# Guerrilla Marketing ในที่สาธารณะ ต้องขออนุญาตใครก่อนลงมือ

> ที่มา: https://phygital.co.th/insights/guerrilla-marketing-explained · เผยแพร่ 30 พฤษภาคม 2568 · อ่าน 11 นาที · โดย PARANATH PANARATANA

Guerrilla Marketing ในที่สาธารณะมีห้ารูปแบบ แต่ละแบบต้องขออนุญาตคนละหน่วย ตั้งแต่ท้องถิ่นไปจนถึงเจ้าของอาคาร อ่านกฎหมายที่เกี่ยวข้องและบทเรียนจากบอสตันปี 2550

## Key Takeaways

- **Guerrilla Marketing เป็นชื่อหนังสือของ Jay Conrad Levinson ที่พิมพ์ครั้งแรกปี 2527** — ปัจจุบันใช้เรียกแคมเปญนอกกรอบที่ใช้พื้นที่จริงสร้างกระแส เช่นติดวางของในเมือง พ่นเขียนบนพื้น ออกแจกบนถนน รวมคนกลางที่สาธารณะ และฉายภาพบนอาคาร
- **แต่ละรูปแบบต้องขออนุญาตคนละที่** — ป้ายและใบปลิวต้องได้หนังสือจากท้องถิ่นก่อนติด การพ่นเขียนบนกำแพงติดถนนถูกห้าม การขายหรือแจกบนถนนทำได้ในจุดและช่วงเวลาที่ท้องถิ่นอนุญาตไว้ และการฉายภาพบนอาคารต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าของอาคาร
- **แคมเปญของ Cartoon Network ที่บอสตันเมื่อ 31 มกราคม 2550 จบที่ค่าชดเชย 2 ล้านดอลลาร์** — หลังป้ายไฟ LED 38 ชิ้นถูกเจ้าหน้าที่จัดการแบบวัตถุต้องสงสัย บทเรียนคือของที่วางในเมืองต้องดูออกว่าเป็นของใครสำหรับคนที่ไม่รู้จักแบรนด์

Guerrilla Marketing หรือการตลาดกองโจร คือแคมเปญที่ใช้พื้นที่จริงในแบบที่คนไม่คาดคิด เพื่อให้คนหยุดดู ถ่ายรูป และเล่าต่อ แทนการซื้อพื้นที่สื่อราคาแพง แบรนด์เล็กชอบแนวทางนี้เพราะงบไม่สูง แต่พื้นที่ที่ใช้ส่วนใหญ่เป็นของคนอื่น ไม่ว่าจะเป็นถนน ทางเท้า กำแพง หรืออาคาร เจ้าของแบรนด์จึงต้องรู้ก่อนลงมือว่ารูปแบบที่เลือกต้องขออนุญาตจากใคร เพราะแคมเปญที่ถูกสั่งรื้อกลางทางเสียทั้งงบและชื่อแบรนด์

เนื้อหาต่อจากนี้ใช้กฎหมายไทยสองฉบับ ได้แก่พระราชบัญญัติรักษาความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อยของบ้านเมือง พ.ศ. 2535 ซึ่งมีบทอธิบายรายมาตราอยู่แล้วในคลังนี้ และ[พระราชบัญญัติการชุมนุมสาธารณะ พ.ศ. 2558](https://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2558/A/063/19.PDF) ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 132 ตอนที่ 63 ก ลงวันที่ 14 กรกฎาคม 2558 หน้า 19 ส่วนกรณีบอสตันใช้[รายงานของ CNN วันที่ 5 กุมภาพันธ์ 2550](https://edition.cnn.com/2007/US/02/05/boston.turner/index.html) ซึ่งระบุไว้ในข่าวเองว่า CNN อยู่ในเครือเดียวกับบริษัทที่ถูกเรียกค่าชดเชย

