# ใช้ AI กับข้อมูลลูกค้า แนวทาง สคส. ให้เช็กอะไรบ้าง

> ที่มา: https://phygital.co.th/insights/pdpc-ai-guideline-business-checklist · เผยแพร่ 19 พฤศจิกายน 2569 · อ่าน 16 นาที · โดย PARANATH PANARATANA

แนวทาง สคส. เรื่อง PDPA กับ AI ให้ธุรกิจที่ใช้ AI สำเร็จรูปเช็ก 9 ข้อ ตั้งแต่สัญญากับผู้ให้บริการ นโยบายพนักงาน จนถึงบันทึก Log ที่ใช้แจ้งเหตุใน 72 ชั่วโมง

## Key Takeaways

- **ธุรกิจที่ซื้อ AI สำเร็จรูปมาใช้กับข้อมูลลูกค้า ยังเป็นผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลเอง** — ตารางหน้า 25 ของแนวทาง สคส. ระบุว่าผู้ใช้งานระบบ AI แบบสำเร็จรูปเป็นผู้ตัดสินใจกำหนดวัตถุประสงค์ ส่วนผู้ให้บริการที่นำข้อมูลลูกค้าไปฝึกโมเดลของตัวเองจะเปลี่ยนสถานะเป็นผู้ควบคุมข้อมูลอีกรายหนึ่ง
- **ภาคผนวก ข. ให้รายการตรวจ 9 ข้อใน 5 หมวดสำหรับการใช้ AI** — เริ่มจากตรวจมาตรฐานของผู้ให้บริการ ทำ DPIA ในกรณีเสี่ยงสูง ออกนโยบายการใช้งานให้พนักงาน ทำข้อตกลงประมวลผลข้อมูลตามมาตรา 40 ไปจนถึงตั้งค่าบันทึก Log ที่ใช้สืบสวนย้อนหลังได้
- **ตัวแนวทางเป็นคำแนะนำ ส่วนหน้าที่หลายข้อในแนวทางมาจากตัวบท PDPA ที่บังคับใช้อยู่แล้ว** — เช่น การแจ้งเหตุละเมิดภายใน 72 ชั่วโมงตามมาตรา 37 (4) และการแจ้งวัตถุประสงค์ตามมาตรา 21 กับ 23

ธุรกิจที่เปิดให้ทีมใช้แชตบอท AI ตอบลูกค้า ใช้ AI ในระบบ CRM สรุปประวัติการซื้อ หรือปล่อยให้พนักงานวางข้อความของลูกค้าลงเครื่องมือ AI เพื่อร่างคำตอบ ต้องมีคนในบริษัทที่ตอบได้ว่าข้อมูลลูกค้าที่ส่งเข้าไปไปอยู่ที่ไหน ใครรับผิดชอบ และถ้าข้อมูลรั่วต้องทำอะไรภายในกี่ชั่วโมง คำถามเหล่านี้มีคำตอบที่เป็นทางการมากขึ้นแล้ว หลังสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (สคส.) เผยแพร่แนวทางเรื่อง AI ฉบับ version 1.0 บทนี้สรุปเฉพาะส่วนที่ธุรกิจซึ่ง "ใช้" AI ต้องเช็ก ไม่รวมส่วนที่เขียนให้บริษัทที่พัฒนาโมเดลเอง

เอกสารชื่อ [แนวทางการดำเนินการด้านการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลเกี่ยวกับการพัฒนาและการใช้งานเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ version 1.0](https://www.pdpc.or.th/wp-content/uploads/2026/10/-2.pdf) ยาว 80 หน้า จัดทำโดย สคส. ร่วมกับสำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ และเผยแพร่บนเว็บไซต์ สคส. ในเดือนตุลาคม 2569 หน้า 4 ระบุฐานอำนาจตามมาตรา 16 (3) และวางสถานะของเอกสารไว้เป็นคำแนะนำชั้นต้น ซึ่งไม่ผูกพันการพิจารณาความผิด ทีมฟิจิทัลเปิดอ่านไฟล์เมื่อ 23 ตุลาคม 2569 เลขหน้าในบทนี้ตรงกับเลขที่พิมพ์ในเอกสาร

