# วิดีโอโรงงาน B2B ถ่ายสายการผลิตไม่ให้ความลับทางการค้าหลุด

> ที่มา: https://phygital.co.th/insights/factory-production-line-video-b2b-agency · เผยแพร่ 25 กันยายน 2567 · อ่าน 11 นาที · โดย PARANATH PANARATANA

วิดีโอโรงงานสำหรับผู้ซื้อ B2B กับ พ.ร.บ.ความลับทางการค้า 2545 มาตรา 3 ข้อมูลที่เจ้าของไม่รักษาด้วยมาตรการที่เหมาะสมไม่นับเป็นความลับ ฉากไหนถ่ายได้ ฉากไหนต้องเก็บ

## Key Takeaways

- **ข้อมูลการค้าจะเป็นความลับทางการค้าตาม พ.ร.บ.ความลับทางการค้า พ.ศ. 2545 มาตรา 3 ได้ ต้องผ่านสามเงื่อนไข** — คือยังไม่รู้จักกันโดยทั่วไป มีมูลค่าเชิงพาณิชย์เพราะเป็นความลับ และเจ้าของหรือผู้ควบคุมใช้มาตรการที่เหมาะสมรักษาไว้
- **มาตรา 7 ไม่นับการค้นพบโดยอิสระและการทำวิศวกรรมย้อนกลับจากสินค้าที่ได้มาโดยสุจริตเป็นการละเมิด** — ขั้นตอนที่โรงงานเผยแพร่เองในคลิปสาธารณะจึงเสี่ยงหลุดจากเงื่อนไขว่ายังไม่รู้จักกันโดยทั่วไปตามมาตรา 3
- **โรงงานที่ส่งวิดีโอให้ผู้ซื้อรายเดียวดู คุ้มครองขั้นตอนสำคัญได้ด้วยสัญญารักษาความลับ** — เพราะมาตรา 6 นับการผิดสัญญาเป็นการกระทำที่ขัดต่อแนวทางปฏิบัติในเชิงพาณิชย์ที่สุจริต

ก่อนสั่งล็อตแรก ผู้ซื้อต่างประเทศอาจขอดูโรงงานให้เห็นกับตา แต่การบินมาตรวจเองใช้ทั้งเวลาและงบ ฝ่ายขายจึงขอวิดีโอพาชมสายการผลิตไว้ส่งแทน ส่วนผู้จัดการโรงงานกังวลว่าภาพเครื่องจักรและขั้นตอนที่คิดค้นมาเองจะไปถึงคู่แข่ง บทนี้จะพาดูว่ากฎหมายไทยนับข้อมูลแบบไหนเป็นความลับทางการค้า ภาพที่เผยแพร่ออกไปแล้วกระทบสถานะนั้นอย่างไร วิดีโอที่ส่งให้ผู้ซื้อรายเดียวต่างจากคลิปสาธารณะตรงไหน และฉากใดควรตัดสินใจร่วมกันก่อนกล้องเข้าพื้นที่ผลิต

## สามเงื่อนไขของความลับทางการค้า

ตัวบทฉบับที่ศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลางเผยแพร่ คือ[พระราชบัญญัติความลับทางการค้า พ.ศ. 2545](https://ipitc.coj.go.th/th/content/category/detail/id/10490/iid/191221) ซึ่งรวมการแก้ไขถึงฉบับที่ 2 พ.ศ. 2558 ไว้แล้ว มาตรา 3 ให้ความหมายของความลับทางการค้าว่าเป็นข้อมูลการค้าที่ผ่านสามเงื่อนไขพร้อมกัน

1. **ยังไม่รู้จักกันโดยทั่วไป** หรือคนที่ปกติเกี่ยวข้องกับข้อมูลประเภทนั้นยังเข้าถึงไม่ได้
2. **มีประโยชน์เชิงพาณิชย์เพราะเป็นความลับ**
3. **ผู้ควบคุมความลับทางการค้าใช้มาตรการที่เหมาะสมรักษาไว้**

มาตราเดียวกันนิยามข้อมูลการค้าไว้กว้าง รวมถึงสูตร รูปแบบ งานที่รวบรวมขึ้น โปรแกรม วิธีการ เทคนิค และกรรมวิธี ลำดับขั้นตอนบนสายการผลิต การตั้งค่าเครื่องจักร และอุปกรณ์ที่โรงงานดัดแปลงเองจึงเข้าข่ายเป็นข้อมูลการค้าได้ทั้งหมด

