# ซื้อแฟรนไชส์อาหารและเบเกอรี่ ข้อมูล 4 หมวดที่ต้องได้ก่อนเซ็น

> ที่มา: https://phygital.co.th/insights/thailand-food-bakery-franchise-market-guide · เผยแพร่ 2 มีนาคม 2566 · อ่าน 14 นาที · โดย PARANATH PANARATANA

ประกาศคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้าให้แฟรนไชส์ซอร์เปิดเผยค่าธรรมเนียม แผนธุรกิจ สิทธิเครื่องหมายการค้า และเงื่อนไขยกเลิกสัญญาก่อนเซ็น พร้อมพฤติกรรมต้องห้าม 6 ข้อ

## Key Takeaways

- **ประกาศคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า ลงวันที่ 30 ตุลาคม 2562 ให้แฟรนไชส์ซอร์เปิดเผยข้อมูล 4 หมวดก่อนทำสัญญา** — คือค่าตอบแทนและค่าใช้จ่าย แผนการดำเนินธุรกิจ สิทธิในเครื่องหมายการค้า สิทธิบัตรและลิขสิทธิ์ และการต่อ แก้ไข ยกเลิกสัญญา
- **ข้อ 5.4 ของประกาศพูดถึงร้านขนมและอาหารสดโดยตรง** — การห้ามแฟรนไชส์ซีลดราคาสินค้าเน่าเสียง่ายหรือใกล้หมดอายุโดยไม่มีเหตุผลอันสมควร เป็นหนึ่งในหกพฤติกรรมที่อาจสร้างความเสียหายตามมาตรา 57
- **ประกาศฉบับที่ 3 ลงวันที่ 13 กรกฎาคม 2564 กำหนดให้แฟรนไชส์ซอร์ให้สิทธิแฟรนไชส์ซีรายใกล้ที่สุดเปิดสาขาใหม่ก่อน** — และให้เวลาพิจารณาไม่น้อยกว่า 30 วัน ยกเว้นร้านที่ผลประกอบการไม่ผ่านเกณฑ์ที่แจ้งไว้ล่วงหน้า

คนที่กำลังจะจ่ายค่าแรกเข้าแฟรนไชส์ร้านอาหาร ร้านเครื่องดื่ม หรือร้านเบเกอรี่ ต้องรู้ก่อนเซ็นว่ามีสิทธิขอข้อมูลอะไรจากแฟรนไชส์ซอร์ และเงื่อนไขแบบไหนเข้าข่ายการค้าที่ไม่เป็นธรรม บทนี้อ่านประกาศของคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้าทั้งสามฉบับในราชกิจจานุเบกษา แล้วเรียงเป็นรายการตรวจก่อนโอนค่าแรกเข้า บทนี้ไม่ได้จัดอันดับแบรนด์และไม่ได้ประเมินผลตอบแทนของแฟรนไชส์ใด

ประเทศไทยไม่มีพระราชบัญญัติแฟรนไชส์โดยเฉพาะ เอกสารทางการที่เขียนถึงการซื้อขายแฟรนไชส์ตรงที่สุดคือประกาศของคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า ซึ่งออกตามพระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2560 และแก้ไขมาแล้วสองครั้ง ประกาศนี้บอกว่าข้อมูลอะไรต้องอยู่บนโต๊ะก่อนเซ็น และเงื่อนไขแบบไหนเข้าข่ายการค้าที่ไม่เป็นธรรม

## ประกาศแฟรนไชส์สามฉบับของคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า

คณะกรรมการการแข่งขันทางการค้าอาศัยอำนาจตามมาตรา 17 (3) ของพระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2560 ออกแนวทางพิจารณาการปฏิบัติทางการค้าที่ไม่เป็นธรรมในธุรกิจแฟรนไชส์ ฉบับแรกใช้บังคับเมื่อพ้นหกสิบวันนับจากวันประกาศ ส่วนฉบับที่ 2 และ 3 ใช้บังคับวันถัดจากวันประกาศ ทั้งสามฉบับเปิดอ่านได้จาก[หน้าการปฏิบัติทางการค้าที่ไม่เป็นธรรมของสำนักงานคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า](https://www.tcct.or.th/view/1/unfair%5Ftrade%5Fpractice/TH-TH)

