่านพ่อค้าหลายทอด](https://phygital.co.th/insights/trade-history-silk-road) ส่วนยุโรปในช่วงเวลาใกล้กันสร้างงานแสดงสินค้าที่คุ้มครองพ่อค้าต่างถิ่นให้มาค้าขายได้ปลอดภัย เล่าไว้ใน[บทว่าด้วยงานแสดงสินค้าแคว้นแชมเปญ](https://phygital.co.th/insights/trade-history-medieval-europe-guilds) ซึ่งเล่าเครื่องมืออีกชุดของพ่อค้าต่างถิ่น

## ห้าบรรทัดที่ควรมีในข้อตกลงฝากขาย

1. ชื่อร้านทั้งสองฝ่าย วันที่ส่งของ และจำนวนสินค้าแต่ละรายการ
2. ราคาขายหน้าร้าน ราคาที่ร้านปลายทางต้องโอนกลับ และส่วนต่างที่ร้านปลายทางได้
3. รอบรายงานยอดขายและรอบโอนเงิน พร้อมวันที่แน่นอน
4. สินค้าที่ขายไม่ออกภายในกี่วันต้องส่งคืน และใครจ่ายค่าส่ง
5. วิธีนับสต๊อกและปิดยอดเมื่อเลิกฝากขาย

### **ร้านปลายทางส่งรายงานช้า ควรทำอย่างไร**

ส่งแบบฟอร์มเดิมกลับไป แนบตัวเลขที่ร้านต้นทางนับเองจากใบส่งของทุกล็อต แล้วพักการส่งล็อตถัดไปจนกว่าจะได้ตัวเลขครบ ข้อตกลงที่เขียนรอบรายงานไว้ตั้งแต่แรกทำให้คำขอนี้ไม่กลายเป็นเรื่องความสัมพันธ์ส่วนตัว

## สรุป

เอกสารจากห้องเก็บเอกสารของโบสถ์เบนเอซราในฟุสตาทเกือบ 200,000 ชิ้นถูกนำไปเก็บที่เคมบริดจ์ในปี 1896-97 และมีจดหมายธุรกิจกับบัญชีของพ่อค้าที่ใช้ภาษาอาหรับเป็นภาษาการค้า ฐานข้อมูล Princeton Geniza Project มีเอกสารที่เอ่ยถึงตั๋วซุฟตะญะฮ์ 72 รายการเมื่อค้นวันที่ 28 กันยายน 2569 ใบรับเงินตามตั๋วระบุยอดและยืนยันการรับชำระ สัญญากิรอฎแบ่งผลระหว่างคนลงทุนกับคนออกไปค้า เอกสารปี 1229 แสดงการโอนสิทธิ์เรียกเงินกิรอฎ 100 ดีนาร์ไปหักหนี้ 260 ดีนาร์ เอกสารปี 1239 แสดงกิรอฎทุน 36 ดีนาร์ที่ถูกเปลี่ยนเป็นเงินกู้เมื่อการค้าไม่สำเร็จ และใบปลดภาระปี 1168/69 แสดงวิธีปิดหุ้นส่วน ร้านที่ฝากขายหรือร่วมทุนวันนี้ควรเขียนยอด รอบรายงาน รอบโอนเงิน เงื่อนไขส่งคืน และวิธีปิดยอดไว้ก่อนส่งของ

## คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

### เกนิซาคืออะไร

เป็นห้องเก็บหนังสือและเอกสารที่ใช้แล้วของชุมชนชาวยิว หอสมุดมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์อธิบายว่าห้องของโบสถ์เบนเอซราในฟุสตาทเก็บเอกสารต่อเนื่องราวพันปี และมีทั้งตำรา สัญญา จดหมายธุรกิจ และบัญชี

### ซุฟตะญะฮ์คืออะไร

เป็นตั๋วแลกเงินที่ใช้สั่งจ่ายเงินให้ผู้รับในอีกเมือง ฐานข้อมูล Princeton Geniza Project เรียกว่า bill of exchange และมีเอกสาร 72 รายการที่เอ่ยถึงคำนี้เมื่อค้นในวันที่ 28 กันยายน 2569

### กิรอฎคืออะไร

เป็นหุ้นส่วนที่ฝ่ายหนึ่งให้ทุน อีกฝ่ายนำทุนไปค้า แล้วแบ่งผลกัน คำอธิบายในฐานข้อมูล Princeton Geniza Project เขียนคำนี้คู่กับคำว่า commenda

### เอกสารเหล่านี้อ่านได้ที่ไหน

คำอธิบายรายชิ้นพร้อมเลขทะเบียนอยู่ในฐานข้อมูล Princeton Geniza Project และหอสมุดมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์มีภาพเอกสารจำนวนมากในคลังดิจิทัลของตัวเอง

### ฝากขายกับร้านอื่นควรเก็บเงินแบบไหน

ตกลงรอบโอนเงินตามยอดขายจริงของแต่ละรอบ พร้อมรายงานยอดขายและสต๊อกคงเหลือ ร้านที่รับฝากควรส่งหลักฐานโอนกลับทุกครั้ง แบบเดียวกับใบรับเงินตามตั๋วซุฟตะญะฮ์

## ยอดขายที่ร้านรับฝากส่งกลับมาแต่ละเดือน ใช้แบบฟอร์มเดียวกันทุกครั้งไหม

ก่อนส่งของล็อตถัดไป ให้ทีม PHYGITAL AGENCY วางแบบฟอร์มรายงานฝากขายและรอบโอนเงินให้ร้านต้นทางกับร้านปลายทางใช้ร่วมกัน

- [นัดประชุมผ่าน Google Meet](https://calendar.app.google/DotQdE7Ca8LZG6Us5)
- [เพิ่มเพื่อนใน LINE](https://lin.ee/J8Qq8Do)