# การตลาดนักชิม ป้าย SAN ที่มาแทน Clean Food Good Taste

> ที่มา: https://phygital.co.th/insights/foodie-marketing-thailand-restaurant-review-influencer · เผยแพร่ 16 ตุลาคม 2568 · อ่าน 12 นาที · โดย PARANATH PANARATANA

กรมอนามัยเลิกรับรองป้าย Clean Food Good Taste ตั้งแต่ 30 ก.ย. 2566 ร้านขอป้าย SAN และ SAN Plus ผ่าน Foodhandler ส่วนร้านอาหารไทยขอตรา Thai SELECT ได้อีกทาง

## Key Takeaways

- **กรมอนามัยเลิกรับรองป้าย Clean Food Good Taste ตั้งแต่ 30 กันยายน 2566 แล้วใช้มาตรฐาน SAN และ SAN Plus แทน** — ป้ายเก่าที่ยังไม่หมดอายุใช้ต่อได้จนครบอายุการรับรอง
- **ร้านขอป้าย SAN ได้ห้าขั้น ผ่านระบบ Foodhandler ของกรมอนามัย** — เริ่มจากใบอนุญาต (หรือหนังสือรับรองการแจ้ง) ของท้องถิ่น อบรมผู้สัมผัสอาหาร ประเมินตนเอง 20 ข้อ แล้วรอเจ้าหน้าที่ประเมิน ป้าย SAN Plus มีอายุหนึ่งปีตามอายุใบอนุญาต
- **ตรา Thai SELECT ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้าให้ร้านอาหารไทยปี 2568 จำนวน 202 ร้าน จากผู้สมัคร 425 ร้าน** — ร้านต้องเปิดมาไม่น้อยกว่าหกเดือน มีที่นั่งตั้งแต่ 10 ที่ และมีอาหารไทยไม่น้อยกว่า 70% ของเมนู

รองอธิบดีกรมอนามัยชี้แจงเมื่อ 13 มิถุนายน 2568 หลังมีผู้บริโภคร้องเรียนในเพจ "พวกเราคือผู้บริโภค" ว่าร้านอาหารชื่อดังแห่งหนึ่งไม่ถูกหลักสุขาภิบาลอาหาร แต่ยังแขวนป้าย Clean Food Good Taste ไว้หน้าร้าน กรมอนามัยตอบว่าป้ายแบบนั้นถูกยกเลิกการรับรองตั้งแต่ 30 กันยายน 2566 และปัจจุบันใช้มาตรฐาน SAN กับ SAN Plus แทน

กรณีนี้เกิดจากป้ายที่ผู้บริโภคยังจำได้ แต่หน่วยงานเลิกใช้ไปแล้ว คนที่เลือกร้านจากรูปหน้าร้าน รูปในรีวิว หรือรูปบนหมุดแผนที่ เห็นป้ายเหล่านี้ก่อนจะได้ชิมอาหาร ส่วนต่อไปนี้อธิบายว่าป้ายรุ่นไหนยังใช้ได้ ร้านขอป้ายใหม่อย่างไร และตรา Thai SELECT ของกระทรวงพาณิชย์ต่างจากป้ายของกรมอนามัยตรงไหน

## ต้นทุนร้านอาหารปี 2569 ตามการประเมินของ KResearch

ศูนย์วิจัยกสิกรไทยประเมินเมื่อ 15 พฤษภาคม 2569 ว่ามูลค่าตลาดร้านอาหารและเครื่องดื่มปีนี้จะโตเพียง 2.5% ชะลอจาก 4.5% ในปีก่อน และส่วนที่โตมาจากราคาขายที่ขึ้นเป็นหลัก เหตุการณ์ในตะวันออกกลางดันราคาพลังงาน ข้าวสาร อาหารสด ผักผลไม้ และบรรจุภัณฑ์ ร้านจึงขึ้นราคาเฉลี่ย 10-20% เทียบกับก่อนเกิดเหตุ

