# เศรษฐกิจและประชากรพะเยา เกษตรจ้างงาน 47% ทำ GPP 30%

> ที่มา: https://phygital.co.th/insights/phayao-economy-population-gpp-purchasing-power-density · เผยแพร่ 12 กรกฎาคม 2569 · อ่าน 11 นาที · โดย PARANATH PANARATANA

ปี 2565 เกษตรทำ GPP พะเยาราว 30% แต่จ้างคนมีงานทำราว 47% ขณะที่ทะเบียนราษฎรลดจาก 482,645 เหลือ 451,964 คนในสิบปี ตัวเลขชุดนี้บอกธุรกิจว่าลูกค้าอยู่ที่ไหน

## Key Takeaways

- **ปี 2565 พะเยามี GPP ณ ราคาประจำปี 36,377 ล้านบาท โดยสาขาเกษตรทำได้ 11,053 ล้านบาท หรือราว 30%** — ขณะที่การสำรวจภาวะการทำงานปีเดียวกันพบว่าผู้มีงานทำในภาคเกษตรเฉลี่ยราว 82,701 คน หรือราว 47% ของผู้มีงานทำทั้งหมด
- **ทะเบียนราษฎรของพะเยาลดจาก 482,645 คนในปี 2558 เหลือ 451,964 คนในปี 2568 หรือราว 6.4%** — ทุกอำเภอลดลง ยกเว้นภูซางที่เพิ่มราว 0.8% อำเภอเมืองพะเยาลดเร็วที่สุดที่ราว 9%
- **GPP ต่อหัวเพิ่มจาก 80,303 บาทในปี 2557 เป็น 100,588 บาทในปี 2565** — และเงินฝากในสถาบันการเงินของจังหวัดเพิ่มจาก 14,017 เป็น 20,818 ล้านบาทในปี 2566 จังหวัดมีคนน้อยลงแต่เงินต่อคนมากขึ้น ธุรกิจจึงควรเลือกลูกค้าให้แคบและตรงขึ้น

เศรษฐกิจและประชากรพะเยาเป็นภาพของจังหวัดขนาดเล็กที่คนส่วนใหญ่ยังทำเกษตร แต่รายได้ของจังหวัดมาจากภาคบริการ การค้า และภาครัฐมากกว่า เจ้าของกิจการที่มองพะเยาจากยอดประชากรหรือ GPP รวมอย่างเดียวจะเห็นตลาดเล็กที่โตช้า ส่วนคนที่แยกดูว่าเงินมาจากสาขาไหนและคนอยู่อำเภอไหนจะเห็นกลุ่มลูกค้าที่ชัดกว่า

บทนี้ใช้ข้อมูลสามชุดที่จังหวัดพะเยาเปิดไว้ในบัญชีข้อมูลภาครัฐ คือ GPP ที่สภาพัฒน์คำนวณ การสำรวจภาวะการทำงานของสำนักงานสถิติจังหวัด และตัวเลขเงินฝากสินเชื่อของธนาคารแห่งประเทศไทย แล้วอ่านคู่กับทะเบียนราษฎรรายอำเภอของกรมการปกครอง

## GPP พะเยาเก้าปี ขนาดเศรษฐกิจที่โตช้าแต่ต่อเนื่อง

GPP ที่ยกมาในบทนี้เป็นมูลค่า ณ ราคาประจำปี ยังไม่ได้หักผลของราคาสินค้าที่เปลี่ยนไป และไฟล์ในบัญชีข้อมูลจังหวัดไม่มีตัวเลขรวมของปี 2558 กับ 2561 ส่วนการเทียบสาขาใช้ปีที่ไฟล์มีครบเท่านั้น