| ฉบับ       | ลงวันที่   | ราชกิจจานุเบกษา                     | เนื้อหาหลัก                                                      |
| ---------- | ------------ | --------------------------------------- | ----------------------------------------------------------------- |
| ฉบับแรก   | 30 ต.ค. 2562 | เล่ม 136 ตอนพิเศษ 300 ง (6 ธ.ค. 2562)  | นิยาม · ข้อมูลที่ต้องเปิดเผย · การขยายสาขา · พฤติกรรม 6 ข้อ |
| ฉบับที่ 2 | 11 ส.ค. 2563 | เล่ม 137 ตอนพิเศษ 220 ง (22 ก.ย. 2563) | แก้ข้อ 4 การขยายสาขา เพิ่มระยะเวลา 30 วัน                    |
| ฉบับที่ 3 | 13 ก.ค. 2564 | เล่ม 138 ตอนพิเศษ 192 ง (19 ส.ค. 2564) | แก้ข้อ 4 อีกครั้ง เพิ่มกรณีแฟรนไชส์เขตพัฒนาพื้นที่       |

### ประกาศนี้นับร้านแบบไหนเป็นแฟรนไชส์

ประกาศนิยามแฟรนไชส์ว่าเป็นธุรกิจที่แฟรนไชส์ซอร์ทำสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษรให้แฟรนไชส์ซีใช้รูปแบบ ระบบ ขั้นตอน และทรัพย์สินทางปัญญาของตน ภายในระยะเวลาหรือเขตพื้นที่ที่กำหนด ภายใต้การส่งเสริมและควบคุมตามแผนของแฟรนไชส์ซอร์ และแฟรนไชส์ซีต้องจ่ายค่าตอบแทน การซื้อสูตรขนมไปเปิดร้านชื่อตัวเองโดยไม่มีการควบคุมต่อเนื่องจึงอาจไม่เข้านิยามนี้ ผู้ซื้อควรอ่านสัญญาว่ามีครบทั้งสี่องค์ประกอบหรือไม่

### วันที่ของฉบับที่ 2 เขียนไว้สองแบบ

ตัวประกาศฉบับที่ 2 ลงวันที่ 11 สิงหาคม พ.ศ. 2563 และลงราชกิจจานุเบกษาวันที่ 22 กันยายน 2563 แต่ข้อ 2 ของฉบับที่ 3 อ้างถึงฉบับที่ 2 ว่า "ลงวันที่ 11 สิงหาคม พ.ศ. 2564" ขณะที่ข้อ 3 ของฉบับเดียวกันเขียน พ.ศ. 2563 บทนี้ใช้วันที่ตามตัวประกาศฉบับที่ 2 เอง ใครที่อ้างวันที่นี้ในสัญญาหรือหนังสือร้องเรียนควรตรวจกับราชกิจจานุเบกษาฉบับจริงก่อน

## ข้อมูล 4 หมวดที่แฟรนไชส์ซอร์ต้องเปิดเผยก่อนทำสัญญา

ข้อ 3 ของ[ประกาศฉบับแรก](https://www.tcct.or.th/readnews?portalid=1&id=792&langid=1) กำหนดให้แฟรนไชส์ซอร์เปิดเผยรายละเอียดการประกอบธุรกิจแฟรนไชส์ของตนให้แฟรนไชส์ซี **ก่อน** เข้าทำสัญญา เพื่อให้การประกอบธุรกิจมีการแข่งขันอย่างเสรี เป็นธรรม และโปร่งใส

| หมวด (ข้อ)                      | ตัวอย่างที่ประกาศยกไว้                                                                                                                                  | สิ่งที่ผู้ซื้อควรขอเป็นเอกสาร         |
| ------------------------------- | ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | -------------------------------------------- |
| 3.1 ค่าตอบแทนและค่าใช้จ่าย | Franchise Fee · Royalty Fee · ค่าการตลาด · ค่าอบรม · ค่าอุปกรณ์ · วิธีคำนวณ · การจ่ายเงินและเงื่อนไขคืนเงิน                                     | ตารางค่าใช้จ่ายทุกรายการพร้อมสูตรคิด |
| 3.2 แผนการดำเนินธุรกิจ        | ความช่วยเหลือด้านบริหาร · การอบรม · คำแนะนำ · จำนวนและที่ตั้งแฟรนไชส์ซีในพื้นที่ใกล้เคียงทั้งปัจจุบันและอนาคต · การส่งเสริมการขาย | รายชื่อสาขาใกล้ทำเลที่จะเปิด          |
| 3.3 ทรัพย์สินทางปัญญา         | สิทธิในเครื่องหมายการค้า สิทธิบัตร ลิขสิทธิ์ · ช่วงเวลามีผล · ขอบเขตและข้อจำกัด                                                                   | เลขคำขอหรือเลขทะเบียนเครื่องหมายการค้า  |
| 3.4 อายุและการสิ้นสุดสัญญา | การต่อสัญญา การแก้ไข การยกเลิก การเพิกถอน                                                                                                            | ข้อที่บอกว่าเมื่อไรฝ่ายใดยกเลิกได้   |