## คำนี้มาจากไหน

[Guerrilla Marketing](https://openlibrary.org/works/OL465158W) เป็นหนังสือของ Jay Conrad Levinson ที่ Houghton Mifflin พิมพ์ครั้งแรกในปี 2527 แล้วพิมพ์ซ้ำและแตกเป็นหนังสือชุดอีกหลายเล่ม คำนี้จึงเริ่มจากหนังสือการตลาดสำหรับธุรกิจที่งบจำกัด ก่อนถูกใช้เรียกแคมเปญที่ออกไปอยู่บนถนน

ความหมายที่ใช้กันวันนี้แคบกว่าชื่อหนังสือ คนส่วนใหญ่พูดถึงแคมเปญที่เกิดในพื้นที่จริง ใช้ของหรือการกระทำที่คนไม่คาดว่าจะเจอ และหวังให้คนถ่ายไปเล่าต่อบนโซเชียล มากกว่าจะหวังให้คนเห็นเยอะในวันนั้น

### Guerrilla ต่างจาก Ambush Marketing และการตลาดล้อเลียนอย่างไร

ต่างที่สิ่งที่แคมเปญเกาะอยู่ Guerrilla ใช้พื้นที่จริงเป็นตัวสร้างความแปลกใหม่ Ambush Marketing เกาะงานใหญ่ที่แบรนด์ไม่ได้เป็นสปอนเซอร์ ซึ่งมีกติกาของผู้จัดงานกำกับ อ่านได้ใน[Ambush Marketing คำและภาพที่ FIFA ห้ามแบรนด์นอกสปอนเซอร์ใช้](https://phygital.co.th/insights/ambush-marketing) ส่วนการตลาดล้อเลียนเกาะงานหรือแบรนด์ของคนอื่นในเชิงเนื้อหา ความเสี่ยงอยู่ที่ลิขสิทธิ์และเครื่องหมายการค้า อ่านได้ใน[Parody Marketing ล้อรูปแบบได้ แต่ห้ามยืมเครื่องหมายการค้า](https://phygital.co.th/insights/parody-marketing-thai-business)

## ห้ารูปแบบในพื้นที่จริง

แคมเปญแบบนี้มีหน้าตาหลากหลาย แต่แบ่งตามสิ่งที่ทีมทำกับพื้นที่ได้ห้าแบบ การแบ่งแบบนี้ช่วยให้รู้ว่าต้องไปขออนุญาตที่ไหน

1. **ติดหรือวางของ** เช่นสติกเกอร์ ป้าย ใบปลิว หรือของจัดวางชิ้นใหญ่บนทางเท้า
2. **พ่นหรือเขียน** เช่นลายชอล์กบนพื้น ลายสเปรย์บนกำแพง หรือภาพที่ทำด้วยการล้างคราบสกปรกบนผนัง
3. **แจกหรือขายบนถนน** เช่นตั้งโต๊ะแจกตัวอย่างสินค้าหรือขายของจากรถเข็น
4. **รวมคนในที่สาธารณะ** เช่นแฟลชม็อบ การแสดงกลางลาน หรือกิจกรรมที่ชวนคนเดินผ่านเข้าร่วม
5. **ฉายภาพบนอาคาร** ฉายโลโก้ ข้อความ หรือภาพเคลื่อนไหวลงบนผนังตึกช่วงกลางคืน

## กฎหมายที่ใช้กับแต่ละรูปแบบ

สามรูปแบบแรกเกี่ยวกับพระราชบัญญัติรักษาความสะอาดฯ ซึ่งมีบทอธิบายแยกรายมาตราในคลังนี้แล้ว บทนี้จึงสรุปเฉพาะสิ่งที่ทีมต้องรู้ก่อนเลือกรูปแบบ

