# เปิดธุรกิจดูแลผู้สูงอายุ ศูนย์ที่ได้ใบอนุญาตมี 908 แห่ง

> ที่มา: https://phygital.co.th/insights/thailand-elderly-care-nursing-home-business-license-guide · เผยแพร่ 27 เมษายน 2566 · อ่าน 12 นาที · โดย PARANATH PANARATANA

เปิดธุรกิจดูแลผู้สูงอายุต้องมีใบอนุญาตประกอบกิจการ ใบอนุญาตผู้ดำเนินการ และขึ้นทะเบียนผู้ให้บริการ รายชื่อที่กรมกิจการผู้สูงอายุรวบรวมมีศูนย์ที่ได้อนุญาต 908 แห่ง

## Key Takeaways

- **ผู้ที่เปิดธุรกิจดูแลผู้สูงอายุต้องมีเอกสารสามชุดตามพระราชบัญญัติสถานประกอบการเพื่อสุขภาพ พ.ศ. 2559** — คือใบอนุญาตของตัวกิจการ ใบอนุญาตของผู้ดำเนินการ และทะเบียนของผู้ให้บริการทุกคน ใบอนุญาตกิจการใช้ได้ห้าปี ส่วนผู้ที่เปิดศูนย์ก่อนได้รับอนุญาตเสี่ยงโทษสูงสุดจำคุกหกเดือนหรือปรับ 50,000 บาท
- **เอกสารสรุปของกรมกิจการผู้สูงอายุนับศูนย์เอกชนที่ได้รับอนุญาตจากกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ (สบส.) ได้ 908 แห่ง** — เป็นศูนย์แบบพักค้างคืน 888 แห่ง แบบจัดที่พำนักอาศัย 16 แห่ง และแบบกลางวันเพียง 4 แห่ง รายชื่ออยู่ในกรุงเทพฯ 307 แห่งและนนทบุรี 109 แห่ง
- **ผู้สูงอายุที่อยู่คนเดียวเพิ่มจาก 538,005 คนในปี 2550 เป็น 1,805,765 คนในปี 2567** — ตามการสำรวจประชากรสูงอายุของสำนักงานสถิติแห่งชาติ (สสช.) หรือราวร้อยละ 12.9 ของผู้สูงอายุ 14.03 ล้านคน

คนที่คิดจะเปิดศูนย์ดูแลผู้สูงอายุต้องรู้ว่ากฎหมายบังคับอะไร และตลาดที่ถูกกฎหมายมีคู่แข่งอยู่เท่าไรในจังหวัดที่จะเปิด บทความนี้ใช้[เอกสารสถานประกอบการการดูแลผู้สูงอายุ](https://www.dop.go.th/download/knowledge/th1743570381-2609%5F0.pdf) ของกองยุทธศาสตร์และแผนงาน กรมกิจการผู้สูงอายุ ซึ่งรวมรายชื่อศูนย์ ตัวบทพระราชบัญญัติ และกฎกระทรวงไว้ในไฟล์เดียว ร่วมกับข้อมูลผู้สูงอายุของ สสช. และข้อมูลผู้ดูแลของกรมอนามัย

ร้านที่ติดป้ายประเภท "กิจการดูแลผู้สูงอายุ" ในไฟล์ข้อมูลเปิดของกรม สบส. มี 2,590 แห่ง แต่ชื่อร้าน 2,324 แห่งในกลุ่มนี้มีคำว่า "นวด" และอีก 269 แห่งมีคำว่า "สปา" ส่วนเอกสารของกรมกิจการผู้สูงอายุที่รวบรวมรายชื่อศูนย์ที่ได้รับอนุญาตจริงนับได้ 908 แห่ง

## ใบอนุญาตสามชุดที่กฎหมายบังคับ

กิจการดูแลผู้สูงอายุหรือผู้มีภาวะพึ่งพิงเข้ามาอยู่ใต้พระราชบัญญัติสถานประกอบการเพื่อสุขภาพ พ.ศ. 2559 ผ่านกฎกระทรวงกำหนดให้กิจการการดูแลผู้สูงอายุหรือผู้มีภาวะพึ่งพิงเป็นกิจการอื่นในสถานประกอบการเพื่อสุขภาพ พ.ศ. 2563 จากนั้นทุกศูนย์ต้องทำตามเงื่อนไขชุดเดียวกับสถานประกอบการเพื่อสุขภาพประเภทอื่น

