# เศรษฐกิจแม่ฮ่องสอน กระเทียมหดครึ่งหนึ่ง กาแฟขยาย 62%

> ที่มา: https://phygital.co.th/insights/mae-hong-son-economy-gpp-rank-76-transport-cost-border-trade · เผยแพร่ 29 กรกฎาคม 2569 · อ่าน 11 นาที · โดย PARANATH PANARATANA

เศรษฐกิจแม่ฮ่องสอนปี 2566 มี GPP 17,036 ล้านบาท เนื้อที่กระเทียมหดจาก 23,144 เหลือ 11,939 ไร่ ขณะที่กาแฟขยายเป็น 14,309 ไร่ และขายได้ราคาต่อกิโลสูงกว่าราว 20 เท่า

## Key Takeaways

- **แม่ฮ่องสอนสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจ 17,036 ล้านบาทในปี 2566 ตามค่าเบื้องต้น และภาคเกษตรมีส่วน 5,689 ล้านบาท หรือราว 33.4%** — ตามไฟล์ที่สำนักงานจังหวัดแม่ฮ่องสอนเผยแพร่ เศรษฐกิจโตจาก 15,716 ล้านบาทในปี 2562 ราว 8.4%
- **เนื้อที่ปลูกกระเทียมลดจาก 23,144 ไร่ในปี 2561 เหลือ 11,939 ไร่ในปี 2568** — ขณะที่เนื้อที่ปลูกกาแฟเพิ่มจาก 8,821.8 ไร่ในปี 2563 เป็น 14,309.5 ไร่ในปี 2568 ราคากระเทียมปี 2568 อยู่ราว 10-12.5 บาทต่อกิโลกรัม ส่วนกาแฟอยู่ราว 160-285 บาท
- **ทะเบียนราษฎรปี 2567 นับคนในแม่ฮ่องสอน 287,625 คน ในจำนวนนี้ 45,063 คนหรือราว 15.7% ทะเบียนระบุว่าไม่ใช่สัญชาติไทย** — อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอนสูงสุดราว 28% และแม่ลาน้อยต่ำสุดไม่ถึง 1%

## ขนาดเศรษฐกิจแม่ฮ่องสอนในไฟล์ของจังหวัด

ชุด[ผลิตภัณฑ์มวลรวมจังหวัด](https://maehongson.gdcatalog.go.th/dataset/ddp-19)ของสำนักงานจังหวัดแม่ฮ่องสอนมีสองไฟล์ ไฟล์หนึ่งเป็นยอดรวม อีกไฟล์เป็นมูลค่าภาคเกษตร ทั้งคู่มีถึงปี 2566 และระบุว่าปี 2564-2565 เป็นค่าปรับปรุงย้อนหลัง ส่วนปี 2566 เป็นค่าเบื้องต้น

| ปี   | GPP ราคาประจำปี (ล้านบาท) | ภาคเกษตร (ล้านบาท) | สัดส่วนเกษตร |
| ---- | ---------------------------- | -------------------- | ------------- |
| 2562 | 15,716                       | 5,323                | 33.9%         |
| 2563 | 15,313                       | 4,782                | 31.2%         |
| 2564 | 15,779                       | 4,999                | 31.7%         |
| 2565 | 15,691                       | 4,549                | 29.0%         |
| 2566 | 17,036                       | 5,689                | 33.4%         |

เศรษฐกิจทรงตัวอยู่ราว 15,300-15,800 ล้านบาทสี่ปี แล้วขยับขึ้นในปี 2566 ปีเดียวกันนั้นภาคเกษตรเพิ่มราว 1,140 ล้านบาท คิดเป็นราว 85% ของส่วนที่ GPP เพิ่มขึ้นจากปีก่อน ราคาผลผลิตในปีนั้นจึงกำหนดว่าปีไหนเงินในจังหวัดคล่อง ซึ่งตรงกับราคากาแฟปี 2566 ที่สูงขึ้นมากในหลายอำเภอ

