# สีแดงในการสร้างแบรนด์ เลือกสีทาร้านและป้ายที่ไม่มีตะกั่ว

> ที่มา: https://phygital.co.th/insights/red-color-brand-identity-meaning-guide · เผยแพร่ 22 มิถุนายน 2566 · อ่าน 11 นาที · โดย PARANATH PANARATANA

มอก. 2625-2557 จำกัดตะกั่วในสีเคลือบแอลคีดไม่เกินร้อยละ 0.01 และ EU จัดผงสีแดงตะกั่วโครเมตเป็นสารก่อมะเร็ง อ่านก่อนสั่งทาสีแดงของแบรนด์บนผนัง ป้าย และของพรีเมียม

## Key Takeaways

- **มอก. 2625-2557 สีเคลือบแอลคีด เฉพาะด้านความปลอดภัย กำหนดตะกั่ว ปรอท และแคดเมียมไม่เกินร้อยละ 0.01 ของเนื้อสีที่ไม่ระเหย** — และโครเมียมเฮกซะวาเลนต์ไม่เกินร้อยละ 0.1 มาตรฐานนี้เป็นมาตรฐานบังคับ มีผลตั้งแต่ 28 มกราคม 2560
- **ระเบียบ EU ที่ 125/2012 จัดผงสีแดง Pigment Red 104 ซึ่งเป็นสารประกอบตะกั่วโครเมต ว่าก่อมะเร็งประเภท 1B และเป็นพิษต่อระบบสืบพันธุ์ประเภท 1A** — การใช้ในสหภาพยุโรปหลังวันที่ 21 พฤษภาคม 2015 ต้องได้รับอนุญาต
- **ข้อมูลขององค์การอนามัยโลกระบุว่าไทยมีกฎหมายบังคับควบคุมตะกั่วในสีตั้งแต่ปี 2016** — ขณะที่ ณ มกราคม 2024 มีเพียง 48% ของประเทศทั่วโลกที่มีกฎหมายลักษณะนี้

สีแดงในการสร้างแบรนด์ไม่ได้อยู่แค่ในไฟล์โลโก้ เมื่อแบรนด์เปิดหน้าร้าน สีแดงจะไปอยู่บนผนัง ประตูเหล็ก ป้ายหน้าร้าน เฟอร์นิเจอร์ และของแจกลูกค้า ทุกชิ้นทำจากสีทาหรือหมึกที่มีผงสีเป็นส่วนผสม ความหมายของสีและการใช้สีกับป้ายความปลอดภัยอธิบายไว้แล้วในบทความ [ทฤษฎีสี (Color Theory) และจิตวิทยาสี บนป้ายร้านและบนจอ](https://phygital.co.th/insights/color-theory-psychology-branding-guide) บทนี้ตอบอีกคำถามหนึ่ง คือสีแดงที่ทาลงบนวัตถุจริงมีสารอะไรอยู่ข้างใน

ผงสีบางชนิดที่ให้สีแดงเคยทำจากสารประกอบตะกั่ว บทนี้อ่านระเบียบของสหภาพยุโรปที่จัดประเภทผงสีแดงชนิดนั้น มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมของไทยที่จำกัดโลหะหนักในสีเคลือบ และข้อมูลขององค์การอนามัยโลก แล้วแปลงเป็นข้อความที่เจ้าของแบรนด์ใส่ในใบสั่งงานได้

## ผงสีแดง Pigment Red 104 ในระเบียบของสหภาพยุโรป

[ระเบียบคณะกรรมาธิการยุโรปที่ 125/2012 ลงวันที่ 14 กุมภาพันธ์](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32012R0125) เพิ่มสารหลายชนิดเข้าบัญชีสารที่ต้องขออนุญาตก่อนใช้ ตามภาคผนวก XIV ของระเบียบ REACH หนึ่งในนั้นคือผงสีแดงที่ทำจากสารประกอบตะกั่ว ระเบียบระบุเหตุผลว่าสารนี้เข้าเกณฑ์การจัดประเภทเป็นสารก่อมะเร็งและสารที่เป็นพิษต่อระบบสืบพันธุ์

