# OEM อาหารเครื่องดื่ม ตรวจโรงงานตาม GMP 420 ก่อนส่งออก

> ที่มา: https://phygital.co.th/insights/thailand-food-beverage-oem-export-fmcg-guide · เผยแพร่ 21 มีนาคม 2566 · อ่าน 12 นาที · โดย PARANATH PANARATANA

ประกาศกระทรวงสาธารณสุขฉบับที่ 420 บังคับสถานที่ผลิตอาหารเพื่อจำหน่าย อย. รับมาตรฐานสากล 7 รายการเป็นหลักฐานเทียบเท่า เจ้าของแบรนด์ OEM ควรตรวจโรงงานตามนี้

## Key Takeaways

- **สถานที่ผลิตอาหารเพื่อจำหน่ายทุกแห่งต้องทำตาม GMP 420 หรือประกาศกระทรวงสาธารณสุขฉบับที่ 420 พ.ศ. 2563** — ยกเว้นสถานที่ปรุงจำหน่ายที่ไม่ได้ผลิตอาหารกลุ่มควบคุม สถานที่ขายในที่สาธารณะ สถานที่ผลิตเกลือบริโภค และสถานที่คัดบรรจุผักผลไม้บางชนิด โรงงานที่รับผลิตแบบ OEM จึงอยู่ใต้ประกาศนี้
- **อย. เผยแพร่รายชื่อมาตรฐานที่เทียบเท่าหรือไม่ต่ำกว่า GMP 420** — เป็นมาตรฐานสากล 7 รายการ เช่น ISO 22000:2018 BRC IFS SQF และ FSSC 22000 รวมกับมาตรฐานสินค้าเกษตร 17 รายการ และมาตรฐานกรมประมง 2 รายการ
- **ผู้ผลิตต้องเก็บบันทึกและรายงานไว้อย่างน้อย 1 ปีหลังพ้นวันหมดอายุบนฉลาก และตรวจประเมินตนเองอย่างน้อยปีละครั้ง** — เจ้าของแบรนด์ใช้เอกสารชุดนี้ตรวจโรงงานก่อนเซ็นสัญญาได้

เจ้าของแบรนด์อาหารที่จ้างโรงงานผลิตแบบ OEM (Original Equipment Manufacturer) ต้องรู้ว่าควรถามโรงงานเรื่องอะไรก่อนสั่งผลิตและก่อนเตรียมส่งออก เพราะแบรนด์ไม่ได้ถือใบอนุญาตผลิตอาหารเอง ใบอนุญาตและหน้าที่ตามวิธีการผลิตอาหารที่ดีอยู่กับสถานที่ผลิต เนื้อหาต่อจากนี้ไล่เอกสารทางการสามชุดเกี่ยวกับ GMP 420 แล้วจบที่เอกสารที่ควรขอจากโรงงาน

หลักเกณฑ์ที่ใช้ตรวจสถานที่ผลิตคือประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 420) พ.ศ. 2563 ซึ่งกองอาหาร สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) เรียกว่า GMP 420

บทนี้อ่านตัวประกาศที่ลงราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 9 กุมภาพันธ์ 2564 รายชื่อมาตรฐานเทียบเท่าที่ อย. ปรับปรุงเมื่อ 16 มิถุนายน 2565 และประกาศเรื่องหลักฐานการต่ออายุใบอนุญาตผลิตอาหาร แล้วเรียงเป็นคำถามสำหรับโรงงาน เอกสารทั้งหมดเปิดได้จากหน้า [GMP 420 ของกองอาหาร](https://food.fda.moph.go.th/gmp-head/420/)

## GMP 420 ใช้กับใคร

ข้อ 2 ของประกาศกำหนดให้อาหารที่ผลิตเพื่อจำหน่ายในสถานที่ใด ๆ เป็นอาหารที่ต้องปฏิบัติตามวิธีการผลิตที่กำหนด แล้วยกเว้นสถานที่ไว้สี่กลุ่ม ส่วนข้อ 6 ให้ผู้นำเข้าอาหารเพื่อจำหน่ายมีเอกสารรับรองตามมาตรฐานที่เทียบเท่าหรือไม่ต่ำกว่าเกณฑ์ในบัญชีแนบท้าย