[ชุดข้อมูลผลิตภัณฑ์มวลรวมจังหวัด ณ ราคาประจำปี](https://phayao.gdcatalog.go.th/dataset/dataset%5F20%5F01) และชุดข้อมูลรายสาขาในบัญชีข้อมูลจังหวัดพะเยาให้ตัวเลขดังนี้

| รายการ (ล้านบาท)                              | ปี 2557 | ปี 2560 | ปี 2562 | ปี 2565 |
| ---------------------------------------------- | ------- | ------- | ------- | ------- |
| GPP รวม                                        | 33,369  | 36,017  | 36,747  | 36,377  |
| สาขาเกษตร                                     | 13,592  | 11,720  | 11,084  | 11,053  |
| สาขาอุตสาหกรรม                                | 1,443   | 2,329   | 2,452   | 2,827   |
| สาขาขนส่ง สถานที่เก็บสินค้า และการคมนาคม | 482     | 646     | 755     | 952     |
| GPP ต่อหัว (บาทต่อปี)                       | 80,303  | 87,858  | 97,282  | 100,588 |

GPP รวมเพิ่มราว 9% ในแปดปี แต่สาขาเกษตรลดลงราว 19% ขณะที่อุตสาหกรรมและการขนส่งโตเกือบเท่าตัว สัดส่วนของเกษตรใน GPP จึงลดจากราว 41% เหลือราว 30%

### GPP ต่อหัวของพะเยาเพิ่มเพราะอะไร

เพิ่มจากสองทางพร้อมกัน ทางแรกคือ GPP รวมที่ขยับขึ้นช้า ๆ ทางที่สองคือจำนวนคนที่ใช้หารลดลง สภาพัฒน์ใช้ฐานประชากรของตัวเองในการคำนวณ ซึ่งไม่ใช่ตัวเลขทะเบียนราษฎรโดยตรง แต่ทิศทางของทั้งสองชุดตรงกันว่าคนในจังหวัดลดลง GPP ต่อหัวที่เพิ่มจึงไม่ได้แปลว่าทุกครัวเรือนมีรายได้เพิ่มเท่ากัน ร้านค้าควรดูตัวเลขเงินฝากและยอดขายของตัวเองประกอบก่อนสรุปว่ากำลังซื้อโตแค่ไหน

## เกษตรจ้างคนเกือบครึ่ง แต่ทำ GPP ไม่ถึงหนึ่งในสาม

ช่องว่างระหว่างจำนวนคนกับมูลค่าผลผลิตเป็นลักษณะสำคัญที่สุดของเศรษฐกิจพะเยา [การสำรวจภาวะการทำงานของประชากรจังหวัดพะเยา](https://phayao.gdcatalog.go.th/dataset/laborphayao%5F68%5F04) ของสำนักงานสถิติจังหวัดแยกผู้มีงานทำตามอุตสาหกรรมเป็นรายไตรมาส เมื่อเฉลี่ยสี่ไตรมาสของปี 2565 จะได้ดังนี้

| อุตสาหกรรม (ปี 2565)                              | ผู้มีงานทำเฉลี่ย (คน) | สัดส่วน  |
| ------------------------------------------------- | ------------------------- | -------- |
| เกษตรกรรม การป่าไม้ และการประมง               | 82,701                    | 46.7%    |
| การขายส่ง ขายปลีก และซ่อมยานยนต์             | 27,792                    | 15.7%    |
| การก่อสร้าง                                      | 13,820                    | 7.8%     |
| ที่พักแรมและบริการด้านอาหาร                  | 11,780                    | 6.6%     |
| การผลิต                                          | 9,659                     | 5.5%     |
| การบริหารราชการและการประกันสังคมภาคบังคับ | 8,655                     | 4.9%     |
| **ผู้มีงานทำทั้งหมด**                         | **177,158**               | **100%** |

ผลสำรวจรายไตรมาสขึ้นลงได้มากเพราะเป็นการสำรวจตัวอย่าง ปี 2564 สัดส่วนเกษตรอยู่ที่ราว 54.5% และปี 2566 อยู่ที่ราว 45.5% ภาพที่คงเดิมทุกปีคือเกษตรจ้างคนมากที่สุดเกือบครึ่งหนึ่งของจังหวัด