* **ติดป้ายหรือแจกใบปลิวในที่สาธารณะ** มาตรา 10 กำหนดให้ผู้ติดต้องถือหนังสือของท้องถิ่นก่อน และมาตรา 11 เปิดทางให้เจ้าหน้าที่เอาป้ายที่ไม่มีหนังสือลง รายละเอียดอยู่ใน[รับผลิตป้ายโฆษณา ป้ายแบบไหนต้องขออนุญาตก่อนติด](https://phygital.co.th/insights/billboard-street-sign-vehicle-wrap-production)
* **พ่นหรือเขียนบนกำแพงติดถนน** มาตรา 12 ห้ามขูด ขีด เขียน หรือพ่นสีบนกำแพงที่ติดกับถนน บนถนน และที่ต้นไม้ งานวาดผนังร้านที่ติดถนนต้องอ่าน[Street Art คืออะไร ก่อนวาดผนังร้านติดถนนต้องอ่านมาตรา 12](https://phygital.co.th/insights/street-art-contemporary-art-brand-collaboration-guide)
* **ขายหรือตั้งแผงบนถนน** มาตรา 20 อนุญาตเฉพาะถนนส่วนบุคคล กับจุดที่ท้องถิ่นผ่อนผันให้ในวันและเวลาที่กำหนด ตัวอย่างการใช้ในย่านถนนคนเดินอยู่ใน[ทำเลคูเมือง ช้างม่อย กาดหลวง ถนนคนเดิน กับค่าซื้อของที่ระลึก](https://phygital.co.th/insights/old-city-moat-chang-moi-heritage-location)

### แฟลชม็อบของแบรนด์ต้องแจ้งการชุมนุมไหม

โดยทั่วไปไม่เข้าข่ายกฎหมายชุมนุม มาตรา 4 ของพระราชบัญญัติการชุมนุมสาธารณะ พ.ศ. 2558 ให้ความหมายของการชุมนุมสาธารณะว่า คือการชุมนุมของบุคคลในที่สาธารณะเพื่อเรียกร้อง สนับสนุน คัดค้าน หรือแสดงความคิดเห็นในเรื่องใดเรื่องหนึ่งต่อประชาชนทั่วไป และมาตรา 3 (3) ยกเว้นการชุมนุมเพื่อจัดแสดงมหรสพ กีฬา ส่งเสริมการท่องเที่ยว หรือกิจกรรมอื่นเพื่อประโยชน์ทางการค้าปกติของผู้จัด กิจกรรมโปรโมตสินค้าจึงอยู่ในข้อยกเว้นนี้

ข้อยกเว้นนี้ไม่ได้แปลว่าทำได้ทุกที่ ลานหน้าห้างหรืออาคารเอกชนเป็นพื้นที่ของเจ้าของ ต้องได้รับอนุญาตจากฝ่ายบริหารอาคาร ส่วนกิจกรรมบนถนนหรือทางเท้ายังต้องไม่กีดขวางการจราจรและต้องตรวจกติกาของท้องถิ่น ถ้าแคมเปญเปลี่ยนไปพูดเรื่องสาธารณะ เช่นชวนคนเรียกร้องหรือคัดค้านนโยบาย กิจกรรมนั้นอาจเข้านิยามในมาตรา 4 ซึ่งมาตรา 10 กำหนดให้ผู้จัดแจ้งการชุมนุมก่อนเริ่มอย่างน้อยยี่สิบสี่ชั่วโมง

### ฉายภาพบนอาคารต้องขอใคร

ขอเจ้าของอาคารที่เป็นจอรับภาพ และขอเจ้าของพื้นที่ที่ตั้งเครื่องฉาย ถ้าเป็นคนละคนกัน ผนังตึกเป็นทรัพย์สินของเจ้าของ การฉายลงไปโดยไม่ขอเป็นการใช้ทรัพย์สินของคนอื่นเพื่อการค้า ต่อให้ภาพหายไปทันทีที่ปิดเครื่อง ถ้าจุดตั้งเครื่องหรือกลุ่มคนที่มาดูอยู่บนทางเท้า ยังต้องตรวจเรื่องการกีดขวางทางสาธารณะกับท้องถิ่นเหมือนรูปแบบอื่น

