# หลักการออกแบบโลโก้ ตรวจให้จดเครื่องหมายการค้าได้ก่อนอนุมัติ

> ที่มา: https://phygital.co.th/insights/good-logo-design-principles-checklist-guide · เผยแพร่ 18 พฤษภาคม 2566 · อ่าน 15 นาที · โดย PARANATH PANARATANA

ปี 2568 กรมทรัพย์สินทางปัญญารับจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า 40,061 คำขอ อ่านเกณฑ์ที่ พ.ร.บ.เครื่องหมายการค้ากำหนด แล้วใช้ตรวจโลโก้ก่อนอนุมัติแบบ

## Key Takeaways

- **กรมทรัพย์สินทางปัญญารับจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า 40,061 คำขอในปี 2568** — เพิ่มจาก 30,316 คำขอในปี 2567 ผู้ขอสัญชาติไทยได้รับจดทะเบียน 21,622 คำขอ และผู้ขอในกรุงเทพมหานครมีราวครึ่งหนึ่งของผู้ขอสัญชาติไทย
- **พระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534 รับจดเฉพาะเครื่องหมายที่มีลักษณะบ่งเฉพาะ ไม่เป็นเครื่องหมายต้องห้าม และไม่เหมือนหรือคล้ายของผู้อื่นที่จดไว้แล้ว** — สามข้อนี้ตรวจได้ตั้งแต่ขั้นร่างแบบ ก่อนเจ้าของธุรกิจอนุมัติโลโก้
- **เมื่อจดทะเบียนแล้ว เจ้าของมีสิทธิแต่ผู้เดียวเฉพาะสินค้าที่ระบุไว้ในคำขอ อายุ 10 ปีนับจากวันยื่นคำขอ** — และต้องยื่นต่ออายุภายใน 3 เดือนก่อนวันสิ้นอายุ

โลโก้ส่วนใหญ่ที่เจ้าของธุรกิจยื่นจดเครื่องหมายการค้าคือโลโก้ที่อนุมัติไปแล้ว ป้ายร้าน บรรจุภัณฑ์ และหน้าเพจก็ใช้แบบนั้นไปแล้ว ถ้านายทะเบียนสั่งไม่รับจดทะเบียนเพราะไปคล้ายเครื่องหมายของผู้อื่น ต้นทุนที่ตามมาคือการเปลี่ยนทุกชิ้นที่พิมพ์ออกไป บทนี้จึงอ่านสถิติของกรมทรัพย์สินทางปัญญาควบคู่กับตัวบทพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า แล้วแปลงเป็นหลักการออกแบบที่เจ้าของธุรกิจใช้ตรวจโลโก้ได้ก่อนเซ็นอนุมัติ

ปี 2568 กรมทรัพย์สินทางปัญญาออกเลขทะเบียนเครื่องหมายการค้าให้ 40,061 คำขอ ตัวเลขนี้มาจากชุดข้อมูลสถิติการรับจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าที่กรมเผยแพร่เป็นไฟล์รายเดือน แยกประเภทคำขอ ประเภทเครื่องหมาย สัญชาติ จังหวัด และอำเภอของผู้ขอ

## สถิติการรับจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า 2566-2569

กรมทรัพย์สินทางปัญญาเผยแพร่ชุดข้อมูล [สถิติการรับจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า](https://catalog.ipthailand.go.th/dataset/dip%5F010101) ในระบบบัญชีข้อมูลของกรม นับเฉพาะคำขอที่ชำระค่าธรรมเนียมรับจดทะเบียนและได้เลขทะเบียนแล้ว โดยนับตามวันที่ได้เลขทะเบียน ไฟล์แต่ละเดือนมีคอลัมน์ประเภทคำขอ ประเภทเครื่องหมาย สัญชาติ จังหวัด อำเภอ สำนักงานต้นทาง และจำนวนที่รับจดทะเบียน

| ปี              | รับจดทะเบียนทั้งหมด | คำขอภายในประเทศ | คำขอผ่านพิธีสารมาดริด | ผู้ขอสัญชาติไทย | ผู้ขอสัญชาติอื่น |
| --------------- | ---------------------- | ----------------- | ------------------------ | ------------------ | ------------------- |
| 2566            | 34,575                 | 30,125            | 4,450                    | 19,754             | 14,821              |
| 2567            | 30,316                 | 26,416            | 3,900                    | 17,120             | 13,196              |
| 2568            | 40,061                 | 33,726            | 6,335                    | 21,622             | 18,439              |
| ม.ค.-มิ.ย. 2569 | 17,375                 | ดูหมายเหตุ       | ดูหมายเหตุ              | ดูหมายเหตุ        | ดูหมายเหตุ         |