งานในที่พักและร้านอาหารมีคนทำราว 11,780 คน ใกล้กับการก่อสร้างและมากกว่าการผลิตทั้งสาขา ร้านอาหาร ที่พัก และธุรกิจบริการรายเล็กจึงเป็นนายจ้างกลุ่มสำคัญของจังหวัด แม้แต่ละรายจะจ้างคนไม่กี่คน

### คนพะเยาทำงานเป็นลูกจ้างหรือทำงานส่วนตัวมากกว่า

ทำงานส่วนตัวมากกว่า ไฟล์สถานภาพการทำงานของการสำรวจชุดเดียวกันเฉลี่ยปี 2565 ได้ผู้ทำงานส่วนตัวราว 71,551 คน หรือราว 40% และผู้ช่วยธุรกิจในครัวเรือนอีกราว 24% ลูกจ้างเอกชนมีราว 22% ลูกจ้างรัฐบาลราว 12% ส่วนนายจ้างมีไม่ถึง 1% เทียบกับปี 2563 ลูกจ้างเอกชนเพิ่มจากราว 19% ขณะที่ทำงานส่วนตัวลดจากราว 43% ธุรกิจที่ขายให้คนมีรายได้ประจำจึงยังมีฐานลูกค้าเล็กกว่าจังหวัดที่มีโรงงานหรือสำนักงานขนาดใหญ่

### ร้านค้าในพะเยาควรวางแผนขายให้ครัวเรือนเกษตรอย่างไร

ควรวางตามรอบรายได้ของพืชหลักในพื้นที่ ไม่ใช่ตามเดือนเงินเดือนออก ครัวเรือนเกษตรมีเงินก้อนหลังขายผลผลิตแล้วใช้จ่ายน้อยลงช่วงรอเก็บเกี่ยว ร้านขายวัสดุ เครื่องใช้ไฟฟ้า และตัวแทนจำหน่ายรถควรจดยอดขายรายเดือนย้อนหลังสองปีเพื่อดูว่าเดือนไหนขายดีตามรอบเกษตรของอำเภอตัวเอง แล้วเตรียมสต๊อกและโปรโมชันให้ตรงช่วงนั้น

## ประชากรพะเยาสิบปี ลดทุกอำเภอยกเว้นภูซาง

ทะเบียนราษฎรของพะเยาลดลงราว 30,000 คนในสิบปี [ไฟล์สถิติจำนวนประชากรรายตำบลของกรมการปกครอง](https://stat.bora.dopa.go.th/new%5Fstat/webPage/statByYear.php) เมื่อรวมตำบลเป็นอำเภอให้ภาพดังนี้

| อำเภอ           | ธันวาคม 2558 | ธันวาคม 2568 | สิบปี    |
| --------------- | ------------ | ------------ | --------- |
| เมืองพะเยา     | 124,899      | 113,704      | −9.0%     |
| เชียงคำ         | 77,194       | 74,828       | −3.1%     |
| ดอกคำใต้        | 70,405       | 64,947       | −7.8%     |
| ปง              | 52,974       | 50,440       | −4.8%     |
| จุน             | 50,308       | 46,230       | −8.1%     |
| แม่ใจ           | 34,296       | 31,641       | −7.7%     |
| ภูซาง          | 32,114       | 32,358       | +0.8%     |
| ภูกามยาว      | 21,416       | 20,254       | −5.4%     |
| เชียงม่วน       | 19,039       | 17,562       | −7.8%     |
| **รวมจังหวัด** | **482,645**  | **451,964**  | **−6.4%** |

ในช่วงเดียวกันจำนวนบ้านในทะเบียนเพิ่มจาก 183,743 เป็น 207,675 หลัง คนต่อบ้านจึงลดจากราว 2.6 เหลือราว 2.2 คน จำนวนบ้านที่เพิ่มราว 13% ทั้งที่คนลดลง แปลว่ามีครัวเรือนขนาดเล็กเกิดใหม่ต่อเนื่อง ร้านที่ขายของใช้ในบ้าน เฟอร์นิเจอร์ และงานซ่อมบำรุงยังมีลูกค้าใหม่ แม้ยอดคนรวมของจังหวัดจะลดลง