ศูนย์วิจัยมองว่าร้านที่เปราะบางที่สุดมีสามกลุ่ม คือร้านบุฟเฟต์ที่แข่งขันสูง ร้านระดับพรีเมียมที่ลูกค้าลดความถี่และใช้วัตถุดิบนำเข้า และร้านที่พึ่งรายได้จากเดลิเวอรีสูงเพราะกำไรต่ำและค่า GP สูง คำแนะนำของรายงานคือเลี่ยงการแข่งราคา แล้วเน้นคุณภาพและความคุ้มค่า รายละเอียดอยู่ใน[บทวิเคราะห์ของศูนย์วิจัยกสิกรไทย](https://www.kasikornresearch.com/th/analysis/k-social-media/Pages/info461-Food-Beverage-FB-15-05-26.aspx)

### **ตลาดร้านอาหารไทยปี 2569 โตเท่าไร**

ศูนย์วิจัยกสิกรไทยคาดว่ามูลค่าตลาดร้านอาหารและเครื่องดื่มปี 2569 จะโต 2.5% ต่ำกว่าปี 2568 ที่โต 4.5% และส่วนที่เพิ่มขึ้นมาจากราคาเป็นหลัก ไม่ได้มาจากจำนวนลูกค้าที่มากขึ้น ร้านที่ขึ้นราคาได้โดยลูกค้าไม่หายจึงต้องมีเหตุผลให้ลูกค้าเชื่อว่าคุ้ม ป้ายรับรองจากหน่วยงานเป็นหลักฐานชิ้นหนึ่งที่ลูกค้าเห็นได้ก่อนสั่งอาหาร

### ความคุ้มค่าที่ลูกค้าตรวจได้

รายงานไม่ได้บอกว่าป้ายรับรองช่วยเพิ่มยอดขาย ข้อที่ร้านใช้ได้จริงคือความคุ้มค่าที่ลูกค้าตรวจได้ด้วยตัวเอง เช่นราคาที่แสดงชัด ความสะอาดที่เห็นจากหน้าร้าน และข้อมูลที่ตรงกับของจริง ป้ายที่หมดอายุหรือถูกยกเลิกไปแล้วทำงานตรงข้าม เพราะลูกค้าที่ค้นต่อจะเจอว่าหน่วยงานไม่ได้รับรองร้านนั้นอยู่

## ป้ายรุ่นเก่าที่กรมอนามัยยกเลิก

แนวทางการดำเนินงานสุขาภิบาลอาหาร SAN และ SAN Plus ที่สำนักสุขาภิบาลอาหารและน้ำเผยแพร่ ฉบับ 19 สิงหาคม 2567 ระบุว่าตั้งแต่ปีงบประมาณ 2567 ให้ยกเลิกการใช้ป้ายรับรองห้าแบบ

1. **ป้าย Clean Food Good Taste**
2. **ป้าย Clean Food Good Taste Plus**
3. **ป้ายตลาดสด น่าซื้อ วิถีใหม่**
4. **ป้ายตลาดนัด น่าซื้อ**
5. **ป้าย Street Food Good Health**

หมายเหตุท้ายรายการบอกว่าป้ายที่ยังไม่หมดอายุการรับรองใช้ต่อได้จนสิ้นอายุ จากนั้นร้านต้องเข้าเกณฑ์มาตรฐาน SAN และ SAN Plus ตัวเอกสารทั้งสองฉบับดาวน์โหลดได้จากหน้า[แนวทางการขอรับรองมาตรฐาน SAN และ SAN Plus](https://foodsan.anamai.moph.go.th/en/food-sanitation/218057) ของสำนักสุขาภิบาลอาหารและน้ำ กรมอนามัย

### **ป้าย Clean Food Good Taste ยังใช้ได้ไหม**

ใช้ได้เฉพาะป้ายที่ยังไม่หมดอายุการรับรอง กรมอนามัยเลิกรับรองมาตรฐานนี้ตั้งแต่ 30 กันยายน 2566 และไม่ออกป้ายแบบนี้ใหม่แล้ว ร้านที่ป้ายหมดอายุต้องขอรับรองตามมาตรฐาน SAN หรือ SAN Plus ผ่านระบบ Foodhandler แทน ร้านที่ไม่แน่ใจว่าป้ายของตัวเองหมดอายุเมื่อไร ถามสำนักงานสาธารณสุขหรือท้องถิ่นที่ออกป้ายได้โดยตรง