| รายการ                                                | ข้อมูลในระเบียบ                                                      |
| ----------------------------------------------------- | ---------------------------------------------------------------------- |
| ชื่อสาร                                              | Lead chromate molybdate sulphate red (C.I. Pigment Red 104)            |
| เลข EC และ CAS                                        | 235-759-9 และ 12656-85-8                                               |
| การจัดประเภท                                        | ก่อมะเร็ง ประเภท 1B และเป็นพิษต่อระบบสืบพันธุ์ ประเภท 1A         |
| วันสุดท้ายที่ยื่นขออนุญาตได้                    | 21 พฤศจิกายน 2013                                                      |
| วันที่ห้ามใช้หากไม่ได้รับอนุญาต (sunset date) | 21 พฤษภาคม 2015                                                        |
| สารคู่กันในระเบียบเดียวกัน                       | Lead sulfochromate yellow (C.I. Pigment Yellow 34) จัดประเภทเดียวกัน |

ที่มา: ภาคผนวกของระเบียบฉบับเดียวกัน รายการที่ 11 และ 12

### Pigment Red 104 ยังมีขายอยู่ไหม

ระเบียบนี้ใช้บังคับในสหภาพยุโรป หลังวันที่ห้ามใช้ ผู้ใช้ในสหภาพยุโรปต้องได้รับอนุญาตเป็นรายกรณี ระเบียบไม่ได้ห้ามการผลิตหรือขายในประเทศอื่น เจ้าของแบรนด์ในไทยจึงยืนยันไม่ได้จากระเบียบนี้อย่างเดียวว่าสีแดงที่ซื้อมาไม่มีสารนี้ สิ่งที่ยืนยันได้คือสีนั้นผ่านมาตรฐานที่จำกัดปริมาณตะกั่วและโครเมียมเฮกซะวาเลนต์ ซึ่งเป็นองค์ประกอบของสารกลุ่มโครเมตตามชื่อสารข้างต้น

## มอก. 2625-2557 กำหนดอะไรไว้บ้าง

[มอก. 2625-2557 สีเคลือบแอลคีด: เฉพาะด้านความปลอดภัย](https://www.tisi.go.th/data/standard/fulltext/TIS-2625-2557.pdf) ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ฉบับประกาศและงานทั่วไป เล่ม 131 ตอนพิเศษ 111 ง วันที่ 18 มิถุนายน 2557 มาตรฐานครอบคลุมสีเคลือบแอลคีดในตัวทำละลาย ทั้งชนิดเงา กึ่งเงา และด้าน ที่ใช้เป็นสีทับหน้า และมุ่งเฉพาะความปลอดภัยด้านโลหะหนักที่เป็นพิษ

| คุณลักษณะ                 | เกณฑ์ (ร้อยละโดยมวลของสารที่ไม่ระเหย) | เท่ากับ                 |
| ------------------------- | --------------------------------------------- | ----------------------- |
| ตะกั่ว                    | ไม่เกิน 0.01                                 | 100 ส่วนในล้านส่วน   |
| ปรอท                      | ไม่เกิน 0.01                                 | 100 ส่วนในล้านส่วน   |
| แคดเมียม                  | ไม่เกิน 0.01                                 | 100 ส่วนในล้านส่วน   |
| โครเมียมเฮกซะวาเลนต์ | ไม่เกิน 0.1                                  | 1,000 ส่วนในล้านส่วน |

ที่มา: มอก. 2625-2557 ตารางที่ 1 คอลัมน์ขวาฟิจิทัลแปลงหน่วยเอง

เอกสาร "แนวทางในการพิจารณา วัสดุ อุปกรณ์ มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม" ของกองแบบแผน กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ (พฤษภาคม 2559) ระบุ มอก. 2625-2557 อยู่ในรายการมาตรฐานบังคับ วันที่มีผลใช้บังคับ 28 มกราคม 2560 เอกสารเดียวกันอธิบายว่า พ.ร.บ.มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม พ.ศ. 2511 มาตรา 36 ห้ามโฆษณา จำหน่าย หรือมีไว้จำหน่าย ผลิตภัณฑ์ที่ไม่เป็นไปตามมาตรฐานบังคับ