### อำเภอเมืองพะเยาคนลดเร็วที่สุด แปลว่าตลาดในเมืองเล็กลงไหม

ไม่จำเป็น เพราะทะเบียนราษฎรนับคนตามชื่อที่อยู่ในทะเบียนบ้าน นักศึกษาและคนทำงานที่มาอยู่ในเมืองโดยไม่ย้ายชื่อจะไม่อยู่ในตัวเลขนี้ ขณะที่ผู้มาเยือนและผู้มาติดต่อราชการก็ใช้จ่ายในตัวเมืองเป็นหลัก ร้านในอำเภอเมืองควรดูทั้งทะเบียนราษฎรและจำนวนลูกค้าต่อวันของตัวเอง ส่วนร้านในอำเภอรอบนอกที่ขายให้คนในพื้นที่เป็นหลักควรให้น้ำหนักกับตัวเลขทะเบียนมากกว่า

## เงินฝาก สินเชื่อ และประมงน้ำจืด ตัวชี้ที่อ่านคู่กับ GPP

ตัวเลขของธนาคารแห่งประเทศไทยในบัญชีข้อมูลจังหวัดชี้ว่าเงินฝากโตเร็วกว่าสินเชื่อ ขณะที่ข้อมูลของสำนักงานประมงจังหวัดชี้ว่าการจับสัตว์น้ำจืดลดลงต่อเนื่อง

| รายการ                                   | ปีแรกในไฟล์   | ปีล่าสุดในไฟล์ |
| ---------------------------------------- | ---------------- | ----------------- |
| เงินฝากของสถาบันการเงิน (ล้านบาท)  | 14,017 (2557)    | 20,818 (2566)     |
| สินเชื่อของสถาบันการเงิน (ล้านบาท) | 14,736 (2557)    | 15,170 (2566)     |
| ปริมาณการจับสัตว์น้ำจืด (กิโลกรัม)  | 2,526,430 (2557) | 346,360 (2567)    |
| มูลค่าการจับสัตว์น้ำจืด (พันบาท)   | 151,047 (2557)   | 24,057 (2567)     |

เงินฝากเพิ่มราว 49% ในเก้าปี ขณะที่สินเชื่อเพิ่มเพียงราว 3% ส่วนปริมาณสัตว์น้ำจืดที่จับได้ในปี 2567 เหลือราวหนึ่งในเจ็ดของปี 2557

### เงินฝากโตแต่สินเชื่อนิ่ง ร้านในพะเยาควรตั้งเงื่อนไขชำระเงินอย่างไร

ควรเปิดทางจ่ายเงินหลายแบบแต่ไม่ต้องพึ่งการผ่อนเป็นหลัก ยอดเงินฝากที่เพิ่มบอกว่ามีคนในจังหวัดที่มีเงินเก็บพอจ่ายสินค้าราคาสูงได้ ส่วนสินเชื่อที่แทบไม่เพิ่มบอกว่าคนในจังหวัดไม่ได้กู้เพิ่มมากนัก ร้านที่ขายสินค้าชิ้นใหญ่ควรตั้งราคาจ่ายสดให้เห็นชัด มีส่วนลดสำหรับการจ่ายครั้งเดียว ส่วนการผ่อนให้เป็นทางเลือกรองของร้าน ตัวเลขนี้เป็นยอดรวมทั้งจังหวัด ไม่ได้แยกว่าเงินฝากอยู่ในมือครัวเรือนกลุ่มไหน

### ปริมาณปลาที่จับได้ลดลง กระทบธุรกิจแบบไหนบ้าง

กระทบธุรกิจที่ใช้ปลาน้ำจืดจากแหล่งน้ำในจังหวัดเป็นวัตถุดิบหลัก เช่นร้านอาหารที่ขายเมนูปลาจากกว๊านและผู้แปรรูปปลาในพื้นที่ ไฟล์ของสำนักงานประมงจังหวัดไม่ได้ระบุสาเหตุที่ปริมาณลดลง ธุรกิจจึงควรตรวจแหล่งวัตถุดิบของตัวเองและเตรียมแหล่งสำรอง เช่นปลาจากบ่อเลี้ยง ก่อนนำเรื่องปลาในท้องถิ่นไปใช้เป็นจุดขายหลักในการตลาด