### สายการผลิตทั้งสายเป็นความลับทางการค้าได้ไหม

ตัวบทไม่ได้ดูที่ขนาดของข้อมูล แต่ดูว่าข้อมูลส่วนนั้นผ่านสามเงื่อนไขหรือไม่ ในสายการผลิตหนึ่งสาย ส่วนที่คนในอุตสาหกรรมเดียวกันรู้อยู่แล้ว เช่น เครื่องจักรรุ่นที่ขายทั่วไป ไม่ผ่านเงื่อนไขข้อแรก ส่วนที่โรงงานคิดขึ้นเอง เช่น อุณหภูมิและเวลาในขั้นตอนหนึ่ง หรือจิ๊กที่ออกแบบเอง มีโอกาสผ่านมากกว่า การแยกสองส่วนนี้ออกจากกันคืองานแรกก่อนเขียนบทวิดีโอ

## คลิปสาธารณะกับขั้นตอนที่คนอื่นทำตามได้

มาตรา 7 ระบุการกระทำที่ไม่ถือเป็นการละเมิดสิทธิในความลับทางการค้า สองข้อในนั้นเกี่ยวกับวิดีโอโดยตรง

1. **การค้นพบโดยอิสระ** คือคนอื่นคิดหรือประดิษฐ์ได้เองด้วยความรู้และความชำนาญของตัวเอง
2. **การทำวิศวกรรมย้อนกลับ** คือการประเมินและศึกษาผลิตภัณฑ์ที่รู้จักทั่วไปเพื่อหาว่าผลิตภัณฑ์นั้นถูกทำขึ้นอย่างไร โดยต้องได้ผลิตภัณฑ์มาด้วยวิธีสุจริต

คลิปที่โพสต์บนช่องทางสาธารณะเปิดให้ใครก็ดูซ้ำ หยุดภาพ และขยายภาพได้ ขั้นตอนที่เห็นชัดในคลิปจึงยากจะอ้างว่ายังไม่รู้จักกันโดยทั่วไปตามมาตรา 3 และการที่โรงงานเผยแพร่เองก็ยากจะอ้างว่าใช้มาตรการที่เหมาะสมรักษาไว้แล้ว

### ถ่ายมุมกว้างแล้วเบลอบางจุดพอไหม

การเบลอช่วยได้กับสิ่งที่อ่านหรือจำได้จากภาพนิ่ง เช่น หน้าจอแสดงค่าตั้งเครื่อง หรือป้ายสูตรที่ติดข้างเครื่อง แต่ลำดับการทำงานของเครื่อง ระยะเวลาของแต่ละขั้น และเสียงของเครื่องยังบอกข้อมูลได้แม้ภาพจะเบลอ ฉากที่เป็นหัวใจของกรรมวิธีจึงควรตัดสินที่ขั้นเขียนบท ไม่ใช่แก้ที่ขั้นตัดต่อ

### คลิปเก่าที่เคยโพสต์ไว้แล้วควรทำอย่างไร

เริ่มจากเปิดคลิปทุกตัวที่อยู่บนเว็บไซต์ เพจ และช่องวิดีโอของโรงงาน แล้วจดว่าฉากไหนเห็นขั้นตอนหรืออุปกรณ์ที่โรงงานคิดเอง การลบคลิปออกไม่ได้ทำให้ข้อมูลกลับเป็นความลับ เพราะคนที่ดูหรือบันทึกไว้แล้วยังมีภาพนั้นอยู่ แต่ช่วยหยุดไม่ให้คนใหม่เห็นเพิ่ม และทำให้โรงงานรู้ว่าส่วนใดต้องถือว่าเปิดเผยไปแล้วเมื่อวางแผนคุ้มครองรอบถัดไป