| สถานที่ที่ได้รับยกเว้นตามข้อ 2                                       | เงื่อนไข                                                                                                                                                               |
| --------------------------------------------------------------------------- | ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| สถานที่ปรุงหรือประกอบอาหารจนสำเร็จแล้วจำหน่ายให้บริโภคได้ทันที | ยกเว้นเมื่อผลิตอาหารควบคุมเฉพาะ อาหารกำหนดคุณภาพหรือมาตรฐาน หรืออาหารที่ต้องมีฉลาก โดยใช้เครื่องจักรรวมตั้งแต่ 5 แรงม้า หรือใช้คนงานตั้งแต่ 7 คน |
| สถานที่จำหน่ายอาหาร ณ ที่หรือทางสาธารณะ                               | ยกเว้นทั้งกลุ่ม                                                                                                                                                      |
| สถานที่ผลิตเกลือบริโภค                                                  | ยกเว้นทั้งกลุ่ม                                                                                                                                                      |
| สถานที่คัดและบรรจุผักผลไม้สดบางชนิด                               | เฉพาะชนิดที่มีประกาศกระทรวงสาธารณสุขกำหนดวิธีการผลิตไว้แล้ว                                                                                                |

ประกาศฉบับนี้ยกเลิกประกาศเดิม 9 ฉบับ รวมถึงฉบับที่ 193 พ.ศ. 2543 ที่เคยใช้เป็นเกณฑ์ GMP ทั่วไป และให้ผู้ที่ได้รับใบอนุญาตก่อนวันใช้บังคับปรับตัวให้ถูกต้องภายใน 180 วัน

### ร้านอาหารที่บรรจุขวดขายออนไลน์ต้องทำ GMP 420 ไหม

ข้อยกเว้นแรกของข้อ 2 ครอบคลุมเฉพาะการปรุงแล้วขายให้บริโภคได้ทันที ร้านที่ผลิตอาหารที่ต้องมีฉลาก เช่น น้ำพริกหรือเครื่องดื่มบรรจุขวด โดยใช้เครื่องจักรรวมตั้งแต่ 5 แรงม้า หรือใช้คนงานตั้งแต่ 7 คน จะหลุดจากข้อยกเว้นและต้องปฏิบัติตาม GMP 420 ร้านที่ยังต่ำกว่าเกณฑ์นี้ควรถามเกณฑ์การขอเลขสถานที่ผลิตอาหารจาก อย. หรือหน่วยงานสาธารณสุขในจังหวัดของตน ก่อนส่งสินค้าไปขายนอกร้าน

## ข้อกำหนดพื้นฐานกับข้อกำหนดเฉพาะ

บัญชีแนบท้ายประกาศแบ่งข้อกำหนดเป็นสองส่วน ส่วนที่ 1 เป็นข้อกำหนดพื้นฐานที่ใช้กับสถานที่ผลิตอาหารทุกประเภท ส่วนที่ 2 เป็นข้อกำหนดเฉพาะสำหรับอาหารสามกลุ่มที่มีกรรมวิธีผลิตเฉพาะและเสี่ยงสูงถ้าควบคุมไม่ดี

ข้อกำหนดพื้นฐานไล่ตั้งแต่ทำเลที่ตั้งที่ต้องห่างจากแหล่งปนเปื้อน อาคารที่ต้องแยกพื้นที่ผลิตออกจากที่พักอาศัยและจัดตามสายงานผลิต ห้องหรือมาตรการบรรจุที่กันการปนเปื้อนซ้ำ แสงสว่าง เครื่องมือ การผสมวัตถุเจือปนอาหารตามที่กฎหมายกำหนดพร้อมบันทึกผล ไปจนถึงสุขลักษณะส่วนบุคคลของผู้ปฏิบัติงาน

### ข้อกำหนดเฉพาะของ GMP 420 มีอาหารอะไรบ้าง

ส่วนที่ 2 ของบัญชีแนบท้ายมีสามรายการ คือ น้ำบริโภคในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท น้ำแร่ธรรมชาติ และน้ำแข็งบริโภคที่ผ่านการกรอง ผลิตภัณฑ์นมพร้อมบริโภคชนิดเหลวที่ฆ่าเชื้อแบบพาสเจอไรซ์ และอาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิทชนิดความเป็นกรดต่ำและชนิดปรับกรดที่ฆ่าเชื้อด้วยความร้อน ข้อ 4 ของประกาศยังบังคับให้ผู้ผลิตสามกลุ่มนี้มีผู้ควบคุมการผลิตที่ผ่านการอบรมตามหลักสูตรที่ อย. รับรอง แบรนด์น้ำดื่มหรือนมพาสเจอไรซ์จึงต้องถามโรงงานถึงผู้ควบคุมการผลิตด้วย