### ค่าธรรมเนียมที่แฟรนไชส์ซอร์ต้องบอกมีอะไรบ้าง

ข้อ 3.1 ยกตัวอย่างไว้ห้าหมวด คือค่าธรรมเนียมแฟรนไชส์ ค่าสิทธิหรือ Royalty Fee ค่าใช้จ่ายการตลาด ค่าฝึกอบรม และค่าซื้ออุปกรณ์ที่จำเป็น และให้บอกวิธีคำนวณ รายละเอียดการจ่าย และเงื่อนไขการคืนเงินด้วย คำว่า "เป็นต้น" ท้ายข้อแปลว่ารายการนี้ไม่ใช่รายการปิด ค่าตกแต่งร้านตามแบบ ค่าระบบขายหน้าร้าน หรือค่าต่ออายุสัญญาก็ควรอยู่ในเอกสารเดียวกัน

### ทำไมต้องขอจำนวนและที่ตั้งสาขาใกล้เคียง

ข้อ 3.2 ระบุให้เปิดเผยจำนวนและสถานที่ตั้งของแฟรนไชส์ซีในพื้นที่ใกล้เคียง ทั้งในปัจจุบันและในอนาคต ข้อมูลนี้บอกผู้ซื้อว่าลูกค้าในรัศมีเดียวกันจะถูกแบ่งกับกี่ร้าน ร้านเบเกอรี่และเครื่องดื่มขายให้คนที่เดินหรือขับผ่านในระยะใกล้ สาขาของแบรนด์เดียวกันที่เปิดห่างไปไม่กี่ร้อยเมตรจึงเป็นคู่แข่งโดยตรง ผู้ซื้อควรขอแผนที่สาขาที่แฟรนไชส์ซอร์วางไว้ในปีต่อ ๆ ไปด้วย

### เครื่องหมายการค้าที่ยังไม่จดทะเบียนเสี่ยงอย่างไร

ข้อ 3.3 ให้เปิดเผยสาระของสิทธิในเครื่องหมายการค้า ช่วงเวลาที่มีผลใช้บังคับ และขอบเขตการอนุญาต ถ้าแบรนด์ที่ขายแฟรนไชส์ยังไม่ได้จดทะเบียนเครื่องหมายการค้า หรือจดในชื่อบุคคลอื่นที่ไม่ใช่คู่สัญญา แฟรนไชส์ซีที่ลงทุนป้าย บรรจุภัณฑ์ และสื่อโฆษณาภายใต้ชื่อนั้นเสี่ยงต้องเปลี่ยนชื่อร้านกลางทาง ผู้ซื้อตรวจสถานะเครื่องหมายได้จากฐานข้อมูลของกรมทรัพย์สินทางปัญญา

## หกพฤติกรรมที่อาจทำให้แฟรนไชส์ซีเสียหาย

ข้อ 5 วางแนวพิจารณาการปฏิบัติของแฟรนไชส์ซอร์ที่อาจทำให้แฟรนไชส์ซีเสียหายตามมาตรา 57 ของพระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า เกือบทุกข้อมีคำว่า "โดยไม่มีเหตุผลอันสมควร" กำกับ การมีเงื่อนไขเหล่านี้ในสัญญาจึงไม่ได้ผิดทันที แต่เป็นจุดที่ผู้ซื้อต้องถามเหตุผลและขอคำตอบเป็นลายลักษณ์อักษร