### SAN ย่อมาจากอะไร

เอกสารของกรมอนามัยให้ความหมายตัวอักษรสามตัวไว้ S คือ Sanitation หรือสุขาภิบาลอาหาร A คือ Accountability หรือความรับผิดชอบในการตรวจประเมินและวิเคราะห์ความเสี่ยง และ N คือ Network หรือการทำงานร่วมกันของเจ้าหน้าที่กับผู้ประกอบการ สถานที่ที่ขอได้มีห้าประเภท คือตลาดประเภทที่ 1 ตลาดประเภทที่ 2 สถานที่จำหน่ายอาหาร สถานที่สะสมอาหาร และการขายของในที่หรือทางสาธารณะ

## ห้าขั้นของการขอป้าย SAN

เอกสารการพัฒนาและยกระดับมาตรฐาน SAN และ SAN Plus ของกรมอนามัยเรียงขั้นตอนไว้ห้าข้อ ป้าย SAN เป็นระดับแรก ส่วน SAN Plus เป็นระดับที่ต้องผ่าน SAN ก่อน

1. **มีใบอนุญาต (หรือหนังสือรับรองการแจ้ง)** ที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นออกให้
2. **เจ้าของร้านและพนักงานที่สัมผัสอาหารผ่านการอบรม** ตามหลักสูตรสุขาภิบาลอาหารที่กรมอนามัยกำหนด
3. **ประเมินตนเองตามมาตรฐาน SAN จำนวน 20 ข้อ** บนแพลตฟอร์ม Foodhandler
4. **เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นร่วมกับสาธารณสุขอำเภอหรือโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล** เข้าประเมินรับรองในแพลตฟอร์มเดียวกัน
5. **ร้านที่ผ่านครบสี่ขั้นได้รับป้ายสัญลักษณ์ SAN** ข่าวของกรมอนามัยเมื่อมิถุนายน 2568 ระบุว่าพิมพ์ป้ายออกจากระบบ Foodhandler ได้ทันที

### **ขอป้าย SAN ร้านอาหารต้องทำอย่างไร**

ร้านต้องมีใบอนุญาต (หรือหนังสือรับรองการแจ้ง) จากท้องถิ่นก่อน แล้วให้เจ้าของและพนักงานที่สัมผัสอาหารผ่านการอบรม จากนั้นประเมินตนเอง 20 ข้อในระบบ Foodhandler และรอเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นกับสาธารณสุขเข้าประเมิน เมื่อผ่านจะพิมพ์ป้าย SAN ได้จากระบบ ข้อกำหนดเรื่องสุขลักษณะที่ร้านต้องทำให้ได้มาจากกฎกระทรวงว่าด้วยสุขลักษณะของสถานที่ขายอาหารปี 2561

### SAN Plus และอายุของป้าย

SAN Plus ต้องผ่าน SAN ก่อน แล้วผ่านข้อกำหนดเพิ่มเติมของสถานประกอบการแต่ละประเภท ผู้ประเมินระดับนี้คือเจ้าหน้าที่ศูนย์อนามัยร่วมกับสาธารณสุขจังหวัด สาธารณสุขอำเภอ และท้องถิ่น ป้าย SAN Plus มีอายุหนึ่งปีตามอายุใบอนุญาต (หรือหนังสือรับรองการแจ้ง) ร้านที่ต่อใบอนุญาตช้าจึงเสี่ยงให้ป้ายขาดช่วงไปด้วย ผังครัวและสุขลักษณะที่ร้านต้องวางไว้ตั้งแต่ตอนออกแบบ อยู่ใน[ออกแบบร้านอาหารและคาเฟ่ ผังครัวตามกฎกระทรวงสุขลักษณะ 2561](https://phygital.co.th/insights/cafe-restaurant-interior-design-agency)