### ฉลากกระป๋องสีเคลือบต้องบอกอะไร

ข้อ 7 ของมาตรฐานกำหนดให้ภาชนะบรรจุทุกหน่วยแสดงรายการให้เห็นง่ายและชัดเจน ได้แก่ ชื่อผลิตภัณฑ์ ชื่อสี ปริมาตรสุทธิเป็นลิตร เดือนปีที่ทำ รหัสรุ่นที่ทำ คำแนะนำการใช้ คำเตือนอันตราย เช่น ติดไฟง่าย มีสารเป็นพิษ เก็บให้พ้นมือเด็ก ชื่อผู้ทำหรือเครื่องหมายการค้า และประเทศที่ทำ ถ้าใช้ภาษาต่างประเทศด้วย ความหมายต้องตรงกับภาษาไทย ผู้รับเหมาที่ทาสีแดงของแบรนด์จึงถ่ายภาพฉลากกระป๋องเก็บไว้เป็นหลักฐานได้ทุกครั้ง

### สีทาผนังสูตรน้ำอยู่ใต้มาตรฐานนี้ไหม

ไม่อยู่ ขอบข่ายของ มอก. 2625-2557 เขียนไว้เฉพาะสีเคลือบแอลคีดในตัวทำละลาย สีทาผนังสูตรน้ำอยู่ใต้มาตรฐานฉบับอื่น ซึ่งบทนี้ไม่ได้เปิดอ่าน ข้อมูลในระบบขององค์การอนามัยโลกบันทึกว่าไทยจำกัดตะกั่ว 100 ส่วนในล้านส่วนสำหรับสีทุกชนิด แต่เจ้าของแบรนด์ควรขอเลข มอก. ที่ผลิตภัณฑ์นั้นได้รับจริงจากผู้ขาย และเทียบชื่อมาตรฐานกับชนิดสีที่ใช้

## ตะกั่วในสีเป็นเรื่องสุขภาพของใคร

[เอกสารข้อเท็จจริงเรื่องพิษตะกั่วขององค์การอนามัยโลก](https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/lead-poisoning-and-health) ฉบับวันที่ 10 มิถุนายน 2026 ระบุว่าไม่มีระดับการรับสัมผัสตะกั่วที่รู้ว่าปลอดภัย และระบุว่าสีที่มีตะกั่วเป็นแหล่งรับสัมผัสหลักระดับโลก เด็กเล็กได้รับผลมากกว่าผู้ใหญ่ เพราะดูดซึมตะกั่วได้ 4-5 เท่าของผู้ใหญ่ที่ได้รับปริมาณเท่ากัน และมีพฤติกรรมเอามือหรือสิ่งของเข้าปาก

| ตัวชี้วัด                                                              | ค่า                                                                                            | แหล่ง                                                                                                 |
| ------------------------------------------------------------------------ | ---------------------------------------------------------------------------------------------- | ----------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| การเสียชีวิตที่เกี่ยวข้องกับการรับสัมผัสตะกั่วทั่วโลก ปี 2023 | มากกว่า 3.5 ล้านราย                                                                           | WHO fact sheet                                                                                        |
| สัดส่วนประเทศที่มีกฎหมายบังคับควบคุมตะกั่วในสี ณ ม.ค. 2024      | 48%                                                                                            | WHO fact sheet                                                                                        |
| สถานะของไทยในระบบข้อมูล WHO                                         | มีกฎหมายบังคับ ตั้งแต่ปี 2016 ขีดจำกัด 100 ppm สำหรับสีทุกชนิด (ข้อมูล ณ 31 มี.ค. 2023) | [WHO Global Health Observatory ตัวชี้วัด LEADCONTROL](https://ghoapi.azureedge.net/api/LEADCONTROL) |

