# ธุรกิจครอบครัวรุ่น 3 ห้างหุ้นส่วนเลิกเมื่อหุ้นส่วนเสียชีวิต

> ที่มา: https://phygital.co.th/insights/thailand-family-business-succession-generation-guide · เผยแพร่ 7 มีนาคม 2566 · อ่าน 13 นาที · โดย PARANATH PANARATANA

ป.พ.พ. มาตรา 1055 ให้ห้างหุ้นส่วนสามัญเลิกเมื่อหุ้นส่วนคนใดตาย ปี 2568 ยังมีห้างหุ้นส่วนจำกัด 195,287 แห่ง ธุรกิจครอบครัวควรวางสัญญาก่อนเปลี่ยนรุ่น

## Key Takeaways

- **ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1055 (5) ให้ห้างหุ้นส่วนสามัญเลิกกันเมื่อผู้เป็นหุ้นส่วนคนใดคนหนึ่งตาย** — เว้นแต่หุ้นส่วนที่ยังอยู่รับซื้อหุ้นของผู้ตายตามมาตรา 1060 สัญญาหุ้นส่วนจึงใช้ต่อได้ในระหว่างคนที่เหลือ
- **ห้างหุ้นส่วนจำกัดที่ยังดำเนินกิจการมี 195,287 แห่งในปี 2568** — ลดจาก 199,587 แห่งในปี 2565 ขณะที่บริษัทจำกัดเพิ่มจาก 648,661 เป็น 769,590 แห่ง ตามข้อมูลนิติบุคคลคงอยู่ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
- **ตัวเลข "ธุรกิจครอบครัวรอดถึงรุ่น 3 แค่ 12%" ไม่ใช่ข้อมูลของไทย** — ที่มาที่ถูกอ้างถึงคืองานของ John Ward ที่ศึกษาผู้ผลิต 200 รายในรัฐอิลลินอยส์ ช่วงปี 1924-1984

กิจการครอบครัวจำนวนมากเริ่มจากพ่อแม่กับญาติไม่กี่คนที่ลงหุ้นกันแล้วจดทะเบียนเป็นห้างหุ้นส่วน ตอนเริ่มต้นไม่มีใครถามว่าถ้าหุ้นส่วนคนหนึ่งเสียชีวิตห้างจะเป็นอย่างไร เพราะทุกคนยังแข็งแรงและไว้ใจกัน คำถามนี้มักมาถึงตอนที่รุ่นสองกำลังส่งต่อให้รุ่นสาม ซึ่งจำนวนหุ้นส่วนและทายาทเพิ่มขึ้นหลายเท่า

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ตอบคำถามนี้ไว้ต่างกันตามรูปแบบนิติบุคคล บทนี้อ่านตัวบทจาก[ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ฉบับรวมของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา](https://www.senate.go.th/assets/portals/28/fileups/146/files/%E0%B9%81%E0%B8%9E%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%9E%E0%B8%B2%E0%B8%93%E0%B8%B4%E0%B8%8A%E0%B8%A2%E0%B9%8C.pdf) ที่เผยแพร่บนเว็บไซต์วุฒิสภา แล้ววางคู่กับจำนวนนิติบุคคลแต่ละรูปแบบที่ยังดำเนินกิจการอยู่ ไฟล์ตัวบทฉบับนี้จัดทำเมื่อปี 2552 มาตราที่ยกมาในบทนี้เป็นมาตราดั้งเดิมหรือแก้ไขก่อนปีนั้น ผู้ที่จะใช้ตัดสินใจจริงควรตรวจฉบับปัจจุบันกับทนายความอีกครั้ง

## ตัวเลข 12% มาจากโรงงานในรัฐอิลลินอยส์

ตัวเลขชุด "ร้อยละ 30 ส่งต่อถึงรุ่นสอง ร้อยละ 12 ถึงรุ่นสาม และร้อยละ 3 ถึงรุ่นสี่" ถูกอ้างซ้ำในบทความภาษาไทยจำนวนมากโดยไม่บอกที่มา บทความ [A Critical Look at 'Survival' Statistics](https://familybusinessmagazine.com/uncategorized/critical-look-survival-statistics/) ใน Family Business Magazine เมื่อ 9 พฤษภาคม 2559 ย้อนไปหาต้นทางและพบว่ามาจากงานของ John Ward แห่ง Kellogg School มหาวิทยาลัย Northwestern