มาตรา 12 ของพระราชบัญญัติบังคับให้ผู้ประกอบกิจการได้รับใบอนุญาตก่อน มาตรา 20 บังคับให้คนที่ทำหน้าที่ผู้ดำเนินการได้รับใบอนุญาตเป็นผู้ดำเนินการ และกฎกระทรวงให้พนักงานที่ดูแลผู้สูงอายุโดยตรงยื่นขึ้นทะเบียนเป็นผู้ให้บริการ ใบอนุญาตประกอบกิจการมีอายุห้าปีตามมาตรา 14 และต้องยื่นต่ออายุก่อนหมดอายุ

### ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุสามลักษณะต่างกันอย่างไร

ต่างกันที่ผู้สูงอายุค้างคืนหรือไม่ และพักอยู่แบบไหน ลักษณะที่ 1 คือการดูแลระหว่างวันโดยไม่มีการพักค้างคืน ลักษณะที่ 2 คือการดูแลโดยจัดให้มีที่พำนักอาศัย และลักษณะที่ 3 คือการดูแลโดยมีการพักค้างคืน ซึ่งตรงกับศูนย์ที่คนทั่วไปเรียกว่าเนอร์สซิ่งโฮม เอกสารของกรมกิจการผู้สูงอายุนับได้ลักษณะที่ 1 เพียง 4 แห่ง ลักษณะที่ 2 จำนวน 16 แห่ง และลักษณะที่ 3 จำนวน 888 แห่ง คนที่เลือกลักษณะที่ 1 จึงแทบไม่มีคู่แข่งที่ได้รับอนุญาตในพื้นที่เดียวกัน

### ค่าธรรมเนียมใบอนุญาตศูนย์ดูแลผู้สูงอายุเท่าไร

คิดตามพื้นที่ให้บริการและลักษณะของศูนย์ กฎกระทรวงกำหนดค่าธรรมเนียม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2563 ซึ่งลงราชกิจจานุเบกษาวันที่ 31 กรกฎาคม 2563 ให้ศูนย์ที่มีที่พำนักอาศัยหรือพักค้างคืนจ่ายฉบับละ 1,000 บาทถ้าพื้นที่ไม่เกิน 100 ตารางเมตร 3,000 บาทถ้าไม่เกิน 200 ตารางเมตร 6,000 บาทถ้าไม่เกิน 400 ตารางเมตร และ 10,000 บาทถ้าเกินนั้น ศูนย์แบบกลางวันจ่ายครึ่งหนึ่งในแต่ละขั้น คือ 500 1,500 3,000 และ 5,000 บาท ศูนย์ที่หน่วยงานรัฐ มูลนิธิ หรือองค์กรสาธารณกุศลเป็นผู้ดำเนินการได้รับยกเว้นค่าธรรมเนียม

### เปิดศูนย์โดยไม่มีใบอนุญาตมีโทษอย่างไร

เจ้าของศูนย์ที่ฝ่าฝืนมาตรา 12 เสี่ยงโทษสูงสุดตามมาตรา 42 คือจำคุกหกเดือน ปรับ 50,000 บาท หรือทั้งสองอย่าง คนที่บริหารศูนย์โดยยังไม่ได้ใบอนุญาตผู้ดำเนินการถูกปรับได้ถึง 20,000 บาทตามมาตรา 43 และมาตรา 41 ให้ปรับได้ถึง 40,000 บาทกับผู้ที่ใช้ชื่อชวนให้ลูกค้าเชื่อว่าได้รับอนุญาตแล้วทั้งที่ยังไม่ได้ ป้ายหน้าศูนย์และชื่อเพจจึงเป็นเรื่องที่ต้องรอให้ได้ใบอนุญาตก่อน

## ศูนย์ที่ได้รับอนุญาตแล้วอยู่ที่ไหน

รายชื่อในเอกสารของกรมกิจการผู้สูงอายุกระจุกอยู่ในกรุงเทพฯ และปริมณฑล ห้าจังหวัดแรกมี 567 แห่งจากรายชื่อทั้งหมด

| จังหวัด       | ศูนย์ในรายชื่อ |
| ------------- | ----------------- |
| กรุงเทพมหานคร | 307               |
| นนทบุรี       | 109               |
| เชียงใหม่     | 60                |
| ชลบุรี        | 50                |
| ปทุมธานี      | 41                |
| นครปฐม        | 35                |
| สมุทรปราการ   | 25                |
| ขอนแก่น       | 24                |