ที่มา: องค์การอนามัยโลก ตามลิงก์ในตาราง

### ทำไมตะกั่วในสีจึงเป็นเรื่อง ESG ของแบรนด์

สีที่ทาหน้าร้านอยู่ในพื้นที่ที่ลูกค้าและพนักงานสัมผัสทุกวัน รวมถึงเด็กที่มากับครอบครัว มิติสังคมของ ESG ครอบคลุมสุขภาพของคนกลุ่มนี้โดยตรง องค์การอนามัยโลกและโครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติร่วมกันตั้ง Global Alliance to Eliminate Lead Paint เพื่อผลักดันให้ทุกประเทศมีกฎหมายควบคุมตะกั่วในสี และหน้าข้อมูลของโครงการระบุว่าคณะที่ปรึกษามีผู้แทนรัฐบาลไทยร่วมอยู่ด้วย การเลือกสีที่ผ่านมาตรฐานจึงเป็นการทำตามทิศทางที่ประเทศเลือกไว้แล้ว

## สีแดงของแบรนด์อยู่บนวัสดุอะไรบ้าง

สีแดงชุดเดียวของแบรนด์ถูกผลิตด้วยวัสดุต่างชนิดกัน แต่ละชนิดมีมาตรฐานคนละฉบับ มอก. 2625-2557 ใช้ตรวจได้เฉพาะสีเคลือบแอลคีด วัสดุอื่นต้องขอเอกสารของวัสดุนั้นเอง

| ตำแหน่งที่ใช้สีแดง            | วัสดุที่มักใช้                     | เอกสารที่ควรขอจากผู้ขายหรือผู้รับเหมา          |
| --------------------------------- | ------------------------------------- | ------------------------------------------------------- |
| ประตูเหล็ก ราวกันตก โครงป้าย  | สีเคลือบแอลคีด                    | เลข มอก. 2625-2557 บนกระป๋อง และภาพถ่ายฉลาก          |
| ผนังภายในและภายนอก             | สีทาผนังสูตรน้ำหรือสูตรอื่น    | เลข มอก. ของผลิตภัณฑ์ที่ใช้จริง                     |
| ป้ายไวนิล สติกเกอร์ ภาพพิมพ์ | หมึกพิมพ์                            | เอกสารข้อมูลความปลอดภัยของหมึก และผลทดสอบถ้ามี |
| ของพรีเมียมและของแจก          | พลาสติก เซรามิก ผ้า ขึ้นกับสินค้า | ผลทดสอบโลหะหนักตามมาตรฐานของสินค้าชนิดนั้น     |

ที่มา: ฟิจิทัลจัดกลุ่มตามขอบข่ายของ มอก. 2625-2557 แถวที่ไม่ใช่สีเคลือบแอลคีดเป็นคำแนะนำให้ขอเอกสาร ไม่ใช่การอ้างมาตรฐานเฉพาะ

### ร้านเก่าที่ทาสีแดงไว้นานแล้ว ต้องขูดออกไหม

ยังไม่ควรขูดหรือขัดเองก่อนรู้ว่าสีเดิมมีตะกั่วหรือไม่ เอกสารขององค์การอนามัยโลกระบุว่าการหายใจเอาอนุภาคตะกั่วเข้าไปเกิดได้จากการลอกสีที่มีตะกั่ว สีที่ยังเกาะแน่นและไม่หลุดร่อนจึงมีความเสี่ยงต่างจากสีที่กำลังถูกขัดออก ร้านที่ทาสีก่อนมาตรฐานบังคับมีผลในปี 2560 ควรส่งตัวอย่างสีไปตรวจ หรือจ้างผู้รับเหมาที่มีวิธีลอกสีแบบลดฝุ่น ก่อนปรับหน้าร้านเป็นสีแบรนด์ชุดใหม่

## ขอบเขตของมาตรฐานและข้อมูลที่บทนี้อ่าน

บทนี้เปิดอ่านตัวมาตรฐาน มอก. 2625-2557 ฉบับเต็ม แต่ไม่ได้เปิดพระราชกฤษฎีกาที่กำหนดให้เป็นมาตรฐานบังคับ วันที่มีผลบังคับยกมาจากเอกสารของกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ มาตรฐานสีทาผนังสูตรน้ำ มาตรฐานหมึกพิมพ์ และมาตรฐานของของพรีเมียมแต่ละชนิด บทนี้ไม่ได้เปิดอ่าน จึงไม่ได้ยกเกณฑ์ตัวเลขของวัสดุเหล่านั้น