### **ภาคเกษตรของแม่ฮ่องสอนใหญ่แค่ไหนเมื่อเทียบกับจังหวัดข้างเคียง**

สัดส่วนใกล้กันมาก ปี 2566 ภาคเกษตรของแม่ฮ่องสอนอยู่ที่ราว 33.4% ของ GPP ขณะที่ไฟล์แยกสาขาของอุตรดิตถ์ปีเดียวกันให้สาขาเกษตรราว 31.8% ต่างกันที่ขนาด อุตรดิตถ์มีมูลค่าเกษตรราว 14,410 ล้านบาท มากกว่าแม่ฮ่องสอนราว 2.5 เท่า ธุรกิจที่ขายปัจจัยการผลิตหรือรับซื้อผลผลิตในสองจังหวัดจึงเจอเศรษฐกิจที่พึ่งเกษตรพอกัน แต่ตลาดในแม่ฮ่องสอนเล็กกว่ามาก การส่งของออกไปขายนอกจังหวัดจึงสำคัญกับผู้ผลิตแม่ฮ่องสอนมากกว่า

### **ทำไมบทความนี้ไม่บอกอันดับ GPP ของแม่ฮ่องสอน**

บทเดิมอ้างตัวเลขปี 2567 และอันดับ 76 ของประเทศ แต่ไฟล์ที่จังหวัดเผยแพร่มีถึงปี 2566 และไม่มีตารางของทุกจังหวัดให้จัดอันดับ บทนี้จึงตัดตัวเลขนั้นออก ถ้าต้องการเทียบ ให้เทียบกับไฟล์ของจังหวัดอื่นปีเดียวกัน เช่น อุตรดิตถ์ปี 2566 อยู่ที่ 46,710 ล้านบาท ตามที่เขียนไว้ใน[เศรษฐกิจอุตรดิตถ์ เกษตรหนึ่งในสามของ GPP ขณะที่คนลดลงทุกปี](https://phygital.co.th/insights/uttaradit-economy-population-rank-59-fruit-sales-channels)

## กระเทียมหดลงครึ่งหนึ่งในเจ็ดปี

ชุด[เนื้อที่เพาะปลูกกระเทียม](https://maehongson.gdcatalog.go.th/dataset/dataset%5F04%5F02)ของสำนักงานเกษตรจังหวัดแยกรายอำเภอ ยอดรวมทั้งจังหวัดลดลงเกือบทุกปี

| อำเภอ            | 2561 (ไร่) | 2566 (ไร่) | 2568 (ไร่) |
| ---------------- | ---------- | ---------- | ---------- |
| ปาย              | 8,230      | 7,307      | 4,417      |
| เมืองแม่ฮ่องสอน | 5,818      | 3,718      | 2,560      |
| ปางมะผ้า       | 2,063      | 629        | 2,043      |
| ขุนยวม           | 1,750      | 921        | 890        |
| แม่ลาน้อย        | 2,286      | 878        | 850        |
| แม่สะเรียง       | 2,054      | 1,479      | 668        |
| สบเมย           | 943        | 215        | 511        |
| **รวม**          | **23,144** | **15,147** | **11,939** |

ปายยังปลูกมากที่สุด แต่ลดลงราว 2,900 ไร่ในสองปีหลัง ส่วนปางมะผ้ากลับขึ้นจาก 629 เป็น 2,043 ไร่ ตัวเลขปาย เมือง และปางมะผ้าปี 2568 ในไฟล์ไม่มีจุลภาคคั่นหลักพัน ต่างจากปีอื่น จึงน่าจะเป็นตัวเลขที่เติมเข้ามาทีหลัง ควรตรวจซ้ำเมื่อไฟล์อัปเดต

### **ปลูกกระเทียมในแม่ฮ่องสอนยังคุ้มไหม**

ขึ้นกับปี ชุด[ราคากระเทียมเฉลี่ย](https://maehongson.gdcatalog.go.th/dataset/doae1-013)ให้ราคาในอำเภอเมืองปี 2565 ที่ 20 บาทต่อกิโลกรัม ปี 2567 ที่ 16.39 บาท และปี 2568 ที่ 10.12 บาท ส่วนชุด[ต้นทุนการปลูกกระเทียมเฉลี่ยต่อไร่](https://maehongson.gdcatalog.go.th/dataset/dataset%5F04%5F07)ปี 2566 อยู่ระหว่าง 18,100 บาทในสบเมยถึง 41,857 บาทในปาย ปีที่ราคาตกเหลือราวสิบบาท ผู้ปลูกที่ต้นทุนสูงต้องได้ผลผลิตต่อไร่มากจึงจะไม่ขาดทุน ไฟล์ต้นทุนไม่มีตัวเลขปี 2565 และไม่มีปี 2567-2568 จึงคำนวณกำไรปีล่าสุดตรง ๆ ไม่ได้