หน่วย: คำขอที่ได้รับจดทะเบียน · ที่มา: ไฟล์ `DIP_TM_STAT_01_N` รายเดือนของกรมทรัพย์สินทางปัญญา รวมโดยฟิจิทัล · หมายเหตุ: ปี 2569 รวมเฉพาะมกราคมถึงมิถุนายน เพราะกรมสรุปชุดข้อมูลรายไตรมาสและไฟล์เดือนกรกฎาคมยังมีเพียง 423 คำขอ บทนี้จึงไม่แยกรายคอลัมน์ของปี 2569

จำนวนที่รับจดทะเบียนลดลงราว 12% ในปี 2567 แล้วเพิ่มขึ้นราว 32% ในปี 2568 ครึ่งแรกของปี 2569 มี 17,375 คำขอ น้อยกว่าครึ่งแรกของปี 2568 ที่มี 20,917 คำขอ ในปี 2568 ผู้ขอสัญชาติไทยได้รับจดทะเบียนราว 54% ของทั้งหมด

### ตัวเลขรับจดทะเบียนนับคำขอที่ยื่นในปีนั้นหรือเปล่า

ไม่ใช่ ชุดข้อมูลนี้นับตามวันที่ได้เลขทะเบียน ซึ่งเกิดหลังผ่านการตรวจ ประกาศโฆษณา และชำระค่าธรรมเนียมรับจดทะเบียนแล้ว คำขอที่ได้เลขทะเบียนในปี 2568 จึงอาจยื่นไว้ตั้งแต่ปีก่อน ส่วนวันที่ถือเป็นวันจดทะเบียนตามกฎหมาย มาตรา 42 ของพระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้ากำหนดให้ถือวันยื่นคำขอ ผู้ที่ต้องการดูจำนวนคำขอที่ยื่นใหม่แต่ละปีจึงใช้ตัวเลขชุดนี้แทนไม่ได้

### คำขอผ่านพิธีสารมาดริดคืออะไร

คือคำขอที่เจ้าของเครื่องหมายยื่นผ่านระบบจดทะเบียนระหว่างประเทศ แล้วระบุให้คุ้มครองในไทยด้วย ไฟล์ของกรมจึงมีคอลัมน์สำนักงานต้นทางกำกับทุกแถวของคำขอกลุ่มนี้ ปี 2568 คำขอผ่านพิธีสารมาดริดได้รับจดทะเบียน 6,335 คำขอ เพิ่มจาก 3,900 คำขอในปี 2567 ตัวเลขนี้บอกเจ้าของแบรนด์ไทยได้ว่าชื่อและรูปที่อยากใช้อาจมีเจ้าของจากต่างประเทศจดไว้ในไทยแล้ว การค้นฐานข้อมูลก่อนออกแบบจึงต้องครอบคลุมเครื่องหมายของผู้ขอทุกสัญชาติ

## โลโก้แบบไหนที่กฎหมายรับจดทะเบียน

พระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมในปี 2543 และ 2559 กำหนดเงื่อนไขไว้สามชั้น เครื่องหมายต้องมีลักษณะบ่งเฉพาะ ต้องไม่อยู่ในรายการต้องห้าม และต้องไม่เหมือนหรือคล้ายเครื่องหมายของผู้อื่นที่จดทะเบียนไว้แล้ว ถ้าไม่ผ่านชั้นใดชั้นหนึ่ง นายทะเบียนมีคำสั่งไม่รับจดทะเบียนได้