นับจากรายชื่อในเอกสารสถานประกอบการการดูแลผู้สูงอายุ กรมกิจการผู้สูงอายุ แก้ไขไฟล์ล่าสุดเดือนเมษายน 2568

### จังหวัดที่ยังไม่มีศูนย์ที่ได้รับอนุญาตมีมากแค่ไหน

รายชื่อมีศูนย์อยู่ใน 59 จังหวัด แปลว่าอีก 18 จังหวัดยังไม่มีศูนย์เอกชนที่ได้รับอนุญาตในเอกสารนี้เลย หลายจังหวัดที่มีอยู่แล้วก็มีเพียงหนึ่งถึงสองแห่ง คนที่จะเปิดศูนย์ในจังหวัดเหล่านี้ไม่ได้เจอคู่แข่งที่ถูกกฎหมายมากนัก แต่ต้องเตรียมอธิบายให้ครอบครัวในพื้นที่เข้าใจว่าใบอนุญาตหมายถึงอะไร เพราะคนในพื้นที่อาจไม่เคยเห็นศูนย์ที่มีใบอนุญาตมาก่อน

### ศูนย์ส่วนใหญ่ได้รับอนุญาตปีไหน

ปี 2564 และ 2565 วันที่ได้รับอนุญาตในรายชื่ออยู่ในปี 2564 จำนวน 303 แห่ง ปี 2565 จำนวน 339 แห่ง ปี 2566 จำนวน 119 แห่ง ปี 2567 จำนวน 147 แห่ง และปี 2568 จำนวน 16 แห่ง กฎกระทรวงให้ผู้ที่ทำกิจการอยู่ก่อนยื่นคำขอภายใน 180 วันหลังกฎกระทรวงใช้บังคับ และทำกิจการต่อได้ระหว่างรอผล ใบอนุญาตช่วงสองปีแรกจึงน่าจะรวมศูนย์เดิมที่ยื่นเข้าระบบ ส่วนตัวเลขปี 2566-2567 น่าจะใกล้กับจำนวนศูนย์ที่เปิดใหม่ต่อปีมากกว่า ใบอนุญาตห้าปีของศูนย์ชุดแรกจะเริ่มครบอายุในปี 2569

## ผู้สูงอายุที่อยู่คนเดียวเพิ่มขึ้นสามเท่า

การสำรวจประชากรสูงอายุของ สสช. นับผู้สูงอายุอายุ 60 ปีขึ้นไปได้ 7,020,959 คนในปี 2550 และ 14,027,411 คนในปี 2567 เพิ่มราวสองเท่า ส่วนคนที่อยู่คนเดียวเพิ่มเร็วกว่านั้น

| ปี   | ผู้สูงอายุทั้งหมด | อยู่คนเดียว | ร้อยละที่อยู่คนเดียว |
| ---- | -------------------- | ------------- | ------------------------- |
| 2550 | 7,020,959            | 538,005       | 7.7                       |
| 2557 | 10,014,705           | 875,998       | 8.7                       |
| 2560 | 11,312,447           | 1,223,451     | 10.8                      |
| 2564 | 13,358,751           | 1,601,415     | 12.0                      |
| 2567 | 14,027,411           | 1,805,765     | 12.9                      |

ที่มา [จำนวนประชากรสูงอายุ](https://data.go.th/dataset/0704%5F01%5F0002) สสช. ตารางจำแนกตามลักษณะการอยู่อาศัย

### ผู้สูงอายุที่อยู่คนเดียวเป็นลูกค้าของศูนย์แบบไหน

เป็นลูกค้าได้ทั้งสามลักษณะ แต่ต่างกันที่คนตัดสินใจ ผู้สูงอายุที่ยังดูแลตัวเองได้และอยู่คนเดียวอาจเลือกศูนย์กลางวันเพื่อมีคนพูดคุยและมีกิจกรรม ส่วนคนที่เริ่มต้องพึ่งพาผู้อื่นมักมีลูกหลานที่อยู่ไกลเป็นคนเลือกศูนย์แบบพักค้างคืน ศูนย์แบบกลางวันที่ได้รับอนุญาตมีเพียง 4 แห่งทั้งประเทศ ขณะที่ผู้สูงอายุอยู่คนเดียวมีเกือบ 1.81 ล้านคน ช่องว่างนี้ใหญ่ที่สุดในสามลักษณะ