## กาแฟขยายพื้นที่และขายได้ราคาต่อกิโลสูงกว่า

ชุด[เนื้อที่ปลูกกาแฟ](https://maehongson.gdcatalog.go.th/dataset/doae1-002)และ[ผลผลิตกาแฟ](https://maehongson.gdcatalog.go.th/dataset/doae1-004)ของสำนักงานเกษตรจังหวัดแสดงภาพกลับด้านกับกระเทียม

| ปี   | เนื้อที่ปลูกกาแฟ (ไร่) | ผลผลิต (ตัน) |
| ---- | ------------------------ | ------------ |
| 2563 | 8,821.8                  | 402.3        |
| 2564 | 9,548.5                  | 374.2        |
| 2565 | 10,975.0                 | 489.2        |
| 2566 | 12,142.5                 | 451.1        |
| 2567 | 12,941.5                 | 707.2        |
| 2568 | 14,309.5                 | 676.1        |

เนื้อที่เพิ่มราว 62% ในห้าปี แม่ลาน้อยปลูกมากที่สุดที่ 4,511 ไร่ในปี 2568 และแม่สะเรียงให้ผลผลิตมากที่สุดที่ 274 ตัน ต้นกาแฟใช้เวลาหลายปีกว่าจะให้ผลเต็มที่ ผลผลิตจึงตามหลังเนื้อที่ที่ปลูกใหม่ ไฟล์ปี 2568 ให้ปายมีเนื้อที่ 709.5 ไร่แต่ผลผลิตเป็นศูนย์ ซึ่งอาจเป็นต้นที่ยังไม่ให้ผลหรือยังไม่ได้เก็บข้อมูล

### **ราคากาแฟในแม่ฮ่องสอนต่างจากกระเทียมแค่ไหน**

ชุด[ราคาผลผลิตกาแฟ](https://maehongson.gdcatalog.go.th/dataset/doae1-006)ปี 2568 ให้ราคาเฉลี่ยตั้งแต่ 160 บาทต่อกิโลกรัมในอำเภอเมืองถึง 285.18 บาทในแม่สะเรียง ขณะที่กระเทียมปีเดียวกันอยู่ราว 10-12.5 บาท กาแฟหนึ่งกิโลจึงมีราคาราว 20 เท่าของกระเทียมหนึ่งกิโล ไฟล์ไม่ได้ระบุว่าเป็นผลสด กาแฟกะลา หรือสารกาแฟ ตัวเลขนี้จึงใช้เทียบทิศทางได้ แต่ใช้ตั้งราคาขายไม่ได้

## คนในทะเบียนและการค้าชายแดน

ที่ทำการปกครองจังหวัดแม่ฮ่องสอนเผยแพร่ชุด[ประชากรจากการทะเบียน](https://maehongson.gdcatalog.go.th/dataset/msn%5Fpopulation) ซึ่งแยกคนสัญชาติไทยและไม่ใช่สัญชาติไทยรายอำเภอ ตารางนี้รวมแถวเทศบาลเข้ากับอำเภอที่ตั้งอยู่ ข้อมูลปี 2567

| อำเภอ            | คนในทะเบียน | ไม่ใช่สัญชาติไทย | สัดส่วน   |
| ---------------- | ------------ | ------------------ | --------- |
| เมืองแม่ฮ่องสอน | 63,769       | 18,122             | 28.4%     |
| สบเมย           | 47,812       | 10,974             | 23.0%     |
| ปางมะผ้า       | 22,311       | 4,570              | 20.5%     |
| ปาย              | 38,675       | 6,467              | 16.7%     |
| ขุนยวม           | 23,836       | 1,675              | 7.0%      |
| แม่สะเรียง       | 55,516       | 3,038              | 5.5%      |
| แม่ลาน้อย        | 35,706       | 217                | 0.6%      |
| **ทั้งจังหวัด** | **287,625**  | **45,063**         | **15.7%** |