| ข้อ   | พฤติกรรมตามประกาศ                                                                                               |
| ----- | ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| 5.1.1 | บังคับซื้อสินค้าหรือบริการอื่นที่ไม่เกี่ยวกับแฟรนไชส์จากแฟรนไชส์ซอร์หรือผู้ที่กำหนดเท่านั้น |
| 5.1.2 | กำหนดโควตาซื้อสินค้าหรือวัตถุดิบสูงกว่าความต้องการใช้จริงและห้ามคืนส่วนเกิน                       |
| 5.2   | เพิ่มเงื่อนไขหลังลงนามในสัญญา นอกเหนือจากที่ตกลงไว้                                                    |
| 5.3   | ห้ามซื้อจากผู้ขายรายอื่นที่คุณภาพเท่ากันและราคาถูกกว่า                                              |
| 5.4   | ห้ามลดราคาสินค้าเน่าเสียง่ายหรือใกล้หมดอายุ                                                             |
| 5.5   | ตั้งเงื่อนไขต่างกันระหว่างแฟรนไชส์ซีจนเป็นการเลือกปฏิบัติ                                            |
| 5.6   | เงื่อนไขอื่นที่มีวัตถุประสงค์นอกเหนือการรักษาชื่อเสียง คุณภาพ และมาตรฐาน                               |

### บังคับซื้อวัตถุดิบจากแฟรนไชส์ซอร์ผิดประกาศหรือไม่

ไม่ผิดโดยอัตโนมัติ ข้อ 5.1.1 พูดถึงสินค้าหรือบริการ "ที่ไม่มีความเกี่ยวข้อง" กับสินค้าแฟรนไชส์ ส่วนข้อ 5.3 พูดถึงการห้ามซื้อจากผู้ขายรายอื่นที่คุณภาพเท่ากันและราคาถูกกว่าโดยไม่มีเหตุผลอันสมควร แป้งสูตรเฉพาะหรือซอสที่เป็นหัวใจของรสชาติมีเหตุผลเรื่องมาตรฐานรองรับ แต่ถุง กล่อง หรือน้ำยาทำความสะอาดที่ต้องซื้อผ่านแฟรนไชส์ซอร์ในราคาสูงกว่าตลาดเป็นจุดที่ควรถาม

## ร้านเบเกอรี่กับของใกล้หมดอายุและโควตาวัตถุดิบ

ข้อ 5.4 จัดการห้ามแฟรนไชส์ซีขายลดราคาสินค้าที่เน่าเสียง่าย (Perishable Goods) หรือใกล้หมดอายุโดยไม่มีเหตุผลอันสมควร เป็นพฤติกรรมที่อาจทำให้แฟรนไชส์ซีเสียหาย ร้านเบเกอรี่ ร้านเครื่องดื่มที่ใช้นมสด และร้านอาหารพร้อมทานเจอสถานการณ์นี้ทุกวัน เพราะของที่อบเช้านี้ขายเต็มราคาได้ไม่กี่ชั่วโมง

ข้อ 5.1.2 เกี่ยวข้องกับร้านกลุ่มเดียวกัน คือการกำหนดโควตาให้ซื้อวัตถุดิบมากกว่าความต้องการใช้จริงและห้ามคืนส่วนเกิน ร้านที่ถูกบังคับรับแป้ง เนย หรือไส้ขนมเกินยอดขาย แล้วยังถูกห้ามลดราคาของใกล้หมดอายุ รับความเสียหายซ้อนกันสองชั้น

### ร้านแฟรนไชส์เบเกอรี่ลดราคาขนมตอนเย็นได้ไหม

ประกาศไม่ได้ให้สิทธิลดราคาโดยเสรี แต่ระบุว่าการห้ามลดราคาสินค้าเน่าเสียง่ายหรือใกล้หมดอายุโดยไม่มีเหตุผลอันสมควรเป็นพฤติกรรมที่อาจสร้างความเสียหาย แฟรนไชส์ซอร์ที่ต้องการคุมภาพลักษณ์ราคาอาจวางวิธีอื่น เช่น เวลาลดราคาที่เท่ากันทุกสาขา หรือการรับคืนไปจัดการเอง ผู้ซื้อควรถามเรื่องนี้ตั้งแต่ก่อนเซ็น และขอคำตอบเป็นข้อความในสัญญาหรือคู่มือร้าน