## รูปแบบป้ายที่ร้านห้ามแก้

แนวทางฉบับ 19 สิงหาคม 2567 กำหนดวัสดุ ขนาด และแบบของป้ายไว้ชัด ป้ายทำจากสติกเกอร์ กระดาษ พลาสวูด ฟิวเจอร์บอร์ด อะคริลิก ไวนิล หรือเป็นไฟล์ดิจิทัลก็ได้ ขนาดต้องไม่เล็กกว่า 10 x 10 เซนติเมตร ขยายได้โดยสัดส่วนไม่ผิดเพี้ยน และใช้ตราสัญลักษณ์กับค่าสีตามที่กำหนดเท่านั้น

บนป้ายมีกรอบแสดงชื่อสถานประกอบการพร้อมวันหมดอายุ โลโก้กระทรวงสาธารณสุขและกระทรวงมหาดไทย และคิวอาร์โค้ดให้ผู้ใช้บริการประเมินความพึงพอใจ ซึ่งท้องถิ่นเปิดดูผลได้ ท้องถิ่นเพิ่มตราและชื่อหน่วยงานใต้ป้ายได้ แต่แนวทางเขียนไว้ว่าห้ามดัดแปลง แก้ไข หรือเปลี่ยนรูปแบบบนป้าย SAN และ SAN Plus โดยเด็ดขาด

### **เอาป้าย SAN ไปใช้ในรูปร้านบนออนไลน์ได้ไหม**

แนวทางของกรมอนามัยนับไฟล์ดิจิทัลเป็นรูปแบบป้ายที่ใช้ได้แบบหนึ่ง ร้านจึงใช้รูปป้ายจริงในชุดรูปหน้าร้าน โพสต์ หรือโปรไฟล์บนแพลตฟอร์มได้ ข้อที่ต้องระวังคือห้ามตัดต่อหรือเปลี่ยนรูปแบบป้าย และวันหมดอายุบนป้ายต้องยังไม่ผ่าน เมื่อต่ออายุแล้วให้เปลี่ยนรูปตามทุกช่องทาง ไม่อย่างนั้นลูกค้าจะเห็นป้ายหมดอายุในรูปเก่า

### รูปเก่าบนหมุดแผนที่

รูปที่ร้านอัปโหลดไว้จะอยู่บนโปรไฟล์ร้านจนกว่าร้านจะลบเอง ส่วนรูปที่ลูกค้าถ่ายแล้วแนบมากับรีวิวอยู่นอกการควบคุมของร้าน ร้านเปลี่ยนรูปหน้าปกและรูปที่ร้านอัปโหลดเองได้ ส่วนรูปของลูกค้าต้องใช้วิธีรายงานตามนโยบายของแพลตฟอร์ม กติกาเรื่องรูปและข้อมูลบนหมุดอยู่ใน[ปักหมุด Google Maps และ Local SEO กฎที่ทำให้หมุดถูกระงับ](https://phygital.co.th/insights/google-maps-local-seo-agency) และวิธีรายงานเนื้อหาที่ไม่ถูกต้องอยู่ใน[บริหารรีวิวออนไลน์ รีวิวลบแบบไหนขอลบได้บน Shopee กับ Google](https://phygital.co.th/insights/online-review-reputation-management-thailand)

## ตรา Thai SELECT สำหรับร้านอาหารไทย

Thai SELECT เป็นตราของกระทรวงพาณิชย์ที่ปัจจุบันกรมพัฒนาธุรกิจการค้าดูแล ต่างจากป้าย SAN ตรงที่ไม่ได้วัดสุขาภิบาลเป็นหลัก แต่รับรองว่าร้านเสิร์ฟอาหารไทยรสชาติตามตำรับ ประกาศรับสมัครปี 2569 ที่สำนักงานพาณิชย์จังหวัดเผยแพร่ ระบุคุณสมบัติเบื้องต้นไว้ห้าข้อ

* **เปิดมาไม่น้อยกว่าหกเดือน** และมีใบอนุญาตหรือหนังสือรับรองสถานที่จำหน่ายอาหาร
* **มีที่นั่งไม่น้อยกว่า 10 ที่**
* **มีสัดส่วนอาหารไทยไม่น้อยกว่า 70%**
* **เชฟเป็นคนไทย** หรือเชฟต่างชาติที่มีประสบการณ์ด้านอาหารไทย
* **สถานที่สะอาด ถูกสุขอนามัย** และบรรยากาศเหมาะสม