## วิดีโอสองชุดสำหรับผู้ชมสองกลุ่ม

มาตรา 6 ให้การละเมิดคือการเปิดเผย เอาไป หรือใช้ความลับทางการค้าโดยไม่ได้รับความยินยอมจากเจ้าของ ในลักษณะที่ขัดต่อแนวทางปฏิบัติในเชิงพาณิชย์ที่สุจริต และวรรคสองนับการผิดสัญญาเป็นหนึ่งในการกระทำแบบนั้น โรงงานจึงแยกวิดีโอได้สองระดับตามผู้ชม

| วิดีโอ                 | ผู้ชม                              | ฉากที่ใส่ได้                                 | สิ่งที่ช่วยคุ้มครอง                                                |
| ---------------------- | ----------------------------------- | ----------------------------------------------- | --------------------------------------------------------------------- |
| คลิปสาธารณะ           | ใครก็ได้บนเว็บไซต์และโซเชียล | ภาพรวมโรงงาน ระบบคุณภาพ คน และสินค้าสำเร็จ | ไม่มี ถือว่าทุกภาพเปิดเผยแล้ว                                    |
| วิดีโอสำหรับผู้ซื้อ | ผู้ซื้อที่อยู่ระหว่างเจรจา     | ขั้นตอนที่ผู้ซื้อต้องเห็นเพื่อตัดสินใจ | สัญญารักษาความลับ ลิงก์จำกัดสิทธิ์ และรายชื่อผู้ได้รับไฟล์ |

การแยกสองชุดทำให้ฝ่ายขายมีของส่งให้ผู้ซื้อได้เร็ว และฝ่ายผลิตรู้ว่าภาพของตัวเองไปถึงใครบ้าง ทั้งสองชุดถ่ายในวันเดียวกันได้ ถ้าวางบทไว้ตั้งแต่ต้น

### เก็บรายชื่อผู้ได้รับไฟล์ไว้ทำไม

เงื่อนไขข้อที่สามของมาตรา 3 ถามว่าเจ้าของใช้มาตรการที่เหมาะสมรักษาความลับหรือไม่ รายชื่อว่าส่งไฟล์ให้ใคร วันไหน ภายใต้ข้อตกลงฉบับใด เป็นหลักฐานของมาตรการนั้น ลิงก์ที่หมดอายุได้และลิงก์แยกรายผู้ซื้อยังช่วยให้รู้ว่าไฟล์ที่หลุดออกไปมาจากชุดไหน ถ้าวันหนึ่งพบวิดีโอของโรงงานในที่ที่ไม่ควรอยู่ บันทึกชุดนี้คือสิ่งแรกที่ที่ปรึกษากฎหมายจะขอดู

### ต้องให้ผู้ซื้อเซ็นอะไรก่อนดูวิดีโอชุดที่สอง

อย่างน้อยควรมีข้อตกลงที่บอกว่าวิดีโอให้ดูเพื่อประเมินการสั่งซื้อ ห้ามส่งต่อหรือเผยแพร่ และห้ามใช้ข้อมูลนอกวัตถุประสงค์นั้น ข้อตกลงแบบนี้ทำให้การส่งต่อไฟล์เป็นการผิดสัญญา ซึ่งมาตรา 6 นับเป็นการกระทำที่ขัดต่อแนวทางพาณิชย์ที่สุจริต ถ้อยคำของสัญญาจริงควรให้ที่ปรึกษากฎหมายของโรงงานร่าง

### วิดีโอชุดเดียวกันเปิดในบูธงานแสดงสินค้าได้ไหม

จอในบูธงานแสดงสินค้าเปิดให้ทุกคนที่เดินผ่านดู รวมถึงผู้ผลิตรายอื่นในอุตสาหกรรมเดียวกัน วิดีโอที่เปิดในบูธจึงควรใช้เกณฑ์เดียวกับคลิปสาธารณะ ส่วนวิดีโอชุดสำหรับผู้ซื้อควรเปิดในห้องประชุมย่อยหรือบนแท็บเล็ตของฝ่ายขาย ให้ดูเฉพาะผู้ซื้อที่นั่งคุยอยู่ การแยกจอแบบนี้ทำให้ฟุตเทจชุดเดียวใช้ได้ทั้งหน้าบูธและโต๊ะเจรจา โดยไม่ต้องถ่ายใหม่

## ฉากที่ต้องคุยกันก่อนวันถ่าย

วันถ่ายในพื้นที่ผลิตมีเวลาจำกัด และการกลับไปถ่ายซ่อมกระทบกำหนดการผลิต การตัดสินเรื่องฉากจึงควรจบก่อนวันถ่าย โดยมีสามฝ่ายนั่งด้วยกัน