งานของ Ward สุ่มผู้ผลิต 200 รายในรัฐอิลลินอยส์ที่อยู่ในรายชื่อประจำปีช่วง 1924-1984 แล้วดูว่ากิจการยังเป็นอิสระภายใต้ชื่อเดิมหรือไม่ ข้อความต้นฉบับเขียนว่ามีเพียง 13% ที่อยู่รอด "ตลอด" สามรุ่น ซึ่งต่างจากคำว่า "ถึง" รุ่นสามที่ถูกอ้างกันทั่วไป

### ประเทศไทยมีตัวเลขอัตรารอดของธุรกิจครอบครัวไหม

บทนี้ไม่พบชุดข้อมูลทางการของไทยที่นับอัตรารอดของธุรกิจครอบครัวข้ามรุ่น กรมพัฒนาธุรกิจการค้าเผยแพร่จำนวนนิติบุคคลที่ยังดำเนินกิจการ แต่ไม่ได้แยกว่านิติบุคคลใดเป็นกิจการครอบครัว และไม่ได้บอกว่ากิจการเปลี่ยนรุ่นผู้บริหารมาแล้วกี่รุ่น ตัวเลขใดที่อ้างว่าเป็นอัตรารอดของธุรกิจครอบครัวไทยจึงควรถูกถามก่อนว่ามาจากการสำรวจใคร ปีไหน และนับอะไรเป็นการรอด

### งานของ Ward นับการขายกิจการเป็นความล้มเหลวหรือไม่

นับ งานศึกษานับเฉพาะกิจการที่ยังเป็นอิสระภายใต้ชื่อเดิม ครอบครัวที่ขายกิจการได้ราคาดี ควบรวมกับบริษัทอื่น หรือแยกไปตั้งกิจการใหม่ที่เติบโตกว่า จึงถูกนับอยู่ฝั่งที่ไม่รอดทั้งหมด ผู้เขียนบทความวิจารณ์ชี้ว่าการขายหรือควบรวมบางครั้งคือการวางแผนความมั่งคั่งของครอบครัวที่สำเร็จ ครอบครัวที่ตัดสินใจขายกิจการในรุ่นสองจึงไม่ควรถูกจัดว่าล้มเหลวด้วยตัวเลขชุดนี้

## นิติบุคคลคงอยู่ห้าปีของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า

[ชุดข้อมูลจำนวนนิติบุคคล](https://data.go.th/dataset/dataset%5F12%5F055) ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้านับนิติบุคคลทั่วประเทศที่จดทะเบียนและยังดำเนินกิจการ แยกสี่รูปแบบ ตั้งแต่บริษัทมหาชนจำกัดลงไปจนถึงห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคล ข้อมูลเรียกผ่านบริการ openapi.dbd.go.th รายปี ปรับปรุงล่าสุดวันที่ 31 กรกฎาคม 2569

| ปี   | บริษัทจำกัด | ห้างหุ้นส่วนจำกัด | ห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคล | บริษัทมหาชนจำกัด | รวม     |
| ---- | ------------ | -------------------- | ------------------------------ | ------------------ | ------- |
| 2564 | 611,262      | 195,669              | 861                            | 1,319              | 809,111 |
| 2565 | 648,661      | 199,587              | 850                            | 1,383              | 850,481 |
| 2566 | 689,917      | 198,114              | 841                            | 1,445              | 890,317 |
| 2567 | 730,543      | 195,453              | 814                            | 1,482              | 928,292 |
| 2568 | 769,590      | 195,287              | 828                            | 1,505              | 967,210 |