| เงื่อนไข                           | มาตรา | สิ่งที่ตรวจได้ตอนร่างโลโก้                                                                                               |
| ---------------------------------- | ----- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| มีลักษณะบ่งเฉพาะ                | 7     | ชื่อหรือคำในโลโก้เล็งถึงลักษณะหรือคุณสมบัติของสินค้าตรง ๆ หรือไม่                                                 |
| ไม่เป็นเครื่องหมายต้องห้าม     | 8     | มีธงชาติ เครื่องหมายราชการ เครื่องหมายกาชาด หรือสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ที่ได้รับความคุ้มครองอยู่ในแบบหรือไม่ |
| ไม่เหมือนหรือคล้ายของผู้อื่น | 13    | ค้นแล้วพบเครื่องหมายที่ใกล้เคียงจนผู้ซื้ออาจสับสนเรื่องเจ้าของหรือแหล่งกำเนิดของสินค้าหรือไม่              |

ที่มา: [พระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534 ฉบับรวมแก้ไขของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา](https://kamphaengphet.moc.go.th/th/content/category/detail/id/4352/iid/128721)

### ลักษณะบ่งเฉพาะในกฎหมายหมายถึงอะไร

มาตรา 7 อธิบายว่าเครื่องหมายที่มีลักษณะบ่งเฉพาะคือเครื่องหมายที่ทำให้ประชาชนหรือผู้ใช้สินค้าเข้าใจได้ว่าสินค้าที่ใช้เครื่องหมายนั้นต่างจากสินค้าอื่น แล้วยกตัวอย่างสิ่งที่ถือว่าบ่งเฉพาะ เช่น คำที่ประดิษฐ์ขึ้น ตัวหนังสือหรือตัวเลขที่ประดิษฐ์ขึ้น และคำที่ไม่ได้เล็งถึงลักษณะหรือคุณสมบัติของสินค้าโดยตรง ร้านขนมที่ตั้งชื่อว่า "ขนมอร่อย" ใช้คำที่บรรยายสินค้าตรงตัว จึงเสี่ยงกว่าร้านที่ตั้งชื่อด้วยคำประดิษฐ์ที่ไม่มีความหมายเกี่ยวกับขนม

### โลโก้ที่มีคำบรรยายสินค้าอยู่ด้วยจดได้ไหม

จดได้ถ้าทั้งเครื่องหมายมีลักษณะบ่งเฉพาะ มาตรา 17 ให้อำนาจนายทะเบียนสั่งให้ผู้ขอแสดงการปฏิเสธว่าไม่ขอถือสิทธิแต่ผู้เดียวในส่วนที่เป็นคำสามัญของการค้าหรือส่วนที่ไม่บ่งเฉพาะ เช่น คำว่า "กาแฟ" ในโลโก้ร้านกาแฟ เจ้าของยังได้คุ้มครองส่วนรูปและชื่อที่บ่งเฉพาะ แต่ห้ามผู้อื่นใช้คำว่ากาแฟไม่ได้ นักออกแบบจึงควรให้ส่วนที่บ่งเฉพาะเป็นส่วนเด่นที่สุดของโลโก้ ไม่ใช่คำที่บอกประเภทสินค้า

## หลักการออกแบบที่ช่วยให้โลโก้จดทะเบียนได้

หลักการออกแบบโลโก้ที่เจ้าของธุรกิจได้ยินบ่อย เช่น ความเรียบง่ายและการใช้งานได้หลายขนาด ยังใช้ได้เหมือนเดิม แต่เมื่อเทียบกับเกณฑ์ของกฎหมาย ลำดับความสำคัญจะเปลี่ยน ส่วนที่แยกโลโก้ออกจากเครื่องหมายอื่นในสินค้าประเภทเดียวกันต้องมาก่อนความสวยงาม