1. **ฝ่ายขายหรือฝ่ายส่งออก** บอกว่าผู้ซื้อถามอะไรบ่อยที่สุด และต้องเห็นอะไรเพื่อตัดสินใจ
2. **ผู้จัดการโรงงานหรือวิศวกรกระบวนการ** ชี้ว่าส่วนใดเป็นของที่โรงงานคิดเอง และส่วนใดเป็นของทั่วไปในอุตสาหกรรม
3. **ทีมผลิตวิดีโอ** เสนอวิธีเล่าแต่ละฉาก ทั้งภาพจริง ภาพมุมกว้าง หรือภาพวาด

รายชื่อฉากที่ตกลงกันควรทำเป็นเอกสารแนบใบเสนอราคา แล้วให้ผู้จัดการโรงงานลงชื่อ ทีมกล้องจะถ่ายตามรายการนั้น และเอกสารเดียวกันใช้ตรวจงานตอนตัดต่อได้ เรื่องสิทธิ์ของคนที่อยู่ในเฟรม และใครถือลิขสิทธิ์ในงานที่จ้างทำ อธิบายไว้ใน[โปรดักชั่นเฮาส์รับถ่ายทำวิดีโอ สิ่งที่ต้องตกลงก่อนวันถ่าย](https://phygital.co.th/insights/video-production-house-agency)

### ถ้าผู้ซื้อขอถ่ายเองระหว่างมาเยี่ยมโรงงาน

รายชื่อฉากชุดเดียวกันใช้ตอบคำขอนี้ได้ ส่วนที่อยู่ในวิดีโอชุดสำหรับผู้ซื้ออยู่แล้วเปิดให้ถ่ายได้ภายใต้ข้อตกลงเดียวกัน ส่วนที่โรงงานเก็บไว้ก็บอกผู้ซื้อได้ตั้งแต่ก่อนเดินเข้าไลน์ผลิต การมีรายการชัดตั้งแต่ต้นทำให้ฝ่ายขายไม่ต้องตัดสินใจเรื่องนี้เองหน้าไลน์ผลิต

## สิ่งที่ตัวบทไม่ได้ตอบ

เรื่องที่บทนี้ไม่ได้ลงลึกมีสามเรื่อง

1. **บทนี้อ่านตัวบทของพระราชบัญญัติ ไม่ได้อ่านคำพิพากษา** ที่ตัดสินเรื่องวิดีโอหรือภาพถ่ายในโรงงาน การตีความว่ามาตรการแบบใดเหมาะสมในคดีจริงขึ้นกับข้อเท็จจริงแต่ละเรื่อง
2. **บทนี้ไม่ได้ครอบคลุมสิทธิบัตร** ขั้นตอนที่จดสิทธิบัตรแล้วถูกเปิดเผยในเอกสารสิทธิบัตรอยู่แล้ว และอยู่ใต้กฎหมายคนละฉบับ
3. **ข้อมูลส่วนบุคคลของพนักงานที่อยู่ในเฟรม** เป็นอีกเรื่องหนึ่ง ซึ่งบทนี้ไม่ได้ลงรายละเอียด

## ตารางฉากถ่ายได้และฉากที่เก็บไว้

ตารางตั้งต้นสำหรับประชุมก่อนวันถ่าย โรงงานแต่ละแห่งปรับได้ตามว่าส่วนใดเป็นของที่คิดเอง

| ฉาก                                               | คลิปสาธารณะ                       | วิดีโอสำหรับผู้ซื้อ | ทางเลือกเมื่อไม่ถ่ายภาพจริง      |
| ------------------------------------------------- | ---------------------------------- | ---------------------- | ------------------------------------- |
| ภาพรวมอาคารและพื้นที่ผลิต                    | ถ่ายได้                           | ถ่ายได้               | ไม่ต้องใช้                          |
| ระบบตรวจคุณภาพและห้องแล็บ                    | ถ่ายได้ ไม่เห็นค่าตัวเลขบนจอ | ถ่ายได้               | ไม่ต้องใช้                          |
| เครื่องจักรรุ่นที่ขายทั่วไป                   | ถ่ายได้                           | ถ่ายได้               | ไม่ต้องใช้                          |
| ขั้นตอนหรือค่าตั้งเครื่องที่โรงงานคิดเอง | เก็บไว้                           | ตัดสินรายฉาก         | แอนิเมชันอธิบายหน้าที่ของขั้นตอน |
| อุปกรณ์หรือจิ๊กที่ดัดแปลงเอง                 | เก็บไว้                           | ตัดสินรายฉาก         | ภาพมุมกว้างที่ไม่เห็นรูปทรง    |
| สูตรหรือส่วนผสม                                | เก็บไว้                           | เก็บไว้               | บอกผลลัพธ์ที่ตรวจวัดได้แทน      |