## เลือกทำเลในพะเยาจากตัวเลขหลายชุด

ตัวเลขชุดเดียวบอกได้ไม่ครบว่าร้านควรอยู่ที่ไหน ลำดับที่ใช้ได้ในจังหวัดขนาดนี้คือ

1. ดูทะเบียนราษฎรรายอำเภอและรายตำบลปีล่าสุดเทียบกับห้าปีก่อน
2. ดูว่าอำเภอนั้นพึ่งเกษตรแค่ไหน เพื่อวางรอบขายตามรอบรายได้
3. นับร้านประเภทเดียวกันที่อยู่ในระยะที่ลูกค้าขับรถมาถึงได้
4. ตรวจว่าคนในพื้นที่ค้นหาสินค้าหรือบริการของร้านทางออนไลน์ด้วยคำอะไร
5. เปิดขายแบบทดลองหรือขายออนไลน์ก่อน แล้วค่อยลงทุนหน้าร้านเมื่อยอดสั่งซ้ำนิ่ง

ผู้มาเยือนที่เป็นลูกค้าอีกกลุ่มของร้านในเมืองพะเยาอยู่ใน[เที่ยวพะเยา ปี 2568 รายได้ 2,824 ล้าน ต่างชาติไม่ถึง 4%](https://phygital.co.th/insights/phayao-kwan-phayao-tilok-aram-lakeside-life-tourism) และนักศึกษาที่อยู่ในเมืองโดยไม่ย้ายทะเบียนอยู่ใน[เจาะทำเลพะเยา หอพักรอบ ม.พะเยากับ พ.ร.บ.หอพัก 2558](https://phygital.co.th/insights/phayao-kwan-phayao-university-town-location) จังหวัดภาคเหนือที่มีโครงสร้างเศรษฐกิจต่างกันอ่านเทียบได้จาก[เศรษฐกิจลำพูน การผลิตครึ่งหนึ่งของ GPP ร้านอาหารไม่ถึง 1%](https://phygital.co.th/insights/lamphun-economy-industrial-gpp-per-capita-paradox) และจังหวัดที่คนสูงวัยเป็นสัดส่วนใหญ่อยู่ใน[ประชากรลำปาง สังคมสูงวัยอันดับหนึ่งของประเทศปี 2568](https://phygital.co.th/insights/lampang-aging-population-silver-market-purchasing-power)

## สรุป

พะเยามี GPP 36,377 ล้านบาทในปี 2565 เกษตรทำได้ราว 30% แต่จ้างผู้มีงานทำราว 47% ทะเบียนราษฎรลดราว 6.4% ในสิบปีและลดทุกอำเภอยกเว้นภูซาง ขณะที่ GPP ต่อหัวและเงินฝากเพิ่มขึ้น ธุรกิจในจังหวัดนี้จึงควรเลือกกลุ่มลูกค้าให้ชัด วางรอบขายตามรายได้ของครัวเรือนเกษตร และทำให้ร้านถูกค้นเจอโดยคนที่ตั้งใจหาสินค้านั้นอยู่แล้ว

## คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

### บัญชีข้อมูลของจังหวัดพะเยาระบุ GPP ไว้เท่าไร

ไฟล์ในบัญชีข้อมูลจังหวัดพะเยาระบุ GPP ณ ราคาประจำปี 2565 ไว้ 36,377 ล้านบาท และ GPP ต่อหัว 100,588 บาทต่อปี ตัวเลขนี้มาจากสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สภาพัฒน์เผยแพร่ตัวเลขปีที่ใหม่กว่านี้ในเอกสารของตัวเอง ผู้ที่ใช้เทียบกับจังหวัดอื่นควรใช้ปีเดียวกันทุกจังหวัด