## แนวทางฉบับนี้ครอบคลุมการใช้ AI แบบไหนในบริษัท

แนวทางครอบคลุมการใช้ AI ทุกครั้งที่บริษัทนำข้อมูลส่วนบุคคลเข้าไปประมวลผลเพื่อการค้า ไม่ว่าจะเป็นระบบ Analytic AI, Generative AI หรือ Agentic AI ตามที่บทสรุปผู้บริหารหน้า 6 ระบุ ส่วนคนที่ใช้ AI จัดการเรื่องของตัวเองหรือคนในบ้านอยู่นอก PDPA ตามมาตรา 4 (1)

หน้า 21 ยกตัวอย่างการใช้ในองค์กรที่อยู่ภายใต้ PDPA ไว้สามด้าน ได้แก่

1. **ฝ่ายบุคคล** นำประวัติผู้สมัครงานจำนวนมากเข้าระบบ AI เพื่อคัดกรองและจัดอันดับผู้สมัคร
2. **ฝ่ายการตลาดและบริการลูกค้า** นำประวัติการซื้อสินค้าและพฤติกรรมการใช้งานเว็บไซต์ของลูกค้าไปวิเคราะห์ความสนใจ หรือใช้ AI Chatbot สนทนาและเก็บข้อมูลเพื่อให้บริการลูกค้า
3. **งานภายในองค์กร** พนักงานนำข้อมูลส่วนตัวของลูกค้า ข้อมูลการค้า หรือรายงานการประชุม ป้อนเป็นคำสั่งลงแพลตฟอร์ม Generative AI สาธารณะ เพื่อให้ช่วยสรุปรายงานหรือร่างอีเมล

ตัวอย่างที่สามตรงกับการใช้งานในบริษัทขนาดเล็กมากที่สุด หน้าเดียวกันระบุว่าการกระทำแบบนี้ถือเป็นการประมวลผลขององค์กร และองค์กรต้องมีมาตรการควบคุมความเสี่ยง

### พนักงานใช้บัญชี AI ส่วนตัวทำงานของบริษัท นับเป็นความรับผิดชอบของบริษัทไหม?

นับ เพราะข้อมูลที่พนักงานวางลงไปเป็นข้อมูลลูกค้าที่บริษัทเก็บมาเพื่อทำธุรกิจ ข้อยกเว้นตามมาตรา 4 (1) ใช้กับการใช้ข้อมูลเพื่อตัวเองหรือครอบครัวเท่านั้น หน้า 21 ของแนวทางจัดกรณีพนักงานป้อนข้อมูลลูกค้าลงแพลตฟอร์มสาธารณะไว้ในกลุ่มที่องค์กรต้องรับผิดชอบโดยตรง บัญชีจะเป็นของใครจึงไม่เปลี่ยนสถานะนี้

## ร้านกับผู้ให้บริการ AI ใครรับผิดชอบข้อมูลลูกค้า

บริษัทที่ซื้อหรือสมัครใช้ AI สำเร็จรูป (Off-the-shelf) แล้วป้อนข้อมูลลูกค้าเข้าไป ยังถือสถานะผู้ควบคุมข้อมูล ตารางหน้า 25 อธิบายด้วยตัวอย่างบริษัทที่นำ AI สำเร็จรูปมาคัดกรองใบสมัครงาน ว่าองค์กรเป็นผู้ตัดสินใจกำหนดวัตถุประสงค์และวิธีการ จึงต้องรับหน้าที่ของผู้ควบคุมข้อมูลเต็มรูปแบบ