ข้อมูลขององค์การอนามัยโลกเรื่องสถานะของไทยเป็นข้อมูล ณ 31 มีนาคม 2023 ส่วนระเบียบของสหภาพยุโรปบอกการจัดประเภทและวันที่ห้ามใช้ของ Pigment Red 104 แต่ไม่ได้บอกว่าผงสีชนิดนี้ยังถูกใช้ในสีที่ขายในไทยมากน้อยแค่ไหน บทนี้ไม่พบข้อมูลทางการของไทยที่แยกปริมาณตะกั่วตามเฉดสี จึงไม่ได้สรุปว่าสีแดงเสี่ยงกว่าสีอื่นในตลาดไทย

### สีแดงเสี่ยงเรื่องตะกั่วมากกว่าสีอื่นไหม

แหล่งที่บทนี้อ่านตอบได้เพียงบางส่วน ระเบียบของสหภาพยุโรปจัดผงสีแดงหนึ่งชนิดและผงสีเหลืองหนึ่งชนิดที่ทำจากตะกั่วโครเมตไว้ในบัญชีเดียวกัน แปลว่าสีโทนแดงและเหลืองมีผงสีตะกั่วที่ถูกควบคุมอยู่จริง แต่บทนี้ไม่มีข้อมูลการตรวจสีในตลาดไทยแยกตามเฉด เกณฑ์ที่ใช้ได้จึงเป็นเกณฑ์เดียวกันทุกสี คือเลือกสีที่ผ่านมาตรฐานซึ่งจำกัดตะกั่วไว้แล้ว

## ข้อความที่ควรเขียนในใบสั่งงานสีแดงของแบรนด์

ข้อความสั้นสี่ข้อนี้ใส่ในใบสั่งงานหรือสัญญาจ้างตกแต่งร้านได้ทันที ผู้รับเหมาและผู้ขายรู้ตั้งแต่วันเสนอราคาว่าต้องส่งเอกสารอะไร

* **สีเคลือบทุกกระป๋องต้องผ่าน มอก. 2625-2557** และส่งภาพถ่ายฉลากที่เห็นเลขมาตรฐาน ชื่อสี และรหัสรุ่นที่ทำ
* **สีทาผนังให้ระบุเลข มอก. ของผลิตภัณฑ์ที่ใช้จริง** ไม่ใช่ระบุแค่ยี่ห้อ
* **งานลอกหรือขัดสีเดิมต้องแจ้งวิธีควบคุมฝุ่น** และปิดกั้นพื้นที่จากลูกค้าและพนักงานระหว่างทำงาน
* **ของพรีเมียมสีแบรนด์ต้องมีผลทดสอบโลหะหนัก** ของล็อตที่ผลิตจริง

## สรุป

สีแดงในการสร้างแบรนด์ต้องผ่านเกณฑ์สุขภาพเมื่อถูกทาลงบนวัตถุจริง มอก. 2625-2557 ซึ่งเป็นมาตรฐานบังคับตั้งแต่ 28 มกราคม 2560 จำกัดตะกั่ว ปรอท และแคดเมียมในสีเคลือบแอลคีดไม่เกินร้อยละ 0.01 และโครเมียมเฮกซะวาเลนต์ไม่เกินร้อยละ 0.1 ระเบียบ EU ที่ 125/2012 จัด Pigment Red 104 เป็นสารก่อมะเร็งและห้ามใช้โดยไม่ได้รับอนุญาตตั้งแต่ปี 2015 องค์การอนามัยโลกระบุว่าไม่มีระดับตะกั่วที่ปลอดภัย แบรนด์จึงควรระบุมาตรฐานสีในใบสั่งงาน และตรวจสีเดิมก่อนขัดลอก

## คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

### เลือกเฉดสีแดงจากโค้ดสีในไฟล์โลโก้ แล้วให้ร้านสีผสม ต้องระวังอะไร

ค่าสีบนจอกับสีทาบนผนังเป็นระบบคนละแบบกัน ร้านสีผสมสีโดยเทียบด้วยตาหรือเครื่องวัดสี ควรให้ร้านทาตัวอย่างบนแผ่นวัสดุจริงแล้วอนุมัติภายใต้แสงหน้าร้าน และให้ร้านใช้สีฐานที่ผ่านมาตรฐาน ความต่างของสีบนจอกับบนกระดาษอธิบายไว้ในบทความ [RGB vs CMYK และ DPI สีจอกับสีพิมพ์ต่างกันตามค่าวัดของ ICC](https://phygital.co.th/insights/rgb-cmyk-resolution-dpi-print-guide)

### หมึกพิมพ์บนโบรชัวร์และแคตตาล็อกมีเกณฑ์ด้านสารเคมีไหม

เกณฑ์ฉลากเขียวของงานบริการสื่อสิ่งพิมพ์มีหมวดให้คะแนนเรื่องสารเคมีในหมึกและกาว รายละเอียดของเกณฑ์นั้นอยู่ในบทความ [ออกแบบสื่อสิ่งพิมพ์ เลือกกระดาษและโรงพิมพ์ตามเกณฑ์ฉลากเขียว](https://phygital.co.th/insights/print-media-design-basics-brochure-guide) มอก. 2625-2557 ในบทนี้ใช้กับสีเคลือบ ไม่ได้ใช้กับหมึกพิมพ์

### กล่องสินค้าสีแดงต้องตรวจอะไรเพิ่ม

กล่องที่สัมผัสอาหารหรือส่งเข้าร้านค้าปลีกมีข้อกำหนดของตัวเองตามชนิดสินค้า บทนี้ไม่ได้ครอบคลุมมาตรฐานหมึกบนบรรจุภัณฑ์อาหาร ส่วนการเว้นพื้นที่บาร์โค้ดบนกล่องรอบใหม่อธิบายไว้ในบทความ [Connected Packaging บาร์โค้ด 2 มิติ GS1 บนฉลากสินค้า](https://phygital.co.th/insights/graphic-design-trends-3d-typography-connected-packaging-guide)

### ppm กับร้อยละที่เขียนในมาตรฐานต่างกันอย่างไร

เป็นหน่วยเดียวกันที่เขียนต่างกัน ร้อยละ 0.01 เท่ากับ 100 ส่วนในล้านส่วน หรือ 100 ppm มอก. 2625-2557 เขียนเป็นร้อยละโดยมวลของสารที่ไม่ระเหย คือวัดเทียบกับเนื้อสีที่เหลือหลังตัวทำละลายระเหยไปแล้ว ไม่ได้วัดเทียบกับสีเหลวทั้งกระป๋อง

### แบรนด์ที่ไม่ได้ใช้สีแดงต้องสนใจเรื่องนี้ไหม

ต้องสนใจเช่นกัน ขีดจำกัดใน มอก. 2625-2557 ใช้กับสีเคลือบแอลคีดทุกเฉด และระเบียบของสหภาพยุโรปฉบับเดียวกันก็ควบคุมผงสีเหลืองตะกั่วโครเมตด้วย บทนี้ยกสีแดงเป็นตัวอย่างเพราะเป็นสีแบรนด์ที่ใช้บนหน้าร้านจำนวนมาก

## ลูกค้าถามว่าสีบนป้ายหรือของแจกที่มีโลโก้ปลอดภัยแค่ไหน แบรนด์ควรมีเอกสารตอบได้ทันที

มอบงานสีแบรนด์ให้ PHYGITAL AGENCY กำหนดสเปกสำหรับวัสดุจริง และจัดหาป้ายกับของพรีเมียมพร้อมผลทดสอบที่แบรนด์เก็บไว้ตอบลูกค้าได้

- [นัดประชุมผ่าน Google Meet](https://calendar.app.google/DotQdE7Ca8LZG6Us5)
- [เพิ่มเพื่อนใน LINE](https://lin.ee/J8Qq8Do)