### ห้างหุ้นส่วนจำกัดลดลง แต่บริษัทจำกัดเพิ่มขึ้นทุกปี

บริษัทจำกัดเพิ่มขึ้น 158,328 แห่งจากปี 2564 ถึง 2568 ขณะที่ห้างหุ้นส่วนจำกัดขึ้นไปสูงสุด 199,587 แห่งในปี 2565 แล้วลดลงสามปีติดกันเหลือ 195,287 แห่ง ฟิจิทัลคำนวณสัดส่วนของห้างหุ้นส่วนจำกัดในนิติบุคคลทั้งหมดได้ราวร้อยละ 24 ในปี 2564 และราวร้อยละ 20 ในปี 2568 ข้อมูลของกรมไม่ได้บอกว่าห้างที่หายไปเลิกกิจการหรือแปรสภาพเป็นบริษัท และไม่ได้บอกว่าห้างใดเป็นกิจการครอบครัว ผู้ที่อยากเห็นว่าบริษัทจำกัดขนาดใหญ่ในภาคเหนือทำกำไรจากธุรกิจแบบไหน อ่านการจัดอันดับจากงบการเงินได้ใน[10 บริษัทกำไรสูงสุดภาคเหนือ อ่านงบ DBD ปี 2568 ให้ถูกวิธี](https://phygital.co.th/insights/northern-thailand-most-profitable-companies-lessons)

## ห้างหุ้นส่วนสามัญเลิกเมื่อหุ้นส่วนคนใดตาย

มาตรา 1055 วางเหตุเลิกห้างหุ้นส่วนสามัญไว้ห้าข้อ ข้อ (5) คือเมื่อผู้เป็นหุ้นส่วนคนใดคนหนึ่งตาย ล้มละลาย หรือตกเป็นผู้ไร้ความสามารถ หุ้นส่วนที่เหลือรักษาห้างไว้ได้ทางเดียวตามมาตรา 1060 คือรับซื้อหุ้นของผู้ที่ออกจากหุ้นส่วนไป เมื่อทำเช่นนั้น สัญญาหุ้นส่วนยังใช้ได้ต่อไประหว่างหุ้นส่วนที่ยังอยู่

มาตรา 1040 เพิ่มเงื่อนไขอีกชั้น ห้ามชักนำบุคคลอื่นเข้ามาเป็นหุ้นส่วนโดยไม่ได้รับความยินยอมจากหุ้นส่วนทุกคน เว้นแต่หุ้นส่วนทำข้อตกลงไว้ต่างจากนี้ ลูกหลานของหุ้นส่วนที่เสียชีวิตจึงไม่ได้เข้ามาแทนที่ในห้างโดยอัตโนมัติ

### หุ้นส่วนที่เหลือต้องมีเงินซื้อหุ้นของผู้เสียชีวิตเท่าไร

ตัวบทไม่ได้กำหนดราคา มาตรา 1060 ระบุเพียงว่าหุ้นส่วนที่ยังอยู่ "รับซื้อหุ้น" ของผู้ที่ออกไป ราคาและวิธีจ่ายจึงมาจากการตกลงกับทายาทของผู้เสียชีวิต ครอบครัวที่ไม่เคยเขียนวิธีตีราคาหุ้นไว้ล่วงหน้าต้องเจรจาในช่วงเวลาที่ทุกคนยังอยู่ในความเศร้า หลายครอบครัวจึงเขียนสูตรตีราคาหุ้นและระยะเวลาผ่อนจ่ายไว้ในสัญญาหุ้นส่วนตั้งแต่ตอนที่ทุกคนยังคุยกันได้

## หุ้นส่วนสองจำพวกในห้างหุ้นส่วนจำกัด

ห้างหุ้นส่วนจำกัดมีหุ้นส่วนสองจำพวก จำพวกจำกัดความรับผิดรับผิดไม่เกินจำนวนที่ลงหุ้น ส่วนจำพวกไม่จำกัดความรับผิดรับผิดในหนี้ของห้างโดยไม่จำกัดจำนวน มาตรา 1087 ให้เฉพาะหุ้นส่วนจำพวกไม่จำกัดความรับผิดเป็นผู้จัดการห้าง ในกิจการครอบครัว คนที่เป็นหุ้นส่วนผู้จัดการจึงมักเป็นผู้ก่อตั้งหรือคนที่ดูแลกิจการประจำวัน