ผู้ให้บริการ AI ทั่วไปมีสถานะผู้ประมวลผล คือทำตามคำสั่งของบริษัท แต่ตารางเดียวกันเขียนข้อยกเว้นไว้ ถ้าเงื่อนไขการให้บริการเปิดทางให้เอาข้อมูลที่ลูกค้าป้อน (Prompt) ไปฝึกหรือปรับปรุงโมเดลของผู้ให้บริการเอง ในส่วนกิจกรรมนั้นผู้ให้บริการจะกลายเป็นผู้ควบคุมข้อมูลอีกรายหนึ่ง เพราะใช้ข้อมูลเพื่อวัตถุประสงค์ของตัวเอง บทสรุปผู้บริหารหน้า 6 ย้ำว่าบทบาทดูจากอำนาจตัดสินใจในวัตถุประสงค์และวิธีการ ไม่ดูจากชื่อบทบาททางเทคนิค

| สถานการณ์                                                             | สถานะของบริษัทผู้ใช้           | สถานะของผู้ให้บริการ AI                     |
| --------------------------------------------------------------------- | ---------------------------------- | ----------------------------------------------- |
| ใช้ AI สำเร็จรูปกับข้อมูลลูกค้าตามวัตถุประสงค์ของบริษัท        | ผู้ควบคุมข้อมูล                  | ผู้ประมวลผลข้อมูล                            |
| เงื่อนไขบริการให้ผู้ให้บริการนำ Prompt ไปฝึกโมเดลของตัวเอง | ผู้ควบคุมข้อมูล                  | ผู้ควบคุมข้อมูลอีกรายในส่วนการฝึกโมเดล |
| จ้างบริษัทภายนอกพัฒนา AI ให้ตามสัญญา                             | ผู้ควบคุมข้อมูล รับผิดชอบหลัก | ผู้ประมวลผลข้อมูล รับผิดตามมาตรา 40       |

ที่มา: ทีมฟิจิทัลจัดตารางจากตารางหน้า 25 และคำถามที่พบบ่อยข้อ 5.1 หน้า 69 ของแนวทาง สคส.

### ผู้ให้บริการเอาแชตลูกค้าไปฝึกโมเดล ร้านต้องทำอะไร?

เปิดเงื่อนไขการให้บริการก่อนว่ามีข้อนี้ไหม แล้วเลือกแพ็กเกจหรือการตั้งค่าที่ปิดการนำข้อมูลไปฝึกโมเดล ถ้าปิดไม่ได้ ร้านต้องถือว่าข้อมูลลูกค้าถูกส่งต่อให้ผู้ควบคุมข้อมูลอีกราย ซึ่งต้องมีฐานทางกฎหมายรองรับและต้องแจ้งลูกค้า กรณีหลบเลี่ยงยากแบบนี้คือเหตุผลที่หน้า 47 แนะนำให้ระบุในสัญญาว่าห้ามผู้ให้บริการนำข้อมูลของบริษัทไปสอนโมเดลโดยไม่ได้รับอนุญาต

## สัญญากับผู้ให้บริการ AI ต้องมีอะไรบ้าง

ภาคผนวก ข. หน้า 63 แยกงานด้านผู้ให้บริการไว้สองข้อ ข้อแรกคือการตรวจมาตรฐานผู้ให้บริการ (Vendor Due Diligence) ว่าความมั่นคงปลอดภัยของผู้ให้บริการสอดคล้องกับประกาศคณะกรรมการฯ เรื่องมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2565 หรือไม่ ข้อที่สองคือการทำ DPA (Data Processing Agreement) ตามมาตรา 40 โดยเขียนห้ามผู้ให้บริการใช้ข้อมูลส่วนบุคคลขององค์กรเกินกว่าที่ตกลงกัน

หน้า 47 เพิ่มรายละเอียดที่ DPA ของงาน AI ควรมีมากกว่าสัญญาซอฟต์แวร์ทั่วไป

1. **ขอบเขตบทบาทและหน้าที่** ของแต่ละฝ่าย รวมถึงการแจ้งเหตุละเมิด
2. **ข้อห้ามนำข้อมูลไปใช้นอกวัตถุประสงค์** ที่ตกลงกัน
3. **วิธีลบหรือทำลายข้อมูลเมื่อสิ้นสุดสัญญา** รวมถึงข้อมูลที่ค้างอยู่ในหน่วยความจำของโมเดล (Model Weights) หรือฐานข้อมูลเวกเตอร์ (Vector Database)