### อาหารกระป๋องหรืออาหารบรรจุถุงปิดสนิทต้องมีเอกสารอะไรเพิ่ม

อาหารกลุ่มความเป็นกรดต่ำและปรับกรดในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท คืออาหารที่มีค่าพีเอชมากกว่า 4.6 และค่าวอเตอร์แอคติวิตีมากกว่า 0.85 เก็บได้ที่อุณหภูมิปกติ บัญชีแนบท้ายกำหนดให้มีหลักฐานยืนยันความถูกต้อง (Validation) ของกระบวนการฆ่าเชื้อด้วยความร้อน มีกรรมวิธีการผลิตที่กำหนด (Scheduled Process) และระบุผู้กำหนดกระบวนการฆ่าเชื้อ เจ้าของแบรนด์แกงหรือซอสบรรจุถุงที่เก็บนอกตู้เย็นได้ ควรขอดูเอกสารสามชิ้นนี้จากโรงงาน

## บันทึก การเรียกคืน และการตรวจประเมินตนเอง

บัญชีแนบท้ายส่วนที่ 1 กำหนดให้สถานที่ผลิตมีบันทึกชนิดและปริมาณการผลิต ข้อมูลการจัดจำหน่าย และมีวิธีเรียกคืนสินค้า บันทึกและรายงานต้องเก็บไว้อย่างน้อย 1 ปีหลังพ้นระยะเวลาวางจำหน่ายที่แสดงบนฉลาก และต้องตรวจประเมินตนเอง (Internal Quality Audit) อย่างน้อยปีละครั้ง

ข้อกำหนดสามข้อนี้เกี่ยวกับเจ้าของแบรนด์โดยตรง เพราะเมื่อสินค้ามีปัญหาในตลาด ชื่อที่ผู้บริโภคเห็นคือแบรนด์ แต่บันทึกที่ใช้ตามสินค้ากลับคืนอยู่ที่โรงงาน

### เจ้าของแบรนด์ควรตกลงเรื่องการเรียกคืนสินค้ากับโรงงานอย่างไร

GMP 420 บังคับให้สถานที่ผลิตมีวิธีการเรียกคืนสินค้าและบันทึกข้อมูลการจัดจำหน่าย แต่ไม่ได้กำหนดว่าใครออกค่าใช้จ่ายระหว่างแบรนด์กับโรงงาน สัญญาจ้างผลิตจึงควรระบุว่าโรงงานต้องส่งข้อมูลรุ่นการผลิตให้แบรนด์ภายในกี่วันเมื่อพบปัญหา ใครเป็นผู้แจ้งร้านค้า และใครรับค่าเรียกคืน แบรนด์ควรเก็บสำเนาเลขรุ่นการผลิตของทุกคำสั่งซื้อไว้เองด้วย

### สินค้าที่ผลิตไม่ได้มาตรฐานต้องจัดการอย่างไร

บัญชีแนบท้ายส่วนที่ 1 ข้อ 3.11 กำหนดให้สถานที่ผลิตจัดการผลิตภัณฑ์ที่ไม่ได้มาตรฐานอย่างเหมาะสม โดยคัดแยกหรือทำลาย เพื่อไม่ให้ถูกนำไปจำหน่ายหรือบริโภค สินค้าที่ตกเกณฑ์ในรุ่นที่ผลิตให้แบรนด์จึงต้องไม่หลุดไปขายต่อในช่องทางอื่น เจ้าของแบรนด์ควรเขียนในสัญญาว่าโรงงานต้องแจ้งจำนวนสินค้าที่คัดทิ้งของแต่ละรุ่น และห้ามนำสินค้าที่พิมพ์ตราแบรนด์ไปจำหน่ายเองแม้เป็นของที่ผ่านเกณฑ์แต่เกินจำนวนสั่งผลิต