## บอสตัน 31 มกราคม 2550

CNN รายงานว่า Interference บริษัทการตลาดที่รับงานจาก Turner Broadcasting System บริษัทแม่ของ Cartoon Network และกลุ่ม Adult Swim จ้างคนสองคนนำอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ 38 ชิ้นไปวางในจุดต่าง ๆ ในบอสตันและพื้นที่รอบเมือง เพื่อโปรโมตรายการ เช้าวันพุธที่ 31 มกราคม 2550 ตำรวจขนส่งได้รับแจ้งเรื่องอุปกรณ์ชิ้นหนึ่งในย่าน Charlestown และจัดการแบบระเบิดที่อาจเกิดขึ้นได้ หน่วยงานบังคับใช้กฎหมายหลายหน่วยออกมาตอบสนอง

อัยการสูงสุดรัฐแมสซาชูเซตส์ระบุว่าเหตุการณ์ทำให้ระบบขนส่งสาธารณะติดขัด การจราจรมีปัญหา ธุรกิจในพื้นที่ได้รับผลกระทบ และเมืองเสียค่าใช้จ่ายหลายพันดอลลาร์ วันที่ 5 กุมภาพันธ์ 2550 สองบริษัทตกลงจ่ายรวม 2 ล้านดอลลาร์ ประมาณ 1 ล้านดอลลาร์ให้เมืองและหน่วยงานรัฐสำหรับค่าใช้จ่ายในการตอบสนอง อีกประมาณ 1 ล้านดอลลาร์เป็นเงินสมทบโครงการด้านความปลอดภัยของชุมชน

แถลงการณ์ของสองบริษัทยอมรับความรับผิดชอบเต็มที่ และเขียนว่าในสภาพแวดล้อมหลังเหตุการณ์ 11 กันยายน การที่ประชาชนและเจ้าหน้าที่มองป้ายไฟเป็นภัยคุกคามถือว่าสมเหตุสมผล บริษัทบอกว่าจะทบทวนนโยบายการตลาดในพื้นที่ เพื่อไม่ให้กิจกรรมก่อความวุ่นวายหรือถูกมองว่าเป็นภัยคุกคาม

### กรณีนี้บอกอะไรกับแบรนด์ไทย

บอกว่าของชิ้นเดียวกันถูกมองต่างกันตามคนดู แฟนรายการอาจรู้ทันทีว่าป้ายไฟเป็นตัวละคร แต่คนเดินผ่านที่ไม่รู้จักรายการเห็นแค่แผงไฟที่มีสายไฟติดอยู่ในที่สาธารณะ ก่อนวางของชิ้นใดในพื้นที่สาธารณะ ทีมควรถามคนนอกที่ไม่รู้แผนงานว่าเห็นแล้วคิดว่าเป็นอะไร ใส่ชื่อแบรนด์และช่องทางติดต่อไว้บนตัวของให้อ่านได้ และแจ้งหน่วยงานในพื้นที่ล่วงหน้าเมื่อของมีแสง เสียง หรือสายไฟ

## ต่อผลจากถนนเข้าออนไลน์

แคมเปญในพื้นที่จริงจบในไม่กี่ชั่วโมงหรือไม่กี่วัน ส่วนที่อยู่ต่อคือสิ่งที่คนถ่ายและส่งต่อ แนวคิดของงานแบบ Phygital จึงให้ทุกชิ้นในพื้นที่มีทางไปต่อบนออนไลน์

* **คิวอาร์โค้ดที่ติดพารามิเตอร์** แยกตามจุดวาง ร้านจะรู้ว่าจุดไหนพาคนเข้าเว็บ ลิงก์ที่คนส่งให้กันในแชท GA4 มักนับเป็น Direct วิธีแยกอยู่ใน[Dark Social ลิงก์ที่ส่งทางแชทไปกองใน Direct ของ GA4](https://phygital.co.th/insights/dark-social-explained)
* **แฮชแท็กหรือคำเฉพาะของแคมเปญ** ที่คนค้นเจอโพสต์ของคนอื่นได้ และแบรนด์นับจำนวนโพสต์ได้
* **สิทธิ์ใช้รูปของคนที่โพสต์** ถ้าแบรนด์อยากเอารูปหรือคลิปที่คนถ่ายไปยิงโฆษณาต่อ ต้องขอสิทธิ์จากเจ้าของโพสต์ก่อน ขั้นตอนขอสิทธิ์อยู่ใน[UGC Marketing ขอสิทธิ์ใช้โพสต์ลูกค้าก่อนเอาไปยิงโฆษณา](https://phygital.co.th/insights/ugc-marketing-explained-thailand)