ตัวบทปฏิบัติต่อการเสียชีวิตของสองจำพวกไม่เหมือนกัน มาตรา 1092 ระบุว่าการที่หุ้นส่วนจำพวกจำกัดความรับผิดตาย ล้มละลาย หรือตกเป็นคนไร้ความสามารถ ไม่เป็นเหตุให้ห้างต้องเลิกกัน เว้นแต่มีข้อสัญญาไว้เป็นอย่างอื่น และมาตรา 1093 ให้ทายาทของหุ้นส่วนจำพวกนี้เข้าเป็นหุ้นส่วนแทนที่ผู้ตาย

| เหตุการณ์                                         | มาตราที่เกี่ยวข้อง             | ผลตามตัวบท                                                       |
| ------------------------------------------------- | -------------------------------- | ------------------------------------------------------------------- |
| หุ้นส่วนจำพวกจำกัดความรับผิดเสียชีวิต     | 1092 · 1093                      | ห้างไม่เลิก ทายาทเข้าแทนที่ เว้นแต่สัญญากำหนดไว้อย่างอื่น |
| หุ้นส่วนจำพวกจำกัดความรับผิดโอนหุ้น       | 1091                             | โอนได้โดยไม่ต้องได้รับความยินยอมของหุ้นส่วนอื่น         |
| หุ้นส่วนจำพวกไม่จำกัดความรับผิดเสียชีวิต | 1080 นำ 1055 (5) และ 1060 มาใช้ | ต้องพิจารณาตามบทห้างหุ้นส่วนสามัญ                            |

### หุ้นส่วนผู้จัดการเสียชีวิต ห้างหุ้นส่วนจำกัดต้องเลิกไหม

มาตรา 1080 ให้นำบทบัญญัติของห้างหุ้นส่วนสามัญมาใช้กับห้างหุ้นส่วนจำกัด หากหมวดของห้างหุ้นส่วนจำกัดไม่ได้ยกเว้นไว้ ข้อยกเว้นเรื่องการเสียชีวิตในมาตรา 1092 เขียนไว้เฉพาะหุ้นส่วนจำพวกจำกัดความรับผิด กรณีหุ้นส่วนผู้จัดการซึ่งเป็นจำพวกไม่จำกัดความรับผิดเสียชีวิต จึงต้องพิจารณาตามมาตรา 1055 และ 1060 ร่วมกับข้อตกลงในสัญญาหุ้นส่วน ครอบครัวที่มีหุ้นส่วนผู้จัดการคนเดียวควรปรึกษาทนายความเรื่องนี้ก่อนเกิดเหตุ

## หุ้นบริษัทจำกัดตกทอดถึงทายาท

บริษัทจำกัดแยกความเป็นเจ้าของออกเป็นหุ้น มาตรา 1129 วางหลักว่าหุ้นโอนกันได้โดยไม่ต้องได้รับความยินยอมของบริษัท เว้นแต่หุ้นชนิดระบุชื่อที่ข้อบังคับของบริษัทกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น การโอนหุ้นชนิดระบุชื่อต้องทำเป็นหนังสือ ลงลายมือชื่อผู้โอนกับผู้รับโอน และมีพยานรับรองอย่างน้อยหนึ่งคน ไม่เช่นนั้นเป็นโมฆะ

เมื่อผู้ถือหุ้นเสียชีวิต หุ้นเป็นทรัพย์มรดกที่ตกทอดไปยังทายาทตามพินัยกรรมหรือตามลำดับทายาทโดยธรรม บริษัทจึงไม่ต้องเลิกเพียงเพราะผู้ถือหุ้นคนหนึ่งเสียชีวิต แต่หุ้นอาจกระจายไปยังทายาทหลายคนที่ไม่ได้ทำงานในบริษัท