### ประชากรพะเยาตามทะเบียนราษฎรปี 2568 มีเท่าไร

451,964 คน ณ ธันวาคม 2568 เป็นชาย 218,714 คน และหญิง 233,250 คน มีบ้านในทะเบียน 207,675 หลัง อำเภอเมืองพะเยามีคนมากที่สุดที่ 113,704 คน ส่วนเชียงม่วนมีน้อยที่สุดที่ 17,562 คน

### อาชีพหลักของคนพะเยาคืออะไร

ผลสำรวจภาวะการทำงานปี 2565 ชี้ว่าเกษตรกรรม การป่าไม้ และการประมงจ้างผู้มีงานทำมากที่สุดราว 47% รองลงมาคือการขายส่งขายปลีกราว 16% และการก่อสร้างราว 8% สัดส่วนนี้ขยับได้ทุกไตรมาสเพราะเป็นผลจากการสำรวจตัวอย่าง

### เปิดร้านในพะเยาควรเลือกอำเภอไหน

ขึ้นกับว่าร้านขายให้ใคร ร้านที่พึ่งผู้มาเยือนและคนทำงานในเมืองควรอยู่อำเภอเมือง ร้านที่ขายของใช้ประจำวันให้คนในพื้นที่ควรดูอำเภอที่คนลดช้า เช่นภูซาง เชียงคำ และปง แล้วเทียบกับจำนวนร้านคู่แข่งในตำบลนั้นก่อนตัดสินใจ

### ทำไมเงินฝากในพะเยาเพิ่มเร็วกว่าสินเชื่อ

ไฟล์ของธนาคารแห่งประเทศไทยในบัญชีข้อมูลจังหวัดรายงานเพียงยอดคงค้าง ไม่ได้อธิบายเหตุผล สิ่งที่อ่านได้คือเงินที่อยู่ในบัญชีของคนและกิจการในจังหวัดเพิ่มขึ้น ขณะที่การกู้เพื่อลงทุนหรือใช้จ่ายแทบไม่เพิ่ม ธุรกิจที่ขายสินค้าราคาสูงจึงควรเตรียมทั้งทางเลือกจ่ายเงินสดและผ่อนชำระ

### คนต่อบ้านในพะเยาที่ลดลงมีผลกับการขายอย่างไร

ทะเบียนปี 2568 มีคนราว 2.2 คนต่อบ้าน จากราว 2.6 คนในปี 2558 บ้านที่คนน้อยลงซื้อของครั้งละน้อยลง ร้านขายของใช้ประจำวันจึงควรเพิ่มขนาดบรรจุเล็กและชุดสินค้าสำหรับหนึ่งถึงสองคน ส่วนธุรกิจบริการถึงบ้าน เช่นซ่อมบำรุงและส่งอาหาร มีโอกาสกับบ้านที่มีผู้สูงอายุอยู่ลำพัง

### ธุรกิจในพะเยาทำการตลาดออนไลน์กับทีมจากเชียงใหม่ได้ไหม

ได้ งานวางหน้าเว็บ เนื้อหา และการวัดผลทำร่วมกันทางออนไลน์ได้ทั้งหมด ทีมของ PHYGITAL AGENCY อยู่เชียงใหม่ซึ่งเดินทางถึงพะเยาได้ในวันเดียว จึงนัดลงพื้นที่ถ่ายภาพร้านหรือสัมภาษณ์ลูกค้าเมื่องานต้องใช้

## ในจังหวัดที่คนในทะเบียนลดลงทุกปี ร้านที่ลูกค้าหาเจอเองได้เปรียบร้านที่รอคนเดินผ่าน

PHYGITAL AGENCY ช่วยธุรกิจในพะเยาวางหน้าเว็บ เนื้อหา และข้อมูลร้านให้ตรงกับคำที่คนในจังหวัดใช้ค้นหา พร้อมรายงานผลรายเดือนที่เจ้าของร้านอ่านเข้าใจได้เอง

- [นัดประชุมผ่าน Google Meet](https://calendar.app.google/DotQdE7Ca8LZG6Us5)
- [เพิ่มเพื่อนใน LINE](https://lin.ee/J8Qq8Do)