ตัวเลขนี้เป็นสถานะในทะเบียน ไม่ได้บอกเชื้อชาติ ภาษา หรืออาชีพ และรวมคนที่อยู่ระหว่างขอสถานะ ธุรกิจที่ขายของหรือจ้างคนในอำเภอเมือง สบเมย และปางมะผ้าควรรู้ว่าลูกค้าและพนักงานส่วนหนึ่งอาจมีเอกสารคนละแบบ เรื่องที่ควรเตรียมคือช่องทางชำระเงินและเอกสารจ้างงานที่รองรับได้หลายกรณี

### **การค้าชายแดนของแม่ฮ่องสอนมีขนาดเท่าไร**

ชุด[มูลค่าการค้าชายแดน](https://maehongson.gdcatalog.go.th/dataset/dataset%5F61%5F01)ของสำนักงานพาณิชย์จังหวัดขึ้นลงแรงมาก ปี 2561 มูลค่ารวม 1,762.8 ล้านบาท ปี 2564 เหลือ 209.9 ล้านบาท ปี 2565 ขึ้นเป็น 1,442.9 ล้านบาท โดยนำเข้า 1,019.2 ล้านบาท และปี 2566 ลดเหลือ 622.4 ล้านบาท แบ่งเป็นส่งออก 320.9 และนำเข้า 301.5 ล้านบาท ไฟล์ไม่ได้แยกรายสินค้าหรือรายด่าน ตัวเลขนำเข้าที่กระโดดในปีเดียวอาจมาจากสินค้าล็อตใหญ่ไม่กี่ครั้ง ธุรกิจจึงไม่ควรวางแผนจากปีเดียว

## แบ่งสินค้าตามค่าขนส่งในราคาขาย

บทเดิมเสนอให้จัดสินค้าตามสัดส่วนค่าขนส่งในราคาขาย ตัวเลขราคาต่อกิโลของกระเทียมกับกาแฟทำให้เกณฑ์นี้ชัดขึ้น ตารางด้านล่างเป็นแนวทางจัดกลุ่มของเรา ราคาต่อกิโลมาจากไฟล์ของสำนักงานเกษตรจังหวัด

| กลุ่มสินค้า                   | ตัวอย่าง                           | ราคาต่อกิโลในไฟล์  | ทางที่ใช้ได้                                              |
| ------------------------------ | ---------------------------------- | ---------------------- | ----------------------------------------------------------- |
| หนักแต่ราคาต่อกิโลต่ำ     | กระเทียมแห้งขายส่ง               | ราว 10-12.5 บาท (2568) | ขายในจังหวัด หรือแปรรูปให้เบาลงและขายแพงขึ้น      |
| เบากว่าและราคาต่อกิโลสูง | กาแฟ                               | ราว 160-285 บาท (2568) | ส่งออกนอกจังหวัดได้ ค่าส่งเป็นส่วนน้อยของราคา     |
| ไม่ต้องขนเลย                | ที่พัก ร้านอาหาร บริการนำเที่ยว | ไม่มีค่าขนสินค้า    | ให้ลูกค้าเดินทางมาหา                                   |
| ส่งผ่านอินเทอร์เน็ต          | งานออกแบบ งานเขียน งานบัญชี     | ไม่มีค่าขนสินค้า    | ขายให้ลูกค้าในเชียงใหม่และกรุงเทพฯ ได้จากในจังหวัด |

### **ผู้ปลูกกระเทียมรายเล็กควรเริ่มเปลี่ยนตรงไหน**

เริ่มจากส่วนที่ขายถึงมือผู้บริโภคได้ เช่น กระเทียมดอง กระเทียมเจียว หรือกระเทียมแห้งแพ็กเล็กที่มีชื่อผู้ผลิต การแปรรูปทำให้ราคาต่อกิโลสูงขึ้น ค่าขนส่งจึงเป็นส่วนเล็กลงของราคาขาย ผู้ปลูกยังปลูกกระเทียมต่อได้ โดยแบ่งผลผลิตบางส่วนมาทำสินค้าที่ติดชื่อตัวเอง และเก็บส่วนที่เหลือไว้ขายส่งตามเดิม