คำถามที่พบบ่อยข้อ 4.4 หน้า 69 ยังแนะนำให้กำหนดมาตรการห้ามผู้ให้บริการนำข้อมูลไปใช้ฝึกโมเดลต่อ (Zero-retention policy) และหลีกเลี่ยงการส่งข้อมูลส่วนบุคคลทางตรงผ่าน API ถ้าไม่จำเป็น

### ผู้ให้บริการ AI อยู่ต่างประเทศ ต้องเช็กอะไรเพิ่ม?

เช็กว่าข้อมูลแค่ผ่านโครงข่ายหรือถูกเก็บไว้ที่ศูนย์ข้อมูลในต่างประเทศ หน้า 39 แยกสองกรณีนี้ไว้ ถ้าข้อมูลเพียงผ่านโครงข่ายระหว่างทางโดยไม่มีบุคคลภายนอกเข้าถึง ไม่นับเป็นการส่งหรือโอนไปต่างประเทศ ถ้าผู้ให้บริการเก็บหรือใช้ข้อมูลในศูนย์ข้อมูลต่างประเทศ ถือเป็นการส่งหรือโอน ซึ่งต้องทำตามมาตรา 28 มาตรา 29 และประกาศที่เกี่ยวข้อง

## นโยบายการใช้งานสำหรับพนักงานและ Shadow AI

บริษัทควรมีนโยบายการใช้เทคโนโลยี AI ที่ยอมรับได้ (Acceptable Use Policy: AUP) ที่เขียนข้อห้ามชัดเจน หน้า 46 ยกข้อห้ามที่ควรมีเป็นตัวอย่าง คือห้ามนำข้อมูลส่วนบุคคลของลูกค้าใส่ใน Prompt ของ Chatbot สาธารณะ และให้จัดฝึกอบรมให้พนักงานเข้าใจความเสี่ยงเฉพาะของ AI สองเรื่อง ได้แก่ การสร้างข้อมูลที่ไม่ถูกต้อง (Hallucination) และการโจมตีผ่านชุดคำสั่ง (Prompt Injection)

กล่องข้อแนะนำสำหรับผู้บริหารหน้า 47 เขียนสั้นกว่านั้น ให้ออกระเบียบคุมพนักงาน ห้ามบุคลากรแอบนำ AI ส่วนตัว (Shadow AI) มาเชื่อมกับข้อมูลบริษัท และระบุในสัญญากับคู่ค้าที่เป็นผู้ให้บริการ AI ว่าห้ามนำข้อมูลของบริษัทไปสอนโมเดลโดยไม่ได้รับอนุญาต

การจำกัดสิทธิ์เป็นอีกส่วนของนโยบาย หน้า 46 แนะนำหลักให้สิทธิเท่าที่จำเป็น (Principle of Least Privilege) โดยผู้ใช้งานทั่วไปควรเข้าถึงได้เฉพาะฟังก์ชันการใช้งานและผลลัพธ์ตามขอบเขตงาน ไม่เข้าถึงฐานข้อมูลที่ใช้ฝึกหรือโครงสร้างเบื้องหลังของโมเดล

### Shadow AI คืออะไร?

Shadow AI คือเครื่องมือ AI ที่พนักงานนำมาใช้กับงานของบริษัทเองโดยที่บริษัทไม่ได้อนุมัติหรือไม่รู้ เช่น บัญชีแชตบอทส่วนตัว ส่วนเสริมในเบราว์เซอร์ หรือแอปถอดเสียงประชุม ความเสี่ยงอยู่ที่ข้อมูลลูกค้าออกจากระบบของบริษัทไปอยู่ภายใต้เงื่อนไขที่บริษัทไม่เคยตกลง และบริษัทตามไปลบหรือตอบคำขอของลูกค้าไม่ได้ แนวทางหน้า 47 ให้ผู้บริหารออกระเบียบห้ามไว้ล่วงหน้า