## มาตรฐานที่ อย. รับว่าเทียบเท่า GMP 420

กองอาหารเผยแพร่รายชื่อมาตรฐานระบบการผลิตที่เทียบเท่าหรือไม่ต่ำกว่าเกณฑ์ท้ายประกาศฉบับที่ 420 ฉบับที่อ้างในบทนี้แบ่งเป็นสามกลุ่มสำหรับข้อกำหนดพื้นฐาน

| กลุ่ม                                 | จำนวน | ตัวอย่างในรายชื่อ                                                                                                                     |
| ------------------------------------- | ----- | ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| มาตรฐานสากลหรือมาตรฐานต่างประเทศ | 7     | GHPs และ HACCP ของ Codex · ISO 22000:2018 · BRC Global Standard for Food Safety Issue 8 · IFS · SQF Edition 9 · FSSC 22000 version 4.1/5 |
| มาตรฐานสินค้าเกษตร (มกษ.)           | 17    | ศูนย์รวบรวมน้ำนมดิบ มกษ. 6401-2558 · ทุเรียนแช่เยือกแข็ง มกษ. 9046-2560 · ศูนย์รวบรวมไข่ มกษ. 6910-2555 · HACCP มกษ. 9024-2564   |
| มาตรฐานกรมประมง                     | 2     | มาตรฐานด้านสุขอนามัยสำหรับสถานประกอบการแปรรูปสัตว์น้ำ · ข้อกำหนด HACCP ผลิตภัณฑ์ประมง                                        |

รายชื่อเดียวกันยังแยกมาตรฐานสำหรับข้อกำหนดเฉพาะแต่ละกลุ่ม เช่น น้ำบริโภคมีมาตรฐานสากลเทียบเท่า 9 รายการ รวม Codex ด้านน้ำบริโภคบรรจุภาชนะและน้ำแร่ธรรมชาติ

### ใบรับรอง GMP 420 กับ ISO 22000 ใช้แทนกันได้ไหม

ในทิศทางหนึ่งใช้ได้ อย. จัด ISO 22000:2018 ไว้ในรายชื่อมาตรฐานที่เทียบเท่าหรือไม่ต่ำกว่าข้อกำหนดพื้นฐานของ GMP 420 โรงงานที่ได้ ISO 22000 ซึ่งยังไม่หมดอายุ ครอบคลุมสินค้าที่ได้รับอนุญาต และออกโดยหน่วยรับรองตามเงื่อนไขของ อย. จึงใช้ใบรับรองนี้เป็นหลักฐานต่ออายุใบอนุญาตผลิตอาหารได้ ส่วนการนำใบรับรอง GMP 420 ไปใช้แทน ISO 22000 กับผู้ซื้อต่างประเทศ ขึ้นกับเงื่อนไขของผู้ซื้อแต่ละราย ประกาศของ อย. ไม่ได้กำหนดเรื่องนี้

## ต่ออายุใบอนุญาตผลิตอาหารด้วยใบรับรอง

ประกาศสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ลงราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 4 พฤศจิกายน 2565 กำหนดหลักฐานที่ใช้ขอต่ออายุใบอนุญาตผลิตอาหารแทนการตรวจประเมินไว้สองทาง ใช้ทางใดทางหนึ่ง

1. หนังสือรับรองมาตรฐานระบบการผลิตอาหารตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยวิธีการผลิต หรือมาตรฐานที่เทียบเท่าตามรายชื่อที่ อย. เผยแพร่ ซึ่งยังไม่หมดอายุและมีขอบข่ายครอบคลุมอาหารที่ได้รับอนุญาต ออกโดยหน่วยงานรัฐ หน่วยงานที่รัฐยอมรับ หรือหน่วยรับรอง (Certification Body) ที่ได้รับการรับรองระบบงานจากหน่วยรับรองระบบงานที่เป็นสมาชิกองค์การระหว่างประเทศ
2. ผลตรวจประเมินสถานที่ผลิตที่ผ่านเกณฑ์ โดยพนักงานเจ้าหน้าที่ หรือหน่วยตรวจหรือหน่วยรับรองที่ขึ้นบัญชีกับ อย. ผลตรวจต้องไม่เกิน 1 ปี และครอบคลุมอาหารที่ได้รับอนุญาต