## รูปแบบกับหน่วยที่ต้องขออนุญาต

ก่อนสั่งผลิตของชิ้นแรก ทีมควรรู้ว่ารูปแบบที่เลือกต้องไปขออนุญาตที่ไหน ตารางด้านล่างสรุปจากกฎหมายและบทที่อ้างไว้ข้างบน

| รูปแบบ                                           | ต้องขออนุญาตจาก                                                | กฎหมายหรือบทที่เกี่ยวข้อง        |
| ------------------------------------------------- | ----------------------------------------------------------------- | ------------------------------------ |
| ติดป้าย สติกเกอร์ ใบปลิวในที่สาธารณะ        | ท้องถิ่นที่ดูแลพื้นที่ (ขอเป็นหนังสือ)                      | พ.ร.บ.รักษาความสะอาดฯ มาตรา 10 11 |
| พ่นหรือเขียนบนกำแพงติดถนน บนถนน ที่ต้นไม้ | ห้ามทำ                                                           | พ.ร.บ.รักษาความสะอาดฯ มาตรา 12    |
| แจกหรือขายบนถนน                               | ท้องถิ่น (เฉพาะจุดที่ผ่อนผัน) หรือเจ้าของถนนส่วนบุคคล    | พ.ร.บ.รักษาความสะอาดฯ มาตรา 20    |
| รวมคนเพื่อโปรโมตสินค้า                        | เจ้าของพื้นที่ (ถ้าเป็นพื้นที่เอกชน) และตรวจกติกาท้องถิ่น | พ.ร.บ.การชุมนุมสาธารณะ มาตรา 3 (3) |
| ฉายภาพบนอาคาร                                  | เจ้าของอาคาร และเจ้าของพื้นที่ตั้งเครื่องฉาย                | สิทธิ์ในทรัพย์สินของเจ้าของ      |

## สรุป

Guerrilla Marketing มาจากหนังสือของ Jay Conrad Levinson ที่พิมพ์ครั้งแรกปี 2527 และใช้เรียกแคมเปญนอกกรอบที่ใช้พื้นที่จริง ในไทย ป้ายและใบปลิวต้องถือหนังสือจากท้องถิ่นตามมาตรา 10 ของพระราชบัญญัติรักษาความสะอาดฯ การพ่นเขียนบนกำแพงติดถนนถูกห้ามตามมาตรา 12 การขายบนถนนทำได้ในจุดและวันเวลาที่ท้องถิ่นผ่อนผันตามมาตรา 20 การรวมคนเพื่อโปรโมตสินค้าอยู่ในข้อยกเว้นมาตรา 3 (3) ของพระราชบัญญัติการชุมนุมสาธารณะ พ.ศ. 2558 แต่ยังต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าของพื้นที่ และการฉายภาพบนอาคารต้องขอเจ้าของอาคาร กรณีบอสตันปี 2550 ที่จบด้วยค่าชดเชย 2 ล้านดอลลาร์ เตือนว่าของที่วางในเมืองต้องดูออกว่าเป็นของใครสำหรับคนที่ไม่รู้จักแบรนด์

## คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

### Guerrilla Marketing ต่างจาก Experiential Marketing อย่างไร

Guerrilla เน้นวิธีเข้าถึงคนด้วยพื้นที่และความแปลกใหม่ Experiential เน้นประสบการณ์ที่คนได้รับ แคมเปญหนึ่งจึงเป็นทั้งสองแบบได้ กรอบห้าแบบของประสบการณ์อยู่ใน[Experiential Marketing ห้าแบบของประสบการณ์ที่แบรนด์ออกแบบได้](https://phygital.co.th/insights/experiential-marketing-explained)