## วัตถุประสงค์เดิมของข้อมูลกับประกาศความเป็นส่วนตัว

ข้อมูลลูกค้าที่เก็บมาเพื่อเรื่องหนึ่ง จะนำไปใช้กับ AI เพื่ออีกเรื่องหนึ่งได้เมื่อแจ้งวัตถุประสงค์ใหม่ก่อน หน้า 38 อธิบายว่ามาตรา 21 ผูกการใช้ข้อมูลไว้กับวัตถุประสงค์ที่บอกลูกค้าตอนเก็บ และเรียกการนำข้อมูลเดิมไปใช้งานใหม่ว่า Re-purposing ซึ่งเป็นความท้าทายสำคัญของงาน AI

ภาคผนวก ข. หน้า 64 จึงให้ปรับปรุงประกาศความเป็นส่วนตัว (Privacy Notice) ให้ครอบคลุมบริบทการใช้ AI ตามมาตรา 23 รวมถึงแจ้งว่าบริษัทใช้ AI ในการประมวลผล สร้างเนื้อหา หรือโต้ตอบกับลูกค้า

ฐานทางกฎหมายเป็นอีกเรื่องที่ต้องตัดสินก่อนเปิดใช้ บทสรุปผู้บริหารหน้า 6 เขียนว่าความยินยอมควรเป็นทางเลือกสุดท้าย องค์กรควรวิเคราะห์ฐานตามมาตรา 24 หรือมาตรา 26 ให้ครบก่อน ถ้าใช้ฐานประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมาย ต้องทำการประเมิน (Legitimate Interest Assessment: LIA) ประกอบ เพราะการพึ่งความยินยอมฐานเดียวสร้างความเสี่ยงเมื่อลูกค้าถอนความยินยอม

### เอาแชตลูกค้าเก่ามาสอนแชตบอท AI ตัวใหม่ได้ไหม?

ทำได้เมื่อแจ้งวัตถุประสงค์ใหม่ให้ลูกค้าทราบ หรือทำข้อมูลให้เป็นข้อมูลนิรนามก่อน กล่องตัวอย่างหน้า 38 ใช้กรณีนี้ตรง ๆ คือบันทึกเสียงหรือข้อความแชตที่เก็บมาเพื่อแก้ปัญหาและปรับปรุงบริการ ถ้าจะนำไปฝึกโมเดลสำหรับผลิตภัณฑ์ใหม่อย่าง Generative AI Chatbot ถือเป็นวัตถุประสงค์ที่แตกต่างจากเดิม ข้อพึงปฏิบัติหน้าเดียวกันยังให้บันทึกการเปลี่ยนวัตถุประสงค์ลงในบันทึกรายการตามมาตรา 39 ด้วย

## กรณีที่ต้องทำ DPIA และให้คนตรวจผลของ AI

ภาคผนวก ข. ให้ทำการประเมินผลกระทบด้านการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (DPIA) โดยเฉพาะในกรณีที่ใช้ AI เพื่อการตัดสินใจอัตโนมัติ (Automated Decision-Making) หรือเก็บรวบรวม ใช้ เปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลอ่อนไหวหรือข้อมูลผู้เยาว์จำนวนมาก คำถามที่พบบ่อยข้อ 6.1 หน้า 69 เพิ่มกรณีการวิเคราะห์ทำนายพฤติกรรมหรือลักษณะเฉพาะของบุคคล (Profiling)

เมื่อผลของ AI กระทบสิทธิของลูกค้า เช่น การอนุมัติสินเชื่อหรือการคัดเลือกผู้สมัครงาน หน้า 39 ให้มีช่องทางทบทวนโดยมนุษย์ที่มีความหมาย (Meaningful Human Review) ซึ่งมีสามเงื่อนไข

1. **ผู้ทบทวนพิจารณาข้อมูลเพิ่ม** นอกเหนือจากผลที่ระบบให้มา
2. **ผู้ทบทวนมีอำนาจกลับคำตัดสิน** ของระบบได้จริง
3. **ผู้ทบทวนผ่านการฝึกอบรม** ให้รู้เท่าทันความเสี่ยงจากการคล้อยตามระบบ (Automation Bias)

หน้าเดียวกันระบุว่าการให้คนกดยืนยันผลของระบบเพียงอย่างเดียว (Rubber-stamping) ไม่นับเป็นการทบทวนที่มีความหมาย