## คนดูแลในระบบการดูแลระยะยาว

ไฟล์ของกรมอนามัยนับผู้ดูแลผู้สูงอายุ (Caregiver) ในโปรแกรมการดูแลระยะยาว (Long Term Care 3C) ที่ผ่านการอบรมแล้ว 118,779 คน ยังปฏิบัติงานอยู่ 111,216 คน ลาออก 6,663 คน และยังไม่ได้รับมอบหมายตามแผนการดูแล 10,695 คน ข้อมูลอัปเดตวันที่ 6 ธันวาคม 2567

### ผู้ดูแลในระบบนี้ผ่านการอบรมกี่ชั่วโมง

ส่วนใหญ่ผ่านหลักสูตร 70 ชั่วโมง ไฟล์นับได้ 117,355 คน ส่วนผู้ที่ผ่านหลักสูตร 420 ชั่วโมงมีเพียง 1,424 คน หรือราวร้อยละ 1.2 ศูนย์เอกชนที่ต้องการคนที่ผ่านหลักสูตรยาวจึงหาได้ยาก และกฎกระทรวงมาตรฐานของกิจการนี้ก็บังคับให้พนักงานผ่านการอบรมหลักสูตรที่จำเป็นต่อการปฏิบัติหน้าที่ ผู้ประกอบการควรวางงบฝึกคนเองไว้ตั้งแต่แผนแรก แทนที่จะรอจ้างคนที่ผ่านหลักสูตรครบแล้ว

### ทำไมกรุงเทพฯ แทบไม่มีผู้ดูแลในไฟล์นี้

ไฟล์ของกรมอนามัยมีแถวกรุงเทพฯ เพียงแถวเดียว บันทึกผู้ดูแล 2 คน ขณะที่ไฟล์ผู้จัดการการดูแล (Care Manager) มีกรุงเทพฯ 86 คน ไฟล์ไม่ได้อธิบายสาเหตุ ตัวเลขนี้จึงไม่ได้บอกว่ากรุงเทพฯ ไม่มีผู้ดูแล บอกเพียงว่าผู้ดูแลในกรุงเทพฯ ไม่ได้ถูกบันทึกในโปรแกรมนี้ ศูนย์ในกรุงเทพฯ ซึ่งมีมากที่สุดในประเทศจึงต้องหาคนผ่านช่องทางอื่น

## ไฟล์ที่นับกิจการดูแลผู้สูงอายุผิดประเภท

[รายการสถานประกอบการเพื่อสุขภาพที่ได้รับอนุญาต](https://gdcatalog.go.th/dataset/gdpublish-hss%5F11%5F27) ของกรม สบส. มี 18,180 แถว ในจำนวนนี้ 2,590 แถวระบุประเภทเป็นกิจการดูแลผู้สูงอายุ ที่เหลือเป็นร้านนวดกับสปา แต่ชื่อร้านในกลุ่ม 2,590 แถวไม่ตรงกับประเภทที่ระบุ

ในแถวประเภทกิจการดูแลผู้สูงอายุ ชื่อร้าน 2,324 แห่งมีคำว่า "นวด" เช่น "นวดเพื่อสุขภาพ" และ 269 แห่งมีคำว่า "สปา" ปีในรหัสใบอนุญาตของกลุ่มนี้อยู่ระหว่างปี 60 ถึง 65 ซึ่งหลายใบออกก่อนกฎกระทรวงที่ทำให้กิจการดูแลผู้สูงอายุต้องขออนุญาตจะใช้บังคับ แถวเหล่านี้จึงน่าจะเป็นร้านนวดและสปาที่ถูกใส่ประเภทผิด ไม่ใช่ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ

### ควรใช้ตัวเลขแหล่งไหนนับศูนย์ที่ได้รับอนุญาต

ใช้รายชื่อในเอกสารของกรมกิจการผู้สูงอายุ แต่ต้องรู้ว่ารายชื่อนี้ก็มีจุดที่ไม่ตรงกันเอง หัวตารางสรุปไว้ 908 แห่ง ขณะที่ตารางรายชื่อมีลำดับถึง 927 โดยลำดับ 646 ถึง 648 หายไป และมีชื่อศูนย์ซ้ำในจังหวัดเดียวกันสองคู่ คนที่จะอ้างจำนวนศูนย์ควรบอกว่าใช้ตัวเลขจากหัวตารางหรือนับจากรายชื่อ และถ้าต้องการสถานะใบอนุญาตของศูนย์ใดศูนย์หนึ่ง ควรถามกรม สบส. หรือสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดโดยตรง

### ไฟล์ของกรมอนามัยกับ สสช. มีจุดไหนที่ต้องระวัง

ไฟล์ผู้ดูแลมีจังหวัดซ้ำคนละเขตสุขภาพ เช่นพะเยา ชัยนาท และขอนแก่น มีแถวที่บันทึกคนเพียง 1 ถึง 3 คน และมีแถวที่ไม่ระบุจังหวัด ไฟล์ผู้จัดการการดูแลบันทึกสถานะ "เสียชีวิต" 4,390 คนจาก 23,972 คน ซึ่งสูงผิดปกติเมื่อเทียบกับสถานะเกษียณ 248 คน คอลัมน์นี้อาจใส่ผิดความหมาย ส่วนไฟล์ผู้สูงอายุของ สสช. ใช้ช่วงอายุคนละแบบในแต่ละปี เช่น 60-64 ปีกับ 60-69 ปี การรวมทุกแถวของปี 2557 และ 2560 จึงได้ตัวเลขเกินจริงเกือบสองเท่า

## ก่อนยื่นขออนุญาตศูนย์แรก

ผู้ที่จะเปิดศูนย์ควรเลือกลักษณะของศูนย์ก่อนหาอาคาร เพราะลักษณะกำหนดทั้งขั้นค่าธรรมเนียมและมาตรฐานสถานที่ที่ต้องทำตาม จากนั้นวัดพื้นที่ให้บริการเพื่อรู้ขั้นค่าธรรมเนียม หาคนที่จะเป็นผู้ดำเนินการซึ่งต้องมีใบอนุญาตของตัวเอง และวางแผนฝึกผู้ให้บริการให้ขึ้นทะเบียนได้ก่อนเปิด ตัวเลขของ สสช. บอกว่าผู้สูงอายุที่อยู่คนเดียวยังเพิ่มทุกรอบการสำรวจ ส่วนศูนย์กลางวันที่ได้รับอนุญาตมีเพียงหลักหน่วย

กลุ่มลูกค้าผู้สูงอายุรายเขตในกรุงเทพฯ มีตัวอย่างการอ่านข้อมูลใน[เจาะทำเลเพชรเกษม-บางแค ผู้สูงอายุรับเบี้ยยังชีพ 36,823 คน](https://phygital.co.th/insights/phetkasem-bangkhae-family-hub-thonburi-location) ผู้ที่ทำศูนย์ในเชียงใหม่ควรอ่านเงื่อนไขการโฆษณาของสถานพยาบาลใน[Medical & Wellness Tourism เชียงใหม่ โฆษณาต้องขออนุมัติ](https://phygital.co.th/insights/chiang-mai-medical-wellness-tourism-private-hospital-location) ด้านลูกค้าต่างชาติที่มาใช้บริการสุขภาพในไทยอยู่ใน[Medical Tourism ไทย รายรับผู้ป่วยต่างชาติ 42,899 ล้านบาท](https://phygital.co.th/insights/thailand-medical-wellness-tourism-market-guide) และกฎหมายฉบับเดียวกันในส่วนของร้านสปาและร้านนวดอธิบายไว้ใน[ทำเลแม่ริม Wellness Corridor ใบอนุญาตสปาและนวดต้องมีอะไร](https://phygital.co.th/insights/mae-rim-wellness-education-corridor-location)

## สรุป

ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุทุกแห่งต้องมีใบอนุญาตกิจการที่ใช้ได้ห้าปี ผู้ดำเนินการที่ถือใบอนุญาตของตัวเอง และมีผู้ให้บริการที่ขึ้นทะเบียนครบทุกคน ส่วนค่าธรรมเนียมคิดตามพื้นที่และลักษณะของศูนย์ ตั้งแต่ 500 ถึง 10,000 บาท เอกสารของกรมกิจการผู้สูงอายุนับศูนย์ที่ได้รับอนุญาต 908 แห่ง เกือบทั้งหมดเป็นแบบพักค้างคืนและอยู่ในกรุงเทพฯ กับปริมณฑล ผู้สูงอายุที่อยู่คนเดียวเพิ่มเป็น 1.81 ล้านคนในปี 2567 ส่วนไฟล์ข้อมูลเปิดของกรม สบส. ที่นับ 2,590 แห่งใส่ร้านนวดและสปาไว้ผิดประเภท

## คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

### บ้านพักผู้สูงอายุที่รัฐหรือมูลนิธิเปิดต้องขอใบอนุญาตด้วยหรือไม่

ต้องทำตามพระราชบัญญัติเหมือนกัน แต่กฎกระทรวงกำหนดค่าธรรมเนียม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2563 ยกเว้นค่าธรรมเนียมให้กิจการดูแลผู้สูงอายุที่หน่วยงานของรัฐ มูลนิธิ หรือองค์การที่มีวัตถุประสงค์เพื่อการสาธารณกุศลเป็นผู้ดำเนินการ

### ใช้คำว่าเนอร์สซิ่งโฮมในชื่อศูนย์ได้หรือไม่

รายชื่อศูนย์ที่ได้รับอนุญาตใช้คำนี้จำนวนมาก เช่น "บ้านกอบแก้ว เนอร์สซิ่งโฮม" และ "นวศรีเนอร์สซิ่งโฮม" ชื่อจึงไม่ได้ต้องห้ามในตัวเอง ข้อที่ต้องระวังคือมาตรา 41 ซึ่งลงโทษการใช้ชื่อชวนให้ลูกค้าเชื่อว่าได้รับอนุญาต ก่อนที่ใบอนุญาตจะออกจริง

### ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุต้องมีห้องหรือระบบเรียกอะไรบ้าง

กฎกระทรวงมาตรฐานด้านสถานที่ ความปลอดภัย และการให้บริการ พ.ศ. 2563 กำหนดให้มีระบบติดต่อระหว่างผู้ให้บริการกับผู้รับบริการได้ตลอดยี่สิบสี่ชั่วโมง มีระบบป้องกันอันตรายในจุดเสี่ยง และมีระบบส่งต่อผู้รับบริการไปสถานพยาบาลเมื่อเจ็บป่วยฉุกเฉิน รายละเอียดแยกตามลักษณะของศูนย์

### ผู้สูงอายุในเขตเทศบาลกับนอกเขตเทศบาลอยู่คนเดียวต่างกันไหม

ปี 2550 ผู้สูงอายุในเขตเทศบาลที่อยู่คนเดียวมี 149,752 คน และนอกเขตเทศบาล 388,253 คน นอกเขตเทศบาลจึงมีมากกว่าราว 2.6 เท่า ตัวเลขนี้มาจากไฟล์ลักษณะการอยู่อาศัยของ สสช. ซึ่งแยกเขตการปกครองไว้ในปี 2550

### ยื่นขอใบอนุญาตศูนย์ดูแลผู้สูงอายุที่ไหน

พระราชบัญญัติสถานประกอบการเพื่อสุขภาพกำหนดให้ผู้อนุญาตคืออธิบดีกรม สบส. หรือผู้ที่อธิบดีมอบหมาย ผู้ยื่นจึงควรถามกองสถานประกอบการเพื่อสุขภาพของกรม สบส. หรือสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดว่าพื้นที่ของตนยื่นที่ไหน เอกสารของกรมกิจการผู้สูงอายุมีคู่มือระบบการขออนุญาตแนบไว้ท้ายเล่ม ควรเช็กแบบฟอร์มฉบับล่าสุดก่อนกรอก

## ญาติที่โทรมาถามอาการพ่อแม่ตอนกลางคืน ได้คำตอบแบบเดียวกันไม่ว่าผู้ดูแลคนไหนรับสายหรือเปล่า

ให้ PHYGITAL AGENCY จัด workshop ให้ทีมผู้ดูแลของศูนย์คุณซ้อมรายงานอาการและตอบคำถามญาติ จนทุกกะพูดเรื่องเดียวกันด้วยข้อมูลชุดเดียวกัน

- [นัดประชุมผ่าน Google Meet](https://calendar.app.google/DotQdE7Ca8LZG6Us5)
- [เพิ่มเพื่อนใน LINE](https://lin.ee/J8Qq8Do)