| หลักการออกแบบ                          | เหตุผลเชิงการใช้งาน                                 | เหตุผลเชิงการจดทะเบียน                                               |
| ---------------------------------------- | ------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------ |
| ใช้ชื่อหรือรูปที่ไม่บรรยายสินค้า  | ผู้ซื้อจำชื่อแบรนด์ได้ ไม่ใช่จำแค่ประเภทสินค้า | ผ่านเกณฑ์ลักษณะบ่งเฉพาะตามมาตรา 7                                  |
| ลดองค์ประกอบให้เหลือส่วนที่จำได้ | ย่อลงป้ายเล็กหรือไอคอนแล้วยังอ่านออก           | ส่วนสำคัญของเครื่องหมายชัด นายทะเบียนและผู้ค้นเทียบได้ตรงจุด |
| เลี่ยงรูปทรงสามัญของอุตสาหกรรม      | ไม่กลืนกับคู่แข่งบนชั้นวาง                       | ลดโอกาสคล้ายเครื่องหมายที่จดไว้แล้วตามมาตรา 13                  |
| มีแบบขาวดำที่ใช้งานได้            | พิมพ์สีเดียวบนกล่องหรือตรายางได้                 | จดแบบไม่จำกัดสีได้ ตามมาตรา 45 ถือว่าจดไว้ทุกสี                |

### จดโลโก้แบบมีสีหรือขาวดำดีกว่ากัน

มาตรา 45 กำหนดว่าเครื่องหมายที่จดทะเบียนไว้โดยไม่ได้จำกัดสี ให้ถือว่าจดไว้ทุกสี โลโก้ที่ออกแบบมาให้อ่านได้ทั้งแบบขาวดำจึงให้ความยืดหยุ่นกว่า เพราะเจ้าของเปลี่ยนสีตามฤดูกาลหรือตามวัสดุได้โดยยังอยู่ในขอบเขตที่จดไว้ ส่วนแบรนด์ที่สีเป็นส่วนสำคัญของการจดจำ ควรคุยกับผู้เชี่ยวชาญก่อนยื่นว่าจะจำกัดสีหรือไม่ เพราะแต่ละทางคุ้มครองต่างกัน

### โลโก้ที่ใช้ภาพสัญลักษณ์ของหน่วยงานรัฐได้ไหม

มาตรา 8 ห้ามรับจดทะเบียนเครื่องหมายที่มีหรือประกอบด้วยตราแผ่นดิน ธงชาติ เครื่องหมายราชการ เครื่องหมายกาชาด และเครื่องหมายที่คล้ายสิ่งเหล่านี้ รวมทั้งสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ที่ได้รับความคุ้มครองแล้ว และเครื่องหมายที่เหมือนหรือคล้ายเครื่องหมายที่มีชื่อเสียงแพร่หลาย โลโก้ที่ใส่ธงชาติหรือรูปกากบาทสีแดงเพื่อสื่อความเป็นไทยหรือความเป็นสุขภาพจึงเสี่ยงถูกปฏิเสธทั้งเครื่องหมาย นักออกแบบควรใช้สีหรือรูปทรงของตัวเองสื่อความหมายนั้นแทน

## ขั้นตอนหลังยื่นคำขอและกำหนดเวลาตามกฎหมาย

หลังยื่นคำขอ เจ้าของธุรกิจต้องติดตามกำหนดเวลาหลายจุด ถ้าพลาดจุดใดจุดหนึ่ง คำขออาจถือว่าถูกละทิ้ง ตารางนี้สรุปจากตัวบทที่ใช้บังคับอยู่ ส่วนอัตราค่าธรรมเนียมกำหนดไว้ในกฎกระทรวงแยกต่างหาก บทนี้ไม่ได้ยกตัวเลขมา

| ขั้นตอน                                         | กำหนดเวลาในตัวบท                                                                                                   | มาตรา |
| ------------------------------------------------ | ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ----- |
| ประกาศโฆษณาคำขอ แล้วเปิดให้ผู้อื่นคัดค้าน | ผู้คัดค้านยื่นได้ภายใน 60 วันนับแต่วันประกาศโฆษณา                                                             | 35    |
| นายทะเบียนสั่งให้จดทะเบียน                  | ผู้ขอชำระค่าธรรมเนียมการจดทะเบียนภายใน 60 วันนับแต่วันได้รับหนังสือแจ้ง ถ้าไม่ชำระถือว่าละทิ้งคำขอ | 40    |
| วันที่ถือเป็นวันจดทะเบียน                  | วันยื่นคำขอ                                                                                                          | 42    |
| อายุการจดทะเบียน                              | 10 ปีนับแต่วันจดทะเบียน                                                                                           | 53    |
| ต่ออายุ                                         | ยื่นภายใน 3 เดือนก่อนวันสิ้นอายุ หรือภายใน 6 เดือนหลังสิ้นอายุโดยเสียค่าธรรมเนียมเพิ่มร้อยละ 20        | 54    |