### แชตบอทที่ตอบคำถามเรื่องสินค้าต้องทำ DPIA ไหม?

แชตบอทที่ตอบเรื่องสินค้า ราคา และเวลาเปิดร้าน โดยไม่ตัดสินเรื่องที่กระทบสิทธิของลูกค้า ไม่อยู่ในตัวอย่างกรณีเสี่ยงสูงที่ภาคผนวก ข. และคำถามที่พบบ่อยข้อ 6.1 ยกไว้ แต่ถ้าบอทเก็บข้อมูลสุขภาพ ข้อมูลเด็ก หรือคัดลูกค้าว่าใครได้สิทธิ์อะไร ควรทำ DPIA ก่อนเปิดใช้ ตัวอย่างงานแชตบอทที่เก็บข้อมูลอ่อนไหวมีอยู่ใน[Chatbot คลินิกกับ PDPA มาตรา 26 ใครรับผิดชอบข้อมูลสุขภาพ](https://phygital.co.th/insights/chatbot-clinic-pdpa-health-data-agency/)

## บันทึก Log ก่อนวันที่ต้องแจ้งเหตุใน 72 ชั่วโมง

มาตรา 37 (4) ให้บริษัทแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลต่อ สคส. ไม่เกิน 72 ชั่วโมงหลังรู้เรื่อง และจะประเมินเหตุได้ทันเวลาก็ต่อเมื่อมีบันทึกการใช้งานไว้ก่อน ภาคผนวก ข. หน้า 64 ให้ตั้งค่าระบบบันทึก Log ที่ครอบคลุม Metadata ที่จำเป็นต่อการสืบสวน ได้แก่ Prompt Input, Model Version, System Prompt และ Output

คำถามที่พบบ่อยข้อ 4.3 หน้า 69 ระบุว่าการโจมตีแบบ Prompt Injection ที่ทำให้ระบบ AI เปิดเผยข้อมูลของผู้อื่นออกมาโดยไม่ได้รับอนุญาต อาจเป็นเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล องค์กรต้องประเมินความเสี่ยงและแจ้งเหตุถ้าเข้าเงื่อนไขมาตรา 37 (4) ข้อ 4.2 หน้าเดียวกันเพิ่มว่า ถ้า AI สร้างข้อมูลเท็จเกี่ยวกับบุคคล อาจขัดหลักความถูกต้องของข้อมูลตามมาตรา 35

หน้า 7 ของแนวทางสรุปเรื่องทั้งหมดในบทนี้เป็นหกคำถามที่ผู้บริหารควรถามฝ่ายจัดการก่อนอนุมัติโครงการ AI

| ข้อ | คำถามจากหน้า 7                                                                                            | หัวข้อในบทนี้                |
| --- | ----------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------- |
| 1   | บริษัทเป็นผู้ควบคุมหรือผู้ประมวลผล และสัญญากับผู้ให้บริการห้ามนำข้อมูลไปฝึกโมเดลหรือไม่ | บทบาทและสัญญา                 |
| 2   | ใช้ฐานทางกฎหมายอะไร ถ้าใช้ฐานประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมายมี LIA หรือไม่                            | วัตถุประสงค์และฐานทางกฎหมาย |
| 3   | โครงการเข้าเกณฑ์ความเสี่ยงสูงที่ต้องทำ DPIA หรือไม่                                                | DPIA                            |
| 4   | มีมนุษย์ที่มีอำนาจกลับคำตัดสินของระบบในจุดที่กระทบสิทธิหรือไม่                              | คนตรวจผลของ AI               |
| 5   | มีช่องทางตอบสนองการใช้สิทธิของเจ้าของข้อมูลหรือไม่                                              | สิทธิของลูกค้า                |
| 6   | มี Log และแผนเผชิญเหตุที่แจ้ง สคส. ได้ทันใน 72 ชั่วโมงหรือไม่                                      | บันทึก Log                      |