ประกาศระบุว่าสมัครฟรี แต่ละสาขาต้องสมัครแยกกัน และรอบปี 2569 ปิดรับเมื่อ 15 เมษายน 2569 รายละเอียดอยู่ใน[ประกาศเปิดรับสมัคร Thai SELECT ประจำปี 2569 ของพาณิชย์จังหวัดตราด](https://trat.moc.go.th/th/content/category/detail/id/3535/iid/158807)

### **Thai SELECT มีกี่ระดับ**

ตั้งแต่ปี 2568 ตรามีสามระดับเป็นดาวรูปดอกกล้วยไม้ หนึ่งดาวคือร้านที่ถ่ายทอดรสชาติต้นตำรับในราคาที่คนทั่วไปเข้าถึง สองดาวเพิ่มการตกแต่งอาหารและบริการแบบมืออาชีพ สามดาวเป็นร้านที่เล่าเรื่องวัฒนธรรมผ่านเมนูในระดับหรูหรา พิธีมอบตราปี 2568 ที่ไทยรัฐรายงานเมื่อ 25 พฤศจิกายน 2568 ให้ตราสามดาว 12 ร้าน สองดาว 30 ร้าน และหนึ่งดาว 160 ร้าน

### จำนวนร้านที่ได้ตรา

ข่าวเดียวกันระบุว่าปีนั้นมีผู้สมัคร 425 ร้าน ได้รับตรา 202 ร้าน และทั้งประเทศมีร้านที่ได้ตรา Thai SELECT รวม 460 ร้านครอบคลุม 77 จังหวัด รายชื่อร้านเผยแพร่ในคู่มือ Thai SELECT Guide 2025 และหน้าค้นหาร้านบนเว็บไซต์ thaiselectth.com ผู้สนใจสอบถามกองธุรกิจบริการ กรมพัฒนาธุรกิจการค้า โทร 0 2547 5954 หรือสายด่วน 1570

## เทียบป้ายสามแบบที่ร้านขอได้

กรมอนามัยและกรมพัฒนาธุรกิจการค้าออกตรากันคนละวัตถุประสงค์ ร้านเลือกได้ว่าจะขอแบบไหนตามสิ่งที่อยากให้ลูกค้าเชื่อ

| เรื่อง        | SAN                                      | SAN Plus                                | Thai SELECT                                  |
| ------------- | ---------------------------------------- | --------------------------------------- | -------------------------------------------- |
| หน่วยงาน     | กรมอนามัย                               | กรมอนามัย                              | กรมพัฒนาธุรกิจการค้า                     |
| รับรองเรื่อง | สุขาภิบาลอาหาร                          | สุขาภิบาลอาหารระดับเพิ่มเติม        | รสชาติอาหารไทยตามตำรับ                   |
| เงื่อนไขแรก  | ใบอนุญาต (หรือหนังสือรับรองการแจ้ง) | ผ่าน SAN ก่อน                           | เปิดมาไม่น้อยกว่าหกเดือน               |
| ผู้ประเมิน   | ท้องถิ่นร่วมกับสาธารณสุขอำเภอ       | ศูนย์อนามัยร่วมกับสาธารณสุขจังหวัด | คณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิและผู้เชี่ยวชาญ |
| ช่องทางยื่น | ระบบ Foodhandler                         | ระบบ Foodhandler                        | รับสมัครออนไลน์รายปี                     |
| อายุหรือรอบ | ดูวันหมดอายุบนป้าย                  | หนึ่งปีตามอายุใบอนุญาต             | มอบตราเป็นรอบปี                          |

## สรุป

กรมอนามัยเลิกรับรองป้าย Clean Food Good Taste ตั้งแต่ 30 กันยายน 2566 ป้ายเก่าใช้ได้จนหมดอายุ แล้วร้านต้องขอมาตรฐาน SAN หรือ SAN Plus ผ่านระบบ Foodhandler ห้าขั้น เริ่มจากใบอนุญาตของท้องถิ่น อบรม ประเมินตนเอง 20 ข้อ และรอเจ้าหน้าที่ประเมิน ป้ายมีชื่อร้าน วันหมดอายุ และคิวอาร์โค้ด ใช้เป็นไฟล์ดิจิทัลได้แต่ห้ามดัดแปลง ร้านอาหารไทยขอตรา Thai SELECT ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้าได้อีกทาง ปี 2568 ได้ตรา 202 จาก 425 ร้าน ขณะที่ KResearch คาดว่าตลาดร้านอาหารปี 2569 โตเพียง 2.5%

## คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

### ร้านอาหารต้องมีป้าย SAN ถึงจะเปิดร้านได้ไหม

ไม่ต้อง สิ่งที่ร้านต้องมีตามกฎหมายคือใบอนุญาต (หรือหนังสือรับรองการแจ้ง) จากท้องถิ่น ป้าย SAN เป็นการรับรองมาตรฐานสุขาภิบาลที่ร้านเลือกขอเพิ่ม แต่ใบอนุญาตนั้นก็เป็นเงื่อนไขข้อแรกของการขอป้ายด้วย

### ร้านเล็กที่ขายอาหารริมทางขอป้าย SAN ได้ไหม

ได้ แนวทางของกรมอนามัยนับการจำหน่ายสินค้าในที่หรือทางสาธารณะเป็นหนึ่งในห้าประเภทสถานประกอบการที่ขอได้ และมีแบบประเมินตนเอง 20 ข้อของประเภทนี้แยกไว้ แต่ระดับ SAN Plus เน้นสถานที่ที่กฎหมายบังคับให้ขออนุญาต

### ลูกค้าตรวจได้ไหมว่าป้าย SAN หน้าร้านเป็นของจริง

ป้ายจริงมีชื่อสถานประกอบการและวันหมดอายุพิมพ์อยู่ในกรอบ และมีคิวอาร์โค้ดสำหรับประเมินความพึงพอใจ ลูกค้าเทียบชื่อบนป้ายกับชื่อร้านได้ ถ้าสงสัยให้ถามสำนักงานสาธารณสุขหรือท้องถิ่นในพื้นที่ ซึ่งเป็นผู้ประเมินร่วม

### ร้านที่ได้ Thai SELECT แล้วต้องขอ SAN อีกไหม

สองตรานี้ออกโดยคนละหน่วยงานและวัดคนละเรื่อง Thai SELECT รับรองความเป็นอาหารไทยตามตำรับ ส่วน SAN รับรองสุขาภิบาลอาหาร ร้านที่อยากให้ลูกค้าเห็นทั้งสองเรื่องจึงต้องขอแยกกัน

### ร้านอาหารที่ไม่ได้ขายอาหารไทยสมัคร Thai SELECT ได้ไหม

คุณสมบัติในประกาศปี 2569 กำหนดให้มีสัดส่วนอาหารไทยไม่น้อยกว่า 70% ร้านที่ขายอาหารชาติอื่นเป็นหลักจึงไม่เข้าเกณฑ์ ส่วนป้าย SAN ขอได้ทุกร้านไม่ว่าจะขายอาหารแบบไหน

### ถ้าพบร้านที่ยังติดป้ายเก่าแต่ไม่สะอาด ควรแจ้งที่ไหน

กรมอนามัยขอให้ประชาชนแจ้งเมื่อพบร้านที่ไม่ถูกต้อง แล้วจะประสานหน่วยงานในพื้นที่ตรวจสอบ เหมือนกรณีที่ศูนย์อนามัยที่ 11 ประสานสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดลงพื้นที่เมื่อมิถุนายน 2568

## รูปหน้าร้านบนแผนที่ยังโชว์ป้ายที่หมดอายุแล้ว ลูกค้าเห็นก่อนร้านรู้ตัว

PHYGITAL AGENCY ไล่รูปและข้อมูลร้านบนแพลตฟอร์มให้ตรงกับป้ายรับรองที่ร้านถืออยู่จริง พร้อมวันหมดอายุที่ต้องเปลี่ยนรูปตาม

- [นัดประชุมผ่าน Google Meet](https://calendar.app.google/DotQdE7Ca8LZG6Us5)
- [เพิ่มเพื่อนใน LINE](https://lin.ee/J8Qq8Do)