ถ้านายทะเบียนสั่งไม่รับจดทะเบียนหรือสั่งให้ปฏิเสธสิทธิในบางส่วนตามมาตรา 15 ถึง 17 ผู้ขออุทธรณ์ต่อคณะกรรมการเครื่องหมายการค้าได้ภายใน 60 วันนับแต่วันได้รับหนังสือแจ้งคำสั่ง ตามมาตรา 18

### ใช้โลโก้ระหว่างรอจดทะเบียนได้ไหม

ใช้ได้ แต่สิทธิยังไม่ครบ มาตรา 46 กำหนดว่าผู้ใดจะฟ้องคดีป้องกันการละเมิดสิทธิในเครื่องหมายที่ไม่ได้จดทะเบียนไม่ได้ เว้นแต่เป็นกรณีที่ผู้อื่นเอาสินค้าของตนไปลวงขายว่าเป็นสินค้าของเจ้าของเครื่องหมาย เจ้าของที่พิมพ์โลโก้ลงบรรจุภัณฑ์จำนวนมากก่อนยื่นคำขอจึงรับความเสี่ยงเอง ทางที่ปลอดภัยกว่าคือค้นเครื่องหมายที่ใกล้เคียงและยื่นคำขอก่อนสั่งผลิตล็อตใหญ่ เพราะมาตรา 42 นับวันจดทะเบียนย้อนไปถึงวันยื่นคำขอ

## รายการสินค้าในคำขอกำหนดขอบเขตการคุ้มครอง

มาตรา 9 ให้ผู้ขอจดทะเบียนสำหรับสินค้าเฉพาะอย่างในจำพวกเดียวกันหรือต่างจำพวกกันก็ได แต่ต้องระบุรายการสินค้าที่ต้องการความคุ้มครองแต่ละอย่างโดยชัดแจ้ง ส่วนจำพวกสินค้ากำหนดโดยประกาศของรัฐมนตรี หลังจดทะเบียนแล้ว มาตรา 44 ให้เจ้าของมีสิทธิแต่ผู้เดียวที่จะใช้เครื่องหมายนั้นกับสินค้าที่จดทะเบียนไว้

### จดโลโก้ครั้งเดียวคุ้มครองทุกสินค้าของแบรนด์ไหม

ไม่คุ้มครองทุกสินค้า สิทธิแต่ผู้เดียวตามมาตรา 44 ครอบคลุมเฉพาะสินค้าที่ระบุไว้ในคำขอ ร้านเบเกอรี่ที่จดโลโก้ไว้สำหรับขนมอบ แล้วต่อมาเปิดไลน์เครื่องดื่มบรรจุขวด ควรตรวจว่ารายการสินค้าเดิมครอบคลุมสินค้าใหม่หรือไม่ ถ้าไม่ครอบคลุมต้องยื่นคำขอเพิ่ม การวางแผนรายการสินค้าจึงควรทำพร้อมกับแผนธุรกิจสามถึงห้าปี ไม่ใช่เฉพาะสินค้าที่ขายอยู่วันนี้

### เครื่องหมายรับรองกับเครื่องหมายร่วมต่างจากเครื่องหมายการค้าอย่างไร

ในไฟล์สถิติของกรม คอลัมน์ประเภทเครื่องหมายแยกเป็นเครื่องหมายการค้าหรือบริการ เครื่องหมายรับรอง และเครื่องหมายร่วม ปี 2568 มีเครื่องหมายรับรองได้รับจดทะเบียน 18 คำขอ และเครื่องหมายร่วม 10 คำขอ เครื่องหมายรับรองใช้กับสินค้าหรือบริการของผู้อื่น เพื่อรับรองแหล่งกำเนิด ส่วนประกอบ วิธีการผลิต หรือคุณภาพ ส่วนเครื่องหมายร่วมใช้โดยบริษัทในกลุ่มเดียวกัน หรือโดยสมาชิกของสมาคม สหกรณ์ หรือองค์กรอื่น ตามนิยามในมาตรา 4 โลโก้ที่สมาชิกหลายรายของสหกรณ์ใช้ร่วมกันจึงอาจเข้าข่ายเครื่องหมายร่วมมากกว่าเครื่องหมายการค้าของรายใดรายหนึ่ง