### โควตาวัตถุดิบต้องดูจากตัวเลขอะไร

ดูจากยอดขายจริงของสาขาที่เปิดอยู่แล้วในทำเลคล้ายกัน ไม่ใช่จากยอดเป้าหมายในเอกสารขายแฟรนไชส์ ผู้ซื้อควรขอตัวเลขยอดสั่งวัตถุดิบต่อเดือนของสาขาใกล้เคียงสองสามแห่ง แล้วเทียบกับโควตาขั้นต่ำในสัญญา ถ้าโควตาสูงกว่ายอดที่สาขาจริงใช้ และสัญญาไม่เปิดให้คืนของ ข้อ 5.1.2 คือข้อที่ใช้อ้างอิงตอนเจรจา

## สาขาใหม่ที่เปิดใกล้ร้านเดิม

ข้อ 4 เป็นข้อเดียวที่ถูกแก้สองครั้ง ฉบับแรกให้แฟรนไชส์ซอร์ที่ขยายสาขาเองต้องแจ้งแฟรนไชส์ซีรายใกล้ที่สุดและให้สิทธิเปิดสาขาใหม่ก่อน ภายในระยะเวลาที่เหมาะสม ฉบับที่ 2 ขยายให้ครอบคลุมการให้สิทธิแก่แฟรนไชส์ซีรายอื่นหรือบุคคลอื่นด้วย และกำหนดเวลาพิจารณาไม่น้อยกว่า 30 วัน

ฉบับที่ 2 เพิ่มข้อยกเว้นหนึ่งข้อ คือแฟรนไชส์ซีรายเดิมที่ผลประกอบการไม่ผ่านเกณฑ์ที่แฟรนไชส์ซอร์กำหนดไว้อย่างชัดเจนและแจ้งล่วงหน้าแล้ว การพิจารณาว่าพื้นที่ไหน "ใกล้เคียงที่สุด" ให้ดูปริมาณความต้องการสินค้า พื้นที่ทางภูมิศาสตร์ และสภาพการแข่งขันในตลาดประกอบกัน

### แฟรนไชส์เขตพัฒนาพื้นที่ต่างจากแฟรนไชส์ร้านเดียวอย่างไร

ฉบับที่ 3 เพิ่มกรณีแฟรนไชส์เขตพัฒนาพื้นที่ (Area Development) ที่แฟรนไชส์ซีได้สิทธิดำเนินธุรกิจในพื้นที่ที่ตกลงกันและมีข้อตกลงเรื่องการขยายสาขาเขียนไว้ในสัญญา ในกรณีนี้แฟรนไชส์ซอร์ให้สิทธิขยายสาขาแก่รายอื่นที่เหมาะสมได้ โดยต้องมีเหตุผลที่รับฟังได้ทางธุรกิจ การตลาด หรือเศรษฐศาสตร์ ผู้ซื้อสิทธิแบบเขตพื้นที่จึงต้องอ่านข้อตกลงเรื่องจำนวนสาขาที่ต้องเปิดตามกำหนดเวลาให้ละเอียด

### ร้านที่เปิดแล้วควรเก็บหลักฐานอะไรเรื่องสาขาใหม่

เก็บหนังสือแจ้งจากแฟรนไชส์ซอร์ วันที่ได้รับ และคำตอบของร้าน เพราะระยะ 30 วันนับจากการแจ้ง ถ้าร้านไม่ได้รับแจ้งเลยแล้วพบสาขาใหม่เปิดในรัศมีเดียวกัน ให้จดวันที่เห็นป้ายหรือประกาศรับสมัคร พร้อมตำแหน่งบนแผนที่ ร้านควรขอเกณฑ์ผลประกอบการที่ใช้ตัดสิทธิเป็นลายลักษณ์อักษรด้วย เพราะข้อยกเว้นของประกาศใช้ได้เฉพาะเกณฑ์ที่แจ้งไว้ล่วงหน้า

## เงื่อนไขที่งอกขึ้นหลังเซ็นสัญญา

ข้อ 5.2 ครอบคลุมการกำหนดเงื่อนไขเพิ่มเติมให้แฟรนไชส์ซีต้องปฏิบัติหลังลงนามในสัญญาแล้ว เช่น ให้ซื้อสินค้าหรือบริการอื่นนอกเหนือจากที่เขียนไว้ในสัญญา ประกาศเว้นกรณีที่มีเหตุผลทางธุรกิจหรือจำเป็นต่อการรักษาชื่อเสียง คุณภาพ และมาตรฐานของแฟรนไชส์ แต่ให้ทำเป็นลายลักษณ์อักษรทุกครั้ง