### ข้อบังคับบริษัทจำกัดการโอนหุ้นให้คนนอกครอบครัวได้ไหม

ได้ในกรอบของมาตรา 1129 ซึ่งเปิดให้ข้อบังคับของบริษัทกำหนดเงื่อนไขการโอนหุ้นชนิดระบุชื่อไว้เป็นอย่างอื่น บริษัทครอบครัวหลายแห่งเขียนข้อบังคับให้การโอนหุ้นต้องได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการ หรือให้ผู้ถือหุ้นเดิมมีสิทธิซื้อก่อน การแก้ข้อบังคับต้องทำตามขั้นตอนการประชุมผู้ถือหุ้นและจดทะเบียนกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เงื่อนไขควรเขียนก่อนมีหุ้นตกเป็นมรดก เพราะหลังจากนั้นทายาทจะมีเสียงในการประชุมด้วย

## แปรสภาพห้างหุ้นส่วนเป็นบริษัทจำกัด

มาตรา 1246/1 ถึง 1246/7 ซึ่งเพิ่มโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 18) พ.ศ. 2551 เปิดทางให้ห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนหรือห้างหุ้นส่วนจำกัดแปรสภาพเป็นบริษัทจำกัดได้โดยความยินยอมของหุ้นส่วนทุกคน โดยไม่ต้องเลิกห้างแล้วตั้งบริษัทใหม่ ขั้นตอนตามตัวบทฉบับรวมที่อ่านมีดังนี้

1. แจ้งความยินยอมของหุ้นส่วนเป็นหนังสือต่อนายทะเบียนภายในสิบสี่วัน และบอกกล่าวเจ้าหนี้ให้ส่งคำคัดค้านภายในสามสิบวัน
2. เมื่อไม่มีคำคัดค้าน หรือห้างชำระหนี้หรือให้ประกันแก่เจ้าหนี้ที่คัดค้านแล้ว หุ้นส่วนทุกคนประชุมจัดทำหนังสือบริคณห์สนธิ ข้อบังคับ และกำหนดจำนวนหุ้นที่แต่ละคนได้
3. คณะกรรมการบริษัทขอจดทะเบียนแปรสภาพภายในสิบสี่วันหลังดำเนินการครบ
4. บริษัทรับไปทั้งทรัพย์สิน หนี้ สิทธิ และความรับผิดของห้างเดิม ตามมาตรา 1246/6

### แปรสภาพแล้วหุ้นส่วนเดิมพ้นความรับผิดในหนี้เก่าหรือไม่

ไม่พ้นทั้งหมด มาตรา 1246/7 ระบุว่าถ้าบริษัทชำระหนี้ที่รับมาจากห้างเดิมไม่ได้ เจ้าหนี้บังคับชำระหนี้เอาจากผู้เป็นหุ้นส่วนในห้างเดิมได้ตามความรับผิดที่หุ้นส่วนมีต่อหนี้ของห้าง หุ้นส่วนผู้จัดการที่รับผิดไม่จำกัดจึงยังผูกพันกับหนี้ที่เกิดก่อนแปรสภาพ ครอบครัวที่จะแปรสภาพควรทำบัญชีหนี้ทั้งหมดของห้างและคุยกับเจ้าหนี้รายใหญ่ก่อนยื่นเรื่อง

## ทายาทโดยธรรมหกลำดับ

มาตรา 1629 กำหนดทายาทโดยธรรมไว้หกลำดับ แต่ละลำดับมีสิทธิได้รับมรดกก่อนหลังตามลำดับ และคู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่เป็นทายาทโดยธรรมภายใต้บทบัญญัติพิเศษของมาตรา 1635 ผู้ถือหุ้นที่ไม่ได้ทำพินัยกรรม หุ้นหรือส่วนได้เสียในกิจการจะตกไปตามลำดับนี้

| ลำดับ | ทายาทโดยธรรมตามมาตรา 1629               |
| ----- | ------------------------------------------- |
| 1     | ผู้สืบสันดาน                              |
| 2     | บิดามารดา                                  |
| 3     | พี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน           |
| 4     | พี่น้องร่วมบิดาหรือร่วมมารดาเดียวกัน |
| 5     | ปู่ ย่า ตา ยาย                              |
| 6     | ลุง ป้า น้า อา                              |