### ทำไมต้องดูขอบข่ายในใบรับรอง

ประกาศทั้งสองทางใช้คำว่าต้องมีขอบข่ายครอบคลุมการผลิตอาหารตามที่ได้รับอนุญาต ใบรับรองที่ออกให้สายการผลิตซอส ไม่ได้รับรองสายการผลิตเครื่องดื่มในโรงงานเดียวกัน เจ้าของแบรนด์ที่ย้ายสินค้าไปผลิตกับโรงงานที่มีใบรับรองอยู่แล้ว ควรเปิดหน้าขอบข่ายในใบรับรองดูว่ามีชื่อกลุ่มผลิตภัณฑ์ของตน และดูวันหมดอายุคู่กัน

## เอกสารที่เจ้าของแบรนด์ควรขอจากโรงงาน

เจ้าของแบรนด์ OEM ตรวจโรงงานได้จากเอกสารก่อนเซ็นสัญญา โดยไม่ต้องรอผลตรวจของผู้ซื้อหรือของ อย. เอกสารที่ควรขอมีห้ารายการ

1. **ใบอนุญาตผลิตอาหารหรือเลขสถานที่ผลิต** ที่ยังไม่หมดอายุ และตรงกับที่อยู่โรงงานที่จะผลิตจริง
2. **ใบรับรอง GMP 420 หรือมาตรฐานเทียบเท่า** พร้อมหน้าขอบข่าย ตรวจว่ามีกลุ่มผลิตภัณฑ์ของแบรนด์ และดูชื่อหน่วยรับรอง
3. **ผลตรวจประเมินตนเองรอบล่าสุด** ซึ่งประกาศบังคับให้ทำอย่างน้อยปีละครั้ง และรายการข้อบกพร่องที่แก้ไขแล้ว
4. **ตัวอย่างบันทึกการผลิตและวิธีเรียกคืนสินค้า** เพื่อดูว่าโรงงานตามรุ่นการผลิตย้อนถึงร้านค้าได้จริง
5. **เอกสารผู้ควบคุมการผลิตและหลักฐานยืนยันกระบวนการฆ่าเชื้อ** เฉพาะน้ำบริโภค นมพาสเจอไรซ์ และอาหารปิดสนิทชนิดกรดต่ำ

แบรนด์ที่ทำทั้งอาหารและเครื่องสำอางจะพบว่าสองหมวดใช้กฎหมายคนละฉบับ ขั้นตอนฝั่งเครื่องสำอางอยู่ในบทความ [แบรนด์เครื่องสำอาง OEM ต้องจดแจ้ง อย. ในชื่อใคร](https://phygital.co.th/insights/thailand-cosmetics-skincare-own-brand-oem-guide) ส่วนแบรนด์กาแฟที่ต้องใช้คำว่ากาแฟแท้บนฉลาก ต้องดูเกณฑ์ใน [Specialty Coffee เชียงใหม่ เกณฑ์กาแฟแท้ในประกาศฉบับที่ 197](https://phygital.co.th/insights/chiang-mai-specialty-coffee-value-chain-location)

เมื่อบรรจุภัณฑ์พร้อมวางขาย เจ้าของแบรนด์ควรเตรียมเรื่องความรับผิดชอบต่อซากบรรจุภัณฑ์ต่อไป บทความ [EPR บรรจุภัณฑ์ ร่างกฎหมายไทยนับใครเป็นผู้ต้องรับผิดชอบ](https://phygital.co.th/insights/thailand-epr-packaging-law-business-guide) อธิบายว่าร่างกฎหมายนับเจ้าของฉลากที่จ้างผลิตเป็นผู้รับผิดชอบ

## สรุป

GMP 420 ใช้กับสถานที่ผลิตอาหารเพื่อจำหน่ายทุกแห่ง ยกเว้นสี่กลุ่มที่ระบุไว้ในข้อ 2 และใช้กับผู้นำเข้าผ่านข้อ 6 บัญชีแนบท้ายมีข้อกำหนดพื้นฐานกับข้อกำหนดเฉพาะสามกลุ่ม ผู้ผลิตต้องเก็บบันทึกอย่างน้อย 1 ปีหลังพ้นวันหมดอายุบนฉลาก มีวิธีเรียกคืนสินค้า และตรวจประเมินตนเองปีละครั้ง อย. รับมาตรฐานสากล 7 รายการ มาตรฐานสินค้าเกษตร 17 รายการ และมาตรฐานกรมประมง 2 รายการว่าเทียบเท่า และใช้ใบรับรองที่ยังไม่หมดอายุต่ออายุใบอนุญาตผลิตอาหารได้ เจ้าของแบรนด์ OEM ใช้เอกสารชุดนี้ตรวจโรงงานก่อนเซ็นสัญญา

## คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

### แบรนด์ที่จ้างโรงงานผลิตต้องขอเลขสารบบอาหารในชื่อใคร

เลขสารบบอาหารผูกกับสถานที่ผลิตและผลิตภัณฑ์ บทนี้ไม่ได้อ่านหลักเกณฑ์การขออนุญาตกรณีจ้างผลิตโดยละเอียด เจ้าของแบรนด์ควรสอบถามรูปแบบที่ใช้ได้กับ อย. แล้วตกลงในสัญญาว่าใครเป็นผู้ยื่น เอกสารอยู่กับใคร และถ้าย้ายโรงงานต้องทำอย่างไร

### GMP 420 เริ่มใช้บังคับเมื่อไร

รัฐมนตรีลงนามในประกาศเมื่อ 3 ธันวาคม 2563 ข้อ 8 ให้ใช้บังคับเมื่อพ้น 60 วันนับแต่วันถัดจากวันลงราชกิจจานุเบกษา และข้อ 7 ให้เวลาผู้ที่ได้รับอนุญาตอยู่เดิมอีก 180 วัน ช่วงปรับตัวทั้งหมดจึงสิ้นสุดไปนานแล้ว โรงงานทุกแห่งที่อยู่ในขอบข่ายต้องทำตามเต็มรูปแบบ

### นำเข้าอาหารมาติดแบรนด์ตัวเองขายในไทยต้องมีเอกสารอะไร

ผู้นำเข้าต้องถือใบรับรองระบบการผลิตของโรงงานต้นทาง ซึ่งเป็นมาตรฐานที่อยู่ในรายชื่อเทียบเท่าของ อย. เช่น FSSC 22000 หรือ BRC ก่อนสั่งผลิตล็อตแรกควรขอสำเนาใบรับรองพร้อมหน้าขอบข่าย และตั้งเตือนวันหมดอายุไว้ เพราะใบรับรองของโรงงานต่างประเทศต่ออายุตามรอบของหน่วยรับรองแต่ละแห่ง

### แสดงเครื่องหมาย GMP บนฉลากได้ไหม

อย. มีประกาศเรื่องหลักเกณฑ์การแสดงข้อความหรือเครื่องหมายการได้รับการรับรองมาตรฐานระบบการผลิตอาหารแยกไว้ แบรนด์ที่ต้องการแสดงเครื่องหมายควรอ่านประกาศนั้นและใช้เฉพาะใบรับรองที่ครอบคลุมสินค้านั้นจริง

### ส่งออกอาหารทะเลต้องใช้มาตรฐานของกรมประมงด้วยไหม

มาตรฐานกรมประมงสองรายการอยู่ในรายชื่อที่ อย. รับว่าเทียบเท่า GMP 420 ส่วนการส่งออกสัตว์น้ำไปบางประเทศต้องใช้ทะเบียนและหนังสือรับรองของกรมประมงเพิ่มเติม ตัวอย่างการอ่านทะเบียนนี้อยู่ในบทความ [ปัตตานี ท่าเทียบเรือประมง 20 แห่งผ่านรับรองสุขอนามัยส่งออก](https://phygital.co.th/insights/pattani-halal-industry-seafood-processing-hub)

## โรงงานที่ผ่าน GMP 420 ต้องเก็บเลขรุ่นการผลิตและวันหมดอายุของทุกรุ่น บรรจุภัณฑ์ที่วางข้อมูลนี้ไว้ผิดตำแหน่งทำให้ทั้งโรงงานและร้านค้าตามสินค้าคืนได้ช้า

ให้ PHYGITAL AGENCY ออกแบบบรรจุภัณฑ์ที่พิมพ์และบรรจุได้จริงในโรงงานที่ผลิตสินค้าให้แบรนด์ของคุณ

- [นัดประชุมผ่าน Google Meet](https://calendar.app.google/DotQdE7Ca8LZG6Us5)
- [เพิ่มเพื่อนใน LINE](https://lin.ee/J8Qq8Do)