## เครื่องหมายการค้าของผู้ขอในเชียงใหม่

ไฟล์สถิติของกรมแยกจังหวัดและอำเภอของผู้ขอสัญชาติไทย ปี 2568 ผู้ขอในเชียงใหม่ได้รับจดทะเบียน 508 คำขอ อยู่อันดับ 8 ของจังหวัดทั้งหมด อันดับเดียวกับปี 2566 และ 2567 ที่มี 346 และ 305 คำขอตามลำดับ

| อำเภอในเชียงใหม่ | รับจดทะเบียนปี 2568 |
| ------------------ | ---------------------- |
| เมืองเชียงใหม่    | 210                    |
| สันทราย            | 70                     |
| หางดง              | 57                     |
| แม่ริม             | 32                     |
| สารภี              | 29                     |
| สันป่าตอง          | 23                     |

ที่มา: ไฟล์ `DIP_TM_STAT_01_N` ปี 2568 เฉพาะผู้ขอสัญชาติไทยที่ระบุจังหวัดเชียงใหม่

### เชียงใหม่จดเครื่องหมายการค้ามากแค่ไหนเทียบกับกรุงเทพฯ

ปี 2568 ผู้ขอในกรุงเทพมหานครได้รับจดทะเบียน 11,356 คำขอ ตามด้วยนนทบุรี 1,718 สมุทรปราการ 1,221 และปทุมธานี 979 คำขอ ส่วนเชียงใหม่มี 508 คำขอ ตัวเลขนี้นับตามที่อยู่ของผู้ขอ ไม่ใช่ที่ตั้งร้านหรือโรงงาน แบรนด์เชียงใหม่ที่จดผ่านบริษัทแม่ในกรุงเทพฯ จึงไปอยู่ในตัวเลขของกรุงเทพฯ จำนวนคำขอของเชียงใหม่ที่เพิ่มจาก 305 เป็น 508 ในปีเดียวบอกว่าธุรกิจในจังหวัดยื่นจดเครื่องหมายมากขึ้น

## ข้อจำกัดของไฟล์สถิติเครื่องหมายการค้า

บทนี้อ่านไฟล์ `DIP_TM_STAT_01_N` รายเดือนของปี 2566 ถึงเดือนกรกฎาคม 2569 ไฟล์ชุดนี้ไม่มีคอลัมน์จำพวกสินค้า ไม่แยกเครื่องหมายที่เป็นคำออกจากเครื่องหมายที่เป็นรูป และไม่มีจำนวนคำขอที่ถูกปฏิเสธหรือถูกคัดค้าน บทนี้จึงบอกไม่ได้ว่าโลโก้ประเภทใดผ่านง่ายกว่ากัน หรือสินค้าจำพวกใดแข่งขันกันสูง

ในระบบบัญชีข้อมูลของกรมมีชุดสถิติการยื่นคำขอสำหรับสิทธิบัตรการออกแบบ แต่ไม่พบชุดสถิติการยื่นคำขอเครื่องหมายการค้าแยกออกมา ตัวเลขในบทนี้จึงเป็นจำนวนที่รับจดทะเบียนแล้วเท่านั้น