### ลูกที่ไม่ได้ทำงานในกิจการได้หุ้นเท่ากับลูกที่ทำงานไหม

ถ้าไม่มีพินัยกรรม ผู้สืบสันดานในลำดับเดียวกันมีสิทธิในมรดกตามหลักที่กฎหมายกำหนด โดยไม่ได้ดูว่าใครทำงานในกิจการ ลูกที่ช่วยพ่อแม่ขายของมายี่สิบปีกับลูกที่ทำงานที่อื่นจึงอาจได้หุ้นในสัดส่วนที่ใกล้กัน ครอบครัวที่ต้องการให้ผู้ที่ทำงานในกิจการถือหุ้นมากกว่า ต้องวางผ่านพินัยกรรมหรือการโอนหุ้นระหว่างที่เจ้าของยังมีชีวิต ซึ่งมีผลทางภาษีที่ต้องปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ

## เขียนสัญญาหุ้นส่วนก่อนเปลี่ยนรุ่น

ครอบครัวที่กิจการยังเป็นห้างหุ้นส่วนควรเปิดหนังสือจดทะเบียนดูก่อนว่าใครเป็นหุ้นส่วนจำพวกใด แล้วคุยกันสามเรื่องขณะที่ทุกคนยังอยู่ครบ ถ้าหุ้นส่วนผู้จัดการเสียชีวิต ใครจะรับซื้อหุ้นตามมาตรา 1060 ในราคาที่คิดอย่างไร ทายาทคนไหนจะเข้าเป็นหุ้นส่วนจำพวกใด และถึงเวลาแปรสภาพเป็นบริษัทจำกัดตามมาตรา 1246/1 แล้วหรือยัง การคุยเรื่องนี้ต่อหน้าผู้ก่อตั้งช่วยให้คนรุ่นหลังรู้ว่าผู้ก่อตั้งอยากให้กิจการเดินต่ออย่างไร ครอบครัวที่จะเปลี่ยนชื่อกิจการพร้อมการแปรสภาพ ควรรู้ด้วยว่างบทำชื่อและโลโก้ใหม่ลงบัญชีเป็นค่าใช้จ่าย ไม่ได้ขึ้นเป็นสินทรัพย์ของกิจการ ตามที่อธิบายใน[Branding กับ Marketing ต่างกันอย่างไร ในสายตาผู้ทำบัญชี](https://phygital.co.th/insights/branding-vs-marketing-difference)

ก่อนตัดสินใจเรื่องโครงสร้าง ครอบครัวที่ยังไม่แน่ใจว่าปัญหาของกิจการอยู่ที่ไหนควรตกลงขอบเขตงานกับที่ปรึกษาให้ชัดก่อน ตามแนวใน[บริการวินิจฉัยธุรกิจ เชียงใหม่ ตกลงอะไรก่อนเซ็นสัญญา](https://phygital.co.th/insights/shindan-business-diagnosis-service-chiang-mai) กิจการครอบครัวที่คิดจะขยายสาขาด้วยการขายแฟรนไชส์ ตกลงเรื่องใครเป็นเจ้าของหุ้นให้จบในครอบครัวก่อน แล้วค่อยอ่าน[ซื้อแฟรนไชส์อาหารและเบเกอรี่ ข้อมูล 4 หมวดที่ต้องได้ก่อนเซ็น](https://phygital.co.th/insights/thailand-food-bakery-franchise-market-guide) ในมุมของผู้ขายสิทธิ ส่วนกิจการขนส่งของครอบครัวที่คนขับรุ่นแรกเริ่มเกษียณ ดูจำนวนผู้ถือใบขับขี่แต่ละชนิดได้ใน[ธุรกิจขนส่งกับใบขับขี่ ท.2 ที่ยังไม่หมดอายุ 774,134 ใบ](https://phygital.co.th/insights/thailand-sme-logistics-transport-business-guide)