แฟรนไชส์ซีที่ได้รับคำสั่งทางแชตให้เปลี่ยนเครื่องทำกาแฟรุ่นใหม่ หรือซื้อชุดตกแต่งร้านตามแคมเปญ ควรขอเหตุผลและเงื่อนไขเป็นหนังสือก่อนจ่าย ข้อความในแชตเก็บเป็นหลักฐานได้ แต่ประกาศเขียนให้เงื่อนไขเพิ่มเติมต้องเป็นลายลักษณ์อักษร การขอหนังสือจึงเป็นการทำตามประกาศ ไม่ได้เป็นการท้าทายแฟรนไชส์ซอร์

### เงื่อนไขต่างกันระหว่างสาขาเป็นการเลือกปฏิบัติเสมอไหม

ไม่เสมอไป ข้อ 5.5 ใช้คำว่าเงื่อนไขที่แตกต่างกัน "โดยไม่มีเหตุผลอันสมควร และนำไปสู่การเลือกปฏิบัติทางการค้าที่ไม่เป็นธรรม" สาขาในห้างกับสาขาริมถนนอาจมีค่าการตลาดต่างกันเพราะต้นทุนสื่อในห้างต่างกันจริง แต่ถ้าสาขาในทำเลเดียวกันเปิดปีเดียวกันได้ส่วนลดวัตถุดิบไม่เท่ากันโดยไม่มีเหตุผลที่อธิบายได้ แฟรนไชส์ซีที่เสียเปรียบควรขอคำอธิบายเป็นหนังสือ

## ขอเอกสารเปิดเผยข้อมูลก่อนโอนค่าแรกเข้า

ก่อนโอนค่าแรกเข้าหรือเงินจอง ให้ขอเอกสารจากแฟรนไชส์ซอร์ครบ 4 หมวดตามข้อ 3 ตารางค่าใช้จ่ายพร้อมสูตรคิด รายชื่อและที่ตั้งสาขาใกล้เคียงทั้งที่เปิดแล้วและที่วางแผนไว้ เลขทะเบียนเครื่องหมายการค้า และเงื่อนไขการต่อ แก้ไข ยกเลิกสัญญา แล้วอ่านร่างสัญญาคู่กับตารางหกพฤติกรรมในบทนี้ ร้านเบเกอรี่ควรถามเรื่องการลดราคาของใกล้หมดอายุและโควตาวัตถุดิบก่อนเรื่องอื่น

ทำเลคือค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่ที่เอกสารแฟรนไชส์ไม่ได้ครอบคลุม วิธีอ่านสัญญาเช่าคูหาก่อนตกลงอยู่ใน[ทำเลนิมมานฯ ศิริมังคลาจารย์ สุเทพ อ่านสัญญาเช่าก่อนเลือกคูหา](https://phygital.co.th/insights/nimman-sirimangkalajarn-suthep-business-location) เจ้าของแบรนด์ที่อยากรู้ว่าสาขาแฟรนไชส์ทำตามมาตรฐานจริงหรือไม่ ใช้วิธีส่งผู้ตรวจที่ไม่เปิดเผยตัวตามที่อธิบายใน[บริการ Mystery Shopper ตรวจกี่รอบจึงใช้ตัดสินใจได้](https://phygital.co.th/insights/mystery-shopper-service) ส่วนร้านที่เป็นกิจการครอบครัวและกำลังคิดจะขยายเป็นแฟรนไชส์ ควรจัดโครงสร้างความเป็นเจ้าของให้เรียบร้อยก่อน ตามที่อธิบายใน[ธุรกิจครอบครัวรุ่น 3 ห้างหุ้นส่วนเลิกเมื่อหุ้นส่วนเสียชีวิต](https://phygital.co.th/insights/thailand-family-business-succession-generation-guide)