### ใช้ตัวเลขนี้ประเมินว่าชื่อแบรนด์ซ้ำหรือยังได้ไหม

ไม่ได้ ตัวเลขรวมบอกแค่ปริมาณ ไม่บอกว่ามีใครจดชื่อหรือรูปอะไรไว้ การตรวจว่าโลโก้ใกล้เคียงเครื่องหมายที่จดไว้แล้วหรือไม่ต้องค้นในฐานข้อมูลเครื่องหมายการค้าของกรมทรัพย์สินทางปัญญาด้วยชื่อ คำอ่าน และรูปที่ใกล้เคียง ในจำพวกสินค้าที่แบรนด์จะขาย ถ้าไม่มั่นใจผลค้น ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านเครื่องหมายการค้าก่อนอนุมัติแบบ

## เช็กลิสต์ก่อนอนุมัติโลโก้ 6 ข้อ

เจ้าของธุรกิจใช้เช็กลิสต์นี้ในการประชุมรับงานโลโก้รอบสุดท้าย ก่อนเซ็นอนุมัติและก่อนสั่งพิมพ์ชิ้นแรก

1. **ส่วนที่เด่นที่สุดของโลโก้บ่งเฉพาะหรือไม่** ถ้าส่วนเด่นคือคำที่บอกประเภทสินค้า ให้ขอแบบที่ชื่อหรือรูปประจำแบรนด์เด่นกว่า
2. **มีธงชาติ เครื่องหมายราชการ หรือกากบาทสีแดงอยู่ในแบบหรือไม่** ถ้ามี ให้เปลี่ยนเป็นองค์ประกอบของแบรนด์เอง
3. **ค้นเครื่องหมายที่ใกล้เคียงแล้วหรือยัง** ค้นทั้งชื่อ คำอ่าน และรูป ในจำพวกสินค้าที่จะขาย
4. **มีฉบับขาวดำที่อ่านออกหรือไม่** ใช้ทั้งงานพิมพ์สีเดียวและการยื่นคำขอแบบไม่จำกัดสี
5. **ย่อเหลือขนาดไอคอนแล้วยังจำได้หรือไม่** หลักการรับรู้รูปทรงที่ช่วยตัดสินข้อนี้อธิบายไว้ในบทความ [Gestalt Principles คืออะไร จัดกลุ่มเมนูร้านและริชเมนู LINE](https://phygital.co.th/insights/gestalt-principles-visual-perception-guide)
6. **รายการสินค้าที่จะยื่นครอบคลุมแผนสามถึงห้าปีหรือไม่** รวมสินค้าที่ตั้งใจเปิดเพิ่มในอนาคต

เมื่อโลโก้ผ่านเช็กลิสต์แล้ว ขั้นต่อไปคือขยายเป็นระบบอัตลักษณ์ที่ใช้ได้ทุกจุดสัมผัสของแบรนด์ อ่านต่อได้ใน[บริการออกแบบอัตลักษณ์องค์กร (Corporate Identity – CI)](https://phygital.co.th/insights/corporate-identity-design-agency) และแบรนด์ที่ต้องพิมพ์โลโก้ลงฉลากสินค้า ตรวจข้อความที่ต้องแสดงคู่กับโลโก้ได้ใน[ออกแบบโลโก้และสติกเกอร์ ข้อความบังคับบนฉลากที่ต้องรู้](https://phygital.co.th/insights/logo-sticker-design-sme)

## สรุป

กรมทรัพย์สินทางปัญญารับจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า 40,061 คำขอในปี 2568 เพิ่มจาก 30,316 คำขอในปี 2567 ผู้ขอสัญชาติไทยมีราว 54% และเชียงใหม่อยู่อันดับ 8 ของจังหวัดด้วย 508 คำขอ พระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้ารับจดเฉพาะเครื่องหมายที่บ่งเฉพาะ ไม่ต้องห้าม และไม่คล้ายของผู้อื่น หลักการออกแบบโลโก้ที่ควรตรวจก่อนอนุมัติจึงเริ่มจากสามข้อนี้ ตามด้วยฉบับขาวดำและรายการสินค้าในคำขอ การจดทะเบียนมีอายุ 10 ปีนับจากวันยื่นคำขอ

## คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

### ดาวน์โหลดสถิติเครื่องหมายการค้าของกรมทรัพย์สินทางปัญญาได้ที่ไหน

เปิด catalog.ipthailand.go.th แล้วค้นชุดข้อมูลรหัส dip_010101 ไฟล์เรียกผ่านลิงก์ที่ระบุปีและเดือน เช่น YEAR=2568 และ MONTH=01 ได้ทั้ง CSV JSON และ XML มีไฟล์โครงสร้างข้อมูลแบบ XLSX อธิบายความหมายของแต่ละคอลัมน์ กรมสรุปชุดข้อมูลทุกไตรมาส เดือนล่าสุดจึงอาจยังไม่ครบ

### นักออกแบบเป็นเจ้าของโลโก้หรือเจ้าของธุรกิจเป็นเจ้าของ

เรื่องนี้ขึ้นกับสัญญาจ้างและกฎหมายลิขสิทธิ์ ซึ่งเป็นกฎหมายคนละฉบับกับเครื่องหมายการค้า สัญญาจ้างออกแบบควรเขียนให้ชัดว่าลิขสิทธิ์ในงานออกแบบโอนให้ผู้ว่าจ้างหรือไม่ และส่งมอบไฟล์ต้นฉบับทุกฉบับ เจ้าของธุรกิจจึงยื่นจดเครื่องหมายการค้าในชื่อของตัวเองได้โดยไม่มีข้อโต้แย้งภายหลัง

### ต้องใช้ไฟล์โลโก้แบบไหนตอนยื่นคำขอจดทะเบียน

ก่อนยื่นคำขอ ให้ขอไฟล์เวกเตอร์ที่ย่อขยายได้โดยไม่แตกจากนักออกแบบ ทั้งฉบับสีและฉบับขาวดำ แล้วตรวจรูปแบบไฟล์ที่ระบบยื่นคำขอของกรมรับอีกครั้ง วิธีเลือกนามสกุลไฟล์ให้ตรงงานอยู่ในบทความ [ไฟล์กราฟิก JPEG PNG WebP SVG PDF ต่างกันตามข้อกำหนดทางการ](https://phygital.co.th/insights/graphic-file-formats-jpeg-png-svg-pdf-guide)

### แฟรนไชส์ที่ซื้อมาใช้โลโก้ของแฟรนไชส์ซอร์ ต้องตรวจอะไรก่อนเซ็นสัญญา

ให้ขอดูหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า และตรวจว่าจดไว้สำหรับสินค้าหรือบริการที่แฟรนไชส์ขายจริงหรือไม่ พร้อมดูวันสิ้นอายุ ข้อมูลที่ควรได้จากแฟรนไชส์ซอร์ก่อนเซ็นอยู่ในบทความ [ซื้อแฟรนไชส์อาหารและเบเกอรี่ ข้อมูล 4 หมวดที่ต้องได้ก่อนเซ็น](https://phygital.co.th/insights/thailand-food-bakery-franchise-market-guide)

### ร้านค้าออนไลน์ที่ยังไม่มีหน้าร้านจดเครื่องหมายการค้าได้ไหม

มาตรา 10 กำหนดให้ผู้ขอหรือตัวแทนมีสำนักงานหรือสถานที่ที่นายทะเบียนติดต่อได้ในประเทศไทย ไม่ได้กำหนดว่าต้องมีหน้าร้าน ร้านค้าออนไลน์ที่มีที่อยู่ติดต่อในไทยจึงยื่นคำขอได้ และควรยื่นก่อนแบรนด์เริ่มเป็นที่รู้จัก เพราะวันยื่นคำขอคือวันที่นับเป็นวันจดทะเบียน

## โลโก้ที่อนุมัติไปแล้วแต่จดทะเบียนไม่ได้ ทำให้ต้องเปลี่ยนป้าย บรรจุภัณฑ์ และสื่อทุกชิ้นที่พิมพ์ออกไป

ให้ PHYGITAL AGENCY ออกแบบโลโก้ที่ตรวจเกณฑ์การจดทะเบียนตั้งแต่รอบร่าง พร้อมไฟล์ครบทุกฉบับสำหรับทุกงานของแบรนด์

- [นัดประชุมผ่าน Google Meet](https://calendar.app.google/DotQdE7Ca8LZG6Us5)
- [เพิ่มเพื่อนใน LINE](https://lin.ee/J8Qq8Do)