## สรุป

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1055 (5) ให้ห้างหุ้นส่วนสามัญเลิกเมื่อหุ้นส่วนคนใดตาย เว้นแต่หุ้นส่วนที่เหลือรับซื้อหุ้นตามมาตรา 1060 ห้างหุ้นส่วนจำกัดไม่เลิกเมื่อหุ้นส่วนจำพวกจำกัดความรับผิดตาย และทายาทเข้าแทนที่ตามมาตรา 1092-1093 ส่วนหุ้นบริษัทจำกัดตกทอดเป็นมรดก ปี 2568 ยังมีห้างหุ้นส่วนจำกัด 195,287 แห่ง ครอบครัวควรเขียนสัญญาหุ้นส่วนหรือพิจารณาแปรสภาพก่อนเปลี่ยนรุ่น ตัวเลขรอดถึงรุ่นสาม 12% ไม่ใช่ข้อมูลของไทย

## คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

### ห้างหุ้นส่วนสามัญที่ไม่ได้จดทะเบียนตกอยู่ในมาตรา 1055 ด้วยไหม

มาตรา 1055 อยู่ในหมวดห้างหุ้นส่วนสามัญซึ่งใช้กับห้างทั้งที่จดทะเบียนและไม่จดทะเบียน ส่วนสถิติของกรมพัฒนาธุรกิจการค้านับเฉพาะห้างที่จดทะเบียนเป็นนิติบุคคลแล้ว 828 แห่งในปี 2568

### ถ้าในสัญญาหุ้นส่วนเขียนว่าห้างเดินต่อได้เมื่อหุ้นส่วนเสียชีวิต ใช้ได้ไหม

มาตรา 1092 เปิดให้ข้อสัญญากำหนดไว้เป็นอย่างอื่นได้สำหรับหุ้นส่วนจำพวกจำกัดความรับผิด ส่วนกรณีอื่นควรให้ทนายความตรวจถ้อยคำในสัญญาเทียบกับมาตรา 1055 และ 1060 ก่อนเชื่อว่าข้อสัญญานั้นใช้ได้

### หุ้นส่วนจำพวกจำกัดความรับผิดที่รับมรดกหุ้นมา ต้องทำงานในห้างไหม

ไม่ต้อง มาตรา 1087 ให้เฉพาะหุ้นส่วนจำพวกไม่จำกัดความรับผิดเป็นผู้จัดการ และมาตรา 1088 ให้หุ้นส่วนจำพวกจำกัดความรับผิดที่สอดเข้าไปจัดการงานของห้างต้องรับผิดในหนี้ของห้างโดยไม่จำกัดจำนวน ทายาทที่ไม่อยากรับความเสี่ยงนี้จึงควรอยู่ห่างจากงานจัดการ

### ภาษีการรับมรดกหุ้นกิจการครอบครัวคิดอย่างไร

บทนี้ไม่ได้ลงรายละเอียดเรื่องภาษี เครื่องมือทางกฎหมายและภาษีที่เกี่ยวกับการส่งต่อหุ้นอยู่ใน[แผนสืบทอดธุรกิจครอบครัว บทเรียนจากการเปลี่ยน CEO 5,334 ครั้ง](https://phygital.co.th/insights/succession-planning-family-business)

### ข้อมูลนิติบุคคลคงอยู่ของ DBD เปิดดูได้ที่ไหน

ชุดข้อมูลจำนวนนิติบุคคลบน data.go.th เชื่อมไปยังบริการ openapi.dbd.go.th ซึ่งรับปี พ.ศ. แล้วคืนตัวเลขห้าปีย้อนหลังแยกตามรูปแบบนิติบุคคล

## กิจการครอบครัวที่แปรสภาพจากห้างหุ้นส่วนเป็นบริษัทมักเปลี่ยนชื่อบนเอกสารทีละชิ้นไปเรื่อย ๆ จนลูกค้าเห็นชื่อเก่ากับชื่อใหม่ปนกันหลายปี

ให้ PHYGITAL AGENCY วางอัตลักษณ์องค์กรชุดใหม่ของกิจการครอบครัวคุณให้ครบทุกชิ้นงานในรอบเดียว

- [นัดประชุมผ่าน Google Meet](https://calendar.app.google/DotQdE7Ca8LZG6Us5)
- [เพิ่มเพื่อนใน LINE](https://lin.ee/J8Qq8Do)