## สรุป

ประกาศคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้าเรื่องแฟรนไชส์ ฉบับลงวันที่ 30 ตุลาคม 2562 ให้แฟรนไชส์ซอร์เปิดเผยข้อมูล 4 หมวดก่อนทำสัญญา คือค่าใช้จ่าย แผนธุรกิจรวมที่ตั้งสาขาใกล้เคียง ทรัพย์สินทางปัญญา และเงื่อนไขสิ้นสุดสัญญา พร้อมวางพฤติกรรมที่อาจไม่เป็นธรรม 6 ข้อ ข้อ 5.4 เรื่องห้ามลดราคาของใกล้หมดอายุตรงกับร้านเบเกอรี่โดยตรง ฉบับที่ 2 และ 3 ให้สิทธิแฟรนไชส์ซีใกล้ที่สุดเปิดสาขาใหม่ก่อน และให้เวลาไม่น้อยกว่า 30 วัน

## คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

### ประเทศไทยมีกฎหมายแฟรนไชส์โดยเฉพาะหรือไม่

ยังไม่มีพระราชบัญญัติแฟรนไชส์โดยเฉพาะ เอกสารที่ใช้พิจารณาตรงที่สุดคือแนวทางของคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้าที่ออกตามพระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2560 ร่วมกับหลักสัญญาทั่วไปในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

### ค่า Royalty Fee กับค่าการตลาดต่างกันอย่างไร

ข้อ 3.1 แยกสองรายการนี้ออกจากกัน ค่าสิทธิคือค่าตอบแทนการใช้ระบบและเครื่องหมาย ส่วนค่าใช้จ่ายการตลาดคือเงินที่ใช้ทำโฆษณาและส่งเสริมการขาย ผู้ซื้อควรขอให้แสดงวิธีคำนวณของทั้งสองรายการแยกกัน และถามว่าค่าการตลาดใช้กับสื่อในพื้นที่ของร้านเท่าไร

### ถ้าเซ็นสัญญาแล้วแฟรนไชส์ซอร์ไม่เคยเปิดเผยข้อมูลตามข้อ 3 ทำอะไรได้บ้าง

แฟรนไชส์ซีร้องเรียนต่อสำนักงานคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้าได้ โดยแนบสัญญา เอกสารที่ได้รับก่อนเซ็น และหลักฐานความเสียหาย ประเด็นทางแพ่งเรื่องการเลิกสัญญาหรือเรียกเงินคืนควรปรึกษาทนายความ

### ประกาศนี้ใช้กับแฟรนไชส์รถเข็นหรือคีออสขนาดเล็กด้วยไหม

ประกาศไม่ได้แบ่งตามขนาดร้านหรือราคาค่าแรกเข้า ถ้าข้อตกลงเข้าองค์ประกอบตามนิยาม คือมีสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษร ใช้ระบบและทรัพย์สินทางปัญญา อยู่ใต้การควบคุมตามแผน และจ่ายค่าตอบแทน แนวทางนี้ก็ใช้พิจารณาได้

### เจ้าของแบรนด์ที่จะขายแฟรนไชส์ต้องจดทะเบียนกับคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้าก่อนไหม

ประกาศทั้งสามฉบับไม่ได้กำหนดให้จดทะเบียนก่อนขาย ประกาศกำหนดสิ่งที่ต้องเปิดเผยก่อนทำสัญญาและพฤติกรรมที่อาจเข้าข่ายไม่เป็นธรรม เจ้าของแบรนด์ควรเตรียมเอกสารเปิดเผยข้อมูลให้ครบ 4 หมวดก่อนเปิดรับผู้สนใจรายแรก

## แบรนด์ร้านอาหารที่ขายแฟรนไชส์โดยไม่มีเอกสารเปิดเผยข้อมูลเป็นชิ้นเป็นอัน ต้องตอบคำถามเรื่องค่าใช้จ่ายและสาขาใกล้เคียงด้วยปากเปล่าทุกครั้ง และเสี่ยงให้ข้อมูลแต่ละคนไม่ตรงกัน

ให้ PHYGITAL AGENCY จัดทำเอกสารเปิดเผยข้อมูลแฟรนไชส์และคู่มือสาขาของแบรนด์คุณ ทั้งฉบับพิมพ์และฉบับดิจิทัล

- [นัดประชุมผ่าน Google Meet](https://calendar.app.google/DotQdE7Ca8LZG6Us5)
- [เพิ่มเพื่อนใน LINE](https://lin.ee/J8Qq8Do)