ตารางนี้ควรทบทวนใหม่ทุกครั้งที่โรงงานเปลี่ยนเครื่องจักร ปรับสูตร หรือดัดแปลงอุปกรณ์เพิ่ม ฉากที่เคยอยู่ในแถวถ่ายได้อาจย้ายไปอยู่ในแถวที่ต้องเก็บ เมื่อสิ่งที่อยู่ในฉากนั้นกลายเป็นของที่โรงงานคิดขึ้นเอง

ฉากที่ถ่ายไม่ได้ อธิบายด้วยภาพวาดได้ เทคนิคของงานแอนิเมชันดูต่อได้ที่[รับทำ Motion Graphic 2D Animation ที่ดูรู้เรื่องแม้ปิดเสียง](https://phygital.co.th/insights/motion-graphic-2d-animation-agency) ส่วนโรงงานที่อยากให้ผู้ซื้อเดินดูพื้นที่เองแบบ 360 องศา มีข้อจำกัดของภาพเสมือนอธิบายไว้ใน[Virtual Tour 360 องศา สิ่งที่ภาพเสมือนแสดงไม่ได้](https://phygital.co.th/insights/metaverse-virtual-tour-360-agency)

[หน้าบริการ Video Production](https://phygital.co.th/solutions/video-production) ของฟิจิทัลจัดวิดีโอนำเสนอองค์กรและสินค้าไว้ในแพ็กเกจ Growth ราคาขึ้นกับสเกลงาน จึงเสนอเป็นรายโปรเจกต์ ฟิจิทัลเคยผลิตวิดีโอนำเสนอองค์กรให้บริษัทในกลุ่มธุรกิจเกษตรเมื่อปี 2562 และหน้าบริการระบุว่าไม่ใช้ดนตรีหรือฟุตเทจที่ไม่มีสิทธิ์ใช้งาน

### โรงงานเล็กที่ไม่มีฝ่ายการตลาดควรเริ่มจากวิดีโอชุดไหน

เริ่มจากวิดีโอชุดสำหรับผู้ซื้อ เพราะตอบคำถามที่ฝ่ายขายเจออยู่ทุกสัปดาห์ และส่งได้เฉพาะคนที่เซ็นข้อตกลงแล้ว คลิปสาธารณะตัดจากฟุตเทจวันเดียวกันได้ในภายหลัง โดยเลือกเฉพาะฉากในแถวที่ถ่ายได้ของตาราง

## สรุป

พระราชบัญญัติความลับทางการค้า พ.ศ. 2545 มาตรา 3 นับข้อมูลการค้าเป็นความลับทางการค้าเมื่อยังไม่รู้จักทั่วไป มีมูลค่าเพราะเป็นความลับ และผู้ควบคุมใช้มาตรการที่เหมาะสมรักษาไว้ มาตรา 7 ไม่นับการค้นพบโดยอิสระและการทำวิศวกรรมย้อนกลับเป็นการละเมิด และมาตรา 6 นับการผิดสัญญาเป็นการกระทำที่ขัดต่อแนวทางพาณิชย์ที่สุจริต วิดีโอโรงงานสำหรับธุรกิจ B2B จึงควรแยกเป็นคลิปสาธารณะที่ไม่มีขั้นตอนที่โรงงานคิดเอง กับวิดีโอสำหรับผู้ซื้อที่ส่งภายใต้ข้อตกลงรักษาความลับ และตัดสินรายชื่อฉากร่วมกับผู้จัดการโรงงานก่อนวันถ่าย

## คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

### โรงงานที่ได้มาตรฐานรับรองแล้ว ควรใส่ใบรับรองในวิดีโอไหม

ใบรับรองเป็นข้อมูลที่โรงงานต้องการให้ผู้ซื้อเห็นอยู่แล้ว และไม่ใช่ความลับทางการค้า วิดีโอสาธารณะจึงแสดงได้ ส่วนเอกสารภายในที่ใช้ยื่นขอรับรอง เช่น คู่มือขั้นตอนการทำงาน ควรอยู่นอกเฟรม

### ผู้ซื้อต่างประเทศอยากเห็นภาพสดระหว่างผลิต ทำได้ไหม

ทำได้ในรูปแบบวิดีโอคอลหรือถ่ายทอดสดแบบจำกัดผู้ชม ซึ่งมีความเสี่ยงแบบเดียวกับวิดีโอชุดสำหรับผู้ซื้อ เพราะผู้ชมบันทึกหน้าจอได้ การนำทางด้วยรายชื่อฉากชุดเดียวกัน และมีข้อตกลงรักษาความลับก่อนเริ่ม ช่วยคุมความเสี่ยงได้

### ถ่ายวิดีโอโรงงานใช้เวลากี่วัน

หน้าบริการผลิตวิดีโอของฟิจิทัลระบุว่าวิดีโอนำเสนอองค์กรหรือสินค้าใช้เวลาถ่ายราว 1 ถึง 2 วัน และมีการวางบทกับจัดแสงมาตรฐานสตูดิโอ จำนวนวันจริงขึ้นกับจำนวนฉากและช่วงเวลาที่สายการผลิตเปิดให้ถ่าย

### ถ้าคู่แข่งทำตามขั้นตอนที่เห็นในคลิปของโรงงาน ฟ้องได้ไหม

มาตรา 7 ไม่นับการค้นพบโดยอิสระและการทำวิศวกรรมย้อนกลับจากสินค้าที่ได้มาโดยสุจริตเป็นการละเมิด และขั้นตอนที่โรงงานเผยแพร่เองอาจหลุดจากเงื่อนไขของมาตรา 3 ไปแล้ว คำตอบของแต่ละกรณีต้องให้ทนายความดูข้อเท็จจริง แต่ความเสี่ยงนี้เป็นเหตุผลที่ฉากสำคัญไม่ควรอยู่ในคลิปสาธารณะตั้งแต่แรก

### เสียงบรรยายในวิดีโอเปิดเผยความลับได้ไหม

ได้เหมือนภาพ ถ้าผู้บรรยายพูดถึงอุณหภูมิ เวลา หรือส่วนผสมของขั้นตอนที่โรงงานคิดเอง ข้อความนั้นเป็นข้อมูลการค้าที่เปิดเผยออกไปแล้วตามมาตรา 3 บทบรรยายของคลิปสาธารณะจึงควรผ่านการอ่านของผู้จัดการโรงงานก่อนอัดเสียง แบบเดียวกับรายชื่อฉาก

### วิดีโอโรงงานควรมีคำบรรยายภาษาอังกฤษไหม

ผู้ชมหลักของวิดีโอชุดสำหรับผู้ซื้อคือผู้ซื้อต่างประเทศ คำบรรยายในภาษาที่ผู้ซื้อใช้ช่วยให้ดูได้โดยไม่ต้องเปิดเสียงในสำนักงาน ส่วนการแปลเว็บไซต์และเอกสารขายเป็นหลายภาษา อยู่ใน[แปลเว็บส่งออกหลายภาษา หนึ่งภาษาหนึ่ง URL ตามคู่มือ Google](https://phygital.co.th/insights/trade-document-translation-export-agency)

## ภาพขั้นตอนการผลิตที่เผยแพร่เป็นคลิปสาธารณะแล้ว โรงงานเรียกกลับคืนไม่ได้

นัดทีมผลิตวิดีโอของ PHYGITAL AGENCY เพื่อทำรายชื่อฉากร่วมกับผู้จัดการโรงงาน ก่อนกำหนดวันถ่ายในพื้นที่ผลิต

- [นัดประชุมผ่าน Google Meet](https://calendar.app.google/DotQdE7Ca8LZG6Us5)
- [เพิ่มเพื่อนใน LINE](https://lin.ee/J8Qq8Do)