### ติดสติกเกอร์บนเสาไฟหรือป้ายรถเมล์ถือเป็นป้ายตามมาตรา 10 ไหม

มาตรา 10 ครอบคลุมใบประกาศและใบปลิวที่เอาไปติด วางทิ้ง หรือโปรยในที่สาธารณะเพื่อโฆษณา สติกเกอร์บนเสาไฟหรือป้ายรถเมล์จึงต้องขอหนังสือจากท้องถิ่นก่อนติด และหน่วยงานที่ดูแลเสาหรือป้ายนั้นอาจมีกติกาของตัวเองเพิ่มอีกชั้น

### คลิปแคมเปญที่คนแชร์ ถ้าเอาไปยิงโฆษณาต่อ ต้องระวังอะไร

นอกจากสิทธิ์ใช้คลิปแล้ว ต้องตั้งตัวกรองว่าโฆษณาจะไม่ไปขึ้นข้างเนื้อหาที่แบรนด์ไม่อยากอยู่ใกล้ อ่านได้ใน[Brand Safety คืออะไร ตั้งตัวกรองเนื้อหาบน Meta และ TikTok](https://phygital.co.th/insights/brand-safety-explained)

### ธุรกิจเล็กทำแคมเปญแบบนี้โดยไม่ขออนุญาตได้ไหม

ทำได้ในพื้นที่ของตัวเอง เช่นหน้าร้าน ผนังร้าน หรือสินค้าและบรรจุภัณฑ์ของร้าน สิ่งที่ไม่ต้องขออนุญาตจากใครเลยคือของที่อยู่บนทรัพย์สินของร้านและไม่ล้ำออกไปในที่สาธารณะ งานนอกกรอบบนพื้นที่ของตัวเองก็สร้างกระแสได้ ถ้ามันแปลกพอให้คนหยุดถ่ายรูป

### ทำแคมเปญในเชียงใหม่ต้องยื่นขออนุญาตที่ไหน

ยื่นที่ท้องถิ่นเจ้าของพื้นที่ จะเป็นเทศบาลหรือ อบต. ขึ้นกับว่าจุดนั้นอยู่ในเขตไหน เพราะกฎหมายรักษาความสะอาดฯ ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นเป็นผู้ออกหนังสือ จุดที่อยู่ติดกันแต่ข้ามเขตเทศบาลอาจต้องยื่นสองแห่ง ทีมจึงควรเช็กเขตของทุกจุดก่อนวางแผนเส้นทาง ส่วนลานหรือทางเดินในห้างและตลาดเอกชนให้คุยกับฝ่ายบริหารของที่นั้นแยกอีกทาง

### ถ้าแคมเปญพลาด คนที่ลงมือวางของต้องรับผิดด้วยไหม

รับผิดได้ ในกรณีบอสตัน CNN รายงานว่านอกจากสองบริษัทที่จ่ายค่าชดเชยแล้ว ชายสองคนที่ถูกจ้างให้นำอุปกรณ์ไปวางยังถูกตั้งข้อหาอยู่ ณ วันที่ข่าวออก ผู้รับจ้างทำงานภาคสนามจึงควรได้เห็นหนังสืออนุญาตก่อนออกไปวางของ

## แคมเปญนอกกรอบที่อยู่รอดในพื้นที่จนมีคนถ่ายไปเล่าต่อ

PHYGITAL AGENCY ตรวจเจ้าของพื้นที่และหนังสืออนุญาตที่ต้องยื่นก่อนออกแบบ แล้วผลิตงานในพื้นที่จริงพร้อมคิวอาร์โค้ดและลิงก์ที่วัดผลต่อได้บนออนไลน์

- [นัดประชุมผ่าน Google Meet](https://calendar.app.google/DotQdE7Ca8LZG6Us5)
- [เพิ่มเพื่อนใน LINE](https://lin.ee/J8Qq8Do)