ข้อ 5 เป็นเรื่องที่ลูกค้าขอดู ขอลบ หรือขอแก้ข้อมูลของตัวเอง หลักการตอบคำขอแต่ละแบบในระบบการตลาดอยู่ใน[PDPA กับการตลาด ลูกค้าขอดู ขอลบ ขอระงับข้อมูลต้องทำอะไร](https://phygital.co.th/insights/pdpa-digital-marketing-guide/) ส่วนกรณีที่ลูกค้าขอลบข้อมูลที่เคยพิมพ์ให้แชตบอท AI อยู่ใน[ลูกค้าขอลบข้อมูลจากแชตบอท AI ร้านต้องทำอะไร](https://phygital.co.th/insights/delete-customer-data-ai-chatbot-pdpa/)

## ไล่รายชื่อเครื่องมือ AI ที่รับข้อมูลลูกค้าอยู่

รายการตรวจทั้ง 9 ข้อจะทำได้ก็ต่อเมื่อบริษัทรู้ว่ามีเครื่องมือ AI ตัวไหนรับข้อมูลลูกค้าอยู่บ้าง ลำดับงานที่เริ่มได้ภายในสัปดาห์นี้มีห้าขั้น

1. **ทำรายชื่อเครื่องมือ** ถามแต่ละทีมว่าใช้แชตบอท AI ใน CRM ใน LINE OA ในโปรแกรมประชุม หรือบัญชี AI ส่วนตัวกับงานอะไร
2. **เปิดเงื่อนไขการให้บริการของแต่ละเครื่องมือ** ดูว่าข้อมูลที่ส่งเข้าไปถูกใช้ฝึกโมเดลของผู้ให้บริการไหม และถูกเก็บในประเทศไหน
3. **ทำ DPA กับผู้ให้บริการที่รับข้อมูลลูกค้า** โดยเขียนเรื่องการลบข้อมูลเมื่อเลิกใช้ไว้ด้วย
4. **ออกนโยบายการใช้งานหนึ่งฉบับ** บอกว่าเครื่องมือไหนอนุมัติแล้ว และข้อมูลแบบไหนห้ามวางลงไป
5. **แก้ประกาศความเป็นส่วนตัว** ให้บอกลูกค้าว่าบริษัทใช้ AI กับข้อมูลของเขาในเรื่องใด

พนักงานที่ใช้ AI ฟรีจากโครงการของรัฐอยู่แล้วเป็นกรณีที่ควรใส่ในรายชื่อตั้งแต่ขั้นแรก ข้อจำกัดของบัญชีแบบนี้อธิบายไว้ใน[TH-AI Passport ใช้ทำงานได้แค่ไหน ข้อมูลลูกค้าห้ามใส่อะไร](https://phygital.co.th/insights/th-ai-passport-business-use-customer-data/) ส่วนบริษัทที่ติดตั้ง AI ให้ตอบจากเอกสารภายในองค์กร เรื่องการแบ่งสิทธิ์ของ Agent อยู่ใน[สร้าง Custom Corporate AI และ Agent ใครรับผิดเมื่อตอบผิด](https://phygital.co.th/insights/custom-corporate-ai-autonomous-agents-agency/)

## สรุป

แนวทางเรื่อง AI version 1.0 ของ สคส. ฉบับเดือนตุลาคม 2569 เชื่อมหน้าที่ตาม PDPA เข้ากับการใช้ AI ทีละขั้น โดยตัวเอกสารเป็นคำแนะนำที่ไม่บังคับ บริษัทที่ใช้ AI สำเร็จรูปกับข้อมูลลูกค้ายังเป็นผู้ควบคุมข้อมูล ส่วนผู้ให้บริการที่นำ Prompt ไปฝึกโมเดลของตัวเองกลายเป็นผู้ควบคุมอีกราย ภาคผนวก ข. ให้รายการตรวจ 9 ข้อ ได้แก่ ตรวจผู้ให้บริการ ทำ DPIA ในกรณีเสี่ยงสูง ออกนโยบายการใช้งานและห้าม Shadow AI ทำ DPA ตามมาตรา 40 แก้ประกาศความเป็นส่วนตัว ให้คนทบทวนผลที่กระทบสิทธิ เปิดช่องทางใช้สิทธิ เตรียมส่งออกข้อมูล และเก็บ Log ที่ใช้สืบสวนเหตุได้ภายในกรอบ 72 ชั่วโมง

## คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

### ถ้าไม่ทำตามแนวทางฉบับนี้ บริษัทมีความผิดไหม?

หน้า 4 วางสถานะแนวทางไว้เป็นคำแนะนำ ไม่ผูกพันการพิจารณาความผิด แต่หน้าที่หลายข้อที่แนวทางพูดถึงมาจาก PDPA โดยตรง เช่น การแจ้งวัตถุประสงค์ ข้อตกลงกับผู้ประมวลผลตามมาตรา 40 และการแจ้งเหตุตามมาตรา 37 (4) ส่วนนั้นยังบังคับเต็มที่

### เจ้าหน้าที่คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (DPO) ต้องเขียนโค้ด AI เป็นไหม?

ไม่จำเป็น คำถามที่พบบ่อยข้อ 5.2 หน้า 69 ระบุว่า DPO ควรเข้าใจหลักการทำงาน ความเสี่ยง และวงจรชีวิตของ AI พอที่จะประเมินผลกระทบและให้คำแนะนำผู้บริหารได้อย่างถูกต้อง

### จ้างบริษัทภายนอกพัฒนาแชตบอทให้ แล้วข้อมูลรั่ว ใครรับผิด?

บริษัทผู้ว่าจ้างในฐานะผู้ควบคุมข้อมูลรับผิดชอบหลัก ส่วนบริษัทผู้พัฒนาในฐานะผู้ประมวลผลต้องรับผิดตามข้อตกลงและหน้าที่ตามมาตรา 40 คำถามที่พบบ่อยข้อ 5.1 จึงแนะนำให้ทั้งสองฝ่ายทำข้อตกลงการประมวลผลข้อมูลเพื่อกำหนดขอบเขตความรับผิดชอบให้ชัด

### ติดตั้ง AI ไว้ในเซิร์ฟเวอร์ของบริษัทเองปลอดภัยกว่าใช้ผ่าน Cloud หรือ API ไหม?

แนวทางให้ตัดสินจากการประเมินความเสี่ยง คำถามที่พบบ่อยข้อ 4.4 แนะนำให้พิจารณาติดตั้งภายใน (On-premises) สำหรับข้อมูลลับหรือข้อมูลอ่อนไหว ส่วนกรณีที่ใช้ Cloud หรือ API ให้เขียนในข้อตกลงว่าข้อมูลของบริษัทต้องไม่ถูกเก็บไว้ฝึกโมเดลต่อ

### แนวทางนี้มีรายการตรวจสำหรับบริษัทที่พัฒนาโมเดลเองด้วยไหม?

มี บทสรุปผู้บริหารหน้า 6 แยกไว้สองชุด ภาคผนวก ก. สำหรับการพัฒนา AI และภาคผนวก ข. สำหรับการใช้ AI บริษัทที่ซื้อเครื่องมือสำเร็จรูปมาใช้เริ่มจากภาคผนวก ข. ก่อน แล้วค่อยดูภาคผนวก ก. เมื่อเริ่มปรับแต่งโมเดลด้วยข้อมูลของตัวเอง

## ข้อมูลลูกค้าของบริษัทไหลเข้า AI ตัวไหนอยู่บ้าง ตรวจรายการเครื่องมือกับทีมฟิจิทัลก่อนแก้เอกสาร PDPA

PHYGITAL AGENCY ตรวจเครื่องมือการตลาดและระบบข้อมูลลูกค้าที่บริษัทใช้อยู่ แยกจุดที่ข้อมูลออกไปผู้ให้บริการภายนอก แล้ววางโครงสร้าง CRM ให้ข้อมูลลูกค้าอยู่ในระบบที่บริษัทควบคุมได้

- [นัดประชุมผ่าน Google Meet](https://calendar.app.google/DotQdE7Ca8LZG6Us5)
- [เพิ่มเพื่อนใน LINE](https://lin.ee/J8Qq8Do)