### **กลุ่มกาแฟที่เพิ่งปลูกใหม่ควรเตรียมอะไรก่อนต้นให้ผล**

เนื้อที่กาแฟที่เพิ่มขึ้นราว 5,500 ไร่ในห้าปียังให้ผลไม่เต็มที่ ช่วงที่รอต้นโต คือช่วงที่กลุ่มผู้ปลูกมีเวลาตกลงเรื่องชื่อกลุ่ม มาตรฐานการตากและคัดเมล็ด และข้อมูลแปลงที่จะบอกผู้ซื้อ ถ้าเตรียมไว้ตั้งแต่ตอนนี้ ปีที่ผลผลิตออกเต็มที่ กลุ่มจะมีทั้งปริมาณและชื่อที่ผู้ซื้อจำได้พร้อมกัน แทนที่จะรีบขายเมล็ดแบบไม่มีชื่อในปีแรกเพราะยังไม่มีอะไรเตรียมไว้

## ให้ผู้ซื้อจำชื่อผู้ผลิตได้

ตัวเลขข้างบนบอกว่าสินค้าที่ออกนอกแม่ฮ่องสอนได้คุ้มคือสินค้าราคาต่อกิโลสูง และผู้ผลิตที่ได้ราคาดีในปีต่อไปคือคนที่ผู้ซื้อจำชื่อได้ ขั้นตอนนี้ใช้ได้ทั้งกลุ่มกาแฟและผู้แปรรูปกระเทียม ภาพฝั่งท่องเที่ยวของจังหวัดอยู่ใน[เที่ยวแม่ฮ่องสอน คนไทยมา 1.08 ล้านคน ที่พักครึ่งหนึ่งอยู่ปาย](https://phygital.co.th/insights/mae-hong-son-pang-ung-tham-pla-wat-chong-kham-pai-landmarks-tourism) ชุมชนที่รับนักท่องเที่ยวอยู่ใน[เจาะทำเลแม่ฮ่องสอน ท่องเที่ยวโดยชุมชน 21 แห่งกับเกณฑ์ อพท.](https://phygital.co.th/insights/mae-hong-son-1864-curves-conservation-tourism-location) และจังหวัดภูเขาอีกแห่งในภาคเหนือที่ตลาดกระจายนอกตัวเมืองอยู่ใน[เศรษฐกิจน่านและประชากร ผู้สูงอายุเป็นสองเท่าของเด็กแล้ว](https://phygital.co.th/insights/nan-economy-population-mountain-terrain-outer-district-market)

1. **คำนวณราคาต่อกิโลที่ขายได้จริงของสินค้าแต่ละตัว** แล้วเทียบกับค่าส่งต่อกิโลไปเชียงใหม่และกรุงเทพฯ
2. **เลือกสินค้าหนึ่งตัวที่ค่าส่งเป็นส่วนน้อยของราคา** มาเป็นสินค้าที่ติดชื่อผู้ผลิต
3. **ตั้งชื่อกลุ่มและเขียนที่มาให้สั้น** เช่น อำเภอ ความสูงของแปลง และวิธีแปรรูป
4. **ใช้ชื่อเดียวกันบนทุกกระสอบ ทุกถุง และทุกใบส่งของ** ให้ผู้ซื้อเห็นซ้ำจนจำได้
5. **จดราคาที่ได้ต่อกิโลทุกฤดู** เพื่อดูว่าหลังใช้ชื่อแล้วราคาขยับหรือไม่

## สรุป

เศรษฐกิจแม่ฮ่องสอนปี 2566 มี GPP 17,036 ล้านบาท และภาคเกษตรราว 33.4% ในเจ็ดปี เนื้อที่ปลูกกระเทียมหดจาก 23,144 เหลือ 11,939 ไร่ ขณะที่กาแฟขยายราว 62% เป็น 14,309.5 ไร่ และขายได้ราคาต่อกิโลราว 20 เท่าของกระเทียม คนในทะเบียน 287,625 คนมีราว 15.7% ที่ไม่ใช่สัญชาติไทย และการค้าชายแดนขึ้นลงแรงจนใช้วางแผนจากปีเดียวไม่ได้ ผู้ผลิตรายเล็กควรเลือกสินค้าที่ราคาต่อกิโลสูง ติดชื่อของตัวเอง และจดราคาที่ได้ทุกฤดู

## คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

### เศรษฐกิจแม่ฮ่องสอนมีขนาดเท่าไร

GPP ราคาประจำปี 2566 อยู่ที่ 17,036 ล้านบาท เป็นค่าเบื้องต้นในไฟล์ของสำนักงานจังหวัด ภาคเกษตรคิดเป็น 5,689 ล้านบาทหรือราว 33.4% ไฟล์ยังไม่มีตัวเลขปี 2567 และไม่มีตารางจัดอันดับทุกจังหวัด

### ทำไมเนื้อที่ปลูกกระเทียมในแม่ฮ่องสอนลดลง

ไฟล์ของสำนักงานเกษตรจังหวัดบอกแค่ตัวเลข ไม่ได้บอกเหตุผล สิ่งที่เห็นจากไฟล์ข้างเคียงคือราคาขึ้นลงแรงตั้งแต่ราว 8 ถึงกว่า 20 บาทต่อกิโลกรัม และต้นทุนต่อไร่ในบางอำเภอเกิน 40,000 บาท ขณะที่เนื้อที่ปลูกกาแฟเพิ่มขึ้นในช่วงเดียวกัน ผู้ปลูกบางส่วนอาจย้ายไปพืชที่ราคาต่อกิโลสูงกว่า

### อำเภอไหนในแม่ฮ่องสอนปลูกกาแฟมากที่สุด

ปี 2568 แม่ลาน้อยมีเนื้อที่ปลูกกาแฟมากที่สุด 4,511 ไร่ ตามด้วยแม่สะเรียง 3,330 ไร่ และอำเภอเมือง 2,696 ไร่ ส่วนผลผลิตแม่สะเรียงมากที่สุด 274 ตัน และแม่ลาน้อย 188.32 ตัน

### ผู้ผลิตในแม่ฮ่องสอนจ้างเอเจนซีที่เชียงใหม่ทำแบรนด์ได้ไหม

ได้ งานชื่อกลุ่ม โลโก้ และป้ายบนถุงคุยและส่งแบบผ่านออนไลน์ได้ ฟิจิทัล เอเจนซีตั้งทีมหลักที่เชียงใหม่และดูแลลูกค้าทั้งกรุงเทพฯ และหัวเมืองต่างจังหวัด ถ้าแบรนด์ต้องใช้ภาพแปลงหรือขั้นตอนตากเมล็ดจริง ทีมเดินทางไปถ่ายที่แม่ฮ่องสอนได้ และผู้ผลิตควรเตรียมข้อมูลอำเภอ ความสูงของแปลง และวิธีแปรรูปไว้ก่อน

### ข้อมูลในบทความนี้ควรใช้อย่างไร

ใช้ดูทิศทางของจังหวัดและเทียบระหว่างอำเภอ ไฟล์หลายชุดมีจุดต้องระวัง เช่น GPP ปี 2566 เป็นค่าเบื้องต้น ไฟล์ต้นทุนกระเทียมไม่มีบางปี และราคากาแฟไม่ระบุรูปแบบเมล็ด ธุรกิจที่จะตัดสินใจลงทุนควรถามหน่วยงานเจ้าของข้อมูลเพิ่ม

## โรงคั่วที่ซื้อเมล็ดของคุณไป รู้ไหมว่ามันมาจากแปลงไหนในแม่ฮ่องสอน

PHYGITAL AGENCY ทำชื่อกลุ่ม โลโก้ และป้ายระบุอำเภอกับความสูงของแปลงให้ผู้ปลูกกาแฟและผู้แปรรูปรายเล็ก ใช้ได้ทั้งบนกระสอบขายส่งและถุงขายปลีก

- [นัดประชุมผ่าน Google Meet](https://calendar.app.google/DotQdE7Ca8LZG6Us5)
- [เพิ่มเพื่อนใน LINE](https://lin.ee/J8Qq8Do)